{"id":3937,"date":"2025-04-07T23:09:43","date_gmt":"2025-04-07T21:09:43","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3937"},"modified":"2025-04-07T23:09:43","modified_gmt":"2025-04-07T21:09:43","slug":"nabierzcie-ducha-i-podniescie-glowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3937","title":{"rendered":"Nabierzcie ducha i podnie\u015bcie g\u0142owy"},"content":{"rendered":"\n

(mimo wszystko)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na konferencji w Ja\u0142cie (luty 1945) jej trzej uczestnicy mieli przed sob\u0105 jeden w\u0142a\u015bciwie nierozwi\u0105zywalny problem \u2013 Polsk\u0119, od kt\u00f3rej wszystko si\u0119 w 1939 roku zacz\u0119\u0142o i nie mog\u0142o si\u0119 sko\u0144czy\u0107, zatem prezydent najwi\u0119kszego, co do si\u0142 i \u015brodk\u00f3w, mocarstwa Franklin Delano Roosevelt, zwracaj\u0105c si\u0119 do \u201eUncle Joe\u201d (Stalin), swego g\u0142\u00f3wnego partnera, rzek\u0142 z trosk\u0105 w g\u0142osie: \u201eMamy z Polsk\u0105 same k\u0142opoty przez ostatnie 500 lat\u201d. Prorocze s\u0142owa! Bo i dzisiaj mamy wielu polityk\u00f3w, ju\u017c de nomine<\/em> polskich, kt\u00f3rzy w \u015blad za swoim umi\u0142owanym przyw\u00f3dc\u0105, uwa\u017caj\u0105 \u017ce \u201ePolska to nienormalno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Prof. Andrzej Nowak, znakomity komentator naszych dziej\u00f3w, w pewnym stopniu na\u015bwietla nam ten problem, chocia\u017c jako \u017cywo, nie rozwi\u0105zuje go, pozostawiaj\u0105c to zadanie naszym \u201eelitom\u201d tj. politykom. Bo to nie jedynie ostatnie 500 lat, ale ponad tysi\u0105c lat \u015bwiat i Europa zmaga si\u0119 z \u201epolskim problemem\u201d. Ju\u017c zacny biskup z Merseburga Tietmar (975-1018) by\u0142 mocno tym zatroskany. W swoim \u201eThietmari merseburgiensis episcopi chronicon\u201d saski kronikarz uwa\u017ca\u0142, \u017ce porozumienie mi\u0119dzy synem Mieszka I a cesarzem Henrykiem II w 1018 roku nie ma szczeg\u00f3lnych widok\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nie ma tu miejsca na szerszy historiozoficzny wyw\u00f3d, pozostawiam to na najbli\u017csz\u0105 okazj\u0119, najdogodniej w pobliskiej kawiarni, ale oto \u201em\u0105drym dla przypomnienia, a idiotom dla nauki\u201d kilka dziejowych rocznicowych fakt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zbli\u017caj\u0105 si\u0119 \u015bwi\u0119ta Wielkiej Nocy, Zmartwychwstania Pa\u0144skiego i wtedy w\u0142a\u015bnie \u2013 w 1025 roku by\u0142o to 18 kwietnia \u2013 minie 1000 lat od koronacji ksi\u0119cia Boles\u0142awa na kr\u00f3la Polski. Dokona\u0142 tego Hipolit, arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski. Czy sta\u0142o si\u0119 to w Gnie\u017anie czy w Poznaniu, bo gnie\u017anie\u0144ska katedra by\u0142a po po\u017carze, nie ma pewno\u015bci, pewne jest, \u017ce to arcybiskup Hipolit najprawdopodobniej w \u015bwi\u0119to Zmartwychwstania Pa\u0144skiego na\u0142o\u017cy\u0142 koron\u0119 na g\u0142ow\u0119 Boles\u0142awa, ksi\u0119cia \u201epa\u0144stwa gnie\u017anie\u0144skiego\u201d (Gnezdun civitas<\/em>) odt\u0105d zwanego Poloni\u0105 \u2013 Polsk\u0105. Powa\u017cny rytua\u0142 by\u0142 ju\u017c utrwalon\u0105 praktyk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jak podaje angielska historyk Judith Herrin: W maj\u0105cej fundamentalne znaczenie procedurze og\u0142aszania nowego w\u0142adcy Bizancjum doda\u0142o do rzymskiego dziedzictwa element chrze\u015bcija\u0144ski. Aklamacje senatu, armii i ludu na hipodromie uzupe\u0142ni\u0142a w roku 457 koronacja dokonana przez patriarch\u0119 [Anatoliosa] w ko\u015bciele Hagia Sofia. Leon I by\u0142 pierwszym cesarzem usankcjonowanym przez ten chrze\u015bcija\u0144ski rytua\u0142. (\u2026) Bizantyjski \u015bredniowieczny obrz\u0119d koronacyjny na\u015bladowany by\u0142 na dworach ca\u0142ej Europy. Gdy w 800 roku Karol Wielki zosta\u0142 wyniesiony do godno\u015bci cesarskiej, papie\u017c Leon III musia\u0142 wystara\u0107 mu si\u0119 o koron\u0119. Dodatkowo nama\u015bci\u0142 go \u015bwi\u0119tym olejem, zachodni\u0105 innowacj\u0105 w tym rytuale. Na \u015bredniowiecznym Zachodzie \u201epomazanie\u201d, jak to nazywano, zarezerwowane by\u0142o dla biskup\u00f3w i wy\u017cszego duchowie\u0144stwa.<\/em><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po 16 latach wojny z kr\u00f3lem Niemiec i cesarzem Henrykiem II wywalczy\u0142 Boles\u0142aw suwerenno\u015b\u0107 swego pa\u0144stwa potwierdzon\u0105 zawartym w Budziszynie (niem. Bautzen, g\u00f3rno\u0142u\u017c. Budy\u0161in) traktatem pokojowym 30 stycznia 1018 roku. Boles\u0142aw Chrobry \u017cy\u0142 58 lat, umar\u0142 zaraz po koronacji 17 czerwca 1025 roku. Pomnik konny Boles\u0142awa I Chrobrego Wielkiego, wodza i w\u0142adcy, wzniesiony kilkana\u015bcie lat temu we Wroc\u0142awiu, opatrzono inskrypcj\u0105: \u201ePierwszy koronowany w\u0142adca Polski\u201d. Podobno pierwotny tytu\u0142 \u201epierwszy kr\u00f3l\u201d nie odpowiada\u0142 ekspertom z konsulatu Republiki Federalnej Niemiec.<\/p>\n\n\n\n

\u201eBlask tej korony jak\u0105 przywdzia\u0142 ju\u017c niemal na \u0142o\u017cu \u015bmierci <\/em>\u2013 pisze Andrzej Nowak \u2013 ale tak\u017ce blask jego wcze\u015bniejszych niezwyk\u0142ych czyn\u00f3w, wspomnienie wspania\u0142ego Zjazdu Gnie\u017anie\u0144skiego roku 1000, tak wa\u017cnej dla Polski misji i m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015bw. Wojciecha, niepokonanej ostatecznie woli zachowania suwerenno\u015bci wobec niemieckiego kr\u00f3lestwa, triumfu w Kijowie \u2013 to wszystko r\u00f3wnie\u017c zostawi\u0142 Boles\u0142aw w spadku kolejnym pokoleniom. (\u2026) I dla nast\u0119pnych pokole\u0144 Polak\u00f3w stawa\u0142 si\u0119 Boles\u0142aw tym w\u0142a\u015bnie, kim by\u0142 dla zachodniej Europy Karol Wielki: tw\u00f3rc\u0105 nietrwa\u0142ej mo\u017ce materialnie, ale porywaj\u0105cej idei wielko\u015bci, ale tak\u017ce pewnej wykraczaj\u0105cej poza wsp\u00f3lnot\u0119 etniczn\u0105 ca\u0142o\u015bci. (\u2026) Jaka mog\u0142aby by\u0107 misja, spajaj\u0105ca tak\u0105<\/em> wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c Polska, ale przez Polsk\u0119 inicjowan\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Istotnie, co\u015b niezwyk\u0142ego sta\u0142o si\u0119 w drugiej po\u0142owie X wieku. Oto w puszczach i lasach mi\u0119dzy Odr\u0105 i Bugiem wybuch\u0142a \u201esupernowa\u201d \u2013 pa\u0144stwo. W rozpoznanym uk\u0142adzie pa\u0144stw i imperi\u00f3w by\u0142 to niewygodny partner. Ale z czasem jako\u015b tolerowany zar\u00f3wno przez saskich baron\u00f3w jak i przez kijowski kaganat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Profesor Andrzej Nowak widzi znaczenie tego faktu w taki oto spos\u00f3b: Tw\u00f3rcy pa\u0144stwa, kt\u00f3remu kszta\u0142t i imi\u0119 nada\u0142 Mieszko i jego syn, Boles\u0142aw, sprawili jednak swoj\u0105 energi\u0105, swoimi decyzjami, \u017ce setki tysi\u0119cy ludzi, S\u0142owian przede wszystkim, pozosta\u0142o mi\u0119dzy Odra i Bugiem \u2013 nie jako o\u015brodek eksportu niewolnik\u00f3w do kraj\u00f3w egzotycznych albo s\u0105siednich, ale jako pewnego rodzaju wsp\u00f3lnota. (\u2026) Z niej si\u0119 wywodzimy albo z ludzi, kt\u00f3rzy do niej do\u0142\u0105czyli w kolejnych wiekach, przywabieni jej dziwn\u0105, na rozmaite sposoby rozumian\u0105 atrakcyjno\u015bci\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W XI wieku nap\u0142yw niewolnik\u00f3w z kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich zamar\u0142 ca\u0142kowicie w kalifatach arabskich. Taki by\u0142 skutek pojawienia si\u0119 w chrze\u015bcija\u0144skiej wsp\u00f3lnocie pa\u0144stw nowego Karola, bo \u201eKarol\u201d \u2013 to w\u0142a\u015bnie kr\u00f3l. Dla zmar\u0142ego w\u0142a\u015bnie cesarza Henryka II taki tytu\u0142 u w\u0142adcy wschodniego imperium by\u0142by nie do przyj\u0119cia. Zmar\u0142 te\u017c wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105cy z nim Benedykt VIII \u2013 papie\u017c. Carpe diem! Chcia\u0142oby si\u0119 zakrzykn\u0105\u0107 i Boles\u0142aw wykorzysta\u0142 sprzyjaj\u0105cy moment w 1025 roku.<\/p>\n\n\n\n

Oddajmy jeszcze raz g\u0142os polskiemu historykowi: I dla nast\u0119pnych pokole\u0144 Polak\u00f3w stawa\u0142 si\u0119 Boles\u0142aw tym w\u0142a\u015bnie, kim by\u0142 dla zachodniej Europy Karol Wielki: tw\u00f3rc\u0105 nietrwa\u0142ej mo\u017ce materialnie, ale porywaj\u0105cej idei wielko\u015bci, ale tak\u017ce pewnej wykraczaj\u0105cej poza wsp\u00f3lnot\u0119 etniczn\u0105 ca\u0142o\u015bci. Geopolitycznie nazwa\u0107 mo\u017cna by j\u0105 ide\u0105 imperium \u015brodka: pomi\u0119dzy Cesarstwem Wschodu (Bizancjum) i Zachodu (\u015awi\u0119tym Cesarstwem rzymskim Narodu Niemieckiego). (\u2026) Imperium po to, \u017ceby uwolni\u0107 si\u0119 od dominacji innych imperi\u00f3w. Imperium, kt\u00f3re mia\u0142o zagwarantowa\u0107 wolno\u015b\u0107 zbiorow\u0105, inaczej zwan\u0105 suwerenno\u015bci\u0105. Ex Imperio libertas: wolno\u015b\u0107 od imperium, czy raczej wolno\u015b\u0107 przez (w\u0142asne) imperium\u2026 Czy to jest dziedzictwo Chrobrego?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pozostajemy w niepewno\u015bci co do naszych wsp\u00f3\u0142czesnych zdolno\u015bci, tak intelektualnych jak i materialnych, aby to dziedzictwo ud\u017awign\u0105\u0107. Zadajmy natomiast pytanie, co decydowa\u0142o o sukcesach puszcza\u0144skich w\u0142adc\u00f3w? Jak domy\u015blaj\u0105 si\u0119 badacze: specyficzna struktura osadnictwa rozproszonego w wielu punktowych opolach i \u017celazo \u2013 dost\u0119pne powszechnie, bo wytapiane nad Wis\u0142\u0105. Bro\u0144. Innym czynnikiem by\u0142a s\u0142aba w\u0142adza ksi\u0119cia w czasie pokoju i jedynow\u0142adztwo w czasie wojny. Polska nie zna\u0142a feudalizmu z jego wielostopniowymi zale\u017cno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

Posta\u0107 Boles\u0142awa Chrobrego, fascynuj\u0105ca \u2013 ale te\u017c z braku szerszych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 trudna do opisu, zafrapowa\u0142a dw\u00f3ch wybitnych pisarzy: Antoniego Go\u0142ubiewa i Teodora Parnickiego. Czy by\u0142o tak jak to opisywa\u0142 Antoni Go\u0142ubiew w pr\u00f3bie archaizowanego j\u0119zyka? Trudno powiedzie\u0107, ale mo\u017cna zgodzi\u0107 si\u0119 z jego wst\u0119pnym wskazaniem: \u201e\u2026Bo wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 w puszczy. Nasi przodkowie mieszkali na wielkich, poro\u015bni\u0119tych prastar\u0105 puszcz\u0105 obszarach mi\u0119dzy Wis\u0142\u0105 a Wart\u0105. Walk\u0119 o ich zjednoczenie prowadzi\u0142 wielki m\u0105\u017c stanu tamtego okresu \u2013 piastowski ksi\u0105\u017c\u0119 Mieszko I, a po nim Boles\u0142aw Chrobry \u2013 pierwszy kr\u00f3l Polski. Mieszko i Boles\u0142aw wyszli z puszczy, i to puszcza da\u0142a im si\u0142\u0119. Si\u0142\u0119 pierwotn\u0105 i tw\u00f3rcz\u0105<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Sze\u015b\u0107 tom\u00f3w powie\u015bci \u201eBoles\u0142aw Chrobry\u201d obrazuje epok\u0119, zawiera portrety g\u0142\u00f3wnych historycznych postaci jak i r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych, a\u017c po prostych w\u0142o\u015bcian.<\/p>\n\n\n\n

O powie\u015bci Teodora Parnickiego \u201eSrebrne or\u0142y\u201d tak pisa\u0142 Stanis\u0142aw Burkot w opracowaniu \u201eLiteratura polska w latach 1939-1999\u201d: Do prawdy docieramy powoli, przez szereg rozm\u00f3w, rozmy\u015bla\u0144, b\u0142\u0119d\u00f3w i fa\u0142szywych sugestii. Zastosowanie nowych technik narracyjnych, ogl\u0105danie historii przez pryzmat prze\u017cy\u0107 indywidualnych w retrospekcjach i wspomnieniach spowodowa\u0142o, \u017ce powie\u015b\u0107 ta nie dotyczy historii, ale pr\u00f3buje odpowiedzie\u0107 na pytanie jak istnieje historia. \u0179r\u00f3d\u0142a historyczne s\u0105 zawsze zapisem czyjej\u015b \u015bwiadomo\u015bci subiektywnej, zniekszta\u0142conej. Prawda historyczna nie istnieje obiektywnie, jest co najwy\u017cej rodzajem \u015bledztwa, dociekania, dochodzenia do prawdopodobnych ustale\u0144. W rzeczywisto\u015bci to historiozofia a nie historia le\u017cy u podstaw teoretycznych pisarstwa Parnickiego. W powie\u015bci prawie nie istnieje bezpo\u015brednio g\u0142\u00f3wny bohater \u2013 Chrobry, ale powoli poznajemy jego my\u015bl polityczn\u0105 \u2013 ide\u0119 pa\u0144stwa narodowego, poniewa\u017c koncepcja Ottona III wydaje si\u0119 by\u0107 fa\u0142szywa i nieaktualna w tym czasie. Boles\u0142aw uwzgl\u0119dni\u0142 powolny rozpad cesarstwa, idei jedno\u015bci wytworzonej przez \u015bredniowiecze; dostrzeg\u0142 nowe d\u0105\u017cenia, kt\u00f3re mia\u0142y kszta\u0142towa\u0107 oblicze Europy w nast\u0119pnych wiekach. Nie wiemy czy jest to prawdziwy portret kr\u00f3la \u2013 wa\u017cna jest kreacja artystyczna \u2013 wielko\u015b\u0107 tego w\u0142adcy kszta\u0142towana jest przez jego my\u015bl polityczn\u0105. Powie\u015b\u0107 historyczna o Boles\u0142awie Chrobrym pisana w czasie wojny z Hitlerem ma oczywiste odes\u0142ania do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci: \u201eku pokrzepieniu serc\u201d tych, kt\u00f3rzy walczyli.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Idea samodzielno\u015bci politycznej i pa\u0144stwowej niepodleg\u0142o\u015bci po tysi\u0105cu lat pozostaje zadaniem wartym piel\u0119gnacji w elitach naszej Ojczyzny.<\/p>\n\n\n\n

Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz ponad dekad\u0119 temu pisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsze z pyta\u0144 jest takie: czy Polska mo\u017ce jeszcze by\u0107 \u201ewielka i straszna\u201d, czy mo\u017ce uderzy\u0107 duchem \u201ena wszystkie s\u0142owia\u0144skie plemiona\u201d, czy mo\u017ce to, co kona na naszych oczach \u2013 Europ\u0119 \u2013 przymusi\u0107 do zmartwychwstania, \u201ew ludach \u017cywot obudzi\u0107 grzmotem\u201d? No i co wy na to Polacy? Jeste\u015bcie gotowi \u201euderzy\u0107 duchem\u201d? Macie tyle si\u0142y? Czy po\u0142o\u017cycie si\u0119 do trumny i zdechniecie, razem z ca\u0142\u0105 Europ\u0105? To ju\u017c jak wolicie\u2026<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(mimo wszystko) Na konferencji w Ja\u0142cie (luty 1945) jej trzej uczestnicy mieli przed sob\u0105 jeden w\u0142a\u015bciwie nierozwi\u0105zywalny problem \u2013 Polsk\u0119, od kt\u00f3rej wszystko si\u0119 w 1939 roku zacz\u0119\u0142o i nie mog\u0142o si\u0119 sko\u0144czy\u0107, zatem prezydent najwi\u0119kszego, co do si\u0142 i \u015brodk\u00f3w, mocarstwa Franklin Delano Roosevelt, zwracaj\u0105c si\u0119 do \u201eUncle Joe\u201d (Stalin), swego g\u0142\u00f3wnego partnera, rzek\u0142… Czytaj dalej Nabierzcie ducha i podnie\u015bcie g\u0142owy<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":3938,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[382],"tags":[],"class_list":["post-3937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-59","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3937"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3942,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3937\/revisions\/3942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}