{"id":4017,"date":"2025-04-22T20:44:47","date_gmt":"2025-04-22T18:44:47","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4017"},"modified":"2025-04-22T20:44:47","modified_gmt":"2025-04-22T18:44:47","slug":"zmartwychwstanie-anastasis-resurrectio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4017","title":{"rendered":"Zmartwychwstanie \u2013 Anastasis \u2013 Resurrectio"},"content":{"rendered":"\n

jako symbol i motyw malarstwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zwyci\u0119zca \u015bmierci piek\u0142a i szatana<\/em>
Wychodzi z grobu dnia trzeciego z rana<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tak \u015bpiewamy w dniu Zwyci\u0119stwa. Brak w Ewangeliach opisu zmartwychwstania. Ten brak stanowi o wiarygodno\u015bci przekazu ewangelicznego. Mamy natomiast materialne \u015bwiadectwa po\u015brednie, niejako zdj\u0119cia: cia\u0142o zmar\u0142ego Jezusa Chrystusa po ka\u017ani sekund\u0119 przed zmartwychwstaniem \u2013 Ca\u0142un Tury\u0144ski i nast\u0119pnie Chusta z Manopello.<\/p>\n\n\n\n

\u201eObraz nie powsta\u0142 zatem przez na\u0142o\u017cenie farby na tkanin\u0119, ale w wyniku spowodowanej przez silne promieniowanie zmiany w\u0142\u00f3kien materia\u0142u no\u015bnego\u201d. Jak twierdzi chemik i lekarz Gosbert Weth, po szczeg\u00f3\u0142owych badaniach w 2024 roku. Sekund\u0119 po tym twarz o\u017cywaj\u0105cego Jezusa z otwartymi oczami. Jest to zatem \u201earcheiropoietos\u201d \u2013 wizerunek postaci stworzony w nadnaturalny, cudowny spos\u00f3b, nie r\u0119k\u0105 ludzk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Moment zmartwychwstania prowokowa\u0142 przez stulecia malarzy i teolog\u00f3w do tworzenia wizji tego momentu \u2013 wyj\u015bcia z grobu i najr\u00f3\u017cniej sobie to wyobra\u017cano. Nie zawsze gr\u00f3b by\u0142 takim grobem jak w Palestynie, lecz takim, jakim by\u0142y groby w Europie. Bardziej te\u017c wizje te zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do znanej z opis\u00f3w sceny Wniebowst\u0105pienia.<\/p>\n\n\n\n

Dwie tradycje utrwali\u0142y si\u0119 w praktyce obrazowania ewangelicznego przekazu \u2013 bizantyjska (grecka) i rzymska, p\u00f3\u017aniejsza ale w\u0142a\u015bnie wizyjna i odnosz\u0105ca si\u0119 do momentu wyj\u015bcia z grobu. W tradycji teologii bizantyjskiej ikony w zasadzie przedstawiano raczej zej\u015bcie Zbawiciela do otch\u0142ani i spotkanie z duszami oczekuj\u0105cych na Niego naszych pierwszych Rodzic\u00f3w i prorok\u00f3w i inne dusze sprawiedliwych. R\u00f3\u017cnica za\u015b polega na tym, \u017ce ikona (obraz) stanowi de facto<\/em> tekst obrazowy, w kt\u00f3rym, jak w hieroglificznym zapisie egipskim, przekazana jest informacja o przebiegu zdarzenia lub istocie zjawiska, lub znaczenia osoby \u2013 z teologicznego punktu widzenia. Ale to jest w\u0142a\u015bnie powr\u00f3t do tego rozumienia funkcji obrazowego przekazu, kt\u00f3ry zosta\u0142 przezwyci\u0119\u017cony przez epok\u0119 tzw. Rewolucji Greckiej (V \u2013 III w. p.n.e.) przeprowadzonej przez rze\u017abiarzy (jak Sokrates, Myron) i malarzy (jak Zeuksis, Apelles). Z tymi sztuczkami \u201erze\u017aby ruchomej\u201d i \u201elustrzanego malarstwa\u201d nie m\u00f3g\u0142 pogodzi\u0107 si\u0119 niejaki Platon \u2013 ojciec \u201eidealistycznej filozofii\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z naszego punktu widzenia ca\u0142a tradycja \u201esztuki Zachodu\u201d zmierza\u0142a jednak w kierunku krytykowanym przez greckiego filozofa, aby po wielkich osi\u0105gni\u0119ciach w\u0142oskiego renesansu i \u015bl\u0105skiego baroku rozmieni\u0107 si\u0119 na tysi\u0105ce coraz to nowszych odmian \u201eepifanii pi\u0119kna\u201d, tak w rze\u017abie (w formach przestrzennych), jak i w malarstwie (w akcji malarskiej).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W pr\u00f3bach przedstawienia najwa\u017cniejszego faktu w historii Wszech\u015bwiata wci\u0105\u017c pozostajemy w dw\u00f3ch nurtach organizacji wizualnego przekazu: powr\u00f3t do tradycji Bizancjum, z jednej strony, a z drugiej realizm i nad-realizm wizyjnych wyobra\u017ce\u0144 \u2013 w tradycji sztuki Zachodu. Pami\u0119tamy, \u017ce Kandinsky, Klee i Mondrian byli mistykami, kt\u00f3rzy pragn\u0119li przebi\u0107 si\u0119 przez zas\u0142on\u0119 pozor\u00f3w i dotrze\u0107 do wy\u017cszej prawdy, a surreali\u015bci odwo\u0142ywali si\u0119 do \u201eboskiego szale\u0144stwa\u201d \u2013 <\/em>jak pisa\u0142 przed laty Ernst Gombrich. Co daje nam wsp\u00f3\u0142czesne przybli\u017cenia post-bizantyjskie (Jerzy Nowosielski) i postrealistyczne, ale r\u00f3wnie\u017c inspiruj\u0105ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie aplikacje czystej formy (np. Mark Rothko, Kazimierz G\u0142az).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bowiem zdaniem \u015bw. Teresy Benedykty od Krzy\u017ca (Edyta Stein): Ka\u017cde prawdziwe dzie\u0142o sztuki jest symbolem \u2013 oboj\u0119tnie czy z zamiarem artysty, czy te\u017c bez zamiaru i czy jest on naturalist\u0105 czy symbolist\u0105. Symbol czyli to, co z niesko\u0144czonej pe\u0142no\u015bci ducha, w kt\u00f3rej uczestniczy ka\u017cde poznanie ludzkie, zostaje uchwycone i wypowiedziane w taki spos\u00f3b, \u017ce ta pe\u0142nia, kt\u00f3rej \u017cadne ludzkie poznanie nie potrafi wyczerpa\u0107, rozbrzmiewa w nim tajemniczo. Dlatego ka\u017cd\u0105 autentyczn\u0105 sztuk\u0119 nale\u017cy rozumie\u0107 jako objawienie i ka\u017cd\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 jako \u015bwi\u0119t\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wielki Tydzie\u0144 2025<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

jako symbol i motyw malarstwa Zwyci\u0119zca \u015bmierci piek\u0142a i szatanaWychodzi z grobu dnia trzeciego z rana Tak \u015bpiewamy w dniu Zwyci\u0119stwa. Brak w Ewangeliach opisu zmartwychwstania. Ten brak stanowi o wiarygodno\u015bci przekazu ewangelicznego. Mamy natomiast materialne \u015bwiadectwa po\u015brednie, niejako zdj\u0119cia: cia\u0142o zmar\u0142ego Jezusa Chrystusa po ka\u017ani sekund\u0119 przed zmartwychwstaniem \u2013 Ca\u0142un Tury\u0144ski i nast\u0119pnie Chusta… Czytaj dalej Zmartwychwstanie \u2013 Anastasis \u2013 Resurrectio<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":4018,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[383],"tags":[],"class_list":["post-4017","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-60","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4017"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4024,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4017\/revisions\/4024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}