Kazimierz Braun:<\/strong> Rzeczywi\u015bcie, w chwili obecnej nie wida\u0107 na scenie politycznej Ameryki jakiego\u015b wp\u0142ywowego polityka przyznaj\u0105cego si\u0119 do polskich korzeni. Gdy znalaz\u0142em si\u0119 w Ameryce w po\u0142owie lat 80. by\u0142o inaczej. Szar\u0105 eminencj\u0105 polityczn\u0105 by\u0142 profesor Zbigniew Brzezi\u0144ski, doradca do spraw bezpiecze\u0144stwa narodowego w administracji prezydenta Cartera. Mia\u0142em okazj\u0119 zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z nim kilka razy na konferencjach naukowych.<\/p>\n\n\n\n Dan Rostenkowski, kongresman z Chicago, by\u0142 w tym czasie jednym z najpot\u0119\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w Izby Reprezentant\u00f3w ameryka\u0144skiego Kongresu, w kt\u00f3rym zasiada\u0142 przez 36 lat. W 1995 jego przeciwnicy doprowadzili do jego upadku, a nawet uwi\u0119zienia \u2013 czysto polityczna rozgrywka. Wielk\u0105 postaci\u0105 na ameryka\u0144skiej scenie politycznej by\u0142 Alojzy Mazewski, przez 20 lat (1968-1988) prezes Kongresu Polonii Ameryka\u0144skiej, z kt\u00f3rym bardzo liczy\u0142 si\u0119 rz\u0105d ameryka\u0144ski. Prezes Mazewski wielokrotnie spotyka\u0142 si\u0119 z kolejnymi ameryka\u0144skimi prezydentami, a przez prezydenta Ronalda Regana by\u0142 w\u0142\u0105czony do zespo\u0142u opracowuj\u0105cego ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119 wobec Polski po wprowadzeniu stanu wojennego.<\/p>\n\n\n\n W lokalnej polityce Buffalo, a nieco szerzej w regionie nazywanym \u201eWestern New York\u201d \u2013 zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 stanu Nowy Jork \u2013 odgrywaj\u0105 od czasu do czasu rol\u0119 ludzie o polskich korzeniach. Nie s\u0105 to jednak Polacy \u2013 tylko Amerykanie polskiego pochodzenia. Na przyk\u0142ad obecnym \u201eCounty Executive\u201d hrabstwa Erie (obejmuj\u0105cym Buffalo), a wi\u0119c kim\u015b w rodzaju polskiego starosty, jest od 2012 roku Mark Poloncarz, wybrany na czwart\u0105 ju\u017c kadencj\u0119. Poprzednio stanowisko to zajmowali Ed Rutkowski, a po nim Dennis Gorski. Wielu jest tutaj takich dzia\u0142aczy \u2013 Amerykan\u00f3w polskiego pochodzenia. Ci ludzie nie m\u00f3wi\u0105 po polsku. Nie maj\u0105 jakich\u015b szczeg\u00f3lnych zwi\u0105zk\u00f3w z Polsk\u0105. Nie s\u0105dz\u0119, aby ich pochodzenie mia\u0142o jakikolwiek wp\u0142yw na ich bie\u017c\u0105ce dzia\u0142ania i decyzje.<\/p>\n\n\n\n Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce stan Nowy Jork, na kt\u00f3rego terenie le\u017cy Buffalo, od dekad by\u0142 rz\u0105dzony przez Demokrat\u00f3w i taka te\u017c by\u0142a afiliacja ogromnej wi\u0119kszo\u015bci miejscowej Polonii. Z Parti\u0105 Demokratyczn\u0105 uwa\u017can\u0105 tradycyjnie za parti\u0119 ludzi pracy uto\u017csamia\u0142y si\u0119 masy polonijne. Tak trwa\u0142o do wczesnych lat powojennych. System ten zosta\u0142 zachwiany przez dwa dramatyczne wydarzenia.<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, w\u0142a\u015bnie Demokraci rz\u0105dz\u0105cy w Albany (stolicy stanu) i w mie\u015bcie Nowy Jork wprowadzili ustawodawstwo, kt\u00f3re spowodowa\u0142o masowy i gwa\u0142towny nap\u0142yw ludno\u015bci kolorowej z po\u0142udnia USA do stanu Nowy Jork, w tym do Buffalo, a to z kolei, \u0142a\u0144cuchow\u0105 reakcj\u0105, by\u0142o przyczyn\u0105 dezintegracji, a nast\u0119pnie w og\u00f3le likwidacji, polskich dzielnic, z kt\u00f3rych Polacy zostali wyrugowani.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi\u0105c o tych sprawach nie mo\u017cna przy tym nie widzie\u0107 procesu zmian, jakie dotkn\u0119\u0142y sam\u0105 Parti\u0119 Demokratyczn\u0105, kt\u00f3ra stopniowo przekszta\u0142ca\u0142a si\u0119 w parti\u0119 wielkiego biznesu, a rol\u0119 opiekuna klasy \u015bredniej, a tak\u017ce mniejszo\u015bci etnicznych, przejmowa\u0142a stopniowo Partia Republika\u0144ska. Do niedawna Partia Demokratyczna zdawa\u0142a si\u0119 zmierza\u0107 do sprowadzenia Ameryki do poziomu \u201erepubliki bananowej\u201d, albo do systemu totalitarnego, w kt\u00f3rym rz\u0105dy prawa zast\u0105pione s\u0105 przemoc\u0105. Ale to nie jest temat naszej rozmowy.<\/p>\n\n\n\n Po drugie, Polacy zostali gwa\u0142townie obudzeni ze swego \u201eAmerican Dream\u201d, snu-marzenia o wielkiej, przyjaznej, daj\u0105cej wszelkie szanse Ameryce, poprzez u\u015bwiadomienie sobie katastrofalnej dla Polski zdrady tehera\u0144skiej, przypiecz\u0119towanej w Ja\u0142cie. Na konferencjach \u201ewielkiej tr\u00f3jki\u201d (Roosevelt, Churchill, Stalin) Ameryka praktycznie, a zarazem skrycie, zdradzi\u0142a Polsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Jest takie s\u0142ynne zdj\u0119cie prezydenta Roosevelta przyjmuj\u0105cego w Bia\u0142ym Domu delegacj\u0119 przyw\u00f3dc\u00f3w Polonii, w tle jest mapy Polski z roku 1939 roku. Roosevelt ubiega\u0142 si\u0119 na jesieni 1944 roku o elekcj\u0119 na czwart\u0105 kadencj\u0119. Chcia\u0142 zapewni\u0107 sobie g\u0142osy Polonii. Kaza\u0142 na spotkanie z Polakami zawiesi\u0107 w swoim gabinecie wielk\u0105 map\u0119 z Polsk\u0105 w granicach z 1939 \u2013 \u017ce niby o tak\u0105 Polsk\u0119 walczy. By\u0142o to bezczelne k\u0142amstwo i paskudna manipulacja, bowiem ju\u017c na konferencji w Teheranie (28.XI-1.XII.1943) odda\u0142 ca\u0142\u0105 Polsk\u0119 wschodni\u0105 Sowietom, co ukrywa\u0142. Zdrada Polski zosta\u0142a potwierdzona na konferencji w Ja\u0142cie (4-11.II.1945) i dopiero w\u00f3wczas wysz\u0142a na jaw.<\/p>\n\n\n\n Okaza\u0142o si\u0119 wtedy r\u00f3wnie\u017c jak wrogie stanowisko wobec Polski, najwierniejszego alianta, zaj\u0105\u0142 brytyjski premier Winston Churchill. To by\u0142 cios dla wszystkich Polak\u00f3w, szczeg\u00f3lnie silny dla \u017co\u0142nierzy Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie, wci\u0105\u017c walcz\u0105cych z Niemcami. Dla ameryka\u0144skiej Polonii haniebna postawa ameryka\u0144skiego prezydenta by\u0142a odczuwalna najwyra\u017aniej. A to odwr\u00f3ci\u0142o bardzo wielu niepodleg\u0142o\u015bciowo nastawionych ameryka\u0144skich Polak\u00f3w od Ameryki. I r\u00f3wnocze\u015bnie niejako zdegradowa\u0142o ameryka\u0144sk\u0105 Poloni\u0119 \u2013 bo Polska przesta\u0142a by\u0107 broniona i popierana przez Ameryk\u0119. A Polacy ameryka\u0144scy przestali by\u0107 synami narodu, cennego sojusznika, a stali si\u0119 k\u0142opotem, w najlepszym wypadku \u0142atwo wypieranym wyrzutem sumienia. Za\u015b sami Polacy \u017cyj\u0105cy w Ameryce \u2013 zdradzeni i opuszczeni przez Ameryk\u0119, zacz\u0119li si\u0119 szybciej amerykanizowa\u0107, jakby ukrywaj\u0105c swoj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 etniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Ta zdrada, paradoksalnie, zacz\u0119\u0142a pog\u0142\u0119bia\u0107 r\u00f3\u017cnice w stosunku Polak\u00f3w do Ameryki \u2013 r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy Polakami mieszkaj\u0105cym w kraju i Polakami mieszkaj\u0105cymi w USA. Bowiem w kraju, mimo zdrady, utrzymywa\u0142 si\u0119 mit Ameryki. Powszechne by\u0142o piel\u0119gnowanie wizerunku Ameryki jako wielkiego przyjaciela, obro\u0144cy, a tak\u017ce krainy mlekiem i miodem p\u0142yn\u0105cej. Cho\u0107 oficjalna propaganda komunistyczna zohydza\u0142a Ameryk\u0119 jako \u201epod\u017cegacza wojennego\u201d, \u201ekraj wyzysku klasy robotniczej\u201d i \u201eprzyw\u00f3dc\u0119 zachodniego imperializmu\u201d. Ale nikt sobie nic nie robi\u0142 z tej propagandy. Natomiast Polacy ameryka\u0144scy i Amerykanie polskiego pochodzenia ju\u017c dobrze wiedzieli, \u017ce Ameryka nie jest ani przyjacielem, ani obro\u0144c\u0105. A \u017cycie w Ameryce mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce bardzo ci\u0119\u017ckie i trudne.<\/p>\n\n\n\n Po przemianach 1989 roku ten mit przyjaznej Ameryki, pewnego sojusznika i obro\u0144cy, przyj\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c elity w\u0142adzy w kraju, co doprowadzi\u0142o w ostatnich latach to bezwarunkowego, bezkrytycznego, a przy tym ogromnie niebezpiecznego dla Polski, popierania ameryka\u0144skiej wojny z Rosj\u0105 na Ukrainie. Gdy wiele autorytet\u00f3w polonijnych zabra\u0142o g\u0142os sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 wci\u0105ganiu Polski do wojny \u2013 zostali zrugani przez ambasadora RP.<\/p>\n\n\n\n Polacy zamieszkali w Ameryce oraz Amerykanie polskiego pochodzenia, kt\u00f3rych Polska wci\u0105\u017c obchodzi, wiedz\u0105 dobrze, \u017ce Ameryka Polski nie b\u0119dzie broni\u0107. Ta gorzka wiedza si\u0119ga zdrady tehera\u0144skiej i ja\u0142ta\u0144skiej, ale obejmuje tak\u017ce kolejne analogiczne decyzje Ameryki: oddanie komunistom po\u0142owy p\u00f3\u0142wyspu korea\u0144skiego \u2013 warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w Korei zgin\u0119\u0142o wielu Polak\u00f3w, ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy; oddanie ca\u0142ego Wietnamu komunistom \u2013 w kraju nikt sobie nie u\u015bwiadamia, \u017ce w\u015br\u00f3d przesz\u0142o 40 tys. ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy tam zgin\u0119li, by\u0142o wielu Polak\u00f3w; najpierw zach\u0119canie W\u0119gr\u00f3w do walki z Sowietami w 1956 roku, a potem ich ca\u0142kowite opuszczenie; w ostatnim latach opuszczenie wiernych Ameryce Afga\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Tak wi\u0119c w Ameryce zar\u00f3wno \u015bwiat\u0142e umys\u0142y, jak przeci\u0119tni Polacy i Amerykanie polskiego pochodzenia wiedz\u0105 dobrze, \u017ce Polska nie mo\u017ce liczy\u0107 na Ameryk\u0119. A poniewa\u017c jest to stanowisko ca\u0142kowicie przeciwne polityce bezwzgl\u0119dnego sojuszu z Ameryk\u0105 g\u0142oszonej do niedawna przez w\u0142adze krajowe, wi\u0119c te\u017c r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy Poloni\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 a krajem si\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142y \u2013 niew\u0105tpliwie ze szkod\u0105 dla szeroko pojmowanej \u201esprawy polskiej\u201d, kt\u00f3ra powinna by\u0107 nadrz\u0119dna dla wszystkich Polak\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne przyczyny tego, \u017ce nie odgrywamy w Ameryce wi\u0119kszej roli politycznej? Czy to s\u0142abo\u015b\u0107 organizacyjna, brak dobrych lider\u00f3w? Czy po prostu mamy to na co zas\u0142u\u017cyli\u015bmy? A mo\u017ce sk\u0105pimy pieni\u0119dzy na polityk\u0119? Mo\u017ce nie chcemy mie\u0107 w miar\u0119 przyzwoitej reprezentacji politycznej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00f3wmy po kolei. S\u0142abo\u015b\u0107 organizacyjna? My\u015bl\u0119, \u017ce tak. Polskie organizacje zar\u00f3wno na szczeblu lokalnym, jak og\u00f3lnokrajowym, nie posiadaj\u0105 ju\u017c takiej si\u0142y przebicia, jak\u0105 mia\u0142y kiedy\u015b. Wydaje si\u0119, \u017ce szczeg\u00f3lnie dotyczy to Kongresu Polonii Ameryka\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n Brak dobrych lider\u00f3w? Rzeczywi\u015bcie, w chwili obecnej nie ma chyba w Ameryce \u017cadnego przyw\u00f3dcy politycznego o polskich korzeniach, kt\u00f3ry zaistnia\u0142by na poziomie og\u00f3lnokrajowym. Trzeba jednak wskaza\u0107, \u017ce by\u0142o i jest w Ameryce kilku, szeroko rozpoznawalnych, biskup\u00f3w polskiego pochodzenia. Wielk\u0105 postaci\u0105 jest nadal, cho\u0107 przeszed\u0142 na emerytur\u0119, kardyna\u0142 Adam Majda, kt\u00f3ry by\u0142 arcybiskupem Detroit. Bardzo znanym hierarch\u0105 jest biskup Thomas Paprocki ze Springfield. W Buffalo przez kilka lat biskupem ordynariuszem by\u0142 Edward Kmie\u0107. S\u0105 i inni biskupi polskiego pochodzenia: Jerome Listecki w Milwaukee, Bruce Lewandowski w Baltimore, Witold Mroziewski w Brooklynie, Thomas Wenski w Miami, David Walkowiak w Grand Rapids, Jan Kopacz w Jackson i kilku innych.<\/p>\n\n\n\n Znany jest r\u00f3wnie\u017c pra\u0142at Anthony Czarnecki, przewodnicz\u0105cy Polish Apostolate Committee \u2013 Komisji Polskiej przy Konferencji Biskup\u00f3w Ameryka\u0144skich, z\u0142o\u017conej z duchownych i \u015bwieckich, obejmuj\u0105cej zasi\u0119giem ca\u0142\u0105 Ameryk\u0119. By\u0142em jej cz\u0142onkiem przez kilkana\u015bcie lat. Komisja spotyka si\u0119 w \u201eAmeryka\u0144skiej Cz\u0119stochowie\u201d pod miastem Doylestown w Pensylwanii. Jest tam wybudowany przez Poloni\u0119 wielki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 Narodowe Sanktuarium Matki Bo\u017cej Cz\u0119stochowskiej, klasztor Ojc\u00f3w Paulin\u00f3w, dom pielgrzyma, ksi\u0119garnia, cafeteria, a tak\u017ce rozleg\u0142y cmentarz. Komisja wypracowuje programy duszpasterskie dla Polonii, organizuje konferencje, rekolekcje i pielgrzymki, opiekuje si\u0119 muzeum Jana Paw\u0142a II w Waszyngtonie. Przedstawia sprawy polskie Episkopatowi Ameryka\u0144skiemu. Wypowiada si\u0119 te\u017c w sprawach polskich. Mi\u0119dzy innymi zaj\u0119\u0142a aktywn\u0105 postaw\u0119 w obronie Radia Maryja.<\/p>\n\n\n\n Czy wi\u0119c mamy to, na co zas\u0142u\u017cyli\u015bmy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zapewne. Zapewne sami Polacy, a w nast\u0119pnych pokoleniach Amerykanie polskiego pokolenia, sami si\u0119 zmieniali \u2013 wyrzekaj\u0105c si\u0119 polskiego dziedzictwa, polskich tradycyjnych warto\u015bci, polskiego j\u0119zyka. Ale niew\u0105tpliwie przyczyni\u0142a si\u0119 do tego w r\u00f3wnym stopniu polityka w\u0142adz polskich, zar\u00f3wno komunistycznych, jak postkomunistycznych, kt\u00f3ra marginalizowa\u0142a, a tak\u017ce po prostu zwalcza\u0142a, ameryka\u0144sk\u0105 Poloni\u0119; zreszt\u0105 tak\u017ce i Poloni\u0119 w innych krajach.<\/p>\n\n\n\n W czasach zabor\u00f3w polska emigracja w Ameryce uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za depozytariusza tradycji Polski niepodleg\u0142ej. W ko\u0144cowych latach XIX wieku kr\u0105\u017cy\u0142y tutaj i by\u0142y dyskutowane plany utworzenia na terenie stanu Illinois osobnej, wielkiej enklawy, maj\u0105cej charakter wolnego Pa\u0144stwa Polskiego. Polonia ameryka\u0144ska by\u0142a ponownie depozytariuszem marzenia o Niepodleg\u0142ej w czasach zniewolenia Polski przez komunizm i podporz\u0105dkowania jej Sowietom. Diaspora polska na ca\u0142ym \u015bwiecie podejmowa\u0142a dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do podtrzymywania pami\u0119ci o Niepodleg\u0142ej, a tak\u017ce podejmowa\u0142a uparcie praktyczne prace nad odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci. Tak\u0105 prac\u0119 wykonywa\u0142a paryska \u201eKultura\u201d, tak\u0105 prac\u0119 prowadzi\u0142a rozg\u0142o\u015bnia polska Radia Wolna Europa, takie by\u0142y cele polskich organizacji emigracyjnych. Wi\u0119c w\u0142adze komunistyczne zwalcza\u0142y Poloni\u0119, nasy\u0142a\u0142y do niej szpieg\u00f3w, werbowa\u0142y donosicieli, na wszelkie sposoby marginalizowa\u0142y Poloni\u0119. Nie dopuszcza\u0142y do kraju wiadomo\u015bci o zagranicznych sukcesach artystycznych czy sportowych Polak\u00f3w, o dokonywanych przez nich badaniach naukowych, czy pracach in\u017cynierskich \u2013 poczynaj\u0105c od Ralfa Modjeskiego (Rudolfa Modrzejewskiego, syna aktorki Heleny Modrzejewskiej), znanego budowniczego wielu most\u00f3w w Ameryce. Postaci\u0105 bodaj zupe\u0142nie nieznan\u0105 w kraju pozosta\u0142 Janusz \u017burakowski, polski pilot wojskowy, po wojnie w Anglii, nast\u0119pnie w Kanadzie, znakomity konstruktor lotniczy, kt\u00f3ry by\u0142 okre\u015blany jako najlepszy na \u015bwiecie pilot-oblatywacz.<\/p>\n\n\n\n I to si\u0119 niewiele zmieni\u0142o po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Nadal Polacy mieszkaj\u0105cy i pracuj\u0105cy za granic\u0105 uznawani s\u0105 w kraju za jakich\u015b gorszych Polak\u00f3w. Cho\u0107 ich dzia\u0142ania odgrywa\u0142y nieraz wa\u017cn\u0105 rol\u0119. W staraniach o przyj\u0119cie Polski do NATO by\u0142a to rola decyduj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n Od wielu ju\u017c lat Polonia, zar\u00f3wno w Ameryce, jak i w \u015bwiecie, ubiega si\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 desygnowania \u2013 w drodze wybor\u00f3w \u2013 swoich reprezentant\u00f3w do polskiego parlamentu. Jak dot\u0105d na pr\u00f3\u017cno. A mogliby oni wnie\u015b\u0107 do polskiej polityki bardzo wiele.<\/p>\n\n\n\n Prosz\u0119 pos\u0142ucha\u0107 co m\u00f3wi Cyprian Norwid na taki w\u0142a\u015bnie temat: Nas\u0142ucha\u0142em si\u0119 przez wiele lat mniemania od przyjezdnych z kraju, naczyta\u0142em si\u0119 w krajowej prasie, i s\u0142ysza\u0142em nieraz, jakoby d\u0142ugo od kraju oddaleni nie mieli mo\u017cno\u015bci uprzytomnienia sobie potrzeb i d\u0105\u017ce\u0144 krajowych. A przecie\u017c skoro szczeg\u00f3\u0142y i detale miejscowe tracimy z oczu, pozostaj\u0105 przede wszystkim og\u00f3lne zarysy dobra, prawdy, i pi\u0119kna.<\/em> Czerpi\u0105c z my\u015bli Norwida, pisz\u0105c o nim dramat biograficzny, doda\u0142em do tej jego przenikliwej obserwacji jeszcze i takie rozwini\u0119cie: Zaprawd\u0119, b\u0119d\u0105c od kraju oddalona, Emigracja kraj postrzega ja\u015bniej w og\u00f3lnych zarysach, lubo szczeg\u00f3\u0142\u00f3w mo\u017ce nie rozr\u00f3\u017cnia\u0107. Dla nieznajomo\u015bci owych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w kraj Emigracj\u0119 o niewiedz\u0119 o sobie s\u0105dzi, a to\u017c w\u0142a\u015bnie szczeg\u00f3\u0142y codzienne z pola widzenia usun\u0105wszy ja\u015bniej mo\u017cna widzie\u0107, pozna\u0107 i rozumie\u0107 inicjatyw\u0119 Epok.<\/em><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c my\u015bl\u0119, \u017ce lekcewa\u017cenie emigracji przez oficjalne czynniki krajowe nie tylko szkodzi Polsce, ale rykoszetem odbija si\u0119 w Ameryce i w innych krajach. Skoro sama Polska nie szanuje i nie popiera swej emigracji, nie chce s\u0142ucha\u0107 jej g\u0142osu, to dlaczeg\u00f3\u017c mieliby j\u0105 szanowa\u0107 i s\u0142ucha\u0107 obcy? A i sami emigranci, nie szanowani w kraju swego pochodzenia, nie wykorzystywani, nie czerpi\u0105 ju\u017c energii i motywacji dla swoich dzia\u0142a\u0144 z bycia Polakami, lub, co najmniej, z utrzymywania wi\u0119zi z krajem przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n A mo\u017ce sk\u0105pimy pieni\u0119dzy na polityk\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Polityka mierzona pieni\u0119dzmi jest biznesem, jak ka\u017cdy biznes. Ludzie inwestuj\u0105, je\u015bli spodziewaj\u0105 si\u0119 owocowania swych inwestycji. Wp\u0142acaj\u0105 pieni\u0105dze na kampanie wyborcze okre\u015blonego kandydata do jakiego\u015b urz\u0119du, licz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie broni\u0142 ich przekona\u0144, warto\u015bci, wyznawanych przez nich idei, a na poziomie praktycznym, przyczyni si\u0119, na przyk\u0142ad, do ekonomicznego rozwoju jakiego\u015b miasta. Czy od jakiego\u015b polityka przyznaj\u0105cego si\u0119 do polsko\u015bci mo\u017cna obecnie oczekiwa\u0107, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 upomina\u0142 o wiar\u0119 przodk\u00f3w, o poszanowanie dla narodowego j\u0119zyka, o prowadzenie przez Polsk\u0119 polityki s\u0142u\u017c\u0105cej Polsce, a nie Ameryce? Albo, praktycznie, o remont jakiego\u015b polskiego ko\u015bcio\u0142a? Czy takie oczekiwania mo\u017cna by \u0142\u0105czy\u0107 w Ameryce z jakim\u015b politykiem polskiego pochodzenia. W\u0105tpi\u0119.<\/p>\n\n\n\n A mo\u017ce nie chcemy mie\u0107 w miar\u0119 przyzwoitej reprezentacji politycznej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie s\u0105dz\u0119, aby\u015bmy nie chcieli. Ale skoro Polonia sama traci stopniowo swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, a zarazem kraj deklaruje, \u017ce nie potrzeba mu w Ameryce znacz\u0105cych polityk\u00f3w wywodz\u0105cych si\u0119 z Polonii, to nie znajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c ludzie, kt\u00f3rzy takie role i zadania chcieliby podejmowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Kazimierz Braun \u2013 polski re\u017cyser teatralny, profesor nauk humanistycznych, pisarz, emerytowany wyk\u0142adowca uniwersytetu w Buffalo. Pracuje i mieszka w USA od 1985.<\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Fragment rozmowy z przygotowywanej do druku ksi\u0105\u017cki<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z prof. Kazimierzem Braunem rozmawia Marek Bober Marek Bober: Cz\u0119sto s\u0142yszymy, \u017ce Polonia od wielu lat nie ma si\u0142y politycznej. Dawniej jednak mieli\u015bmy wp\u0142ywowych polityk\u00f3w, w tym kongresman\u00f3w, gubernator\u00f3w, burmistrz\u00f3w czy radnych. Jak to wygl\u0105da\u0142o w Buffalo? Czy w tej chwili Polonia \u2013 oboj\u0119tnie jaka jest \u2013 odgrywa jak\u0105\u015b rol\u0119 w lokalnej polityce? Kazimierz Braun:… Czytaj dalej Polska nie szanuje i nie popiera swej emigracji<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":3442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[378],"tags":[],"class_list":["post-3441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-55","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3441"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3444,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3441\/revisions\/3444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/M.Bober_rodzina-1024x698.jpg\")