To nie tylko s\u0142owa pie\u015bni, taka by\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107 stanu wojennego. Takich sytuacji by\u0142y setki, mo\u017ce tysi\u0105ce. Z nakazem internowania b\u0105d\u017a aresztowania, albo tylko \u201ezaproszenia\u201d na rozmow\u0119 na komend\u0119 milicji. Wybierano czas nocy, by zwielokrotni\u0107 efekt zaskoczenia po\u0142\u0105czonego ze strachem. Wiadomo, cz\u0142owiek wyrwany nagle ze snu \u0142omotem w drzwi, jest mniej podatny na stawianie oporu. Aczkolwiek znam sytuacj\u0119, kiedy po wej\u015bciu do mieszkania esbek dosta\u0142 \u0142omot, bo akurat trafi\u0142 na mniej zastraszonego i bardziej \u201ewyrywnego\u201d. Ale to by\u0142y nieliczne wyj\u0105tki.<\/p>\n\n\n\n
Jest tu taki jeden major, do wszystkiego mnie przekona\u0142<\/em> Fragment \u201eListu studenta Polaka do ojca\u201d Jacka Kaczmarskiego oddaje jeden ze scenariuszy esbeckich przes\u0142ucha\u0144. W pierwszych dniach stycznia 1982 roku we wroc\u0142awskiej \u201eGazecie Robotniczej\u201d ukaza\u0142o si\u0119 kilka o\u015bwiadcze\u0144 lokalnych dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d z Dolnego \u015al\u0105ska. Jednym z nich by\u0142 wo\u0142owski dzia\u0142acz:<\/p>\n\n\n\n Sierpie\u0144 80, powstanie \u201eSolidarno\u015bci\u201d i wielkie nadzieje na lepsze jutro. Spo\u0142ecze\u0144stwo ogarni\u0119te eufori\u0105. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce i ja nie mog\u0119 wobec zachodz\u0105cych zmian pozosta\u0107 na uboczu. Zaanga\u017cowa\u0142em si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 bez reszty, nie licz\u0105c si\u0119 z czasem, rodzin\u0105 i kosztami. Stara\u0142em si\u0119 w swojej dzia\u0142alno\u015bci kierowa\u0107 rozs\u0105dkiem i realizmem. Dzi\u015b z perspektywy czasu widz\u0119, jak wiele b\u0142\u0119d\u00f3w i nierozwa\u017cnych decyzji podj\u0119li\u015bmy jako dzia\u0142acze (tak w skali makro jak i mikro). W moim odczuciu ka\u017cda dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczna w tym i zwi\u0105zkowa musi mie\u0107 pewne elementy dzia\u0142alno\u015bci politycznej, jednak dzia\u0142ania na tym polu musi cechowa\u0107 rozwaga i realizm. My\u015bl\u0119, \u017ce zwi\u0105zek w ostatnim okresie zapomnia\u0142 o tym, \u017ce Polska le\u017cy w tej a nie innej cz\u0119\u015bci Europy, \u017ce wchodzi w sk\u0142ad tych, a nie innych ugrupowa\u0144 spo\u0142ecznych, gospodarczych, wojskowych i \u017ce jest w tym bloku wa\u017cnym ogniwem. W sferze dzia\u0142a\u0144 ekonomicznych uwa\u017cam, \u017ce zwi\u0105zek pope\u0142ni\u0142 wiele b\u0142\u0119d\u00f3w. Wielu z nas, dzia\u0142aczy, \u015bwiadomie czy nie\u015bwiadomie przyczynia\u0142o si\u0119 do pog\u0142\u0119bienia kryzysu ekonomicznego. Ci\u0105g\u0142e negacje, ustawianie si\u0119 na \u201enie\u201d, sta\u0142o si\u0119 z biegiem czasu wr\u0119cz irytuj\u0105ce. Cechowa\u0142a nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wielka niecierpliwo\u015b\u0107 i wr\u0119cz pewna obsesja na tym punkcie. Dzi\u015b postulat \u2013 jutro realizacja, a je\u015bli nie, to pojutrze \u2013 strajk.<\/em><\/p>\n\n\n\n Dzisiaj widz\u0119, \u017ce tak nie wolno by\u0142o nam stawia\u0107 sprawy. Bez gruntownego przeanalizowania wszystkich uwarunkowa\u0144 natury ekonomicznej, spo\u0142ecznej i politycznej bardzo ch\u0119tnie si\u0119gali\u015bmy po bro\u0144 ostateczn\u0105 \u2013 strajk. W sferze dzia\u0142a\u0144 propagandowych zwi\u0105zek r\u00f3wnie\u017c nie ustrzeg\u0142 si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w. W ostatnim okresie dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej razi\u0142a mnie negacja wszystkiego, co nie by\u0142o firmowane przez \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, jak i brak tolerancji, o kt\u00f3rej w naszym zwi\u0105zku tak wiele si\u0119 m\u00f3wi\u0142o. Z jednej strony pluralizm, a z drugiej cenzura wewn\u0105trzzwi\u0105zkowa \u2013 my\u015bl\u0119, \u017ce nie jest to do pogodzenia. W tych kilku zdaniach skoncentrowa\u0142em si\u0119 na negatywach w dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej, chocia\u017c nale\u017ca\u0142oby wspomnie\u0107 i o pozytywach. Jednak dla mnie, dzia\u0142acza autentycznie zaanga\u017cowanego, jest tych negatyw\u00f3w zbyt wiele, abym m\u00f3g\u0142 w dalszym ci\u0105gu udziela\u0107 si\u0119 spo\u0142ecznie w szeregach NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n By\u0142y dzia\u0142acz wo\u0142owskiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d i dzisiaj nie od\u017cegnuje si\u0119 od s\u0142\u00f3w tekstu sprzed czterdziestu lat. Napisa\u0142 go \u2013 jak twierdzi \u2013 po przeanalizowaniu wszystkich aspekt\u00f3w tamtego czasu. Esbek, kt\u00f3ry go przes\u0142uchiwa\u0142, zada\u0142 mu pytanie: \u201eNo i co, gdzie s\u0105 pana koledzy? Zostawili pana samego, oni chodz\u0105 na wolno\u015bci, a pan jest u nas.\u201d Funkcjonariusz SB nie oczekiwa\u0142 odpowiedzi. Oczekiwa\u0142, by dzia\u0142acz \u201eSolidarno\u015bci\u201d pokaja\u0142 si\u0119 publicznie. I on to zrobi\u0142. W zamian dostawa\u0142 paszport na zagraniczne wyjazdy na Zach\u00f3d. A wyje\u017cd\u017ca\u0142 cz\u0119sto, prawie ka\u017cdego roku. Jak twierdzi, w\u0142adza liczy\u0142a, \u017ce po kt\u00f3rym\u015b razie tam pozostanie.<\/p>\n\n\n\n Autorem kolejnego o\u015bwiadczenia by\u0142 dzia\u0142acz z Milicza, W\u0142adys\u0142aw B.: O\u015bwiadczam, \u017ce nie zamierza\u0142em i nie zamierzam \u0142ama\u0107 porz\u0105dku prawnego okre\u015blonego Dekretem Rady Pa\u0144stwa o stanie wojennym. O\u015bwiadczenie przyw\u00f3dcy protestu sierpniowego na Dolnym \u015al\u0105sku, Jerzego Pi\u00f3rkowskiego opublikowanego w \u201eMD\u201d, uznaj\u0119 za swoje. Uwa\u017cam, \u017ce w\u0142a\u015bnie dzisiaj, kiedy zagro\u017cona jest przysz\u0142o\u015b\u0107 ojczyzny, ka\u017cdy obywatel tego kraju mo\u017ce i powinien przyczyni\u0107 si\u0119 do stworzenia najbardziej optymalnych warunk\u00f3w dla wyprowadzenia kraju z kryzysu gospodarczego. Ofiary wszystkich ojc\u00f3w i przysz\u0142o\u015b\u0107 naszych dzieci wymagaj\u0105 od ka\u017cdego Polaka i Polki zrozumienia, zachowania spokoju, wyrzeczenia si\u0119 prywatnych, cz\u0119sto wyg\u00f3rowanych ambicji. Tylko spe\u0142nienie tych warunk\u00f3w stworzy\u0107 mo\u017ce sytuacj\u0119, kt\u00f3ra pozwoli na odwo\u0142anie stanu wojennego. Katastrofalna sytuacja gospodarcza kraju wymaga zaanga\u017cowania wszystkich r\u0105k i umys\u0142\u00f3w, wymaga zaanga\u017cowania autorytet\u00f3w dla tworzenia tw\u00f3rczej atmosfery pracy. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym \u2013 powinienem i chc\u0119 by\u0107 na swoim stanowisku pracy. Sumiennie pracuj\u0105c chc\u0119 wnie\u015b\u0107 sw\u00f3j wk\u0142ad w wielki proces naprawy PRL.<\/em><\/p>\n\n\n\n Chwil\u0119 po publikacji w prasie, jego autor zosta\u0142 zwolniony z aresztu. Esbecja wykorzysta\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 sytuacj\u0119 aresztowanego, kt\u00f3ry mia\u0142 chor\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 oraz ma\u0142e dzieci. Za\u0142amanie, kt\u00f3re by\u0142o spowodowane brakiem wiadomo\u015bci od rodziny, pomog\u0142o esbekom.<\/p>\n\n\n\n Id\u017a wyprostowany w\u015br\u00f3d tych co na kolanach, w\u015br\u00f3d odwr\u00f3conych plecami i obalonych w proch, ocala\u0142e\u015b nie po to aby \u017cy\u0107 (\u2026) B\u0105d\u017a wierny. Id\u017a.<\/em> (Zbigniew Herbert)<\/p>\n\n\n\n \u015ap. Stanis\u0142aw Jach z Milicza by\u0142 kierowc\u0105 PKS. W sierpniu 1980 roku organizowa\u0142 strajk w milickiej bazie przedsi\u0119biorstwa. Po wprowadzeniu stanu wojennego nie zaprzesta\u0142 dzia\u0142alno\u015bci, teraz ju\u017c w konspiracji. Przewozi\u0142 \u201ebibu\u0142\u0119\u201d, zbiera\u0142 sk\u0142adki zwi\u0105zkowe, zajmowa\u0142 si\u0119 kolporta\u017cem podziemnych wydawnictw. W marcu 1982 roku zosta\u0142 aresztowany i decyzj\u0105 komendanta wojew\u00f3dzkiego MO we Wroc\u0142awiu, internowany w Zak\u0142adzie Karnym w Nysie. Przebywa\u0142 tam do 28 czerwca, najd\u0142u\u017cej spo\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych internowanych z Milicza. W dniu kiedy zosta\u0142 internowany, dyrekcja PKS zwolni\u0142a go z pracy, pozbawiaj\u0105c sze\u015bcioosobow\u0105 rodzin\u0119 \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. W \u201einternacie\u201d Stanis\u0142aw Jach nie by\u0142 spolegliwy wobec dyrekcji wi\u0119zienia. Odm\u00f3wi\u0142 podpisania lojalki, uczestniczy\u0142 w g\u0142od\u00f3wce wi\u0119\u017ani\u00f3w, za co odmawiano mu widze\u0144 z rodzin\u0105. Przez kilka kolejnych lat rodzina boryka\u0142a si\u0119 z bied\u0105 \u2013 esbecja nie pozwala\u0142a na zatrudnienie \u201esolidarno\u015bciowej ekstremy\u201d. Nie z\u0142amano go. On i jego rodzina zap\u0142acili olbrzymi\u0105 cen\u0119 za swoj\u0105 tward\u0105 postaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n Lokalni dzia\u0142acze \u201eSolidarno\u015bci\u201d po wprowadzeniu stanu wojennego mieli o wiele trudniej od swoich koleg\u00f3w z wielkich aglomeracji. W ma\u0142ych spo\u0142eczno\u015bciach nie mo\u017cna by\u0142o liczy\u0107 na anonimowo\u015b\u0107. W takich miejscowo\u015bciach jak Milicz albo Wo\u0142\u00f3w na Dolnym \u015al\u0105sku mieszka\u0144cy znali si\u0119, cho\u0107by z widzenia. I p\u0142acili wy\u017csz\u0105 cen\u0119 od swoich koleg\u00f3w z du\u017cych miast z powodu bezkarno\u015bci lokalnych w\u0142adz. Ale i w mniejszych o\u015brodkach mo\u017cna by\u0142o zachowa\u0107 twarz i nie i\u015b\u0107 na skr\u00f3ty.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" To nie tylko s\u0142owa pie\u015bni, taka by\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107 stanu wojennego. Takich sytuacji by\u0142y setki, mo\u017ce tysi\u0105ce. Z nakazem internowania b\u0105d\u017a aresztowania, albo tylko \u201ezaproszenia\u201d na rozmow\u0119 na komend\u0119 milicji. Wybierano czas nocy, by zwielokrotni\u0107 efekt zaskoczenia po\u0142\u0105czonego ze strachem. Wiadomo, cz\u0142owiek wyrwany nagle ze snu \u0142omotem w drzwi, jest mniej podatny na stawianie oporu. Aczkolwiek… Czytaj dalej \u2026Zabierali nas chy\u0142kiem jak zb\u00f3je \/ Drzwi zamkni\u0119te otwiera\u0142 \u0142om\u2026<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":3125,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[374],"tags":[],"class_list":["post-3124","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-51","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3126,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3124\/revisions\/3126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
I powiedzia\u0142, \u017ce rozumie wszystkie moje motywacje,<\/em>
Ale co mi pozosta\u0142o \u2013 pyta \u2013 wrona, co czerwona?<\/em>
\u017beby Polska by\u0142a Polsk\u0105? Bezsensowne demonstracje.<\/em><\/p>\n\n\n\n