Jego nowy tom wierszy \u201ePater noster qui es\u201d w\u0142a\u015bnie o tym opowiada. Opowiada, \u017ce \u017cycie ma sens. \u017be ten sens tkwi w naszym my\u015bleniu, w naszej \u015bwiadomo\u015bci, w naszym poszukiwaniu \u017ar\u00f3de\u0142 dobra, pi\u0119kna i prawdy.<\/p>\n\n\n\n
Zatrzymajmy si\u0119 przez chwil\u0119 przy tytule. Brzmi on w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, a wi\u0119c w j\u0119zyku, jak powiadaj\u0105 specjali\u015bci, martwym. I tutaj tak\u017ce objawia si\u0119 filozofia tw\u00f3rcza Melskiego. Po pierwsze, powiada on przez ten tytu\u0142, by\u015bmy mieli szacunek dla tradycji i historii. Po drugie, to co dla jednych jest martwe, dla innych jest wci\u0105\u017c \u017cywe. I po trzecie, odwo\u0142ywanie si\u0119 do Istoty Najwy\u017cszej przez s\u0142owa modlitwy, to nic innego ni\u017c ho\u0142d z\u0142o\u017cony wierze, jako aktowi Bo\u017cej \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n
Pater noster, qui es\u2026 czyli Ojcze nasz, kt\u00f3ry\u015b jest\u2026 I to wystarczy. Ju\u017c dalej nie musi m\u00f3wi\u0107, bo z tego \u201ejest\u201d wynika reszta. Jak wi\u0119c widzimy poeta odwo\u0142uje si\u0119 do znak\u00f3w i symboli ponadczasowych, jakby m\u00f3wi\u0105c, dla mnie jest wa\u017cne tylko to, co trwa wiecznie.<\/p>\n\n\n\n
Melski \u015bwiadomie nie m\u00f3wi o poezji i wierszach. Nie odwo\u0142uje si\u0119 do elegii i pie\u015bni, do ody i hymnu, do trenu i sonetu, cho\u0107 przy wnikliwszej analizie znale\u017aliby\u015bmy echa ka\u017cdego z tych gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Melski daje swojej ksi\u0105\u017cce podtytu\u0142: \u201emodlitwy, listy, raporty\u201d, a wi\u0119c zaprasza do wsp\u00f3lnego prze\u017cywania jego \u015bwiata duchowego, a tak\u017ce sk\u0142ada nam zeznania z tego, co jest mu bliskie i co dalekie \u2013 st\u0105d liczne dedykacje i odwo\u0142ania do Waszyngtonu, Berlina, Pary\u017ca, Madrytu, Rzymu i Moskwy \u2013 no i koresponduje z nami w sprawach niebanalnych, bo kieruje swoje listy do znanych poet\u00f3w i pisarzy, a tak\u017ce do wielkich postaci literackich i teatralnych, cho\u0107by takich jak Hamlet i Ofelia.<\/p>\n\n\n\n
Znakomita badaczka literatury, prof. Dorota Heck z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego tak charakteryzuje w pos\u0142owiu do ksi\u0105\u017cki tw\u00f3rczo\u015b\u0107 poety: Jako cz\u0142owiek teatru, poeta pos\u0142uguje si\u0119 motywami najbardziej znanych dramat\u00f3w w literaturze \u015bwiatowej. Wymiana fikcyjnych list\u00f3w mi\u0119dzy ksi\u0119ciem Danii a Ofeli\u0105 \u2013 to (\u2026) forma, w kt\u00f3r\u0105 pisz\u0105c artysta sceny, uj\u0105\u0142 uniwersaln\u0105 problematyk\u0119 mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra kontrastuje z otaczaj\u0105cymi j\u0105 realiami zbrodni, intrygi, fa\u0142szu, zdrady. Topos \u201emi\u0142o\u015b\u0107 i \u015bmier\u0107\u201d raz jeszcze, w XXI wieku we Wroc\u0142awiu, zaktualizowa\u0142 si\u0119 w konwencji fikcyjnej korespondencji lirycznej<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n I dalej badaczka stwierdza: cykl list\u00f3w (\u2026) zawiera wiele utwor\u00f3w bez tytu\u0142\u00f3w. Ich funkcj\u0119 po cz\u0119\u015bci spe\u0142niaj\u0105 dedykacje. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, i\u017c incipit stanowi aluzj\u0119 literack\u0105. Wtedy tytu\u0142 wiersza innego poety przypomina si\u0119 jakby w zast\u0119pstwie za niedopowiedziane s\u0142owa. \u201eBarbarzy\u0144cy tylko czekaj\u0105…\u201d \u2013 czytamy i ju\u017c przychodz\u0105 na my\u015bl Konstantinos Kavafis z \u201eCzekaniem na barbarzy\u0144c\u00f3w\u201d oraz Tadeusz R\u00f3\u017cewicz z \u201eListem do ludo\u017cerc\u00f3w\u201d. W odwo\u0142ywaniu si\u0119 do ich utwor\u00f3w, a tak\u017ce, w ostatnim zdaniu katastroficznego tekstu o barbarii, do \u201ePiosenki o ko\u0144cu \u015bwiata\u201d Czes\u0142awa Mi\u0142osza, nie jest celem epatowanie oryginalno\u015bci\u0105 ani okrucie\u0144stwem. Dokonana w literackich kontekstach rekapitulacja powszechnie znanych wsp\u00f3\u0142czesnych l\u0119k\u00f3w cywilizacyjnych pozostaje wyrazem kondycji cz\u0142owieka lat dwudziestych bie\u017c\u0105cego stulecia.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Przypomnijmy zatem przynajmniej fragmenty \u201eListu IX\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Barbarzy\u0144cy tylko czekaj\u0105 A w innym miejscu prof. Heck pisze: cykl \u201eRaporty\u201d raczej podsumowuje mroczne diagnozy stanu wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, ni\u017c otwiera nowe horyzonty nadziei. Adresuj\u0105c raporty do papie\u017ca (\u2026) wypowiada si\u0119 jak Kasandra: \u201ePustka i mrok nadchodz\u0105 niechybnie \/ Imperia gnij\u0105 powoli a upadaj\u0105 \/ B\u0142yskawicznie i groteskowo\u201d(\u2026). \u201eRaport z Berlina\u201d oddaje degrengolad\u0119 lat dwudziestych XXI wieku: szpetot\u0119, chaos, bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107. Raport z Pary\u017ca, si\u0119gaj\u0105c po histori\u0119 z 1789 roku, nie obiecuje niczego pr\u00f3cz \u015bmierci. W poszczeg\u00f3lnych stolicach podmiot liryczny funkcjonuje jak dzisiejszy odpowiednik Moj\u017cesza spieraj\u0105cego si\u0119 z Bogiem o uratowanie miasta przed skutkami wyst\u0119pk\u00f3w, przed bo\u017cym gniewem i unicestwieniem.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Doda\u0142bym to tych trafnych spostrze\u017ce\u0144 i tak\u0105 oto uwag\u0119. Wiersze Melskiego a\u017c prosz\u0105 si\u0119, by mo\u017cna by\u0142o je odes\u0142a\u0107 do wcze\u015bniejszej historii literatury. To wobec tego odsy\u0142am do pierwszej poetki \u015bwiata, sumeryjskiej ksi\u0119\u017cniczki, Enheduanny, u kt\u00f3rej znajdujemy strofy mierz\u0105ce si\u0119 z g\u0142\u00f3wnymi problemami epoki. Odsy\u0142am r\u00f3wnie\u017c wiersze Melskiego do hinduskich wed, pe\u0142nych blask\u00f3w i cieni swojego czasu. W\u0142a\u015bnie ta wsp\u00f3lnota ducha stanowi warto\u015b\u0107 najwy\u017csz\u0105. Poprzez narracyjny styl literacki, odnajduje poeta dalekie zwi\u0105zki ze wsp\u00f3lnotami duchowymi sobie podobnymi. Dzi\u0119ki temu mi\u0142o\u015bnicy klasycystycznej literatury znajd\u0105 u Melskiego te \u015bcie\u017cki poznawcze, kt\u00f3re prowadz\u0105 ku czytelniczej satysfakcji. By\u0107 mo\u017ce potrzebny jest w tym wielkim kryzysie warto\u015bci, jaki nawiedza nasz \u015bwiat, tak\u017ce i taki poeta, kt\u00f3ry wyra\u017anie stan\u0105\u0142 po stronie \u017cycia, kt\u00f3re ma sens. A jego biblijne tony nios\u0105 nadziej\u0119.<\/p>\n\n\n\n Stanis\u0142aw Melski, Pater noster qui es (modlitwy, listy, raporty), Klub Muzyki i Literatury, Akwedukt, Wroc\u0142aw 2025.<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzisiaj ju\u017c prawie nikt tak nie pisze. Trzeba mie\u0107 w sobie du\u017co odwagi i wiary w klasyczny sens j\u0119zyka, by po tych wszystkich \u015bwiatowych rewolucjach ideowych i artystycznych chwyci\u0107 za pi\u00f3ro i pisa\u0107 tak, jak pisali tw\u00f3rcy przed wiekami. W\u0142a\u015bnie takiego czynu dokona\u0142 Stanis\u0142aw Melski, ceniony wroc\u0142awski aktor i znakomity re\u017cyser Witkacego \u201eSzewc\u00f3w\u201d. Melski pisze… Czytaj dalej M\u0105dro\u015b\u0107 wiary<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":4138,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[384],"tags":[],"class_list":["post-4137","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-61","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4137"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4140,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4137\/revisions\/4140"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W swoich lepiankach i sza\u0142asach
Cz\u0119sto ze szk\u0142a i betonu
Na nasze dusze zmielone
Na sieczk\u0119
Tajemn\u0105 wiedz\u0105
Nowych prorok\u00f3w bez wiary
Nowych tw\u00f3rc\u00f3w nowego
Bardziej \u015blepych ni\u017c \u015blepcy
Wielekro\u0107 g\u0142upszych ni\u017c g\u0142upcy
Pysznych i butnych
Niby nie\u015bmiertelni bogowie
Wszechczas\u00f3w
Niezwyci\u0119\u017ceni i dumni
Nieczuli na choroby
M\u0105drzejsi od m\u0105dro\u015bci
Dm\u0105cy w tr\u0105by post\u0119pu
W rytmie gnij\u0105cych ryb
I cuchn\u0105cej historii\u2026<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/S.Srokowski_Stanislaw-Melski_Pater-noster-qui-es_okladka-przod-705x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n