Czy potrzeba bezpiecze\u0144stwa zwyci\u0119\u017ca potrzeb\u0119 sensu? Psychologiczna piramida Maslowa uzale\u017cnia jedno od drugiego, tworz\u0105c z bezpiecze\u0144stwa konieczn\u0105 i szerok\u0105 podstaw\u0119 dla osi\u0105gni\u0119cia innych cel\u00f3w. Czy te wybory powinny oferowa\u0107 nam bezpiecze\u0144stwo i b\u0119d\u0105 w tym skuteczne?<\/p>\n\n\n\n
Jak zwykle rozlegn\u0105 si\u0119 g\u0142osy o wyborach jako o \u015bwi\u0119cie demokracji. Niestety hejt, pogarda, k\u0142amstwa, oszustwa przes\u0142oni\u0105 radosn\u0105 celebr\u0119 i namys\u0142 m\u0119drc\u00f3w nad tym, co si\u0119 w istocie sta\u0142o. O chamstwie i przekroczeniu norm prawnych w akcji wyborczej bym nie zapomina\u0142. Bo okazuje si\u0119, \u017ce od pewnego czasu dzia\u0142ania Platformy Organizacyjnej s\u0105 uzupe\u0142niane przez mi\u0119dzynarodow\u0105 sie\u0107 sp\u00f3\u0142ek, z kt\u00f3rych sz\u0142y pieni\u0105dze na memy szkaluj\u0105ce Karola Nawrockiego i S\u0142awomira Mentzena.<\/p>\n\n\n\n
Z pocz\u0105tku uwa\u017ca\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105 finansowane z nieznanych \u017ar\u00f3de\u0142 i produkowane przez lewicowe NGO-sy. P\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce stoi za tym sp\u00f3\u0142ka Estratos. W 2023 roku ta organizacja wyda\u0142a niemal 1,5 mln z\u0142 na reklamy przed wyborami parlamentarnymi. Odkrycie tych danych mog\u0142o wywo\u0142a\u0107 strach w\u015br\u00f3d rz\u0105dz\u0105cych. By\u0107 mo\u017ce dlatego w kampani\u0119 zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak dalece i bole\u015bnie Donald Tusk, atakuj\u0105c bez podstaw Karola Nawrockiego za kontakty ze \u015bwiatem przest\u0119pczym oraz wszystko, co najgorsze. Czy w ten spos\u00f3b mu pom\u00f3g\u0142? Nie wiadomo. Na spo\u0142eczne poczucie bezpiecze\u0144stwa takie wyst\u0105pienie mog\u0142o mie\u0107 jednak tylko negatywny wp\u0142yw. I tu pojawia si\u0119 rzecz, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017cam za bardzo istotn\u0105 w tych wyborach. W Polsce w I turze wybor\u00f3w prezydenckich mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 demobilizacj\u0119 starszych, czy te\u017c \u2013 wola\u0142bym inne s\u0142owo \u2013 dojrza\u0142ych wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna by\u0142o zanotowa\u0107 znacznie ni\u017csz\u0105 frekwencj\u0119 w\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w w wieku 60+, kt\u00f3ra wynios\u0142a w tej grupie wiekowej 59,3%, czyli o ponad 13 punkt\u00f3w procentowych mniej ni\u017c w\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w w wieku 18-29 lat i o 8 p.p. mniej ni\u017c grupa 60+ w 2023 roku. W\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w mi\u0119dzy 50. a 60. rokiem \u017cycia by\u0142a wysoka \u2013 74,5%, ale ni\u017csza o 9 p.p. ni\u017c w 2023 roku. Pami\u0119tajmy, \u017ce te grupy s\u0105 liczebnie bardzo du\u017ce. Czy wyborc\u00f3w ogarn\u0119\u0142a apatia i poczucie bezradno\u015bci? Dwa pot\u0119\u017cne marsze, jeden rz\u0105dowy, popieraj\u0105cy Trzaskowskiego, drugi Nawrockiego mog\u0142yby temu przeczy\u0107, ale przecie\u017c pojawi\u0142 si\u0119 na nich tylko u\u0142amek elektorat\u00f3w. Co wi\u0119cej, jest to trend bardzo rzadko obserwowany w mniej czy bardziej dojrza\u0142ych demokracjach. Niewielu badaczy po\u015bwi\u0119ci\u0142o si\u0119 temu zagadnieniu.<\/p>\n\n\n\n
Achim Goerres (London School of Economics, obecnie Uniwersytet w Kolonii) to jeden z najwa\u017cniejszych ekspert\u00f3w w tej dziedzinie. W swoim prze\u0142omowym artykule analizuje przyczyny wy\u017cszego uczestnictwa wyborczego w\u015br\u00f3d starszych os\u00f3b w Europie, wskazuj\u0105c, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie obywatele maj\u0105 tendencj\u0119 do wyrobienia sobie nawyku g\u0142osowania i przestrzegania rosn\u0105cej subiektywnej normy g\u0142osowania.<\/p>\n\n\n\n
W ksi\u0105\u017cce \u201eThe Political Participation of Older People in Europe: The Greying of our Democracies\u201d, przedstawia pierwsz\u0105 por\u00f3wnawcz\u0105 analiz\u0119 zachowa\u0144 politycznych starszych os\u00f3b, wykorzystuj\u0105c dane z ponad 20 europejskich demokracji. Goerres stawia kilka tez dotycz\u0105cych \u201cdojrza\u0142ego\u201d elektoratu utrzymuj\u0105c, \u017ce jest on bardziej konserwatywny, gdy\u017c musi chroni\u0107 wi\u0119cej spraw, ni\u017c m\u0142odzi. W przeciwie\u0144stwie do m\u0142odszych ludzi w spo\u0142ecze\u0144stwach europejskich, starsi preferuj\u0105 du\u017ce partie, gdy\u017c te z ich s\u0142abymi i silnymi stronami s\u0105 im znane od dziesi\u0119cioleci. S\u0105 wyra\u017aniej zdefiniowani przez istotne wydarzenia polityczne maj\u0105ce miejsce w politycznej historii i bardziej orientuj\u0105 si\u0119 na warto\u015bci niematerialne.<\/p>\n\n\n\n
Ale dlaczego ten elektorat mia\u0142by odwraca\u0107 si\u0119 od polityki plecami? Mo\u017cna wskazywa\u0107 na czynniki psychologiczne \u2013 zmniejszenie poczucia wp\u0142ywu na przysz\u0142o\u015b\u0107, czy te\u017c spo\u0142eczne \u2013 izolacj\u0119 i utrat\u0119 sieci wsparcia.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna odwr\u00f3ci\u0107 rozumowanie i zastanawia\u0107 si\u0119 nad g\u0142osowaniem os\u00f3b m\u0142odszych, kt\u00f3re gremialnie posz\u0142y do wybor\u00f3w, g\u0142osuj\u0105c na partie chocia\u017c troch\u0119 \u201eanty-systemowe\u201d. Pos\u0142uchajmy uzasadnienia z dalekiego kraju, Jeong Jieun, 27-letnia badaczka z Korea University:\u201ePodczas kampanii politycy zawsze nam m\u00f3wi\u0105: \u201aMamy du\u017co polityk m\u0142odzie\u017cowych i potrzebujemy waszego g\u0142osu! Powinni\u015bmy by\u0107 w tej samej dru\u017cynie!\u2019 Ale po wyborach tn\u0105 bud\u017cety zwi\u0105zane z mieszkalnictwem m\u0142odzie\u017cowym i wspieraniem karier m\u0142odych. Ten rodzaj rzeczy sprawia, \u017ce my\u015blimy, \u017ce nasze uczestnictwo w korea\u0144skiej polityce jest bez znaczenia i bezu\u017cyteczne\u201d.Sarah Yerkes z Brooking Institute przeprowadza por\u00f3wnania mi\u0119dzynarodowe, wskazuj\u0105c, \u017ce \u201ew latach 60. i 70. wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozwini\u0119tych demokracji industrialnych odnotowywa\u0142a frekwencj\u0119 m\u0142odych wyborc\u00f3w na poziomie 80-90%. Dzi\u015b jednak wiele demokracji odnotowa\u0142o dramatyczny spadek frekwencji m\u0142odych\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Nas to nie dotyczy. Przeciwnie, zanotowali\u015bmy inny trend. Jak d\u0142ugo? Autor raportu tworzonego przy udziale Fundacji Adenauera Adam K\u0105dziela, analizuj\u0105c najm\u0142odsz\u0105 grup\u0119 wyborc\u00f3w, podkre\u015bla, \u017ce \u200b\u200bpogl\u0105dy na najwa\u017cniejsze problemy spo\u0142eczno-ekonomiczne, sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 czy satysfakcj\u0119 z \u017cycia determinuj\u0105 frekwencj\u0119 wyborcz\u0105 i decyzje wyborcze m\u0142odych Polak\u00f3w. Tymczasem w 2023 roku 71,2% m\u0142odych ludzi uwa\u017ca\u0142o, \u017ce \u200b\u200bperspektywy \u017cyciowe m\u0142odych ludzi w Polsce pogorszy\u0142y si\u0119 w ci\u0105gu ostatnich o\u015bmiu lat. Jednym z przejaw\u00f3w pogarszaj\u0105cej si\u0119 sytuacji gospodarczej jest aktualna sytuacja na rynku mieszkaniowym. W 2019 roku 27,7% m\u0142odych ludzi poda\u0142o, \u017ce mieszka z rodzicami. Cztery lata p\u00f3\u017aniej odsetek ten wzr\u00f3s\u0142 o prawie 10 punkt\u00f3w procentowych, do 37,2%. Dzisiaj jest zapewne jeszcze wy\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n
Chodzi o to, \u017ce poczucie bezpiecze\u0144stwa musi wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z potrzeb\u0105 sensu i rozwoju. Zapewne m\u0142odzi g\u0142osuj\u0105 zgodnie ze swoimi aspiracjami. Wyborcy ze starszych kohort s\u0105 stra\u017cnikami bezpiecze\u0144stwa i takich ofert wyborczych oczekuj\u0105. Cele ani jednych ani drugich nie zaspokoi\u0142y wybory, za to wzmog\u0142a si\u0119 absurdalna wojna polsko-polska, do kt\u00f3rej zagrzewa cz\u0119sto Unia Europejska i zaostrzy\u0142y wyzwania wsp\u00f3\u0142czesnego czasu. Wysoka frekwencja m\u0142odych i szukanie przez nich sposobu na rozmontowanie systemu z jednej strony, z drugiej za\u015b apatia starszych wyborc\u00f3w s\u0105 oznak\u0105 pot\u0119\u017cnego kryzysu pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Wyborczym gestem, kt\u00f3ry znalaz\u0142by aprobat\u0119 wyborc\u00f3w, by\u0142oby posypanie g\u0142owy popio\u0142em, szczeg\u00f3lnie przez ludzi bior\u0105cych udzia\u0142 w polityce od dawna. Na to jednak nie liczmy. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce ta czynno\u015b\u0107 powinna mie\u0107 charakter systemowy, a nie tylko symboliczny.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy potrzeba bezpiecze\u0144stwa zwyci\u0119\u017ca potrzeb\u0119 sensu? Psychologiczna piramida Maslowa uzale\u017cnia jedno od drugiego, tworz\u0105c z bezpiecze\u0144stwa konieczn\u0105 i szerok\u0105 podstaw\u0119 dla osi\u0105gni\u0119cia innych cel\u00f3w. Czy te wybory powinny oferowa\u0107 nam bezpiecze\u0144stwo i b\u0119d\u0105 w tym skuteczne? Jak zwykle rozlegn\u0105 si\u0119 g\u0142osy o wyborach jako o \u015bwi\u0119cie demokracji. Niestety hejt, pogarda, k\u0142amstwa, oszustwa przes\u0142oni\u0105 radosn\u0105 celebr\u0119… Czytaj dalej Posypcie g\u0142owy popio\u0142em<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":4327,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[386],"tags":[],"class_list":["post-4326","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-63","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4326"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4328,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4326\/revisions\/4328"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}