Natura ludzka jest taka, \u017ce wojen nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107. Mo\u017cna jednak prawdopodobie\u0144stwo ich wyst\u0119powania zminimalizowa\u0107. Pewien nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Papie\u017c proponowa\u0142, \u017ceby\u015bmy w tym celu przestali produkowa\u0107 bro\u0144. Nie wiem jednak, czy Polak\u00f3w przekona\u0142. Tak jak \u2013 s\u0105dz\u0105c z wynik\u00f3w wybor\u00f3w \u2013 chyba nie przekona\u0142 nas pan Maciej Maciak, wysuwaj\u0105cy podobne koncepcje.<\/p>\n\n\n\n
Tym niemniej problem jest powa\u017cny, bo ostrze\u017cenia o zagro\u017ceniu pokoju \u015bwiatowego coraz bardziej staj\u0105 si\u0119 realne. Jeszcze w pierwszej dekadzie XXI w. Rosja nie o\u015bmieli\u0142aby si\u0119 napa\u015b\u0107 na Ukrain\u0119 \u2013 cho\u0107 pr\u00f3bowali zaj\u0105\u0107 Gruzj\u0119. Iran nie o\u015bmieli\u0142by si\u0119 uruchomi\u0107 Hamasu do zaatakowania Izraela, nikt by nie my\u015bla\u0142 z trosk\u0105 o Tajwanie, a bezpiecze\u0144stwo Polski po wst\u0105pieniu do NATO i UE zdawa\u0142o si\u0119 nienaruszalnym dogmatem. Teraz wiemy, \u017ce tak ju\u017c nie jest. C\u00f3\u017c wi\u0119c si\u0119 zmieni\u0142o, \u017ce g\u0142osy niepokoju o nasz\u0105 suwerenno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo mi\u0119dzynarodowe wydaj\u0105 si\u0119 brzmie\u0107 bardzo powa\u017cnie? Tylko pani prof. Joanna Senyszyn pewna jest, \u017ce nic nam nie grozi, ale s\u0142ysza\u0142em g\u0142osy, \u017ce nie jest ona najpowa\u017cniejszym polskim politykiem (cho\u0107 ma pi\u0119kne korale).<\/p>\n\n\n\n
Warto wi\u0119c postawi\u0107 sobie par\u0119 pyta\u0144. My\u015bl\u0119, \u017ce nie wystarczy informacja, kto jest z\u0142y, kogo wi\u0119c nale\u017cy zwalcza\u0107. To tylko reakcja, a nie powa\u017cna analiza. Tak powstaj\u0105 reaktywne ideologie wierz\u0105ce, \u017ce eliminacja jakiej\u015b kategorii ludzi uczyni \u015bwiat lepszym.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszym rz\u0119dzie zapyta\u0142bym o przyczyny wojen. Ostatnio s\u0142ysza\u0142em, \u017ce ich przyczyn\u0105 jest nienawi\u015b\u0107. To na pewno prawda, ale cz\u0142owiek o zaci\u0119ciu analitycznym raczej powinien poszukiwa\u0107 g\u0142\u0119bszych ci\u0105g\u00f3w przyczynowo skutkowych. Narastanie nienawi\u015bci, kt\u00f3re mo\u017ce skutkowa\u0107 wojn\u0105, te\u017c ma swoje przyczyny.<\/p>\n\n\n\n
A mo\u017ce przyczyna rosn\u0105cych napi\u0119\u0107, zar\u00f3wno mi\u0119dzynarodowych, jak i do nich prowadz\u0105cych napi\u0119\u0107 wewn\u0105trz poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, jest analogiczna do tej, kt\u00f3ra le\u017ca\u0142a u podstaw dw\u00f3ch wielkich wojen w pierwszej po\u0142owie XX wieku, uruchamiaj\u0105c przy tym zwariowane ideologie, kt\u00f3re wymordowa\u0142y miliony ludzi na \u015bwiecie? Na najwi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 w historii.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c gdzie\u015b od prze\u0142omu lat siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych XX wieku, wsz\u0119dzie w krajach rozwini\u0119tych, i nie tylko, zn\u00f3w narastaj\u0105 rozpi\u0119to\u015bci dochod\u00f3w, eliminuj\u0105ce klas\u0119 \u015bredni\u0105, podpor\u0119 demokracji i stabilnego rozwoju. Historia uczy, \u017ce narastanie nier\u00f3wno\u015bci, nawet je\u017celi najpierw mo\u017ce przyspieszy\u0107 rozw\u00f3j gospodarczy, z czasem zaczyna go hamowa\u0107. Klasy mo\u017cnych i wp\u0142ywowych zamykaj\u0105 si\u0119, uniemo\u017cliwiaj\u0105c awans ludziom najzdolniejszym i rozw\u00f3j du\u017cych biznes\u00f3w przedsi\u0119biorcom, kt\u00f3rzy nie s\u0105 z nimi zwi\u0105zani. Oligarchowie zaczynaj\u0105 te\u017c ba\u0107 si\u0119 zmian, a te w epoce narastaj\u0105cej globalizacji staj\u0105 si\u0119 niezb\u0119dne dla utrzymania i rozwoju konkurencyjno\u015bci przez adaptacyjno\u015b\u0107 i innowacyjno\u015b\u0107 gospodarki. Te procesy powoduj\u0105 kumulowanie si\u0119 poczucia krzywdy i niezadowolenia w\u015br\u00f3d biedniejszych, odsuni\u0119tych od wp\u0142yw\u00f3w. Owa kumulacja \u0142atwo przy r\u00f3\u017cnych za\u0142amaniach i wywo\u0142anych przez nie zmianach zamienia si\u0119 w gniew i bunt. Tego boj\u0105 si\u0119 rz\u0105dz\u0105cy i wspieraj\u0105cy ich mo\u017cni, przez co cz\u0119sto pr\u00f3buj\u0105 skierowa\u0107 wrogo\u015b\u0107 ludu na zewn\u0105trz. Wcze\u015bniejsz\u0105 otwarto\u015b\u0107 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i zwi\u0105zan\u0105 z ni\u0105, postulowan\u0105 przez Jana Paw\u0142a II, d\u0142ugomy\u015blno\u015b\u0107, zast\u0119puj\u0105 powodowane l\u0119kiem strategie egoistyczne. Nap\u0119dza si\u0119 w ten spos\u00f3b sprz\u0119\u017cenie zwrotne nienawi\u015bci. Dlatego zwykle w historii to w\u0142a\u015bnie narastanie nier\u00f3wno\u015bci le\u017cy u podstaw r\u00f3\u017cnych rewolucji i wojen.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo dobrze wi\u0119c, \u017ce mamy nowego Papie\u017ca, kt\u00f3ry przyjmuj\u0105c imi\u0119 Leona XIV \u015bwiadomie nawi\u0105za\u0142 do osoby i wielkiego dzie\u0142a tw\u00f3rcy nowoczesnej katolickiej nauki spo\u0142ecznej. Wielka Encyklika Leona XIII, z ko\u0144ca XIX wieku, Rerum Novarum \u2013 o kwestii robotniczej, wskaza\u0142a drog\u0119 i przyczyni\u0142a si\u0119 najpierw do powstania ruchu chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142ecznego, potem za\u015b do zrozumienia proces\u00f3w rozwoju spo\u0142ecznego i gospodarczego pe\u0142niej i g\u0142\u0119biej ni\u017c proponowa\u0142y to reaktywne i przez to jednowymiarowe ideologie, chc\u0105ce przez eliminacj\u0119 jaki\u015b wyimaginowanych wrog\u00f3w uczyni\u0107 \u015bwiat lepszym, pono\u0107 opartym na nauce i post\u0119pie.<\/p>\n\n\n\n
Katolicka nauka spo\u0142eczna, rozwijana potem przez nast\u0119pc\u00f3w Leona XIII, pokazywa\u0142a w r\u00f3\u017cnych wymiarach i kontekstach historycznych, \u017ce nie walka i nienawi\u015b\u0107 prowadz\u0105 do stabilnego i sprawiedliwego rozwoju, ale dialog i wsp\u00f3\u0142praca, docenianie ka\u017cdego cz\u0142owieka. \u017be r\u00f3\u017cni ludzie i r\u00f3\u017cne grupy spo\u0142eczne \u2013 je\u017celi dobrze si\u0119 u\u0142o\u017cy mi\u0119dzy nimi relacje \u2013 s\u0105 sobie nawzajem potrzebne. U\u015bwiadamia\u0142a sk\u0142\u00f3conym spo\u0142eczno\u015bciom, \u017ce z pozoru przeciwstawne warto\u015bci w istocie nie stanowi\u0105 sprzeczno\u015bci, tak jak to widzia\u0142y walcz\u0105ce ideologie, ale \u2013 przy pe\u0142nym, holistycznym spojrzeniu na te problemy \u2013 okazuje si\u0119, \u017ce jedne bez drugich s\u0105 niepe\u0142ne i kulawe.<\/p>\n\n\n\n
I tak:<\/p>\n\n\n\n
1. Postawienie jako najwy\u017cszej doczesnej warto\u015bci godno\u015bci ka\u017cdego indywidualnego cz\u0142owieka, przestanie by\u0107 fikcj\u0105, je\u017celi realizowa\u0107 j\u0105 b\u0119dziemy we wsp\u00f3lnocie, kt\u00f3r\u0105 scala wynikaj\u0105ca z najwa\u017cniejszego przykazania Ewangelii zasada mi\u0142o\u015bci. Ta perspektywa pokazuje, \u017ce wolno\u015b\u0107 jest w istocie niemo\u017cliwa bez sprawiedliwo\u015bci, za\u015b sprawiedliwo\u015b\u0107 bez wolno\u015bci staje si\u0119 fikcj\u0105 ideologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
2. Podobnie w wymiarze wsp\u00f3lnotowym \u2013 dobrego uniwersalizmu i r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3lnot mi\u0119dzynarodowych nie da si\u0119 zbudowa\u0107 rozbijaj\u0105c i t\u0142umi\u0105c \u0142\u0105cz\u0105ce ludzi i mobilizuj\u0105ce do wsp\u00f3lnych wysi\u0142k\u00f3w, zakorzenione w historii to\u017csamo\u015bci narodowe. Z drugiej za\u015b strony koncentracja na egoizmie narodowym hamuje rozw\u00f3j i przecina na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 szanse takiego narodu. Tak jak nar\u00f3d jest wsp\u00f3lnot\u0105, nie tylko os\u00f3b, ale r\u00f3wnie\u017c wielu mniejszych wsp\u00f3lnot, tak i szersza integracja mi\u0119dzynarodowa ma sens w\u00f3wczas, kiedy b\u0119dzie wsp\u00f3lnot\u0105 wolnych, niepodleg\u0142ych narod\u00f3w, kt\u00f3re w niej nie zatrac\u0105 swej podmiotowo\u015bci i nie zostan\u0105 zmarginalizowane przez silniejszych.<\/p>\n\n\n\n
3. Okazuj\u0119 si\u0119 te\u017c, \u017ce jednostronna koncentracja na post\u0119pie, odrzucaj\u0105cym niesion\u0105 przez my\u015blenie konserwatywne m\u0105dro\u015b\u0107 zawart\u0105 w do\u015bwiadczeniach wiek\u00f3w, prowadzi ludzko\u015b\u0107 na manowce. I przeciwnie \u2013 konserwatyzm muruj\u0105cy tylko dotychczasowe my\u015blenie i nie dostrzegaj\u0105cy wyzwa\u0144 ukazywanych przez znaki nowych czas\u00f3w, cofa spo\u0142ecze\u0144stwa w rozwoju i w reakcji powoduje bunt m\u0142odych pokole\u0144 przeciw tradycyjnym warto\u015bciom, bez kt\u00f3rych l\u0105duj\u0105 one potem na manowcach.<\/p>\n\n\n\n
4. Okazuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce anarchistyczny koncept wy\u0142\u0105cznie oddolnej samoorganizacji spo\u0142ecze\u0144stwa, bez scalaj\u0105cej go odg\u00f3rnej struktury pa\u0144stwa, musi doprowadzi\u0107 do chaosu i niemo\u017cno\u015bci podejmowania wi\u0119kszych zada\u0144 \u2013 co tylko mno\u017cy konflikty, a nie je rozwi\u0105zuje. Z drugiej strony zarz\u0105dzanie jedynie odg\u00f3rne, gdzie decyzje sp\u0142ywaj\u0105 w jednym kierunku ku do\u0142owi, mo\u017ce w pewnej perspektywie pom\u00f3c w prze\u0142amaniu barier, w zbudowaniu lepszych rozwi\u0105za\u0144. Szkody s\u0105 jednak znacznie wi\u0119ksze, bo na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 taki centralizm prowadzi do mno\u017cenia decyzji b\u0142\u0119dnych, nieopartych na znajomo\u015bci szczeg\u00f3\u0142owych problem\u00f3w wsp\u00f3lnot mniejszych. Wsp\u00f3lnoty te wi\u0119c z czasem ulegaj\u0105 atomizacji, ludzie nie maj\u0105c wp\u0142ywu koncentruj\u0105 si\u0119 na w\u0142asnych, w\u0105sko poj\u0119tych celach, przez to przestaj\u0105 by\u0107 zaanga\u017cowani w dobro wsp\u00f3lne, oduczaj\u0105 si\u0119 \u015bmia\u0142o\u015bci my\u015blenia, kreatywno\u015bci. I przede wszystkim \u2013 przez brak wp\u0142ywu na otaczaj\u0105c\u0105 ich rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 gorzej realizuj\u0105 swoje cz\u0142owiecze\u0144stwo, maj\u0105c mniej tw\u00f3rcze \u017cycie, odnosz\u0105 z niego mniej satysfakcji, mniej rozwijaj\u0105 si\u0119 osobowo. To \u0142amanie zakorzenionych w naszej naturze praw cz\u0142owieka, jako osoby powo\u0142anej do wsp\u00f3\u0142uczestnictwa w dziele stw\u00f3rczym Boga przez czynienie \u015bwiata lepszym.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna jeszcze wyliczy\u0107 wiele takich pozornych sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy warto\u015bciami i rozwi\u0105zaniami. Ideologie za\u015b zwykle koncentruj\u0105 si\u0119 na jednej z nich, tej wcze\u015bniej zagro\u017conej i niedocenianej, te za\u015b kt\u00f3re wydaj\u0105 im si\u0119 z ni\u0105 sprzeczne, a kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej rzeczywi\u015bcie by\u0142y nadu\u017cywane \u2013 zwalczaj\u0105 i czyni\u0105 z os\u00f3b i spo\u0142eczno\u015bci rozumiej\u0105cych ich znaczenie \u2013 wrog\u00f3w, kt\u00f3rych trzeba wyeliminowa\u0107. Z czasem tworz\u0105 wi\u0119c spo\u0142eczno\u015b\u0107 zn\u00f3w jednostronn\u0105, kt\u00f3ra nadu\u017cywaj\u0105c jednych warto\u015bci, powoduje coraz bardziej dotkliwy deficyt tych z pozoru przeciwnych. Narastaj\u0105 wi\u0119c problemy i konflikty spo\u0142eczne i pokusa rozwi\u0105zywania ich si\u0142\u0105. Na pewno ka\u017cdy z czytelnik\u00f3w tego tekstu potrafi bez trudu wymieni\u0107 wiele takich pozornych sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy warto\u015bciami w najnowszej historii naszej, i nie tylko naszej, cywilizacji.<\/p>\n\n\n\n
Problem polega w\u0142a\u015bnie na tym, \u017ce rzeczywi\u015bcie r\u00f3\u017cne warto\u015bci i rozwi\u0105zania ustrojowe bywaj\u0105 nadu\u017cywane, \u017ce wp\u0142ywowe elity znajduj\u0105 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 im pozycje uprzywilejowan\u0105, a to zawsze z czasem prowadzi do ograniczenia uczestnictwa, czyli praw cz\u0142owieka wszystkich obywateli, to za\u015b musi prowadzi\u0107 do ograniczenia i zatrzymania rozwoju. Cz\u0142owiek bowiem tw\u00f3rczy mo\u017ce by\u0107 tylko w akceptuj\u0105cej go wsp\u00f3lnocie, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce si\u0119 uto\u017csami\u0107 i \u015bwiadomie, bez przymusu, anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w realizacj\u0119 jej cel\u00f3w rozwojowych, gospodarczych, kulturowych, naukowych, intelektualnych i \u2013 warunkuj\u0105cych wszystkie \u2013 etycznych. S\u0142ysza\u0142em niedawno w radiu audycj\u0119, w kt\u00f3rej m\u0105dra pani psycholog zosta\u0142a zapytana, co najbardziej przyczynia si\u0119 do szcz\u0119\u015bcia cz\u0142owieka zagubionego w z\u0142o\u017conej rzeczywisto\u015bci. Bez namys\u0142u powiedzia\u0142a, \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107, \u017ce akceptacja grupy, wsparcie i zrozumienie bliskich.<\/p>\n\n\n\n
Tak wi\u0119c zar\u00f3wno godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, jego szcz\u0119\u015bcie, jak i potrzeba dynamicznego rozwoju Polski jako dobra wsp\u00f3lnego wszystkich ludzi tu \u017cyj\u0105cych, k\u0142adzie na szeroko poj\u0119te narodowe przyw\u00f3dztwo Polak\u00f3w zobowi\u0105zanie do podj\u0119cia powa\u017cnej debaty nad stworzeniem takiego systemu polityczno-gospodarczego opartego na dojrza\u0142ym systemie aksjologicznym, kt\u00f3ry ten rozw\u00f3j zagwarantuje. Bez tego nie tylko b\u0119dziemy \u017cyli gorzej, ale tak\u017ce Polska b\u0119dzie mniej bezpieczna. Mniej bezpieczna b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c Europa, kt\u00f3ra przecie\u017c tak niedawno przesz\u0142a straszliwe wojny i by\u0142a nieludzko niszczona przez op\u0119ta\u0144cze ideologie.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi za\u015b przeanalizujemy wszystkie praktycznie cudy rozwojowe po II wojnie \u015bwiatowej, okazuje si\u0119, \u017ce ka\u017cdy z nich poprzedzony by\u0142 jakim\u015b rodzajem szerokiego dialogu spo\u0142ecznego, prowadz\u0105cego do stworzenia planu nie skopiowanego z zewn\u0105trz, ale zakorzenionego w miejscowej kulturze i do\u015bwiadczeniach dziejowych. Do\u015bwiadczenia innych narod\u00f3w mog\u0105 by\u0107 wa\u017cn\u0105 inspiracj\u0105 i dostarcza\u0107 wiedzy daj\u0105cej pe\u0142niejsze zrozumienie proces\u00f3w, ale na pewno nie wystarcza ich tylko skopiowa\u0107 i odg\u00f3rnie narzuci\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/p>\n\n\n\n
Polska posiada dzi\u015b w Europie, kto wie czy nie najpowa\u017cniejszy potencja\u0142 kulturowy do podj\u0119cia takiej debaty.<\/p>\n\n\n\n
Warto podj\u0105\u0107 powa\u017cn\u0105 debat\u0119, tak\u0105 jaka odby\u0142a si\u0119 w ko\u0144c\u00f3wce i po drugiej wojnie \u015bwiatowej i zaowocowa\u0142a m.in. Bretton Woods, ONZ-tem z Powszechn\u0105 Deklaracj\u0105 Praw Cz\u0142owieka, MFW i B\u015a, chadecj\u0105 z jej spo\u0142eczn\u0105 gospodark\u0105 rynkow\u0105 i integracj\u0105 europejsk\u0105, encyklikami spo\u0142ecznymi i Soborem Watyka\u0144skim II, dekolonizacj\u0105, etc. Teraz brak refleksji nie tylko u nas. A nadci\u0105gaj\u0105 dwa straszliwe zagro\u017cenia \u2013 narastanie nier\u00f3wno\u015bci oraz za\u0142amanie demograficzne we wszystkich krajach rozwini\u0119tych, kt\u00f3re wsz\u0119dzie owocuj\u0105 stagnacj\u0105 gospodarcz\u0105. I to nie z powodu braku r\u0105k do pracy, ale z powodu braku adaptacyjno\u015bci gospodarki, bo ludzie starsi nie lubi\u0105 zmian. A my nadto tkwimy w systemie postkolonialnym, kt\u00f3ry wsz\u0119dzie gdzie wyst\u0119puje dodatkowo os\u0142abia szanse rozwojowe. Te\u017c warto na ten temat debatowa\u0107, a nie zwalcza\u0107 tylko \u201eruchy nacjonalistyczno-populistyczne\u201d kt\u00f3re s\u0105 nieuniknionym wynikiem narastania niezadowolenia spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n
Nowy Papie\u017c zdaje si\u0119 te prawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3re pokoleniu powojennemu da\u0142y w skali \u015bwiata przynajmniej \u0107wier\u0107 wieku stabilnego pokoju i rozwoju, znakomicie rozumie\u0107. Leon XIV m\u00f3wi\u0142 do kardyna\u0142\u00f3w 10 kwietnia, na par\u0119 dni przed rocznic\u0105 og\u0142oszenia encykliki Rerum Novarum (15.04.1891), o jej znaczeniu i wa\u017cnych kierunkach my\u015blenia w niej wskazanych, kt\u00f3re chroni\u0142y nas przed rozwojem reaktywnych i jednostronnych ideologii, a powa\u017cnie potraktowane przyczynia\u0142y si\u0119 do stabilnego pokoju i rozwoju. Przypomnia\u0142 te\u017c kolejne encykliki spo\u0142eczne nast\u0119pc\u00f3w swojego imiennika, kt\u00f3re w nowych warunkach i wobec nowych wyzwa\u0144 aktualizowa\u0142y przes\u0142anie tej encykliki. Jego nieco p\u00f3\u017aniejsze wyst\u0105pienie do dyplomat\u00f3w ukaza\u0142o problemy pokoju i rozwoju w dzisiejszej perspektywie.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cemy wi\u0119c liczy\u0107 na zrozumienie i wsparcie tego jak si\u0119 zdaje, m\u0105drego i odwa\u017cnego przyw\u00f3dcy Ko\u015bcio\u0142a powszechnego.<\/p>\n\n\n\n
Jest nadzieja, \u017ce i polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 powr\u00f3ci do misji spo\u0142ecznej, maj\u0105c takich ojc\u00f3w jak b\u0142. prymas Stefan Wyszy\u0144ski, \u015bw. papie\u017c Jan Pawe\u0142 II, a wcze\u015bniej wielu innych przyw\u00f3dc\u00f3w duchowych, takich jak cho\u0107by bp Adamski i prymas Hlond, kt\u00f3rzy \u015bwietnie rozumieli misj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Nie zwalnia to oczywi\u015bcie \u015brodowisk \u015bwieckich od podj\u0119cia wyzwania, od potrzeby debaty i g\u0142\u0119bszej analizy, jak zbudowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo w\u0142\u0105czaj\u0105ce wszystkich, w kt\u00f3rym beneficjenci poprzedniego dialogu, tego przy okr\u0105g\u0142ym stole, nie b\u0119d\u0105 ju\u017c zamkni\u0119t\u0105 warstw\u0105 uprzywilejowan\u0105. Potrzebne jest zorganizowanie nowego, bardzo powa\u017cnego i g\u0142\u0119bokiego dialogu spo\u0142ecznego nad takim systemem gospodarczo-spo\u0142ecznym, kt\u00f3ry odbuduje oddoln\u0105 struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105, w kt\u00f3rym w\u0142adza nie b\u0119dzie zwalcza\u0142a i zamyka\u0142a do wi\u0119zie\u0144 tych, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 skutecznie walczy\u0107 z korupcj\u0105 i budowa\u0107 organizacje spo\u0142eczne oparte na my\u015bli chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142ecznej oraz na to\u017csamo\u015bci narodowej zakorzenionej w naszej kulturze, tak przecie\u017c otwartej na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ponad podzia\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n
Taki dialog spo\u0142eczny to najlepsza droga do bezpiecze\u0144stwa Polski, do przezwyci\u0119\u017cenia barier rozwojowych i zapewnienia Polsce dynamicznego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n
To mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce inspiracja, a potem praktyczna pomoc, dla innych kraj\u00f3w postkomunistycznych, do przezwyci\u0119\u017cenia hamuj\u0105cej rozw\u00f3j spu\u015bcizny tego destrukcyjnego ustroju. Bo wsp\u00f3\u0142praca narod\u00f3w Mi\u0119dzymorza, wspieranych przez Skandynawi\u0119 i USA, wydaje si\u0119 by\u0107 najlepsz\u0105 drog\u0105 do zbudowania trwa\u0142ego pokoju w Europie. Gen. W\u0142adys\u0142aw Sikorski, kt\u00f3ry przewidywa\u0142 po wojnie potrzeb\u0119 integracji europejskiej, ostrzega\u0142, \u017ce uda si\u0119 ona, je\u017celi b\u0119dzie oparta na wewn\u0119trznej r\u00f3wnowadze si\u0142 kraj\u00f3w naszego kontynentu. Dlatego chcia\u0142 powr\u00f3ci\u0107 do koncepcji zbli\u017cenia kraj\u00f3w Mi\u0119dzymorza.<\/p>\n\n\n\n
My\u015bl\u0119, \u017ce nowy Prezydent Rzeczypospolitej, wybrany przez nas 1 czerwca, powinien zrobi\u0107 wszystko, \u017ceby taki dialog spo\u0142eczny w Polsce przygotowa\u0107 i przeprowadzi\u0107. To zadanie bardzo trudne. Lech Kaczy\u0144ski zaproponowa\u0142 przeprowadzenie Paktu Spo\u0142ecznego. Ta koncepcja jednak nie spotka\u0142a si\u0119 z odpowiednim zrozumieniem \u00f3wczesnego rz\u0105du pana Kazimierza Marcinkiewicza. Uczestniczy\u0142em w\u00f3wczas w rz\u0105dowym zespole, kt\u00f3ry \u00f3w pakt mia\u0142 przygotowa\u0107. Zupe\u0142nie zabrak\u0142o wtedy powa\u017cnej debaty jak to zrobi\u0107 i do czego taki pakt ma prowadzi\u0107. Ci, kt\u00f3rzy zwracali na to uwag\u0119, nie byli przez urz\u0119dnik\u00f3w s\u0142uchani. Szkoda, \u017ce rozumiej\u0105cy te sprawy Prezydent sam si\u0119 nie zaj\u0105\u0142 zorganizowaniem takiej debaty.<\/p>\n\n\n\n
Teraz warto, wyci\u0105gaj\u0105c wnioski z tamtej pora\u017cki, podj\u0105\u0107 na nowo jego m\u0105dr\u0105 ide\u0119. Warunkiem jest, \u017ceby w drugiej turze wybor\u00f3w prezydenckich zwyci\u0119\u017cy\u0142 kandydat z charakterem, kt\u00f3ry otwarty jest na si\u0119gni\u0119cie do bogactwa naszej tradycji narodowej, kt\u00f3ry rozumie katolick\u0105 nauk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i jej znacz\u0105cy wp\u0142yw na przyj\u0119te po II wojnie w wolnym \u015bwiecie rozwi\u0105zania ustrojowe i zasady relacji mi\u0119dzynarodowych, kt\u00f3ry w ko\u0144cu chce i potrafi wyst\u0105pi\u0107 w imieniu polskich \u015brodowisk i grup spo\u0142ecznych po okr\u0105g\u0142ym stole wy\u0142\u0105czonych jako narodowe i katolickie \u2013 tych wszystkich Polak\u00f3w biedniejszych i rozproszonych, nie rozumianych przez elity okr\u0105g\u0142osto\u0142owe. Bez w\u0142\u0105czenia kt\u00f3rych jednak, bez dania im narz\u0119dzi wp\u0142ywu, Polska nied\u0142ugo zatrzyma si\u0119 w rozwoju i przestanie by\u0107 bezpieczna.<\/p>\n\n\n\n
Przydatne linki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Leon XIV do kardyna\u0142\u00f3w<\/p>\n\n\n\n \u201eRerum digitalium\u201d \u2013 nowe odczytanie encykliki Leona XIII z perspektywy papie\u017cy<\/p>\n\n\n\n