{"id":4376,"date":"2025-06-17T10:30:41","date_gmt":"2025-06-17T08:30:41","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4376"},"modified":"2025-06-17T10:30:41","modified_gmt":"2025-06-17T08:30:41","slug":"totalitaryzm-niejedno-ma-imie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4376","title":{"rendered":"Totalitaryzm niejedno ma imi\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Formalnie w Polsce cenzura prewencyjna jest prawnie zakazana w konstytucji (art. 54. Wolno\u015b\u0107 s\u0142owa). Korzystanie z wolno\u015bci tworzenia i rozpowszechniania informacji podlega ograniczeniom ustawowym (wy\u0142\u0105cznie ustawowym!) \u2013 i tylko wtedy, gdy s\u0105 konieczne w demokratycznym pa\u0144stwie dla jego bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego, b\u0105d\u017a da ochrony \u015brodowiska, zdrowia i moralno\u015bci publicznej, albo wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b. Ograniczenia te nie mog\u0105 narusza\u0107 istoty wolno\u015bci i praw<\/em> (art. 31 ust. 3 Konstytucji).<\/p>\n\n\n\n

Polska konstytucja powtarza w tym cytacie przepisy Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka oraz odpowiednio Mi\u0119dzynarodowej Konwencji oraz wcze\u015bniejszej Deklaracji wypracowanych i uchwalonych przez ONZ. Jest to zatem pewien standard spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej, og\u00f3lnoludzka norma.<\/p>\n\n\n\n

Gdy jednak przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej zagadnieniu, okazuje si\u0119, \u017ce w miar\u0119 powszechna jest w \u015bwiecie cenzura faktyczna. Dotyczy to zw\u0142aszcza tzw. autocenzury, zar\u00f3wno ze strony samego dziennikarza jak i og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c wytw\u00f3rcy informacji. Mie\u015bci si\u0119 tu tak\u017ce profil, zw\u0142aszcza zinstytucjonalizowanego, medium. Trudno sobie na przyk\u0142ad wyobrazi\u0107, by p\u00f3\u017anym wieczorem telewizja katolicka emitowa\u0142a frywolne programy rozrywkowe, argumentuj\u0105c, \u017ce przecie\u017c nie ma obowi\u0105zku ogl\u0105dania tych program\u00f3w, mo\u017cna wy\u0142\u0105czy\u0107 telewizor. Ale co w przypadku, gdy tej argumentacji \u201enie musisz ogl\u0105da\u0107\u201d dopuszcza si\u0119 medium publiczne, w kt\u00f3rego misji jest tzw. bezstronno\u015b\u0107 \u2013 i emituje obraz z zakresu marginesu spo\u0142ecznego lub marginalnej postawy psychicznej, marginalnej z uwagi na powszechny rozs\u0105dek obywateli.<\/p>\n\n\n\n

O wiele gro\u017aniejszym zjawiskiem jest nie tyle bierny odbi\u00f3r relatywizmu poznawczego, co \u015brodki aktywnego wp\u0142ywu na odbiorc\u0119, cho\u0107by poprzez zmasowany systemowy hejt. Przyjmuje si\u0119, \u017ce obra\u017canie, o\u015bmieszanie czy poni\u017canie innych to jedna z form cyberprzemocy. Podkre\u015bla si\u0119 przy tym jej anonimowo\u015b\u0107 i nie zawsze powszechny zasi\u0119g. Ale jak oceni\u0107 liczne przypadki stosowania powy\u017cszej metody w spos\u00f3b publiczny, skierowanej nie tylko na jednostk\u0119, lecz okre\u015blon\u0105 grup\u0119 os\u00f3b lub \u015brodowisko, zw\u0142aszcza gdy ma ona charakter zmasowany w okre\u015blonym czasie i przestrzeni politycznej. Celem \u2013 moim zdaniem \u2013 jest uzyskanie istotnego minimalnego cho\u0107by skutku.<\/p>\n\n\n\n

To minimum to zmuszenie atakowanego podmiotu do zaniechania reakcji i odpowiedzi na oszczerstwa, manipulacje itp. W efekcie uzyskuje si\u0119 milczenie, zmian\u0119 ogl\u0105du publicznego danej sprawy, a wi\u0119c to co jest g\u0142\u00f3wnym, bezpo\u015brednim celem cenzury. Opr\u00f3cz cenzury tego rodzaju zwolennicy totalitaryzmu uzyskuj\u0105 w manipulowanym przez siebie spo\u0142ecze\u0144stwie mylne mniemanie, a p\u00f3\u017aniej wr\u0119cz opini\u0119 publiczn\u0105, o atakowanym przez zmasowany hejt podmiocie. Ponadto wytwarza si\u0119 strach, czyli jeden z podstawowych instrument\u00f3w w\u0142adzy ka\u017cdego totalitaryzmu. W\u00f3wczas niejako ostrzega si\u0119 jednostk\u0119 i atakowany podmiot zborowy: uwa\u017caj, hejt mo\u017ce spotka\u0107 r\u00f3wnie\u017c ciebie. Hejt jest wsz\u0119dzie!<\/p>\n\n\n\n

Stosuje si\u0119 przy tym stare metody relatywizmu poznawczego, odwracanie poj\u0119\u0107, przypinanie etykiet i cech atakowanemu, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 atakuj\u0105cych. Przyk\u0142ad najbardziej powszechny to stwierdzenie: \u201eprzecie\u017c wszyscy k\u0142ami\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W kontek\u015bcie obecnej epoki cyberprzestrzeni podkre\u015blam \u2013 poprzez medialn\u0105 manipulacj\u0119, w tym cenzur\u0119 faktyczn\u0105 czyli prawn\u0105 i bezprawn\u0105, doprowadza si\u0119 do wykluczenia spo\u0142ecznego z dyskusji na wa\u017cne tematy o znaczeniu publicznym. W\u0142a\u015bnie po to dzi\u015b w Polsce wyzywa si\u0119 od \u201efaszyst\u00f3w\u201d nietolerowanych adwersarzy. Przypomina mi to kontekst miniony w dawnej NRD. Najgorsz\u0105 obraz\u0105, granicz\u0105c\u0105 ze \u015bmierci\u0105 cywiln\u0105, by\u0142o wyzwanie pijaczka pod budk\u0105 z piwem mianem faszysty.<\/p>\n\n\n\n

Nawi\u0105zuj\u0105c do \u201edemokracji\u201d w Niemieckiej Republice Demokratycznej zaznaczam, \u017ce kiedy\u015b represje totalitarne dotyczy\u0142y bezpo\u015brednio jednostki. W pa\u0144stwach totalitarnych uzyska\u0142y wy\u017cszy instytucjonalny i organizacyjny poziom. To w\u0142a\u015bnie pa\u0144stwo ze swoim rozbudowanym aparatem represji wzi\u0119\u0142o na siebie zadanie t\u0142umienia niezale\u017cno\u015bci jednostki ludzkiej, ca\u0142ych grup spo\u0142ecznych, w skrajnym przypadku posuwaj\u0105c si\u0119 do ludob\u00f3jstwa. Poprzez wszechobecny strach, a nawet anihilacj\u0119 fizyczn\u0105, zmuszano pojedyncze osoby i ca\u0142e grupy do milczenia. Etykieta nie ma tu znaczenia. Mo\u017ce to czyni\u0107 aparat pa\u0144stwowy zwolennik\u00f3w \u201epa\u0144stwa socjalnego\u201d, czy socjalist\u00f3w narodowych, demokrat\u00f3w ludowych, tudzie\u017c komunist\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce post\u0119powa ludzko\u015b\u0107 zawsze jest gotowa wytworzy\u0107 nowe etykiety.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie nasta\u0142a ju\u017c epoka kolejnego, jeszcze szerszego i mo\u017ce g\u0142\u0119bszego (sztuczna inteligencja) stadium opisywanego procesu. Unowocze\u015bnione zosta\u0142y metody dzia\u0142ania a rozmiar przybra\u0142 charakter globalny. Poprzez \u015bwiatowy system przekazu informacji pr\u00f3buje si\u0119 wp\u0142ywa\u0107 na zachowanie nie tylko jednostki, czy grup spo\u0142ecznych, ale ca\u0142ych prawnie zinstytucjonalizowanych system\u00f3w, czyli pa\u0144stw i ich rz\u0105d\u00f3w. Opr\u00f3cz szanta\u017cu ekonomicznego (finansowego) tworzy si\u0119 jawne i tajne grupy nacisku politycznego, organizuj\u0105c ich aktywne ekspozytury (legalny i nielegalny lobbing) w obszarze medialnym. Nie jest to proces \u017cywio\u0142owy, lecz zazwyczaj dobrze zorganizowana dzia\u0142alno\u015b\u0107, z w\u0142asn\u0105 taktyk\u0105, priorytetami i ekspertami od social media<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Nie wchodz\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y mo\u017cna zaobserwowa\u0107 finansowanie grup nacisku poprzez na przyk\u0142ad legalne organizacje pozarz\u0105dowe, tak\u017ce ponadnarodowe, finansowane poza kontrol\u0105 pa\u0144stwow\u0105. Stosuje si\u0119 zmasowan\u0105 propagand\u0119 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, w tym hejt wobec okre\u015blonych os\u00f3b lub niewygodnych dla totalitarnej agendy temat\u00f3w. \u015awie\u017cy przyk\u0142ad: cytowanie publicznie Pisma \u015awi\u0119tego przez czo\u0142owego polityka w wyst\u0105pieniu politycznym jest \u201enie na miejscu\u201d, jest faux pas<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142am inn\u0105 egzemplifikacj\u0119 z ostatnich kilku miesi\u0105cach powszechnie obecn\u0105 w przestrzeni polskiej infosfery. Znamienna jest metoda przedstawiania problematyki \u201eZielonego \u0141adu\u201d, jako efektu polityczno-ekonomicznego tzw. klimatyzmu. Jest to de facto instrument podporz\u0105dkowania i ograniczania sposobu \u017cycia zar\u00f3wno jednostki, jak i ca\u0142ych grup spo\u0142ecznych oraz pa\u0144stw wobec narzucanej z zewn\u0105trz agendy. Korzysta si\u0119 tu z ograniczania dyskursu naukowego (wy\u017cej przedstawion\u0105 metod\u0105 zmuszania do milczenia), by uzyska\u0107 oczekiwany efekt.<\/p>\n\n\n\n

Sztuczna inteligencja, szybko\u015b\u0107 i masowo\u015b\u0107 przep\u0142ywu informacji przy manipulowaniu danymi daje efekt masowego ra\u017cenia odczuwalny w ca\u0142ym systemie przep\u0142ywu informacji, a wi\u0119c w zasadzie na skal\u0119 globaln\u0105. Jednostkowe akty zdrowego rozs\u0105dku lub protesty przypominaj\u0105 s\u0142ynne zdj\u0119cie ze zjazdu narodowych socjalist\u00f3w, gdzie w\u015br\u00f3d tysi\u0119cy hajluj\u0105cych hitlerowc\u00f3w fotograf uwieczni\u0142 osob\u0119, kt\u00f3ra nie podnios\u0142a ramienia w hitlerowskim pozdrowieniu.<\/p>\n\n\n\n

Chwa\u0142a dla tej jednostki, ale r\u00f3wnie\u017c dla fotografa, kt\u00f3ry ten obraz uwieczni\u0142 i przekaza\u0142 dalej. Najistotniejszy w tym przyk\u0142adzie jest m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry na zje\u017adzie mia\u0142 odwag\u0119 cywiln\u0105 i wy\u0142ama\u0142 si\u0119 z systemu, bo wszechobecny strach go jeszcze nie z\u0142ama\u0142 \u2013 a tak\u017ce fotograf, kt\u00f3ry mia\u0142 szans\u0119 wykona\u0107 fotografi\u0119 i udost\u0119pni\u0107 j\u0105 opinii publicznej wolnej cz\u0119\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Zar\u00f3wno w przesz\u0142o\u015bci jak i w dzisiejszym \u015bwiecie epoki relatywizmu chodzi r\u00f3wnie\u017c o akceptacj\u0119 k\u0142amstwa jako dopuszczalnej metody walki politycznej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dzi\u015b, w tym miejscu, w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny u\u015bwiadamiamy sobie zasadnicz\u0105 rol\u0119, jak\u0105 w demokratycznym pa\u0144stwie spe\u0142nia sprawiedliwy porz\u0105dek prawny, kt\u00f3rego fundamentem zawsze i wsz\u0119dzie winien by\u0107 cz\u0142owiek i pe\u0142na prawda o cz\u0142owieku, jego niezbywalne prawa i prawa ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3rej na imi\u0119 nar\u00f3d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

To s\u0142owa Jana Paw\u0142a II wypowiedziane w polskim sejmie dok\u0142adnie 26 lat temu (11 czerwca 1999). Jak\u017ce s\u0105 aktualne! Polski papie\u017c przestrzega\u0142 w dalszej cz\u0119\u015bci s\u0142ynnego przem\u00f3wienia przed zagro\u017ceniami, jakie mog\u0105 wynika\u0107 z redukcyjnych wizji istoty i powo\u0142ania cz\u0142owieka i jego godno\u015bci: \u201enie ma wolno\u015bci bez solidarno\u015bci [..] Pa\u0144stwo powinno bowiem by\u0107 ofiarn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 cz\u0142owiekowi i spo\u0142ecze\u0144stwu, nie za\u015b szukaniem w\u0142asnych, czy grupowych korzy\u015bci z pomini\u0119ciem dobra wsp\u00f3lnego ca\u0142ego narodu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Przytoczy\u0142 w\u00f3wczas znamienny, wielokrotnie p\u00f3\u017aniej przypominany, cytat Jego encykliki Veritatis splendor<\/em>: \u201eHistoria uczy, \u017ce demokracja bez warto\u015bci \u0142atwo si\u0119 przemienia w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm\u201d. \u201ePojawia si\u0119 dzisiaj \u2013podkre\u015bla\u0142 papie\u017c \u2013 nie mniej powa\u017cna gro\u017aba zanegowania podstawowych praw osoby ludzkiej. Jest to gro\u017aba sprzymierzenia si\u0119 demokracji z relatywizmem etycznym, kt\u00f3ry pozbawia \u017cycie spo\u0142eczno\u015bci cywilnej trwa\u0142ego moralnego punktu odniesienia, odbieraj\u0105c mu, w spos\u00f3b radykalny, zdolno\u015b\u0107 rozpoznawania prawdy.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Godzi si\u0119 przypomnie\u0107 te s\u0142owa \u015bwi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wobec wyra\u017anie widocznego od dekady szanta\u017cu instytucji Unii Europejskiej oraz wobec poszerzania tzw. kompetencji nienazwanych r\u00f3wnie\u017c w celach ideologicznych, a wi\u0119c nie zawartych in extenso<\/em> w traktatach, tylko wynikaj\u0105cych z \u201ekonieczno\u015bci rozszerzonej interpretacji\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego w polskim Sejmie, 26 lat temu Jan Pawe\u0142 II zaznaczy\u0142 wa\u017cn\u0105 polityczn\u0105 rol\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Przestrzega zar\u00f3wno przed redukowaniem wizji zjednoczonej Europy wy\u0142\u0105cznie do jej aspekt\u00f3w ekonomicznych, politycznych, jak i przed bezkrytycznym stosunkiem do konsumpcyjnego modelu \u017cycia. Zdaniem polskiego Papie\u017ca now\u0105 jedno\u015b\u0107 Europy, je\u017celi chcemy, by by\u0142a ona trwa\u0142a, winni\u015bmy budowa\u0107 na tych duchowych warto\u015bciach, kt\u00f3re j\u0105 kiedy\u015b kszta\u0142towa\u0142y, z uwzgl\u0119dnieniem bogactwa i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kultur i tradycji poszczeg\u00f3lnych narod\u00f3w. Ma to by\u0107 bowiem wielka Europejska Wsp\u00f3lnota Ducha.<\/p>\n\n\n\n

Zatem Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce milcze\u0107 mimo hejtu i oszczerstw wobec jego przedstawicieli. Jak\u017ce proroczo brzmi podsumowanie papieskie: \u201eDuchowe oblicze Europy kszta\u0142towa\u0142o si\u0119 dzi\u0119ki wysi\u0142kowi wielkich misjonarzy i dzi\u0119ki \u015bwiadectwu m\u0119czennik\u00f3w. [..] C\u00f3\u017c, nie ma wolno\u015bci bez ludzkiej solidarno\u015bci, nie ma wolno\u015bci bez g\u0142oszenia prawdy, nie ma wolno\u015bci bez odpowiedzialno\u015bci za ni\u0105 i\u2026 nie ma wolno\u015bci bez ofiar, bez \u015bwiadectwa najwy\u017cszej odwagi i po\u015bwi\u0119cenia. Cena jest niebotyczna: wolno\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107 osoby ludzkiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W systemie medi\u00f3w totalnych jedyn\u0105 szans\u0105 jednostki jest jej samoorganizacja z innymi lud\u017ami. W pierwszej kolejno\u015bci po to, by wytworzy\u0107 w miar\u0119 sta\u0142y system wymiany informacji mi\u0119dzy sob\u0105 i przekaza\u0107 t\u0119 zagregowan\u0105 wiedz\u0119 \u015bwiatu. Samizdaty wirtualne maj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Formalnie w Polsce cenzura prewencyjna jest prawnie zakazana w konstytucji (art. 54. Wolno\u015b\u0107 s\u0142owa). Korzystanie z wolno\u015bci tworzenia i rozpowszechniania informacji podlega ograniczeniom ustawowym (wy\u0142\u0105cznie ustawowym!) \u2013 i tylko wtedy, gdy s\u0105 konieczne w demokratycznym pa\u0144stwie dla jego bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego, b\u0105d\u017a da ochrony \u015brodowiska, zdrowia i moralno\u015bci publicznej, albo wolno\u015bci i praw innych… Czytaj dalej Totalitaryzm niejedno ma imi\u0119<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":4377,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[387],"tags":[],"class_list":["post-4376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-64","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4379,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4376\/revisions\/4379"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}