Zwyci\u0119stwo Karola Nawrockiego w polskich wyborach prezydenckich zosta\u0142o na W\u0119grzech przyj\u0119te z satysfakcj\u0105 w kr\u0119gach prorz\u0105dowych oraz z rozczarowaniem w\u015br\u00f3d wi\u0119kszo\u015bci elektoratu opozycyjnego. Wyj\u0105tek stanowi\u0142a radykalna prawica, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c raczej z zadowoleniem odnios\u0142a si\u0119 do decyzji polskich wyborc\u00f3w. Od\u017cy\u0142a nadzieja, przynajmniej po stronie rz\u0105du i radykalnej prawicy, \u017ce tradycja polsko-w\u0119gierskiej przyja\u017ani i wsp\u00f3\u0142pracy wyszehradzkiej \u2013 kt\u00f3ra w du\u017cej mierze ucierpia\u0142a z powodu rozbie\u017cnej interpretacji sytuacji na Ukrainie \u2013 mo\u017ce zosta\u0107 o\u017cywiona w nadchodz\u0105cych latach.<\/p>\n\n\n\n
Reakcje zar\u00f3wno zwolennik\u00f3w, jak i przeciwnik\u00f3w rz\u0105du Viktora Orb\u00e1na mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 przede wszystkim \u017cyw\u0105 pami\u0119ci\u0105 zjawiska nazywanego na W\u0119grzech \u201eekspresem warszawskim\u201d. Chodzi o zwyci\u0119stwo postkomunist\u00f3w w Polsce w 1993 roku, a rok p\u00f3\u017aniej na W\u0119grzech, oraz o p\u00f3\u017aniejsze kilkukrotne powt\u00f3rzenie si\u0119 tego zjawiska. Dla jednych to pow\u00f3d do ulgi, dla innych \u2013 do zmartwienia, \u017ce tym razem polscy pasa\u017cerowie wysiedli z ekspresu, zanim zd\u0105\u017cy\u0142 on przekroczy\u0107 granic\u0119. Mo\u017ce to by\u0107 znakiem, \u017ce tym razem ten \u201eekspres\u201d \u2013 kt\u00f3ry ruszy\u0142 z Polski w pa\u017adzierniku 2023 roku \u2013 w og\u00f3le nie dotrze do Budapesztu. By\u0142oby to jednak zaskoczeniem, poniewa\u017c sytuacja gospodarcza na W\u0119grzech si\u0119 pogarsza, co skutkuje coraz bardziej widocznym spadkiem poparcia partii rz\u0105dz\u0105cych i rosn\u0105cym elektoratem opozycji.<\/p>\n\n\n\n
Tak wygl\u0105da ca\u0142a sprawa z lotu ptaka. S\u0105 jednak pewne szczeg\u00f3\u0142y, na kt\u00f3re warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 z punktu widzenia zar\u00f3wno Polski jak i W\u0119gier.<\/p>\n\n\n\n
Ma\u0142o znanym w\u0105tkiem w\u0119gierskiego echa polskich wybor\u00f3w jest problem udzia\u0142u George\u2019a Simiona, kandydata w r\u00f3wnoleg\u0142ych rumu\u0144skich wyborach prezydenckich, w polskiej kampanii wyborczej (wyst\u0105pi\u0142 on po stronie Nawrockiego w Zabrzu), a tak\u017ce rola w\u0119gierskiego premiera w kampanii samego Simiona. Po pierwszej turze rumu\u0144skich wybor\u00f3w prezydenckich, w debacie kandydat\u00f3w Simion zapowiedzia\u0142, \u017ce przygotowuje si\u0119 do wsp\u00f3lnej z Viktorem Orb\u00e1nem walki o chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Europ\u0119. Orb\u00e1n zareagowa\u0142 na to bardzo pozytywnie, obiecuj\u0105c, \u017ce nie b\u0119dzie popiera\u0142 \u017cadnych sankcji przeciwko Rumunii \u2013 nawet je\u015bli Simion wygra tamtejsze wybory.<\/p>\n\n\n\n
T\u0105 deklaracj\u0105 lider w\u0119gierskiego rz\u0105du wywo\u0142a\u0142 dotychczas najwi\u0119ksze zamieszanie w\u015br\u00f3d w\u0142asnego elektoratu \u2013 zw\u0142aszcza w szeregach w\u0119gierskiej mniejszo\u015bci w Rumunii, ale tak\u017ce na W\u0119grzech i w innych krajach, w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105 liczne w\u0119gierskie wsp\u00f3lnoty. Simion jest bowiem symbolem agresywnego, antyw\u0119gierskiego nacjonalizmu w\u015br\u00f3d s\u0105siad\u00f3w W\u0119gier. Rok wcze\u015bniej wi\u0119ksza partia w\u0119gierskiej koalicji rz\u0105dz\u0105cej, Fidesz (kt\u00f3rej prezesem jest premier Orb\u00e1n), nie przyst\u0105pi\u0142a do ugrupowania Europejscy Konserwaty\u015bci i Reformatorzy (ECR), pod pretekstem, \u017ce zosta\u0142a do niego przyj\u0119ta partia Simiona.<\/p>\n\n\n\n
W\u0119grzy w Rumunii og\u0142osili, \u017ce \u2013 w przeciwie\u0144stwie do premiera z macierzy \u2013 nie maj\u0105 zamiaru zapomnie\u0107 ani s\u0142\u00f3w, ani czyn\u00f3w (na przyk\u0142ad akt\u00f3w agresji wobec w\u0119gierskich cmentarzy z czas\u00f3w pierwszej wojny \u015bwiatowej) skrajnego rumu\u0144skiego polityka. W drugiej turze rumu\u0144skich wybor\u00f3w Seklerzy (W\u0119grzy stanowi\u0105cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci w dw\u00f3ch wojew\u00f3dztwach Rumunii) stan\u0119li murem za prezydentem Bukaresztu, Nicu\u015forem Danem, kt\u00f3ry by\u0142 kontrkandydatem Simiona. Oburzenie na sympati\u0119 premiera W\u0119gier wobec Simiona prawdopodobnie w du\u017cej mierze przyczyni\u0142o si\u0119 do ich mobilizacji. Zwyci\u0119stwo Dana nad Simionem W\u0119grzy \u017cyj\u0105cy w Rumunii prze\u017cywali niemal jak w\u0142asne zwyci\u0119stwo nad rz\u0105dem macierzy, kt\u00f3ry dot\u0105d cieszy\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d nich ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105. (To w\u0142a\u015bnie Orb\u00e1n nada\u0142 im w\u0119gierskie obywatelstwo, kt\u00f3rego zostali pozbawieni w traktatach pokojowych po pierwszej i drugiej wojnie \u015bwiatowej.)<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie wizyta Simiona w Polsce i jego wsp\u00f3lne wyst\u0105pienie z Karolem Nawrockim nie nale\u017ca\u0142y do temat\u00f3w pierwszorz\u0119dnych ani na W\u0119grzech, ani w\u015br\u00f3d W\u0119gr\u00f3w mieszkaj\u0105cych w krajach o\u015bciennych, jednak z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie wp\u0142yn\u0119\u0142y pozytywnie \u2013 ani tam, ani tutaj \u2013 na wizerunek Polski i polskich konserwatyst\u00f3w. Pozostali zwolennicy Fideszu nie mog\u0105 jednak mie\u0107 pretensji, poniewa\u017c ich przyw\u00f3dca post\u0105pi\u0142 podobnie w sprawie Simiona jak przysz\u0142y prezydent Polski w czasie swojej kampanii.<\/p>\n\n\n\n
Orb\u00e1n t\u0142umaczy\u0142 swoje podej\u015bcie do Simiona konieczno\u015bci\u0105 pojednania i pokojowego wsp\u00f3\u0142\u017cycia z Rumunami. Jest to powa\u017cny argument. Od 1920 roku, kiedy jedna trzecia W\u0119gr\u00f3w zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do pa\u0144stw s\u0105siednich (najwi\u0119cej do Rumunii), ca\u0142a polityka regionalna W\u0119gier koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 dylematu: czy priorytetem powinna by\u0107 obrona praw mniejszo\u015bci, czy raczej pojednanie z s\u0105siadami. Pojawia si\u0119 jednak pytanie: dlaczego rz\u0105d w\u0119gierski jest bardziej sk\u0142onny pojedna\u0107 si\u0119 z Simionem, kt\u00f3ry od wielu lat osobi\u015bcie podsyca antyw\u0119gierskie nastroje w rumu\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie, ni\u017c z Wo\u0142odymyrem Ze\u0142enskim, kt\u00f3ry mo\u017ce nie darzy W\u0119gr\u00f3w sympati\u0105, ale nigdy nie by\u0142 tak otwarcie antyw\u0119gierski jak Simion?<\/p>\n\n\n\n
Odpowied\u017a prorz\u0105dowych W\u0119gr\u00f3w brzmi, \u017ce Ze\u0142enski jest o tyle gorszy, \u017ce rzekomo chce wci\u0105gn\u0105\u0107 W\u0119gry i ca\u0142\u0105 Europ\u0119 w wojn\u0119 z Rosj\u0105. Zdaniem jednak zwolennik\u00f3w opozycji, prawdziwym powodem sympatii Orb\u00e1na do Simiona i antypatii do Ze\u0142enskiego jest fakt, \u017ce Simion \u2013 podobnie jak sam Orb\u00e1n \u2013 budzi podejrzenia o zwi\u0105zki z Rosj\u0105, podczas gdy Ze\u0142enski zbrojnie sprzeciwia si\u0119 rosyjskiej agresji. To znaczy, \u017ce solidarno\u015b\u0107 Orb\u00e1na z Simionem jedynie potwierdza jego prorosyjskie nastawienie. Podobnie opozycja komentuje przyja\u017a\u0144 Orb\u00e1na z jawnie prorosyjskim premierem S\u0142owacji, Robertem Ficem, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c w przesz\u0142o\u015bci odznacza\u0142 si\u0119 postaw\u0105 antyw\u0119giersk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
I tutaj wida\u0107 pewne podobie\u0144stwo mi\u0119dzy Polsk\u0105 a W\u0119grami, poniewa\u017c przysz\u0142y prezydent Nawrocki r\u00f3wnie\u017c by\u0142 krytykowany za jego wsp\u00f3lne wyst\u0105pienie z rzekomo prorosyjskim kandydatem z Rumunii. W odpowiedzi na te zarzuty przedstawiciele PiS og\u0142osili, \u017ce Simion nie jest prorosyjski, a jedynie jego przeciwnicy rozpowszechniaj\u0105 taki obraz. To, czy naprawd\u0119 jest prorosyjski, czy nie, oczywi\u015bcie zale\u017cy od tego, co uznajemy za prorosyjsko\u015b\u0107. Premierowi Orb\u00e1nowi niew\u0105tpliwie sprzyja fakt, \u017ce partia stoj\u0105ca za zwyci\u0119zc\u0105 polskich wybor\u00f3w prezydenckich nie uwa\u017ca za prorosyjskie stanowiska George\u2019a Simiona, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie wstrzyma\u0107 dostawy broni dla Ukrainy. Wynika z tego, \u017ce identyczne stanowisko Orb\u00e1na, niegdy\u015b ostro krytykowane w Polsce, mi\u0119dzy innymi w kr\u0119gach PiS, r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce przesta\u0107 by\u0107 postrzegane jako prorosyjskie.<\/p>\n\n\n\n
Rz\u0105dz\u0105cym na W\u0119grzech prawdopodobnie bardzo podoba si\u0119 r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce przysz\u0142y prezydent Polski, w interesie zwyci\u0119stwa wyborczego, pozyska\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w elektoratu Konfederacji \u2013 polskiej partii, o kt\u00f3rej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest podzielona w sprawie oceny Rosji. Niekoniecznie ta jawnie prorosyjska cz\u0119\u015b\u0107 Konfederacji jest interesuj\u0105ca dla Fideszu. Naprawd\u0119 korzystni mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 dla Orb\u00e1na raczej ci, kt\u00f3rzy eksponuj\u0105 sw\u00f3j krytycyzm do kwestii ukrai\u0144skiej a potrafi\u0105 wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 w jednej partii i elektoracie z prorosyjskimi konfederastami \u2013 sami mo\u017ce nie zachwycaj\u0105 si\u0119 Rosj\u0105, ale nie uwa\u017caj\u0105 jej d\u0105\u017ce\u0144 za problem pierwszoplanowy. Ich powi\u0105zanie z elektoratem PiS mo\u017ce bowiem z\u0142agodzi\u0107 dotychczas stanowcze podej\u015bcie Polski do Rosji \u2013 i do tolerancji, jak\u0105 okazuje rz\u0105d w\u0119gierski wobec Rosji.<\/p>\n\n\n\n
Nikt nie m\u00f3wi tego otwarcie, ale z zasadniczej logiki warstwy kieruj\u0105cej rz\u0105dem w\u0119gierskim wynika, \u017ce w obecnej sytuacji dostrzegaj\u0105 oni historyczn\u0105 szans\u0119 na zasymilowanie geopolitycznego spojrzenia polskich konserwatyst\u00f3w. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce kryje si\u0119 w tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 poprawy stosunk\u00f3w polsko-w\u0119gierskich po obecnym kryzysie. Istnieje jednak powa\u017cny dylemat: kt\u00f3ra strona upodobni si\u0119 do drugiej w ramach tej przyja\u017ani? Czy tradycja przyja\u017ani z Polsk\u0105 pozostanie nadal szans\u0105 dla W\u0119gr\u00f3w, aby porzucili pozycj\u0119 quasi-sojusznika Putina, czy te\u017c raczej Polska b\u0119dzie si\u0119 zbli\u017ca\u0142a powoli do w\u0119gierskiej polityki \u201eotwarcia na Wsch\u00f3d\u201d? Wydaje si\u0119, \u017ce nowy prezydent Rzeczypospolitej b\u0119dzie musia\u0142 podj\u0105\u0107 strategiczn\u0105 decyzj\u0119 w sprawie tego dylematu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zwyci\u0119stwo Karola Nawrockiego w polskich wyborach prezydenckich zosta\u0142o na W\u0119grzech przyj\u0119te z satysfakcj\u0105 w kr\u0119gach prorz\u0105dowych oraz z rozczarowaniem w\u015br\u00f3d wi\u0119kszo\u015bci elektoratu opozycyjnego. Wyj\u0105tek stanowi\u0142a radykalna prawica, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c raczej z zadowoleniem odnios\u0142a si\u0119 do decyzji polskich wyborc\u00f3w. Od\u017cy\u0142a nadzieja, przynajmniej po stronie rz\u0105du i radykalnej prawicy, \u017ce tradycja polsko-w\u0119gierskiej przyja\u017ani i wsp\u00f3\u0142pracy wyszehradzkiej \u2013… Czytaj dalej Orb\u00e1n, Simion \u2013 i Nawrocki<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":96,"featured_media":4402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[387],"tags":[],"class_list":["post-4401","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-64","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/96"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4401"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4403,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4401\/revisions\/4403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}