{"id":4243,"date":"2025-05-22T11:20:22","date_gmt":"2025-05-22T09:20:22","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4243"},"modified":"2025-05-22T11:20:22","modified_gmt":"2025-05-22T09:20:22","slug":"jaki-prezydent","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4243","title":{"rendered":"Jaki Prezydent?"},"content":{"rendered":"\n

Umieszczone na stronie <\/strong>www.prawdajestciekawa.pl<\/strong> przed I tur\u0105 wybor\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie pytam KTO ma (lub powinien) by\u0107 prezydentem, tylko JAKIM ma by\u0107, JAK ma sprawowa\u0107 swoj\u0105 rol\u0119, funkcje i uprawnienia.<\/p>\n\n\n\n

Nie b\u0119dzie to wyk\u0142ad akademicki o pozycji ustrojowej Prezydenta RP. Ch\u0119tnych zapraszam do lektury w\u0142a\u015bciwych podr\u0119cznik\u00f3w i prac po\u015bwi\u0119conych temu organowi pa\u0144stwa. Pochyl\u0119 si\u0119 nad niekt\u00f3rymi relacjami jako swoistej osobistej refleksji nad ko\u0144cz\u0105ca si\u0119 w\u0142a\u015bnie kampani\u0105 wyborcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Kampania pokaza\u0142a 13 kandydat\u00f3w tak jakby kandydowali na Prezesa Rady Ministr\u00f3w lub co najmniej na funkcje parlamentarne. Nieliczni wykazali si\u0119 znajomo\u015bci\u0105 tematu w zakresie pozycji ustrojowej urz\u0119du prezydenta i jego kompetencji, podobnie tylko niekt\u00f3rzy wskazywali na osobiste przymioty, kt\u00f3rymi powinien si\u0119 charakteryzowa\u0107 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n\n\n\n

Sama nazwa wskazuje, \u017ce jest przewodnicz\u0105cym, reprezentantem jakiego\u015b kolegium o funkcjach publicznych.<\/p>\n\n\n\n

W polskim przypadku to kolegium polityczne, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 wszyscy polscy obywatele. Art. 16 ust.1 Konstytucji stanowi bowiem, \u017ce jest najwy\u017cszym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej i gwarantem ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Wybiera go Nar\u00f3d (art.127 ust.1), co w uj\u0119ciu konstytucyjnym, a wi\u0119c prawnym a nie etnograficznym oznacza og\u00f3\u0142 wyborc\u00f3w. Nie reprezentuje bowiem rz\u0105du czy parlamentu, cho\u0107 wiadomo, \u017ce w okre\u015blonych funkcjach wyznaczonych prawem w\u0142adza ustawodawcza te\u017c reprezentuje pa\u0144stwo i obywateli, podobnie jak w\u0142adza wykonawcza. Jest najwy\u017cszym przedstawicielem, co przecie\u017c nie oznacza, \u017ce stoi ponad innymi naczelnymi organami pa\u0144stwa. Zgodnie z podzia\u0142em w\u0142adz (jedna z fundamentalnych zasad ustrojowych, kt\u00f3ra obecnie jest nadszarpni\u0119ta przez ingerencj\u0119 w\u0142adzy wykonawczej), Prezydent RP sprawuje w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 (art. 10 Konstytucji), kt\u00f3ra jest r\u00f3wnie\u017c reprezentowana przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Osoba prezydenta obraca si\u0119 w okre\u015blonym i zmiennym kontek\u015bcie politycznym. Ma to fundamentalne znaczenie z uwagi na to, \u017ce jest konstytucyjnym \u201egwarantem ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej\u201d. Wyra\u017ca suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stwa podobnie jak rz\u0105d i inne naczelne organy egzekutywy oraz s\u0105dy dzia\u0142aj\u0105ce przecie\u017c w imieniu pa\u0144stwa i obowi\u0105zuj\u0105cego w nim suwerennego prawa. Mieli\u015bmy przyk\u0142ad okres\u00f3w kohabitacji [wsp\u00f3\u0142zamieszkiwania<\/em>], ale to nie jest zasadniczo wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzenie \u2013 jak np. we Francji. W Polsce oznacza tylko wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczn\u0105, mimo przeciwstawnych lub cho\u0107by tylko niezbie\u017cnych program\u00f3w politycznych mi\u0119dzy prezydentem a wykonawcami woli politycznej wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej. Wymaga to od g\u0142owy pa\u0144stwa woli kompromisu politycznego w zasadniczych, wa\u017cnych kwestiach warunkuj\u0105cych stabilno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce \u201ema\u0142\u017conkowie\u201d egzekutywy w tym mieszkaniu, kt\u00f3remu na imi\u0119 Polska, oddziel\u0105 si\u0119 nieprzekraczalnym murem r\u00f3\u017cnic politycznych, inwektyw czy nawet insynuacji. Musz\u0105 si\u0119 znale\u017a\u0107 drzwi w tym mieszkaniu, kt\u00f3re nie s\u0105 zabite na klucz nieporozumienia i zawi\u015bci. Nie mo\u017ce by\u0107 te\u017c tak, \u017ce sk\u0142\u00f3ceni ze sob\u0105 lokatorzy tego mieszkania poszukuj\u0105 okien i pomocy z zewn\u0105trz, by wej\u015b\u0107 do pokoju wsp\u00f3\u0142lokatora.<\/p>\n\n\n\n

Mam wra\u017cenie po obecnej kampanii prezydenckiej, \u017ce bardzo wielu wyborc\u00f3w i wi\u0119kszo\u015b\u0107 kandydat\u00f3w na urz\u0105d g\u0142owy pa\u0144stwa nie rozumie tej sytuacji i rosn\u0105cych, a nie malej\u0105cych z tego powodu problem\u00f3w. Zaznaczam, \u017ce nie wszystkie relacje mi\u0119dzy Prezydentem a innymi organami egzekutywy w sferze w\u0142adzy wykonawczej s\u0105 konstytucyjnie dookre\u015blone. Wielokrotnie, zw\u0142aszcza na debatach dotycz\u0105cych konstytucji, zwraca\u0142em na to uwag\u0119, postuluj\u0105c zmiany w konstytucyjnych przepisach, a mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c w niekt\u00f3rych ustawach.<\/p>\n\n\n\n

Polski prezydent nie jest sternikiem \u0142odzi pa\u0144stwowej i zasadniczo nie wyznacza kierunku, w kt\u00f3rym \u0142\u00f3d\u017a ta p\u0142ynie. W zgodzie z art. 126 Konstytucji, dba jednak o to, by p\u0142yn\u0119\u0142a w miar\u0119 bezpiecznie. Zwraca uwag\u0119 na sztormy, dobre pr\u0105dy i wiatry, ale te\u017c ostrzega przed tym, \u017ce na przyk\u0142ad kad\u0142ub przecieka albo, \u017ce sternik to ryzykant albo gorzej \u2013 nie wie co czyni. Dba szczeg\u00f3lnie o to, by by\u0142y zapewnione \u015brodki na wypadek katastrofy, itp.<\/p>\n\n\n\n

W ostatnim 35-leciu by\u0142y te\u017c takie okresy, w czasie kt\u00f3rych prezydent mieszka\u0142<\/em> po tej samej og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c stronie politycznej co wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarna. Z uwagi na swoj\u0105 rol\u0119 i prerogatywy nie oznacza to jednak, \u017ce \u201ewykonywa\u0142\u201d w\u00f3wczas wol\u0119 wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej lub postulaty rz\u0105du. Przecie\u017c nawet je\u015bli mieszka obok w tym samym mieszkaniu strony politycznej i relacje mi\u0119dzy lokatorami s\u0105 poprawne, to jego interesy nie s\u0105 identyczne z rz\u0105dem czy wi\u0119kszo\u015bci\u0105 parlamentarn\u0105. Powtarzam: powinny by\u0107 co najmniej zbie\u017cne w zasadniczych kwestiach decyduj\u0105cych o stabilno\u015bci pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Nie jest tak\u017ce ani zak\u0142adnikiem parlamentu ani rz\u0105du, i odwrotnie. Ani w\u0142adza ustawodawcza, ani wykonawcza, jak r\u00f3wnie\u017c s\u0105dowa nie jest zak\u0142adniczk\u0105 prezydenta. Po drugie, nie jest ponad tymi w\u0142adzami, cho\u0107 spe\u0142nia wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 arbitra\u017cu politycznego. Wymaga to od prezydenta zdolno\u015bci koncyliacyjnych. Nie musi by\u0107 zbyt przystojny i u\u017cywa\u0107 zniewalaj\u0105cego u\u015bmiechu lub tembru g\u0142osu. Na chwa\u0142\u0119 Rzeczypospolitej powinien w dostatecznym stopniu, a wi\u0119c wysokim zna\u0107 j\u0119zyki obce, zna\u0107 struktury polityczno-ustrojowe innych pa\u0144stw i organizacji mi\u0119dzynarodowych, wreszcie by\u0107 odpornym na stres nie tylko w zakresie negocjacyjnym. Oczywi\u015bcie, w celu w\u0142a\u015bciwego, a wiec skutecznego wykonywania swojej roli te przymioty powinni posiada\u0107 tak\u017ce jego ministrowie.<\/p>\n\n\n\n

Prezydent musi przed obj\u0119ciem urz\u0119du naby\u0107 umiej\u0119tno\u015bci negocjacji i koncyliacji w stosunkach zewn\u0119trznych, zagranicznych (szczeg\u00f3\u0142y w art. 133 Konstytucji). Przypomnijmy, \u017ce trwa bulwersuj\u0105cy sp\u00f3r mi\u0119dzy prezydentem a rz\u0105dem dotycz\u0105cy m.in. mianowania i odwo\u0142ywania ambasador\u00f3w. Rz\u0105d posuwa si\u0119 tutaj do naruszania zasad konstytucyjnych mimo jednoznacznych przepis\u00f3w, a tak\u017ce stosownych orzecze\u0144 wyja\u015bniaj\u0105cych Trybuna\u0142u Konstytucyjnego.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017canie prezydenta w publicznych wypowiedziach polityk\u00f3w, co w przesz\u0142o\u015bci mia\u0142o miejsce oraz kwestionowanie przez ministr\u00f3w resortowych zakresu prezydenckich prerogatyw bez wzgl\u0119du na orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego jest w sumie os\u0142abianiem nie tylko g\u0142owy pa\u0144stwa, lecz Pa\u0144stwa w og\u00f3lno\u015bci. S\u0142abo\u015b\u0107 pa\u0144stwa a\u017c nadto wykaza\u0142a ostatnia i przedostatnia kampania wyborcza. Prezydent bowiem nie tylko czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na stra\u017cy nie tylko (formalnej) suwerenno\u015bci, lecz r\u00f3wnie\u017c w wymiarze konkretnym, to jest w zakresie bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa i nienaruszalno\u015bci i niepodzielno\u015bci terytorium kraju (art. 126 st.2 Konstytucji). Dlatego m.in. jest zwierzchnikiem si\u0142 zbrojnych (art. 134 Konstytucji), ale przecie\u017c nie jest ich naczelnym dow\u00f3dc\u0105 czy organizatorem ich uzbrojenia. Ma jednak organ doradczy \u2013 Biuro Bezpiecze\u0144stwa Narodowego.<\/p>\n\n\n\n

Prezydent nie jest tylko \u201ezwornikiem nawy pa\u0144stwowej\u201d, \u201estra\u017cnikiem\u201d \u2013 ma r\u00f3wnie\u017c w\u0142asne prerogatywy. Jest wreszcie moderatorem. Ma prawo inicjatywy ustawodawczej (art. 118 Konstytucji) oraz przed podpisaniem ustawy, prawo do wniesienia w okre\u015blonym trybie (art.122 ust. 5) umotywowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm. Nie jest to prawo bezwzgl\u0119dne, skoro Sejm mo\u017ce ustaw\u0119 kwalifikowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 ponownie przeg\u0142osowa\u0107 wbrew stanowisku prezydenta. Uwaga ta jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna w przypadku polskiej kohabitacji politycznej.<\/p>\n\n\n\n

W nielicznych przypadkach (np. prawo \u0142aski) Prezydent jest arbitrem. Prezydent, w granicach prawa nominuje, wyznacza, akceptuje. Wymaga to od prezydenta nie tylko wiedzy, skuteczno\u015bci dzia\u0142ania, ale r\u00f3wnie\u017c przymiot\u00f3w moralnych. Zawsze bowiem musi mie\u0107 na uwadze, \u017ce jest \u2013 jak nikt inny \u2013 jednoosobowym gwarantem ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej (cyt. art. 126 ust. 1 Konstytucji) w ca\u0142ym jej zakresie: symboliki, tradycji i to\u017csamo\u015bci historycznej zgodnej z odczuciami Narodu, kt\u00f3ry reprezentuje.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Umieszczone na stronie www.prawdajestciekawa.pl przed I tur\u0105 wybor\u00f3w Nie pytam KTO ma (lub powinien) by\u0107 prezydentem, tylko JAKIM ma by\u0107, JAK ma sprawowa\u0107 swoj\u0105 rol\u0119, funkcje i uprawnienia. Nie b\u0119dzie to wyk\u0142ad akademicki o pozycji ustrojowej Prezydenta RP. Ch\u0119tnych zapraszam do lektury w\u0142a\u015bciwych podr\u0119cznik\u00f3w i prac po\u015bwi\u0119conych temu organowi pa\u0144stwa. Pochyl\u0119 si\u0119 nad niekt\u00f3rymi relacjami… Czytaj dalej Jaki Prezydent?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":4244,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[385],"tags":[],"class_list":["post-4243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-62","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4243"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4245,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4243\/revisions\/4245"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}