{"id":3131,"date":"2024-12-19T11:17:53","date_gmt":"2024-12-19T10:17:53","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3131"},"modified":"2024-12-19T11:17:53","modified_gmt":"2024-12-19T10:17:53","slug":"manifest-solidarnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3131","title":{"rendered":"Manifest Solidarno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">W pierwsz\u0105 rocznic\u0119 wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia 1982 roku przyw\u00f3dca Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej Kornel Morawiecki opublikowa\u0142 w prasie podziemnej \u201eManifest Solidarno\u015bci\u201d. Zadziwiaj\u0105ce, ile zawartych tu my\u015bli zachowa\u0142o sw\u0105 aktualno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"667\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-667x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3133\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-667x1024.jpg 667w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-195x300.jpg 195w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-768x1179.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-1000x1536.jpg 1000w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-1334x2048.jpg 1334w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-1568x2408.jpg 1568w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-450x691.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-600x921.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/KM_fota3-scaled.jpg 1667w\" sizes=\"auto, (max-width: 667px) 100vw, 667px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>I. Co?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jutrzenka Solidarno\u015bci wstaje nad \u015bwiatem. Wstaje jako rewolucyjna idea, jako propozycja nowego \u0142adu spo\u0142ecznego. Na przek\u00f3r dw\u00f3m najwi\u0119kszym pot\u0119gom: pieni\u0105dza i w\u0142adzy. Na przek\u00f3r prywacie i totalitaryzmowi. Kapitalizm zrealizuje interesy og\u00f3\u0142u jako sum\u0119 prywatnych interes\u00f3w jednostek, komunizm zrealizuje interesy rz\u0105dz\u0105cej partii i totalitarnego pa\u0144stwa kosztem interes\u00f3w jednostek. Solidaryzmem mo\u017cna nazwa\u0107 taki ustr\u00f3j, kt\u00f3ry dostrzega interesy jednostek i dba o ich wsp\u00f3ln\u0105 z interesami og\u00f3\u0142u realizacj\u0119. Ustr\u00f3j ten przyjmuje wszystkie zasady i instytucje \u017cycia zbiorowego konieczne do tego, aby wszyscy ludzie poczuli si\u0119 obywatelami, a wi\u0119c:<\/p>\n\n\n\n<p>1.&nbsp; Parlamentarne rz\u0105dy wy\u0142aniane w wolnych, demokratycznych wyborach spo\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w \u015bcieraj\u0105cych si\u0119 partii i program\u00f3w politycznych;<\/p>\n\n\n\n<p>2.&nbsp; Rynkow\u0105 gospodark\u0119 z wykluczeniem wielkiej w\u0142asno\u015bci prywatnej \u015brodk\u00f3w produkcji, opart\u0105 o pracownicze samorz\u0105dy jako podstawow\u0105 form\u0119 zarz\u0105dzania zak\u0142adami pracy;<\/p>\n\n\n\n<p>3.&nbsp; Swobod\u0119 s\u0142owa i zrzesze\u0144;<\/p>\n\n\n\n<p>4.&nbsp; Terytorialne samorz\u0105dy odpowiedzialne przed mieszka\u0144cami danego terenu;<\/p>\n\n\n\n<p>5.&nbsp; Niezale\u017cne s\u0105downictwo.<\/p>\n\n\n\n<p>Do tych ram solidaryzm do\u0142\u0105cza jeszcze jedno:<\/p>\n\n\n\n<p>6.&nbsp; Niezale\u017cny zwi\u0105zek pracowniczy, jednocz\u0105cy na zasadach dobrowolno\u015bci ludzi pracy wszystkich zawod\u00f3w. Takim zwi\u0105zkiem by\u0142 w Polsce przez 16 miesi\u0119cy NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Praca stanowi podstaw\u0119 ka\u017cdego spo\u0142ecze\u0144stwa. Zaw\u0142aszczanie cudzej pracy stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Przed tym, przed wyzyskiem cz\u0142owieka przez pa\u0144stwo, ma broni\u0107 ka\u017cdego zwi\u0105zek jednocz\u0105cy tych, kt\u00f3rych wsp\u00f3lnym zawodem jest praca. Ma broni\u0107 ludzi i ich pracy przed marnotrawieniem, poni\u017ceniem i u\u017cywaniem w obcym interesie. Ma dzia\u0142a\u0107 na wszystkich szczeblach: zak\u0142adu, bran\u017cy, regionu, kraju. Tak widzimy instytucjonalny zarys solidaryzmu. Ale solidarno\u015b\u0107 to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c prawa i instytucje. To jedno\u015b\u0107 w walce o wsp\u00f3lne cele, to solidarna obrona s\u0142abych i krzywdzonych, realizacja has\u0142a: \u201ejeden za wszystkich, wszyscy za jednego\u201d. To nowy spos\u00f3b \u017cycia ludzi i spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n<p>Solidarno\u015b\u0107 nie jest propozycj\u0105 \u017cadnego \u201enowego wspania\u0142ego \u015bwiata\u201d, jest propozycj\u0105 \u015bwiata nieco lepszego od tego, kt\u00f3ry jest \u2013 i na Wschodzie, i na Zachodzie. Bez ra\u017c\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci ekonomicznych i bez samowoli w\u0142adzy. \u015awiata, w kt\u00f3rym wysi\u0142ek b\u0119dzie godziwie wynagradzany i w kt\u00f3rym nie b\u0119dzie bezrobocia i bezprawia. Solidarno\u015b\u0107 jest propozycj\u0105 \u015bwiata pracy, kt\u00f3ra ucz\u0142owiecza ziemi\u0119 i u\u015bwi\u0119ca cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>II. Dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego, aby \u017cy\u0107. Na Wschodzie i w krajach tzw. socjalistycznego obozu w\u0142adz\u0119 dzier\u017cy partyjna kasta nielicz\u0105ca si\u0119 z wol\u0105 i potrzebami ludzi. System tu panuj\u0105cy zmieni\u0142 obywateli w poddanych i podporz\u0105dkowa\u0142 interesy ka\u017cdego kraju imperialnym interesom Zwi\u0105zku Radzieckiego. Drog\u0105 szale\u0144czej rozbudowy swojej militarnej pot\u0119gi d\u0105\u017cy on do panowania nad \u015bwiatem i przez to stanowi \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla ca\u0142ej naszej cywilizacji \u2013 dla 20 wiek\u00f3w naszej wiary, pracy i walki. SS-20 nie dlatego mierz\u0105 w b\u0142\u0119kit nad Sekwan\u0105, \u017ce Rosjanie obawiaj\u0105 si\u0119 najazdu Francuz\u00f3w na Moskw\u0119. Na Zachodzie spo\u0142ecze\u0144stwa k\u0142opocz\u0105 si\u0119 z inflacj\u0105 i stagnacj\u0105 gospodarcz\u0105, ludzie goni\u0105 za u\u017cyciem i zyskami. Z wyj\u0105tkiem USA, kt\u00f3rych obecna ekipa rz\u0105dz\u0105ca zaczyna dostrzega\u0107 gro\u017c\u0105ce \u015bwiatu niebezpiecze\u0144stwo, kraje Zachodu \u0142udz\u0105 si\u0119 odpr\u0119\u017ceniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomiczne nier\u00f3wno\u015bci rzucaj\u0105 cienie na demokracj\u0119. M\u0142ode pokolenie, chc\u0105c \u017cy\u0107, protestuje przeciwko inwestycjom obronnym. Nie zdaje sobie sprawy z gro\u017aby radzieckiego imperializmu i z tego, \u017ce narody Europy Wschodniej cierpi\u0105 niespotykany socjalny i nacjonalny ucisk. Zach\u00f3d miota si\u0119, nie widzi wyj\u015bcia z ob\u0142\u0119dnej spirali zbroje\u0144 atomowych.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105 dwa wyj\u015bcia:<\/p>\n\n\n\n<p>1.&nbsp; Solidarna postawa zachodnich spo\u0142ecze\u0144stw, odmawiaj\u0105cych ZSRR wszelkiej technologicznej pomocy, wraz z podj\u0119ciem zdecydowanego wysi\u0142ku obronnego i ograniczeniem konsumpcji. Wszystko w celu zdobycia militarnej przewagi nad potencjalnym agresorem.<\/p>\n\n\n\n<p>2.&nbsp; Doj\u015bcie do g\u0142osu ludzi pracy na Wschodzie, ludzi, kt\u00f3rzy, tak jak i na Zachodzie, chc\u0105 \u017cy\u0107. Wiedz\u0105, kto ich ok\u0142amuje i gn\u0119bi, kto zmusza do pracy za g\u0142odow\u0105 pensj\u0119 i kto \u015bni sny o pot\u0119dze, budowanej wysi\u0142kiem ich r\u0105k \u2013 komunistyczni w\u0142adcy.<\/p>\n\n\n\n<p>Oba wyj\u015bcia zmierzaj\u0105 w kierunku solidaryzmu. Z tym \u017ce ewentualno\u015b\u0107 drug\u0105 mo\u017ce wywalczy\u0107 tylko masowy bunt ludzi pracy w krajach Wschodu \u2013 bunt tak powszechny jak w Polsce w sierpniu 1980 r. Natomiast wyj\u015bcie pierwsze, je\u015bli w konsekwencji nie doprowadzi po\u015brednio do drugiego, samo mo\u017ce nie wystarczy\u0107. Tylko solidarno\u015bciowy moz\u00f3\u0142, odwaga i nadzieja milion\u00f3w mog\u0105 ocali\u0107 ten \u015bwiat. Bo solidarno\u015b\u0107 znaczy pok\u00f3j, a pok\u00f3j znaczy solidarno\u015b\u0107. Nie ma te\u017c innej drogi dla Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Bez solidarno\u015bci nie b\u0119dzie nad Wis\u0142\u0105 ani praworz\u0105dno\u015bci, ani dobrobytu. Polacy, zmuszani batem i bied\u0105 do niewolniczej pracy \u2013 pozostan\u0105 w biedzie. Powiew wolno\u015bci, kt\u00f3ry przyszed\u0142 wraz z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d, porwa\u0142 m\u0142odzie\u017c i szerokie rzesze naszego narodu. Jest jasne, \u017ce aby Polska by\u0142a Polsk\u0105, musi to by\u0107 Polska Rzeczpospolita Solidarna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>III. Jak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Walcz\u0105c. Solidarno\u015b\u0107 jest nie tylko now\u0105 ide\u0105, ale zarazem sposobem na jej realizacj\u0119. Sposobem na pokonanie wschodnich re\u017cim\u00f3w i zachodnich egoizm\u00f3w. Potrzeba tylko, \u017ceby \u201elud pracuj\u0105cy miast i wsi\u201d zyska\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej solidarno\u015bci i odwa\u017cy\u0142 si\u0119 j\u0105 okaza\u0107. Dlatego podstawow\u0105 broni\u0105 w tej tutaj prowadzonej walce winna by\u0107 informacja i propaganda. Panuj\u0105cy nad nami przymus opiera si\u0119 na fa\u0142szu, a \u201eprawda nas wyzwoli\u201d, Prawda, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy g\u0142osi\u0107 nie tylko tu, w Polsce, [ale] tak\u017ce na Wschodzie i na Zachodzie.<\/p>\n\n\n\n<p>Z pomoc\u0105 sympatyk\u00f3w na Zachodzie b\u0119dziemy d\u0105\u017cy\u0107 do budowy Radiostacji Solidarno\u015bci, emituj\u0105cej audycje na ca\u0142y \u015bwiat. Walka w eterze, nawet przy zag\u0142uszaniu, kosztuje bez por\u00f3wnania mniej ni\u017c wy\u015bcig zbroje\u0144. Chcemy wymiany argument\u00f3w, nie wymiany kul i rakiet. Chcemy przeciwnik\u00f3w naszych przekonywa\u0107 \u2013 nie zabija\u0107. Chcemy ich przekona\u0107, \u017ce i im b\u0119dzie bezpieczniej i lepiej w solidarnej Polsce, w solidarnym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p>Mamy jednak prawo i obowi\u0105zek wyra\u017cania swych my\u015bli i d\u0105\u017ce\u0144. Jak to czyni\u0107? Poprzez niezale\u017cn\u0105 pras\u0119, radio, grupy samokszta\u0142ceniowe, poprzez manifestacje uliczne i strajki \u2013 odmow\u0119 dawania swej pracy tym, kt\u00f3rzy szanta\u017cuj\u0105 nas si\u0142\u0105 i terrorem. Za najskuteczniejsze uwa\u017camy strajki solidarno\u015bciowe. Takie, kt\u00f3re wybuchaj\u0105 spontanicznie (a \u017ce w ko\u0144cu wybuchn\u0105, to pewne) w jakim\u015b zak\u0142adzie czy o\u015brodku przemys\u0142owym, i wtedy ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo winno by\u0107 gotowe do poparcia tych, kt\u00f3rzy ju\u017c po prostu d\u0142u\u017cej nie mogli. To w\u0142a\u015bnie, a nie \u017cadne z g\u00f3ry planowane akcje, b\u0119dzie najlepszym sygna\u0142em do solidarnego oporu.<\/p>\n\n\n\n<p>Zawsze mamy te\u017c obowi\u0105zek czynnej obrony prze\u015bladowanych ludzi i deptanych idea\u0142\u00f3w. Oprawcy, szafarze gwa\u0142tu i \u015bmierci musz\u0105 si\u0119 poczu\u0107 obco i \u017ale. Budujemy organizacj\u0119 \u2013 Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105c\u0105. Jest ona otwarta dla wszystkich, kt\u00f3rzy za cel stawiaj\u0105 sobie walk\u0119 o woln\u0105 Rzeczpospolit\u0105 Solidarn\u0105, o solidarno\u015b\u0107 ludzi i narod\u00f3w i godz\u0105 si\u0119 dla osi\u0105gni\u0119cia tego celu na po\u015bwi\u0119cenie czasu, krwi, a \u2013 je\u015bli zajdzie konieczno\u015b\u0107 \u2013 swego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie uzurpujemy sobie monopolu na walk\u0119 o NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107. Walk\u0119 t\u0119 w r\u00f3\u017cnych formach tocz\u0105 najlepsi synowie Polski. Chcemy wsp\u00f3\u0142pracy i porozumienia ze wszystkimi, kt\u00f3rzy d\u0105\u017c\u0105 do sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Nie chcemy porozumienia z w\u0142adz\u0105, kt\u00f3ra miast s\u0142u\u017cy\u0107, szkodzi spo\u0142ecze\u0144stwu, kt\u00f3ra jest w\u0142adz\u0105 z obcego nadania. Chcemy t\u0119 w\u0142adz\u0119 pozbawi\u0107 w\u0142adzy. \u017be to nierealne? Tylko tak d\u0142ugo, dop\u00f3ki robotnicy i inni ludzie pracy nie uznaj\u0105 tego za realne, dop\u00f3ki nie uznaj\u0105, \u017ce ju\u017c czas, aby wzi\u0105\u0107 sw\u00f3j los w swoje r\u0119ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie liczymy na pr\u0119dkie i \u0142atwe zwyci\u0119stwo w nag\u0142ym wybuchu. Zdajemy sobie spraw\u0119 z niebezpiecze\u0144stw frontalnego starcia. Nie mamy czo\u0142g\u00f3w i nie chcemy z nich do nikogo strzela\u0107. Chcemy przekona\u0107 tych, co je maj\u0105, \u017ceby nie u\u017cywali ich przeciwko bezbronnym. Mamy racj\u0119. Z\u0142o mo\u017ce odnosi\u0107 dora\u017ane sukcesy, ale solidarno\u015b\u0107 jest dobrem i racj\u0105 i ona b\u0119dzie zwyci\u0119stwem.<\/p>\n\n\n\n<p><em>13 grudnia 1982.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Za Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105c\u0105<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kornel Morawiecki<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W pierwsz\u0105 rocznic\u0119 wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia 1982 roku przyw\u00f3dca Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej Kornel Morawiecki opublikowa\u0142 w prasie podziemnej \u201eManifest Solidarno\u015bci\u201d. Zadziwiaj\u0105ce, ile zawartych tu my\u015bli zachowa\u0142o sw\u0105 aktualno\u015b\u0107. I. Co? Jutrzenka Solidarno\u015bci wstaje nad \u015bwiatem. Wstaje jako rewolucyjna idea, jako propozycja nowego \u0142adu spo\u0142ecznego. Na przek\u00f3r dw\u00f3m najwi\u0119kszym pot\u0119gom: pieni\u0105dza i w\u0142adzy. Na przek\u00f3r&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3131\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Manifest Solidarno\u015bci<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3132,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[374],"tags":[],"class_list":["post-3131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-51","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3134,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3131\/revisions\/3134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}