{"id":3254,"date":"2025-01-13T12:54:56","date_gmt":"2025-01-13T11:54:56","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3254"},"modified":"2025-01-13T12:54:56","modified_gmt":"2025-01-13T11:54:56","slug":"pozegnanie-naszego-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3254","title":{"rendered":"Po\u017cegnanie naszego \u015bwiata"},"content":{"rendered":"\n

Klub Spotkanie i Dialog, Wroc\u0142aw 08.01.2025<\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ramach 517. edycji Klubu Spotkanie i Dialog na pierwszym zebraniu w Nowym Roku g\u0142os zabrali prof. Wojciech My\u015blecki oraz dr Marek Stefan. Poni\u017cej przytaczamy wyst\u0105pienie Wojciecha My\u015bleckiego. Drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spotkania z analiz\u0105 Marka Stefana przybli\u017cymy naszym Czytelnikom w nast\u0119pnym numerze PJC.<\/p>\n\n\n\n

To jest moje trzydzieste pierwsze, doroczne, w jakim\u015b sensie po\u017cegnalne, wyst\u0105pienie. Zatytu\u0142owa\u0142em je: Po\u017cegnanie Naszego \u015awiata.<\/em> Przez te trzydzie\u015bci lat stara\u0142em si\u0119 rozszyfrowywa\u0107 trendy. Ma\u0142o omawia\u0142em zdarzenia i stale podkre\u015bla\u0142em, \u017ce staram si\u0119 patrze\u0107, jak id\u0105 te wielkie procesy, na kt\u00f3re nie mamy wp\u0142ywu, ale kt\u00f3re posuwaj\u0105 si\u0119 do przodu. W tej chwili dosz\u0142o do sytuacji, \u017ce wszystkie najwa\u017cniejsze procesy, kt\u00f3re za chwil\u0119 wymieni\u0119, zmieniaj\u0105 si\u0119 gwa\u0142townie, naraz. Rzadko si\u0119 zdarza w historii, \u017ceby wszystkie te g\u0142\u00f3wne procesy, definiuj\u0105ce nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, zmienia\u0142y si\u0119 jednocze\u015bnie. Na dodatek zmieniaj\u0105 si\u0119 w momencie, kiedy ludzie nie maj\u0105 koncepcji, przynajmniej w naszej strefie cywilizacyjnej, w jakim kierunku b\u0119d\u0105 one zmierza\u0142y. Kiedy\u015b by\u0142y jakie\u015b ideologie, jakie\u015b koncepcje, cesarstwa. Koncepcja pokoju oparta o pok\u00f3j westfalski, to by\u0142a wielka koncepcja polityczna, kt\u00f3ra zreszt\u0105 zaczyna powoli wraca\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wchodzimy wi\u0119c w okres gwa\u0142townych zmian prawie wszystkiego, bez modelu, bez koncepcji. W 2022 wyg\u0142osi\u0142em wyk\u0142ad \u015awiat Na Rozdro\u017cu.<\/em> Sygnalizowa\u0142em ju\u017c wtedy, \u017ce w\u0142a\u015bciwie jeste\u015bmy przed bardzo powa\u017cnymi rozstrzygni\u0119ciami. W 2023 roku wyst\u0105pi\u0142em z wyk\u0142adem Quo Vadis Polonia. <\/em>To by\u0142 rok, w kt\u00f3rym by\u0142o wiadomo, \u017ce b\u0119d\u0105 wybory, \u017ce sytuacja w Polsce jest zmienna, \u017ce w jakim\u015b sensie \u017cycie polityczne w Polsce nie odpowiada na te wielkie wyzwania, kt\u00f3re wok\u00f3\u0142 nas ju\u017c bardzo wyra\u017anie wida\u0107. Dlatego zada\u0142em to fundamentalne pytanie i stara\u0142em si\u0119 obja\u015bni\u0107, jak Polska si\u0119 konfiguruje w tych wielkich nadchodz\u0105cych zmianach. W zesz\u0142ym roku wyg\u0142osi\u0142em wyk\u0142ad Zmierzch Naszego<\/em> \u015awiata. M<\/em>oja analiza wskazywa\u0142a wyra\u017anie, \u017ce \u015bwiat stary \u2013 oparty na rozstrzygni\u0119ciach zar\u00f3wno po II wojnie \u015bwiatowej jak i po zwyci\u0119stwie Zachodu w Zimnej Wojnie, rozwi\u0105zaniach, kt\u00f3re diametralnie zmieni\u0142y usytuowanie pa\u0144stw, szczeg\u00f3lnie w Europie \u015arodkowej i Wschodniej \u2013 \u017ce ten \u015bwiat oparty na Pax Americana<\/em> przemija. Pax Americana <\/em>odszed\u0142 ju\u017c, wed\u0142ug mnie, nieodwracalnie do przesz\u0142o\u015bci. Wobec tego zmierzchu naszego \u015bwiata, przedstawi\u0119 kilka refleksji. Przedstawi\u0119 protok\u00f3\u0142 otwarcia dla tego \u015bwiata, kt\u00f3ry nadchodzi.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza rzecz. W spos\u00f3b zasadniczy zmieniaj\u0105 si\u0119 tzw. paradygmaty, czyli podstawowe regu\u0142y gry i organizacji gospodarki. Gospodarka cyfrowa, zasilona w tej chwili sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, wchodzi w okres dojrza\u0142o\u015bci. Ja wprawdzie nie demonizuj\u0119 sztucznej inteligencji, bo j\u0105 znam, wiem co potrafi, a czego nie potrafi, znam jej si\u0142y i s\u0142abo\u015bci. W ka\u017cdym razie mamy pot\u0119\u017cne narz\u0119dzie szybkiej analizy ogromnego zbioru danych. Cz\u0119sto wyszukiwanie czego\u015b, na co cz\u0142owiek nie mia\u0142by ani czasu ani ochoty, bo s\u0105 to tak subtelnie, ale istotne kwestie, nie op\u0142aca\u0142oby si\u0119. A sztuczna inteligencja wszystko to potrafi wychwyci\u0107 i uwypukli\u0107 bardzo szybko. Ona nic nie wymy\u015bli nowego, ale poka\u017ce inny obraz i wychwyci pewne prawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3rych by\u015bmy nie widzieli. Jeste\u015bmy w erze jakby powstawania gospodarki wzorowanej na internecie. Mia\u0142em okazj\u0119 zajmowa\u0107 si\u0119 polsk\u0105 energetyk\u0105. Jako pierwszy kierowa\u0142em zespo\u0142em, kt\u00f3ry opracowa\u0142 wielki system informatyczny, kt\u00f3ry na\u0142o\u017cyli\u015bmy na ca\u0142\u0105 energetyk\u0119 polsk\u0105, \u0142\u0105cz\u0105c elektrownie, odbiorc\u00f3w sieci wysokich i \u015brednich napi\u0119\u0107. To by\u0142o pierwsze podej\u015bcie jeszcze pod koniec XX wieku. W tej chwili takie sieci internetowe nak\u0142adane s\u0105 na praktycznie ca\u0142\u0105 gospodark\u0119, plus ta sztuczna inteligencja, kt\u00f3ra wychwyci i poka\u017ce, jakie s\u0105 jej mo\u017cliwo\u015bci. I to, je\u017celi nie b\u0119dzie kataklizmu, to ta gospodarka b\u0119dzie dominowa\u0107 ju\u017c w nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnocze\u015bnie dosz\u0142o do zjawiska niespotykanej nigdy w historii koncentracji maj\u0105tk\u00f3w w nielicznych r\u0119kach. Mi\u0119dzynarodowa organizacja Oxfam ka\u017cdego roku publikuje raport o nier\u00f3wno\u015bciach spo\u0142ecznych. W kt\u00f3rym\u015b z tych raport\u00f3w poda\u0142a, \u017ce ju\u017c w 2019 roku, wi\u0119c par\u0119 lat temu, maj\u0105tek 2153 os\u00f3b najbogatszych na \u015bwiecie by\u0142 tyle warty, co maj\u0105tek 4,6 miliarda ludzi. Ostatnio przeczyta\u0142em, \u017ce 700 os\u00f3b w tej chwili ma taki maj\u0105tek, jak te 4,6 miliarda ludzi. A wi\u0119c dzieje si\u0119 co\u015b takiego, a nie ma modeli gospodarczej, nie ma nowego Keynesa, kt\u00f3ry by pr\u00f3bowa\u0142 to opisa\u0107, \u017ce b\u0119dziemy musieli si\u0119 z tym problemem bardzo powa\u017cnie zmierzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jeremy Rifkin, ameryka\u0144ski ekonomista, politolog i publicysta, kt\u00f3ry opracowa\u0142 m.in. za\u0142o\u017cenia do polityki klimatycznej, s\u0142ynne Energiewende<\/em> w Niemczech, a nast\u0119pnie wprowadzone w Unii Europejskiej, powiedzia\u0142 jedno zdanie, kt\u00f3re mnie bardzo przekonuje, mianowicie, \u017ce epoka kapitalizmu takiego, jaki my znamy, ko\u0144czy si\u0119 i jest to proces nieunikniony. Gdzie\u015b na ty\u0142ach tego upadaj\u0105cego czy odchodz\u0105cego kapitalizmu pojawi si\u0119 nowy paradygmat odnosz\u0105cy si\u0119 do gospodarki. Gospodarka sieci, gospodarka wsp\u00f3lnoty, gospodarka wsp\u00f3\u0142pracy, z czego mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce on uwa\u017ca, \u017ce ta nowa gospodarka, ta podstawa do pewnego zr\u00f3wnowa\u017cenia interes\u00f3w spo\u0142ecznych, b\u0119dzie stabilizowa\u0142a w nowej gospodarce stosunki spo\u0142eczne, \u017ce ten kapitalizm w wydaniu liberalnym w tej chwili doszed\u0142 ju\u017c do ko\u0144ca swoich mo\u017cliwo\u015bci. Czyli mamy zasadnicz\u0105, fundamentaln\u0105 zmian\u0119 w gospodarce, rysuje si\u0119 nowy system gospodarczo-spo\u0142ecznego, bardziej zr\u00f3wnowa\u017cony, bardziej sprawiedliwy w oparciu o t\u0119 now\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Na to nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 dosy\u0107 dobrze zdefiniowane procesy demograficzne. Ja nale\u017c\u0119 do pokolenia, kt\u00f3re w tej chwili w socjologii \u015bwiatowej nazywa si\u0119 baby boomers<\/em>, czyli dzieci pot\u0119\u017cnego wy\u017cu powojennego. Jak by\u0142em na studiach, to by\u0142o, \u017ce jeste\u015bmy dzie\u0107mi socjalizmu, bo urodzili\u015bmy si\u0119 w socjalizmie. Po obaleniu tego systemu, przestali nas tak nazywa\u0107. W ka\u017cdym razie to jest pokolenie urodzone w latach 1946-1964. W tej chwili to pokolenie praktycznie ju\u017c odchodzi. Za nami idzie generacja X, czyli ludzie urodzeni w latach 1965-1980. Oni w socjologii \u015bwiatowej nazywaj\u0105 si\u0119 emigrantami ze \u015bwiata analogowego do \u015bwiata cyfrowego, to jest to pokolenie, kt\u00f3re przenios\u0142o nas od gospodarki analogowej do cyfrowej, ale kt\u00f3re nie urodzi\u0142o si\u0119 w tym \u015bwiecie cyfrowym.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze pokolenie cyfrowe to jest pokolenie Y. To s\u0105 ludzie urodzeni mi\u0119dzy rokiem 1981 \u2013 kt\u00f3ry w Polsce by\u0142 rokiem nies\u0142ychanie istotnym \u2013 a rokiem 1996, czyli stan wojenny i pocz\u0105tkowy okres transformacji. To jest pierwsze pokolenie, kt\u00f3re jeszcze jako dzieci mog\u0142o mie\u0107 laptopa czy kom\u00f3rk\u0119, to jest pierwsze pokolenie cyfrowe. Za nim idzie generacja Z, a za ni\u0105 ju\u017c generacja Alfa, czyli osoby urodzone mi\u0119dzy w przedziale 1997-2012. Co jest ciekawe, \u017ce Y, Z i Alfy to s\u0105 generacje cyfrowe, kt\u00f3re w cyfrowej gospodarce i, by\u0107 mo\u017ce, w nowych modelach politycznych i gospodarczych, b\u0119d\u0105 musia\u0142y rozwi\u0105zywa\u0107 bardzo trudne problemy, o kt\u00f3rych za chwil\u0119 powiem.<\/p>\n\n\n\n

Wspomn\u0119 tylko, \u017ce populacja ludzka w 2020 roku wynosi\u0142a 7,8 miliarda ludzi, a w 1950 roku by\u0142o to 2,5 miliarda. A wi\u0119c w tym czasie ludzko\u015b\u0107 wzros\u0142a ponad trzykrotnie, ale to nie jest najbardziej dramatyczna liczba. Najbardziej dramatyczne jest to, \u017ce trzy czwarte wszystkich ludzi \u017cyj\u0105cych na \u015bwiecie to s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w Afryce i w Azji.<\/p>\n\n\n\n

Wobec tego podsumowuj\u0105c ten cykl wyk\u0142ad\u00f3w, w kt\u00f3rych zajmowa\u0142em si\u0119 \u015bwiatem bardziej ni\u017c Polsk\u0105, stwierdzam, \u017ce nast\u0119puje zmierzch i \u017cegnamy nasz wspania\u0142y, trudny czasami i dramatyczny w latach stalinowskich, \u015bwiat. Za\u0142amuje si\u0119 jakby legitymizacja systemu wytworzonego przez pa\u0144stwa zachodnie, dominuj\u0105cego mniej wi\u0119cej od czas\u00f3w odkry\u0107 geograficznych i wielkich podr\u00f3\u017cy. Systemu, w kt\u00f3rym Europa dominowa\u0142a, p\u00f3\u017aniej razem ze Stanami Zjednoczonymi, do niedawna maj\u0105c na tyle si\u0142, energii, pomys\u0142owo\u015bci i bogactwa, aby nie tylko narzuci\u0107 ten model, ale pilnowa\u0107, \u017ceby nie by\u0142o zbyt du\u017cych odst\u0119pstw od tego modelu. Ten model jest w tej chwili zakwestionowany, jego legitymizacja s\u0142abnie i w zasadzie tak pot\u0119\u017cne pa\u0144stwo jak Chiny, czy powiedzmy ca\u0142y \u015bwiat muzu\u0142ma\u0144ski, odrzuca nasz model cywilizacyjny.<\/p>\n\n\n\n

Na dodatek, w zasadzie nie mamy ju\u017c wiarygodnego lidera. Dotychczas naszym liderem by\u0142y Stany Zjednoczone. I mimo, \u017ce si\u0142a gospodarcza Stan\u00f3w Zjednoczonych nie os\u0142ab\u0142a, a nawet si\u0119 ostatnio wzmocni\u0142a, to autorytet i zdolno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania Stan\u00f3w Zjednoczonych, czyli wiarygodno\u015b\u0107 USA jako stra\u017cnika naszego odchodz\u0105cego, czy ju\u017c w\u0142a\u015bciwie \u017cegnanego \u015bwiata, bardzo zmala\u0142a. Pot\u0119\u017cny powr\u00f3t Chin, wielkiego mocarstwa, kt\u00f3re w ko\u0144cu jest najstarszym funkcjonuj\u0105cym w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y pa\u0144stwem, obok Iranu-Persji. Jednak Chiny nie s\u0105 przynajmniej w naszej strefie cywilizacyjnej autorytetem i nie s\u0105 pa\u0144stwem, kt\u00f3re by mog\u0142o by\u0107 jakim\u015b wzorcem post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c mamy bardzo os\u0142abion\u0105 wiarygodno\u015b\u0107, a ona jest bardzo potrzebna w stabilizacji systemu. Walka w sferze geopolitycznej, gdzie geografia ma istotne znaczenie, w spos\u00f3b zasadniczy si\u0119 nie zmienia. Wszystko si\u0119 zmienia, ale geografia jest podobna do tej, jaka by\u0142a tysi\u0105c lat temu. Nadal kto\u015b, kto opanuje i b\u0119dzie kontrolowa\u0142 kontynent euroazjatycki, ten de facto mo\u017ce zagrozi\u0107 wszystkim pozosta\u0142ym pa\u0144stwom. Na kontynencie euroazjatyckim s\u0105 to Chiny, Rosja i Europa Zachodnia. Czyli z czterech wielkich graczy, trzech jest na kontynencie euroazjatyckim. Ponad nimi jest tylko wielka wyspa kontynentalna \u2013 Stany Zjednoczone.<\/p>\n\n\n\n

Czego chc\u0105 Chiny, jaki maj\u0105 program? Przede wszystkim uwa\u017caj\u0105, \u017ce nale\u017cy im si\u0119 zdecydowany powr\u00f3t na dominuj\u0105c\u0105 pozycj\u0119 w Azji. Po drugie, \u017ce maj\u0105 prawo i przywr\u00f3c\u0105 kontrol\u0119 nad tzw. granicami Wielkich Chin, w tym inkorporuj\u0105 Tajwan. R\u00f3wnocze\u015bnie zamierzaj\u0105 odbudowa\u0107 swoj\u0105 historyczn\u0105 granic\u0119 wp\u0142ywu, kt\u00f3ra rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 na ca\u0142\u0105 Indonezj\u0119, Filipiny, Japoni\u0119. I trzecia rzecz, domagaj\u0105 si\u0119 zdecydowanego szacunku dla siebie na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n

Stany Zjednoczone po r\u00f3\u017cnych deliberacjach z wielkim trudem odchodz\u0105 od modelu o\u015bwieceniowego. W tej chwili Trump jest pierwszym prezydentem, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie niczego obwija\u0142 w bawe\u0142n\u0119. USA maj\u0105 nast\u0119puj\u0105cy punkt widzenia na to, co si\u0119 dzieje w \u015bwiecie. Przede wszystkim, \u017ce rywalizacja z Chinami to nie jest rywalizacja handlowa. Druga rzecz, \u017ce nie ma w tej chwili mo\u017cliwo\u015bci powrotu globalnie do demokratycznych zasad funkcjonowania \u015bwiata, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142a Ameryka narzuci\u0107 i przypilnowa\u0107 po II wojnie \u015bwiatowej. I \u017ce ten entuzjazm, optymizm po rozpadzie Zwi\u0105zku Radzieckiego, \u017ce demokracja jeszcze raz wygra\u0142a, i \u017ce w zasadzie rozpad\u0142o si\u0119 najgro\u017aniejsze mocarstwo, kt\u00f3re mia\u0142o pot\u0119\u017cn\u0105 bro\u0144 j\u0105drow\u0105, jest nie na miejscu. To si\u0119 nie zdarza\u0142o, \u017ceby takie wielkie mocarstwo, kt\u00f3re mia\u0142o aspiracje praktycznie wtr\u0105cania si\u0119 wsz\u0119dzie i we wszystko, rozpad\u0142o si\u0119, po czym \u2013 jakby nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam, jak obrzucano b\u0142otem organizacj\u0119, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142em, czyli Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105c\u0105, kt\u00f3ra m\u00f3wi\u0142a o upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego, upadku komunizmu. Kornel Morawiecki, w pierwszym dokumencie Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej napisa\u0142: upadn\u0105 czerwone<\/em> i, jeszcze doda\u0142, z\u0142ote trony<\/em> \u2013 czyli ju\u017c jakby przewidywa\u0142, \u017ce w nast\u0119pnym rzucie upadn\u0105 te\u017c z\u0142ote trony. I \u017ce Stany Zjednoczone s\u0105 przekonane, \u017ce komunistyczna partia Chin, kt\u00f3ra rz\u0105dzi tym wielkim imperium, nigdy nie zgodzi si\u0119 na zasady \u015bwiata zachodniego, aby one rz\u0105dzi\u0142y \u015bwiatem. B\u0119d\u0105 os\u0142abia\u0107 system zachodni, b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali za wszelk\u0105 cen\u0119, w jakim\u015b sensie deprecjonowa\u0107 warto\u015bci zachodnie. A wi\u0119c, Stany Zjednoczone uwa\u017caj\u0105, \u017ce starcie z Chinami b\u0119dzie starciem o wymiarze tytanicznym, a nie tylko handlowym.<\/p>\n\n\n\n

Pytanie zatem, to co zostawiamy tym cyfrowym pokoleniom, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie tym si\u0119 charakteryzuj\u0105, \u017ce ich znajomo\u015b\u0107 rzeczywisto\u015bci jest mocno ograniczona. Co jest najgro\u017aniejsze w tej chwili dla nas, tu siedz\u0105cych, czyli ludzi, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do cywilizacji \u0142aci\u0144skiej, zachodniej. Nawi\u0105\u017c\u0119 do eseju ojca J\u00f3zefa Marii Boche\u0144skiego i kwestii duchowej sytuacji czasu. On ten esej napisa\u0142 jako komentarz do wprowadzonego przez Carla Jaspersa poj\u0119cia duchowej sytuacji czasu, kt\u00f3r\u0105 zdefiniowa\u0142 jako pewne uniwersum, jako ca\u0142o\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w, przekona\u0144 i wiedzy, zar\u00f3wno naukowej, jak i tej wynikaj\u0105cej z do\u015bwiadczenia ludzkiego i zbiorowego elit danej cywilizacji. Zacz\u0105\u0142 bada\u0107 wobec tego, jak wygl\u0105da \u015bwiadomo\u015b\u0107 elit cywilizacji zachodniej. I doszed\u0142 do bardzo niestety smutnych, druzgoc\u0105cych wniosk\u00f3w. Na pocz\u0105tku stwierdzi\u0142, \u017ce nasza cywilizacja jest jedyn\u0105 licz\u0105c\u0105 si\u0119 cywilizacj\u0105 na \u015bwiecie, i opiera si\u0119 na trzech fundamentach.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy to jest grecki stosunek do czystej formy, drugi to rzymski stosunek do spo\u0142ecze\u0144stwa, pa\u0144stwa, prawa i infrastruktury in\u017cynierskiej, w tym oczywi\u015bcie armii, oraz judeochrze\u015bcija\u0144skie podej\u015bcie do spraw transcendentnych i egzystencjalnych. Ojciec Boche\u0144ski powiedzia\u0142, \u017ce je\u017celi chcemy zbada\u0107, jak wygl\u0105da duchowa sytuacja, czyli zesp\u00f3\u0142 tych podstawowych pogl\u0105d\u00f3w na rzeczywisto\u015b\u0107, tak materialn\u0105, jak i duchow\u0105, to trzeba sobie odpowiedzie\u0107 na cztery pytania. Pierwsze pytanie brzmi, jakie jest miejsce cz\u0142owieka we wszech\u015bwiecie? Drugie, czy post\u0119p istnieje realnie, czy jest tylko pewn\u0105 koncepcj\u0105? Trzecie, co mo\u017ce da\u0107 nam szeroko rozumiana nauka w tym takim bezpo\u015brednim cywilizacyjno-zachodnim wydaniu? I \u2013 jaka jest moc, albo raczej niemoc cz\u0142owieka? I ustali\u0142 wed\u0142ug w\u0142asnego rozeznania a by\u0142 to umys\u0142 nieprzeci\u0119tny, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji zachodniej, po epoce o\u015bwieceniowej, na wszystkie te pytania odpowiadamy b\u0142\u0119dnie. Pierwsza rzecz, to \u017ce antropocentryzm, czyli jakby postawienie cz\u0142owieka w centrum, personalizm, w tym r\u00f3wnie\u017c personalizm katolicki, jest mylnym przekonaniem o szczeg\u00f3lnej pozycji cz\u0142owieka we wszech\u015bwiecie. Po drugie, wiara w post\u0119p to jest wiara, a nie \u017cadne dowody i przekonanie, to jest mylne przekonanie o nieograniczonym post\u0119pie historycznym. Scjentyzm czyli wiara w nieograniczone mo\u017cliwo\u015bci zbadania rzeczywisto\u015bci i rozwi\u0105zywania problem\u00f3w za pomoc\u0105 nauki, jest przekonaniem r\u00f3wnie\u017c mylnym. I kolejna rzecz, prometeizm, czyli wiara w nieograniczone mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka do osi\u0105gni\u0119cia rezultat\u00f3w za pomoc\u0105 nauki i rozumu \u2013 jest wed\u0142ug Boche\u0144skiego zabobonem.<\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c wchodzimy w nast\u0119pny \u015bwiat, nie do ko\u0144ca opisany, nie do ko\u0144ca jeszcze widoczny, ale ju\u017c wiadomo, \u017ce nadchodz\u0105cy, z mylnymi przekonaniami o tym, co mo\u017cemy, lub w kt\u00f3rym miejscu si\u0119 znajdujemy. Wobec tego, ko\u0144cz\u0105c, kiedy\u015b pokaza\u0142em taki obraz, Quo Vadis Polonia. <\/em>To by\u0142 obraz Polak\u00f3w, gdzie\u015b tam walcz\u0105cych i patrz\u0105cych na krzy\u017c. Quo Vadis Munde<\/em>, dok\u0105d zmierzasz \u015bwiecie? I na to pytanie ja ju\u017c nie odpowiem.<\/p>\n\n\n\n

Przez trzydzie\u015bci lat stara\u0142em si\u0119 obja\u015bnia\u0107 i m\u00f3wi\u0107 o trendach. Natomiast \u017ale by si\u0119 sta\u0142o, \u017ceby taka inicjatywa, jak doroczne wyk\u0142ady dotycz\u0105ce bardzo powa\u017cnych czy fundamentalnych kwestii, program\u00f3w, wraz z moim po\u017cegnaniem si\u0119 z tymi wyk\u0142adami \u2013 si\u0119 zako\u0144czy\u0142a. Po bardzo g\u0142\u0119bokim przemy\u015bleniu i z pe\u0142nym przekonaniem zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do, moim zdaniem, wschodz\u0105cej gwiazdy polskiej analityki politycznej, czyli dr Marka Stefana, kt\u00f3rego witam dzisiaj w naszym klubie i przekazuj\u0119 mu pa\u0142eczk\u0119 obja\u015bniania Quo Vadis Munde. <\/em>A ja si\u0119 \u017cegnam.<\/p>\n\n\n\n

Jest taki dziewi\u0119tnastowieczny obraz, dwie panie w pi\u0119knych d\u0142ugich sukniach, stoj\u0105ce na jakim\u015b kru\u017cganku, machaj\u0105, a gdzie\u015b w oddali je\u017adziec na Bia\u0142ym Koniu, ale ju\u017c tak daleko, \u017ce go dok\u0142adnie nie wida\u0107. Ten obraz, mo\u017cna powiedzie\u0107, bardzo dobrze pasuje do tego mojego ostatniego wyst\u0105pienia. Dzi\u0119kuj\u0119 za te trzydzie\u015bci lat wytrwa\u0142o\u015bci. \u017begnam si\u0119 jako wyk\u0142adowca i jeszcze raz dzi\u0119kuj\u0119.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Klub Spotkanie i Dialog, Wroc\u0142aw 08.01.2025 W ramach 517. edycji Klubu Spotkanie i Dialog na pierwszym zebraniu w Nowym Roku g\u0142os zabrali prof. Wojciech My\u015blecki oraz dr Marek Stefan. Poni\u017cej przytaczamy wyst\u0105pienie Wojciecha My\u015bleckiego. Drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spotkania z analiz\u0105 Marka Stefana przybli\u017cymy naszym Czytelnikom w nast\u0119pnym numerze PJC. To jest moje trzydzieste pierwsze, doroczne, w… Czytaj dalej Po\u017cegnanie naszego \u015bwiata<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":90,"featured_media":3255,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[376],"tags":[],"class_list":["post-3254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-53","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/90"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3256,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3254\/revisions\/3256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}