{"id":3865,"date":"2025-03-27T16:16:36","date_gmt":"2025-03-27T15:16:36","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3865"},"modified":"2025-03-27T16:16:36","modified_gmt":"2025-03-27T15:16:36","slug":"postawy-skrajne-a-przyszlosc-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3865","title":{"rendered":"Postawy skrajne a przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski"},"content":{"rendered":"\n

1. DLACZEGO zrozumienie poj\u0119cia \u201eskrajne postawy\u201d jest kluczowe dla przysz\u0142o\u015bci polskiej nauki i dla kraju?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 52. numerze dwutygodnika Prawda jest Ciekawa<\/em> by\u0142 interesujacy wywiad z m\u0142odym naukowcem dr Piotrem Bardzi\u0144skim. Jedno z pyta\u0144 dotyczy\u0142o poj\u0119cia \u201eskrajne postawy\u201d i jego zrozumienia przez m\u0142odego uczonego, kt\u00f3ry ju\u017c osi\u0105ga wielkie sukcesy naukowe. Jego odpowied\u017a by\u0142a zdumiewaj\u0105ca:<\/p>\n\n\n\n

Skrajna postawa w badaniach naukowych mo\u017ce oznacza\u0107 przesadne trzymanie si\u0119 jednej metody badawczej, teorii czy podej\u015bcia, kosztem otwarto\u015bci na alternatywne rozwi\u0105zania i hipotezy<\/em>\u2026<\/p>\n\n\n\n

To jest do\u015b\u0107 kontrowersyjna opinia, kt\u00f3ra uznaje \u201eskrajne postawy\u201d za co najmniej niepo\u017c\u0105dane, je\u017celi nie z\u0142e, poniewa\u017c potencjalnie s\u0105 one ograniczaj\u0105ce i op\u00f3\u017aniaj\u0105ce rozpatrywanie mo\u017cliwo\u015bci alternatywnych rozwi\u0105za\u0144 i hipotez. W rzeczywisto\u015bci \u201eskrajne postawy\u201d s\u0105 motorem odkry\u0107 naukowych i post\u0119pu w nauce, co zostanie jeszcze wyja\u015bnione.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
George Mason University Kampus<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Powy\u017csza opinia reprezentuje niekorzystne zjawisko zwane Wektorem Bezw\u0142adno\u015bci Psychologicznej<\/em>, z kt\u00f3rym nale\u017cy walczy\u0107. Co jest jednak znacznie wa\u017cniejsze, ta odpowied\u017a jest jak czubek g\u00f3ry lodowej, ujawniaj\u0105ca my\u015blenie polskich naukowc\u00f3w i ogrom ukrytych problem\u00f3w, kt\u00f3re powoduj\u0105, \u017ce nauka polska jest praktycznie niewidoczna na \u015bwiecie, przynajmniej w kontek\u015bcie \u015bwiatowych ranking\u00f3w uczelni, laureat\u00f3w Nagrody Nobla oraz wielkich odkry\u0107 naukowych. Przyk\u0142adowo, dwie najlepsze polskie uczelnie, Uniwersytety Jagiello\u0144ski i Warszawski, s\u0105 sklasyfikowane w przedziale 601-800 w rankingu Times Higher Education. Niestety te wyniki maj\u0105 te\u017c praktyczne znaczenie, gdy\u017c osi\u0105gni\u0119cia naukowe wdra\u017cane mi\u0119dzy innymi poprzez patenty i nowe przedsi\u0119biorstwa, zmieniaj\u0105 \u015bwiat i przynosz\u0105 fortun\u0119 krajom, b\u0119d\u0105cym ojczyznami wielkich odkry\u0107, wynalazk\u00f3w i przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Politechnika Warszawska, kt\u00f3rej jestem dumnym absolwentem (1970, dyplom z wyr\u00f3\u017cnieniem) i by\u0142ym pracownikiem, jest uwa\u017cana przez wielu za najlepsz\u0105 uczelni\u0119 techniczn\u0105 w Polsce, a mo\u017ce nawet w Europie. Jest to \u201estara uczelnia\u201d o ponad wiekowej historii, a dotychczas nie wyda\u0142a ani jednego noblisty. Jednocze\u015bnie moja obecna uczelnia, George Mason University (Wirginia), kt\u00f3ra jest \u201enow\u0105 uczelni\u0105\u201d w USA, za\u0142o\u017con\u0105 mniej ni\u017c 50 lat temu, ju\u017c posiada dw\u00f3ch noblist\u00f3w. Dlaczego tak jest \u2013 spr\u00f3bujemy wyja\u015bni\u0107. Niestety nie jest to czysto teoretyczna kwestia, ale absolutnie krytyczna dla przysz\u0142o\u015bci kraju.<\/p>\n\n\n\n

W obecnym \u015bwiecie Polska ma znikome szanse wygrania konkurencji \u015bwiatowej \u2013 oraz co wa\u017cniejsze kontrakt\u00f3w \u2013 w wielu dziedzinach wymagaj\u0105cych wieloletnich i wielomiliardowych nak\u0142ad\u00f3w, jak eksploracja kosmosu czy budowa miast na Marsie. Istnieje jednak realna mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce Polska stanie si\u0119 krajem innowacyjnym w wybranych ograniczonych obszarach innowacji technologicznych, kt\u00f3re mo\u017cemy nazwa\u0107 \u201ewysepkami polskich sukces\u00f3w\u201d odzwierciedlaj\u0105cych polskie osi\u0105gni\u0119cia naukowe, gdzie mo\u017cna zdoby\u0107 sukces \u015bwiatowy przy u\u017cyciu ograniczonych zasob\u00f3w ludzkich i finansowych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
James Madison University<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Istniej\u0105 zreszt\u0105 przyk\u0142ady, \u017ce jest to mo\u017cliwe, jak pokaza\u0142a firma SatRevolution z Wroc\u0142awia, \u015bwiatowy pionier w zakresie nanosatelit\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c o przysz\u0142o\u015bci, taka \u201ewysepka\u201d mog\u0142aby powsta\u0107 w dziedzinie Sztucznej Inteligencji<\/em> (AI), obszaru automatycznego symbolicznego pozyskiwania wiedzy (Symbolic Machine Learning<\/em>) przy wykorzystaniu Teorii Zbior\u00f3w Przybli\u017conych<\/em> Pawlaka. Prace teoretyczne i budowa system\u00f3w do r\u00f3\u017cnych zastosowa\u0144 in\u017cynierskich (I nie tylko) mog\u0142yby sta\u0107 si\u0119 polsk\u0105 specjalno\u015bci\u0105 na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Podobnie jak prace teoretyczne w tej dziedzinie uzyska\u0142y ju\u017c niemal taki status, a polska historia bada\u0144 w tym obszarze ma przecie\u017c pocz\u0105tek we wczesnych latach 80. XX wieku, czyli ponad p\u00f3\u0142 wieku temu.<\/p>\n\n\n\n

Polska mo\u017ce oczywi\u015bcie zaakceptowa\u0107 istniej\u0105c\u0105 \u201epu\u0142apk\u0119 \u015brednich zarobk\u00f3w\u201d i swoj\u0105 podrz\u0119dn\u0105 rol\u0119 podwykonawc\u00f3w produkt\u00f3w wykorzystuj\u0105cych w\u0142asno\u015b\u0107 intelektualn\u0105 zagranicznych przedsi\u0119biorstw, g\u0142\u00f3wnie niemieckich. Znaj\u0105c jednak potencja\u0142 intelektualny polskich naukowc\u00f3w i in\u017cynier\u00f3w odnosz\u0105cych sukcesy na ca\u0142ym \u015bwiecie oraz ich ambicje \u2013 takie rozwi\u0105zanie jest nie do przyj\u0119cia. To oznacza, \u017ce pr\u00f3ba przekszta\u0142cenia Polski w kraj innowacyjny, pe\u0142en inwestycji w rozw\u00f3j wysepek polskich sukces\u00f3w \u2013 to praktycznie jedyna dost\u0119pna alternatywa rozwoju kraju. W tym przypadku nale\u017cy jednak stworzy\u0107 ca\u0142y system w postaci lancucha: edukacja<\/em> \u2013 badania (nauka) \u2013 wynalazczo\u015b\u0107 <\/em>\u2013 przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107<\/em> nastawiony na stworzenie wysepek polskich sukces\u00f3w, co przedstawi\u0142em w dalszej cz\u0119\u015bci publikacji.<\/p>\n\n\n\n

2. CO to jest nauka, co to s\u0105 skrajne postawy, Edukacja Sukcesu, In\u017cynieria Wynalazczo\u015bci, Krajowy System Innowacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nauka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nauka (badania naukowe) jest procesem pozyskiwanie wiedzy, tzn. odkrywania nieznanych fakt\u00f3w, zwi\u0105zk\u00f3w i proces\u00f3w. Tradycyjna nauka dzia\u0142a w obszarze danej dyscypliny (na przyk\u0142ad Konstrukcje Stalowe). Interdyscyplinarna nauka dzia\u0142a w obszarze kilku dyscyplin (na przyk\u0142ad Konstrukcje Stalowe, Mechanika Budowli i Prakseologia) a pozyskana wiedza po jej integracji staje si\u0119 wiedz\u0105 transdyscyplinarn\u0105 \u2013 podstawa kreatywno\u015bci i rozwoju nauki. Nale\u017cy jednak rozr\u00f3\u017cni\u0107 pomi\u0119dzy wiedz\u0105 interdyscyplinarn\u0105 a transdyscyplinarn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wiedza interdyscyplinarna jest po\u0142\u0105czon\u0105 wiedz\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z r\u00f3\u017cnych dziedzin, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wykorzysta\u0107 jedynie znaj\u0105c kontekst tych poszczeg\u00f3lnych dziedzin. Przyk\u0142adowo, interdyscyplinarna wiedza o systemie infrastruktury w danym mie\u015bcie jest zbiorem obszar\u00f3w wiedzy dotycz\u0105cej systemu kanalizacji (rozumianej jedynie przez specjalist\u00f3w tej dziedziny), systemu transportu (rozumianej tylko przez specjalist\u00f3w), itp. Ka\u017cdy element tego zbioru jest niezale\u017cny od innych i wymaga u\u017cycia specjalist\u00f3w danej dziedziny.<\/p>\n\n\n\n

Wiedza transdyscyplinarna jest wynikiem integracji wiedzy interdyscyplinarnej w procesie, w kt\u00f3rym \u201eznika\u201d kontekst dyscyplinarny, a powsta\u0142a wiedza jest samozrozumia\u0142a. Przyk\u0142adowo, integracja wiedzy in\u017cynierskiej i biologicznej stwarza wiedz\u0119 bioin\u017cyniersk\u0105, kt\u00f3ra jest obecnie samodzieln\u0105 dziedzin\u0105 naukow\u0105 i posiada w\u0142asnych specjalist\u00f3w w zakresie bioin\u017cynierii.<\/p>\n\n\n\n

Skrajne Postawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tak rozumianych badaniach naukowych skrajn\u0105 postaw\u0119 mo\u017cna opisa\u0107 jako szczeg\u00f3ln\u0105 postaw\u0119 w procesie integracji wiedzy z r\u00f3\u017cnych dziedzin. Skrajna postawa charakteryzuje si\u0119 wykorzystywaniem i integracj\u0105 wiedzy z odleg\u0142ych dziedzin, na przyk\u0142ad In\u017cynierii i Okulistyki, jak to robi Profesor Poh-Jen Shea na Federal University of Taiwan w Taipei. Oczywi\u015bcie skrajn\u0105 postaw\u0119 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zaobserwowa\u0107 w badaniach w obszarze jednej dziedziny, kiedy badacz kwestionuje istniej\u0105ce hipotezy i proponuje, na przyk\u0142ad, ich przeciwie\u0144stwo. W obecnej dyskusji na temat zmian klimatu ziemi tak\u0105 skrajn\u0105 postaw\u0105 jest hipoteza, \u017ce obecne zmiany klimatu ziemi s\u0105 korzystne, a nie szkodliwe, poniewa\u017c zmniejszaj\u0105 liczb\u0119 ofiar zimna lub powoduj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci upraw na Syberii.<\/p>\n\n\n\n

Poj\u0119cie \u201eskrajna postawa\u201d jest jednak co najwy\u017cej poj\u0119ciem wzgl\u0119dnym i dynamicznym. Tradycyjna postawa u badacza X, mo\u017ce reprezentowa\u0107 skrajn\u0105 postaw\u0119 dla badacza Y. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce z czasem zmienia si\u0119 ocena, co jest skrajn\u0105 lub tradycyjn\u0105 postaw\u0105. Jeszcze 30 lat temu integracja wiedzy z biologii i in\u017cynierii by\u0142a postaw\u0105 skrajn\u0105, a dzisiaj wprost przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n

Wprowadzanie i u\u017cywanie poj\u0119cia \u201eskrajna postawa w badaniach naukowych\u201d jest zwyczajnie szkodliwe, poniewa\u017c mo\u017ce stwarza\u0107 wra\u017cenie, \u017ce skrajne postawy s\u0105 z\u0142e, nale\u017cy je zwalcza\u0107 \u2013 podczas gdy w rzeczywisto\u015bci s\u0105 one prawdziwym motorem post\u0119pu w nauce i gospodarce. Szkodliwo\u015b\u0107 istnienia w nauce poj\u0119cia \u201eskrajna postawa\u201d prezentuj\u0119 w oparciu o dwa przyk\u0142ady z Politechniki Warszawskiej oraz dwa przyk\u0142ady ameryka\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142ad 1.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wczesnych latach 70. ubieg\u0142ego wieku maj\u0105c 22-27 lat pracowa\u0142em jako asystent na Politechnice Warszawskiej i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em z Pracowni\u0105 Projektowania Zak\u0142adu Prakseologii PAN. W tym okresie przygotowa\u0142em propozycj\u0119 pracy doktorskiej \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 pozyskiwanie wiedzy z dziedzin Konstrukcje Stalowe, Teoria Projektowania i Prakseologia we wsp\u00f3\u0142pracy z PAN. Propozycja zosta\u0142a odrzucona przez Rad\u0119 Wydzia\u0142u na Wydziale In\u017cynierii L\u0105dowej Politechniki Warszawskiej jako skrajna, niemieszcz\u0105ca si\u0119 w obszarze in\u017cynierii.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142ad 2.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tym samym okresie dosta\u0142em grant badawczy z PAN dotycz\u0105cy bada\u0144 nad projektowaniem wynalazczym, w\u00f3wczas rzecz niezwyk\u0142a dla asystenta w wieku 24 lat. Grant zosta\u0142 natychmiast odrzucony przez administracj\u0119 Politechniki (nies\u0142ychane \u2013 nieprzyj\u0119cie pieni\u0119dzy z PAN) jako skrajny.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142ad 3.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Walka ze skrajnymi postawami w nauce nie jest plag\u0105 jedynie polskiej nauki. W latach 80. rozpocz\u0105\u0142em badania na temat zastosowa\u0144 automatycznego pozyskiwania wiedzy w projektowaniu na Wayne State University, Detroit, USA. Prowadzi\u0142em je wsp\u00f3lnie z prof. Wojciechem Ziarko z University of Regina, jednym ze \u015bwiatowych pionier\u00f3w automatycznego pozyskiwania wiedzy. Kilkukrotnie sk\u0142adane propozycje badawcze do National Science Foundation (NSF) w USA by\u0142y odrzucane jako skrajne, zbyt daleko wykraczaj\u0105ce poza istniej\u0105cy stan wiedzy. Dopiero po niemal siedmiu latach bada\u0144, szeregu publikacji oraz prezentacjach na konferencjach NSF zacz\u0119\u0142o finansowa\u0107 nasze badania w obszarze wcze\u015bniej uwa\u017canym za skrajny.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142ad 4.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kilka lat temu zorganizowa\u0142em na Politechnice Warszawskiej seminarium prof. Boba Kolvoorda, za\u0142o\u017cyciela College of Integrated Science and Engineering na James Madison University, USA. Jest on tw\u00f3rc\u0105 nowego modelu szkolenia transdyscyplinarnych in\u017cynier\u00f3w w procesie \u0142\u0105cz\u0105cym wyk\u0142ady z przedmiot\u00f3w podstawowych z grupowym wieloletnim rozwi\u0105zywaniem z\u0142o\u017conych problem\u00f3w projektowych (na przyk\u0142ad Inteligentny W\u00f3zek Inwalidzki). Absolwenci s\u0105 szczeg\u00f3lnie atrakcyjni dla NASA i wielkich firm in\u017cynierskich ze wzgl\u0119du na ich transdyscyplinarne zrozumienie in\u017cynierii i zdolno\u015b\u0107 my\u015blenia wynalazczego. Seminarium przyci\u0105gn\u0119\u0142o jedynie kilkunastu profesor\u00f3w, a dwie panie prodziekan wysz\u0142y przed jego ko\u0144cem. Us\u0142ysza\u0142em: my jeste\u015bmy uczelni\u0105 znakomicie ucz\u0105c\u0105 wiedzy in\u017cynierskiej i przedstawione koncepcje nie mieszcz\u0105 si\u0119 w naszym modelu kszta\u0142cenia, s\u0105 zbyt skrajne.<\/p>\n\n\n\n

Zaprezentowane przyk\u0142ady pokazuj\u0105, jak wa\u017cne jest my\u015blenie pozbawione strachu przed skrajnymi postawami, co mo\u017ce by\u0107 uzyskane jedynie poprzez w\u0142a\u015bciw\u0105 edukacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Edukacja Sukcesu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Koncepcj\u0119 Edukacji Sukcesu<\/em> zaprezentowa\u0142em w wyniku ponad p\u00f3\u0142wiekowego do\u015bwiadczenia dydaktycznego zaczerpni\u0119tego z czterech kontynent\u00f3w oraz rozleg\u0142ych interdyscyplinarnych studi\u00f3w w zakresie edukacji, psychologii, historii, matematyki, heurystyki i innych nauk.<\/p>\n\n\n\n

Proponuj\u0119 zasadnicz\u0105 zmian\u0119 w zrozumieniu celu edukacji.<\/p>\n\n\n\n

Celem Edukacji Sukcesu<\/em> jest transformacja \u201ezwyk\u0142ych\u201d wykszta\u0142conych os\u00f3b w ludzi zdolnych do osi\u0105gania sukces\u00f3w w pracy zawodowej. Innymi s\u0142owy celem nie jest wy\u0142\u0105cznie przekazanie studentom pewnego obszaru wiedzy specjalistycznej i zwi\u0105zanych z ni\u0105 umiej\u0119tno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c przekazanie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci koniecznych oraz wystarczaj\u0105cych do osi\u0105gania sukces\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Tradycyjna edukacja uniwersytecka i politechniczna jest zazwyczaj skoncentrowana na kszta\u0142ceniu Inteligencji Praktycznej i Analitycznej<\/em>. To oczywi\u015bcie oznacza, \u017ce sukcesy absolwent\u00f3w s\u0105 wy\u0142\u0105cznie rezultatem ich talent\u00f3w i samokszta\u0142cenia, a mog\u0142yby wydarzy\u0107 si\u0119 znacznie wcze\u015bniej w przypadku odpowiedniego przygotowania student\u00f3w do osi\u0105gania sukces\u00f3w. To op\u00f3\u017anienie jest niezwykle kosztowne dla spo\u0142ecze\u0144stwa, szczeg\u00f3lnie \u017ce z wiekiem ro\u015bnie niech\u0119\u0107 do podejmowania ryzyka.<\/p>\n\n\n\n

Transdyscyplinarna wiedza Edukacji Sukcesu<\/em> i zwi\u0105zane z ni\u0105 umiej\u0119tno\u015bci maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a w wielu dziedzinach wiedzy. Poni\u017cej przedstawiono g\u0142\u00f3wne poj\u0119cia tej wiedzy.<\/p>\n\n\n\n

Psychologia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podstaw\u0105 psychologiczn\u0105 Edukacji Sukcesu<\/em> jest Teoria Inteligencji Sukcesu<\/em>, niedawno zaproponowana przez Roberta Sternberga, ameryka\u0144skiego psychologa. Jej podstawowym za\u0142o\u017ceniem jest stwierdzenie, \u017ce sukcesy osi\u0105gaj\u0105 ludzie posiadaj\u0105cy Inteligencj\u0119 Sukcesu<\/em>, kt\u00f3rej mo\u017cna skutecznie naucza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Inteligencja Sukcesu<\/em> jest poj\u0119ciem wzgl\u0119dnym i jest rozumiana jako zdolno\u015bci uzyskiwania sukces\u00f3w. Jest to wypadkowa trzech sk\u0142adnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

Inteligencja Praktyczna<\/em> \u2013 zdolno\u015b\u0107 rozwiazywania prostych problem\u00f3w praktycznych (jak otworzy\u0107 drzwi) przy u\u017cyciu znanych heurystyk<\/p>\n\n\n\n

Inteligencja Analityczna<\/em> \u2013 zdolno\u015b\u0107 rozwi\u0105zywania z\u0142o\u017conych problem\u00f3w analitycznych wymagaj\u0105cych my\u015blenia dedukcyjnego (jak obliczy\u0107 si\u0142y wewn\u0119trzne w konstrukcji ramowej)<\/p>\n\n\n\n

Inteligencja Kreatywna <\/em>\u2013 zdolno\u015b\u0107 rozwi\u0105zywania otwartych problem\u00f3w wymagaj\u0105cych my\u015blenia abdukcyjnego (jak zaprojektowa\u0107 koncepcyjnie most stalowy o rozpi\u0119to\u015bci 6250 m w sytuacji, gdy znane koncepcje projektowe s\u0105 niewystarczaj\u0105ce).<\/p>\n\n\n\n

Socjologia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W roku 2004 Frans Johansson zaproponowa\u0142 dwa powi\u0105zane ze sob\u0105 poj\u0119cia \u201eEfekt Medyceuszy\u201d (Medici Effect) i \u201ePrzeci\u0119cie\u201d (Intersection). Te poj\u0119cia opisuj\u0105 \u015brodowisko sprzyjaj\u0105ce powstawaniu wiedzy transdyscyplinarnej w wyniku integracji wiedzy z r\u00f3\u017cnych dziedzin. Johansson twierdzi, \u017ce Efekt Medyceuszy by\u0142 odpowiedzialny za powstanie intelektualnych podstaw Renesansu. Efekt Medyceuszy mo\u017ce by\u0107 potencjalnie u\u017cyty w edukacji w celu stworzenia \u015brodowiska nazywanego przeze mnie Departamentem Sukcesu<\/em>. Powinien on wspiera\u0107 oraz stymulowa\u0107 kreatywno\u015b\u0107 w nauczaniu i uczeniu si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Historia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Michael J. Gelb, badacz Renesansu a w szczeg\u00f3lno\u015bci dorobku Leonardo Da Vinci, stworzy\u0142 poj\u0119cie \u201eSiedem Zasad Da Vinci\u201d, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 istot\u0119 tego geniuszu i mog\u0105 by\u0107 uwa\u017cane za podstaw\u0119 intelektualn\u0105 dla stworzenia unikalnego, systemowego i holistycznego podej\u015bcia do nauki. Oto one:<\/p>\n\n\n\n

W\u0142oskie s\u0142owo Curiosita<\/em> mo\u017ce by\u0107 rozumiane jako \u201cciekawo\u015b\u0107\u201d, ale oznacza te\u017c postaw\u0119 \u017cyciow\u0105 pe\u0142n\u0105 ciekawo\u015bci \u015bwiata i nigdy nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 pozyskiwania wiedzy\/uczenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dimostrazione<\/em> jest t\u0142umaczone jako \u201eprezentacja\u201d, \u201edemonstracja\u201d lub \u201eweryfikacja\u201d. Oznacza postaw\u0119 \u017cyciow\u0105 charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 eksperymentaln\u0105 weryfikacj\u0105 pozyskanej wiedzy i akceptacj\u0105 zar\u00f3wno abstrakcyjnego jak i praktycznego wymiaru wiedzy. Renesansowa koncepcja czeladnictwa jest dobrym zastosowaniem tej zasady. Czeladnictwo to kombinacja tradycyjnego nauczania po\u0142\u0105czonego ze zdobywaniem do\u015bwiadczenia przez prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owo Sensazione<\/em> oznacza \u201euczucia\u201d, \u201ewra\u017cliwo\u015b\u0107 emocjonaln\u0105\u201d lub \u201edo\u015bwiadczenie czego\u015b sensacyjnego\u201d. A tak\u017ce wykorzystanie wszystkich zmys\u0142\u00f3w i po\u0142\u0105czenie podej\u015bcia racjonalnego i emocjonalnego w naszym stosunku do natury i do problem\u00f3w. Praktycznie chodzi o wykorzystanie ca\u0142ego m\u00f3zgu, zar\u00f3wno lewej, \u201eracjonalnej\u201d p\u00f3\u0142kuli, odpowiedzialnej g\u0142\u00f3wnie za my\u015blenie analityczne, deduktywne, jak i prawej, \u201ekreatywnej\u201d, odpowiedzialnej za my\u015blenie kreatywne, abdukcyjne.<\/p>\n\n\n\n

Sfumato <\/em>to \u201ezadymienie\u201d lub \u201ezamglenie\u201d.<\/em> W interpretacji Gelba symbolizuje postaw\u0119, w kt\u00f3rej akceptujemy i rozumiemy \u015bwiat jako niesko\u0144czenie z\u0142o\u017cony, przy jednoczesnej gotowo\u015bci akceptacji nieznanego i niepewnego oraz sprzeczno\u015bci i paradoks\u00f3w a ponadto pracy z niejednoznaczn\u0105 wiedz\u0105. Innymi s\u0142owy, widzimy \u015bwiat nie jako dedukcyjny i binarny, ale jako opisany przez logik\u0119 wielowarto\u015bciow\u0105 \u0141ukasiewicza lub zbiory przybli\u017cone Pawlaka.<\/p>\n\n\n\n

Arte\/Scienza<\/em> dotyczy za\u0142o\u017cenia, \u017ce Cz\u0142owiek Renesansu powinien my\u015ble\u0107 ca\u0142ym umys\u0142em uwzgl\u0119dniaj\u0105c zrozumienie \u015bwiata z dw\u00f3ch ca\u0142kowicie innych, ale uzupe\u0142niaj\u0105cych si\u0119 perspektyw \u2013 sztuki i nauki. Te perspektywy powinny by\u0107 odpowiednio wywa\u017cone, czyli zachowuj\u0105ce r\u00f3wnowag\u0119 podej\u015b\u0107 racjonalnych, dedukcyjnych oraz emocjonalnych i abdukcyjnych \u2013 w przeciwie\u0144stwie do obecnego nauczania che\u0142pi\u0105cego si\u0119 podej\u015bciem czysto racjonalnym, kt\u00f3re ogromnie zaw\u0119\u017ca zrozumienie \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Corporalita <\/em>oznacza \u015bwiadomie utrzymywan\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 pomi\u0119dzy stanem cia\u0142a, umys\u0142u i duszy, czyli sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, intelektualn\u0105 oraz emocjonaln\u0105 i duchow\u0105. Ta r\u00f3wnowaga jest absolutnie niezb\u0119dna, je\u017celi chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces w przypadku wieloletnich dzia\u0142a\u0144 wymagaj\u0105cych ogromnego wysi\u0142ku, ci\u0105g\u0142ej mobilizacji wszystkich umiej\u0119tno\u015bci i r\u00f3wnowagi emocjonalnej.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142oskie Connessione<\/em> to zrozumienie \u015bwiata jako z\u0142o\u017conego systemu, w kt\u00f3rym wszystkie elementy i zjawiska s\u0105 po\u0142\u0105czone sprz\u0119\u017ceniami zwrotnymi. Tak\u0105 postaw\u0119 mo\u017cna interpretowa\u0107 jako systemowe, holistyczne zrozumienie otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci. Jest ono zasadniczo r\u00f3\u017cne od racjonalnego zrozumienia \u015bwiata, obecnie dominuj\u0105cego w edukacji.<\/p>\n\n\n\n

Departament i Wioska Sukcesu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Edukacja Sukcesu<\/em> <\/strong>wymaga odpowiedniego \u015brodowiska stymuluj\u0105cego proces uczenia \u2013 nazwanego tutaj Departamentem Sukcesu<\/em>. Jest to konieczne do stworzenia Efektu Medyceuszy <\/em>wspomagaj\u0105cego proces pozyskiwania wiedzy transdyscyplinarnej, oczywi\u015bcie w charakterze dodatku do przyswajania niezb\u0119dnej dla dziedziny specjalistycznej wiedzy i zwi\u0105zanych z ni\u0105 umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Departament Sukcesu<\/em> jest systemem zawieraj\u0105cym r\u00f3\u017cnorakie elementy. Najwa\u017cniejsi s\u0105 instruktorzy, ich wiedza, do\u015bwiadczenie, stosunek do \u015bwiata i \u017cycia oraz ich entuzjazm. Jednocze\u015bnie powinni oni reprezentowa\u0107 zr\u00f3\u017cnicowane kultury, do\u015bwiadczenie zar\u00f3wno w analitycznych i odkrywczych pracach badawczych jak i w podstawowych i wdro\u017ceniowych. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c zr\u00f3\u017cnicowanie zdolno\u015bci my\u015blenia lokalnego i globalnego oraz tradycyjnego i liberalnego. Style my\u015blenia instruktor\u00f3w powinny by\u0107 \u201ewewn\u0119trzne\u201d i \u201ezewn\u0119trzne\u201d, r\u00f3wnie\u017c \u201eustawodawcze\u201d, \u201ewykonawcze\u201d i \u201es\u0119dziowskie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W idealnych warunkach \u015brodowisko powinno by\u0107 zaprojektowane wykorzystuj\u0105c greck\u0105 koncepcj\u0119 \u201eAgory\u201d rozumianej jako przestrze\u0144 stwarzaj\u0105ca mo\u017cliwo\u015bci interakcji ludzkich, a nawet je stymuluj\u0105ca. Taka koncepcja mog\u0142aby zosta\u0107 zrealizowana w postaci centrum urbanistycznego, w kt\u00f3rym kilka budynk\u00f3w tworzy ca\u0142o\u015b\u0107 Wioski Sukcesu<\/em>. Wszystkie obiekty s\u0105 zaprojektowane z my\u015bl\u0105 przewodni\u0105 stworzenia w\u0142a\u015bciwej atmosfery przy wykorzystaniu ro\u015blinno\u015bci, sztuki, a nawet muzyki. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest stworzenie \u201enieba wynalazc\u00f3w\u201d \u2013 miejsca, gdzie przyszli wynalazcy mogliby studiowa\u0107 In\u017cynieri\u0119 Wynalazczo\u015bci<\/em> i w warsztatach budowa\u0107 prototypy wynalazk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowe szczeg\u00f3\u0142y om\u00f3wi\u0142em obszernie w ksi\u0105\u017cce \u201eEdukacja Sukcesu. Jak Kszta\u0142ci\u0107 Kreatywnych In\u017cynier\u00f3w<\/em>\u201d wydanej w USA, Polsce (Politechnika Swietokrzyska) i Chinach.<\/p>\n\n\n\n

In\u017cynieria Wynalazczo\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

In\u017cynieria Wynalazczo\u015bci jest<\/em> now\u0105 nauk\u0105 in\u017cyniersk\u0105 rozwijan\u0105 mi\u0119dzy innymi przez autora, kt\u00f3ry opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eInventive Engineering. Knowledge and Skills for Creative Engineers\u201d (2016, CRS Press, UK). To nauka skoncentrowana na projektowaniu koncepcyjnym, szczeg\u00f3lnie gdy s\u0105 poszukiwane wynalazcze koncepcje, dot\u0105d nieznane, ale realizowalne oraz zaskakuj\u0105ce i potencjalnie mo\u017cliwe do opatentowania. Dotyczy ona podstaw metodologicznych projektowania koncepcyjnego oraz r\u00f3\u017cnych metod rozwi\u0105zywania otwartych problem\u00f3w wynalazczych.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze Wdro\u017cenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Edukacja Sukcesu<\/em> to nadal wizja, jeszcze nieca\u0142kowicie wdro\u017cona. Od czasu publikacji mojej ksi\u0105\u017cki (2009), r\u00f3\u017cni liderzy zmian w kszta\u0142ceniu akademickim zacz\u0119li j\u0105 wprowadza\u0107, zainspirowani t\u0105 wizj\u0105. Przyk\u0142adowo, na George Mason University (GMU) Fairfax, Wirginia, USA, prowadzi\u0142em kursy na ni\u017cszych stopniach oraz doktorskie na temat In\u017cynierii Wynalazczo\u015bci. Na James Madison University, Harrisonburg, Wirginia, USA, zosta\u0142 utworzony przez dr Boba Kolvoorda nowy College of Integrated Science and Engineering<\/em>. Jego misj\u0105 jest kszta\u0142cenie in\u017cynier\u00f3w \u2013 bez w\u0105skiej specjalno\u015bci, ale z rozbudowan\u0105 podstawow\u0105 wiedz\u0105 i z transdyscyplinarnym zrozumieniem nauki i in\u017cynierii w kontek\u015bcie projektowania \u2013 przysz\u0142ych lider\u00f3w innowacyjno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Prawdopodobnie najwi\u0119kszy wp\u0142yw Edukacji Sukcesu<\/em> na kszta\u0142cenie in\u017cynier\u00f3w mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w Chinach. Od wielu lat badacze chi\u0144scy interesuj\u0105 si\u0119 kszta\u0142ceniem wynalazczych in\u017cynier\u00f3w w kontek\u015bcie utworzenia w Chinach politechnik skoncentrowanych na kszta\u0142ceniu kreatywnych in\u017cynier\u00f3w. Moja ksi\u0105\u017cka wydana w Chinach w du\u017cym nak\u0142adzie wyprzeda\u0142a si\u0119 b\u0142yskawicznie. W opisanej sytuacji jest mo\u017cliwe, \u017ce Chiny b\u0119d\u0105 w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j cel strategiczny przekszta\u0142cenia gospodarki z przemys\u0142owej na innowacyjn\u0105. To by\u0142oby zreszt\u0105 ogromnym zagro\u017ceniem dla tradycyjnych gospodarek przemys\u0142owych wielu kraj\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c Polski.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce m\u0142ody utalentowany naukowiec dr Sebastian Kozio\u0142ek z Politechniki Wroc\u0142awskiej odby\u0142 sta\u017ce naukowe na George Mason University oraz na kilku uczelniach w Europie i Australi i kontynuuje badania nad projektowaniem wynalazczym. Jednocze\u015bnie stworzyl i wprowadzi\u0142 na swojej uczelni dwa kursy na temat In\u017cynierii Wynalazczo\u015bci, kt\u00f3re spotka\u0142y si\u0119 z entuzjastycznym przyj\u0119ciem przez student\u00f3w. Jest wi\u0119c szansa na prze\u0142om.<\/p>\n\n\n\n

3. JAK wprowadzi\u0107 w \u017cycie Edukacj\u0119 Sukcesu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to prawdziwe wyzwanie w kraju, w kt\u00f3rym tradycja jest potezna, a wektor bezw\u0142adno\u015bci psychologicznej nadal kr\u00f3luje na polskich uczelniach. Istnieje jednak nadzieja, \u017ce stosunek do zmian z konieczno\u015bci si\u0119 zmieni na pozytywny, g\u0142\u00f3wnie z powodu ewolucji sytuacji gospodarczej i politycznej w Europie.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142adem mo\u017cliwo\u015bci wprowadzenia w \u017cycie Edukacji Sukcesu<\/em> by\u0142 Program \u201eKrajowy System Innowacji\u201d przygotowany kilkana\u015bcie lat temu przez Krajow\u0105 Izb\u0119 Gospodarcz\u0105 przy dr Janusza Jednoralskiego i moim udziale. Niestety, pomimo poniesionych przez nas koszt\u00f3w, Program nie zosta\u0142 zrealizowany z powod\u00f3w politycznych. Jego celem jest zwi\u0119kszenie PKB Polski i poszczeg\u00f3lnych region\u00f3w poprzez wzrost konkurencyjno\u015bci polskich przedsi\u0119biorstw w drodze innowacyjno\u015bci, wynikaj\u0105cej ze wzrostu liczby wynalazk\u00f3w i patent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Istota Programu<\/em> jest wprowadzenie w kraju systemu nauczaj\u0105cego efektywnie in\u017cynier\u00f3w wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci zwi\u0105zanych z Wynalazczo\u015bci\u0105 i Przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105. Program postuluje powo\u0142anie Instytutu jako jednostki wiod\u0105cej odpowiedzialnej za przygotowanie i wdro\u017cenie systemu z dwiema \u015bcie\u017ckami kszta\u0142cenia: In\u017cynieria Wynalazczo\u015bci i In\u017cynieria Przedsi\u0119biorczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Instytut powinien wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z kilkoma Centrami Szkolenia <\/em>ulokowanymi w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach kraju, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wykonywa\u0142y szkolenia na poziomie podstawowym (Certyfikaty) i zaawansowanym (Dyplomy magisterskie).<\/p>\n\n\n\n

Program przewiduje r\u00f3wnie\u017c oddzia\u0142ywanie na spo\u0142ecze\u0144stwo poprzez wykorzystanie medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i tradycyjnych w celu stworzenia nowej percepcji innowacyjno\u015bci i jej znaczenia oraz stworzenie wizerunku wynalazc\u00f3w i przedsi\u0119biorc\u00f3w jako lider\u00f3w post\u0119pu oraz nowych bohater\u00f3w XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n

21.03.2025<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1. DLACZEGO zrozumienie poj\u0119cia \u201eskrajne postawy\u201d jest kluczowe dla przysz\u0142o\u015bci polskiej nauki i dla kraju? W 52. numerze dwutygodnika Prawda jest Ciekawa by\u0142 interesujacy wywiad z m\u0142odym naukowcem dr Piotrem Bardzi\u0144skim. Jedno z pyta\u0144 dotyczy\u0142o poj\u0119cia \u201eskrajne postawy\u201d i jego zrozumienia przez m\u0142odego uczonego, kt\u00f3ry ju\u017c osi\u0105ga wielkie sukcesy naukowe. Jego odpowied\u017a by\u0142a zdumiewaj\u0105ca: Skrajna… Czytaj dalej Postawy skrajne a przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":106,"featured_media":3866,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[381],"tags":[],"class_list":["post-3865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-58","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/106"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3865"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3869,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3865\/revisions\/3869"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}