{"id":3080,"date":"2024-12-19T10:24:46","date_gmt":"2024-12-19T09:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3080"},"modified":"2024-12-19T10:27:47","modified_gmt":"2024-12-19T09:27:47","slug":"waleczne-miasta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=3080","title":{"rendered":"Waleczne miasta"},"content":{"rendered":"\n

Kt\u00f3re z polskich miast w czasach PRL stanowi\u0142o najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla komunist\u00f3w w dekadzie lat osiemdziesi\u0105tych XX wieku?<\/p>\n\n\n\n

Dr \u0141ukasz Kami\u0144ski, obecnie dyrektor Ossolineum a w okresie 2011-2016 prezes IPN, kilka lat temu dotar\u0142 do ciekawych materia\u0142\u00f3w archiwalnych S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa (SB). W po\u0142owie lat osiemdziesi\u0105tych XX wieku SB dokona\u0142a analizy zagro\u017cenia dzia\u0142alno\u015bci\u0105 podziemnych struktur Solidarno\u015bci w najwi\u0119kszych miastach Polski. Pod uwag\u0119 wzi\u0119to trzy kryteria:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Liczb\u0119 grup konspiracyjnych<\/li>\n\n\n\n
  2. Liczb\u0119 os\u00f3b zaanga\u017cowanych w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105<\/li>\n\n\n\n
  3. Liczb\u0119 tytu\u0142\u00f3w drukowanej w podziemiu prasy niezale\u017cnej.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Po stosownych przeliczeniach otrzymano sumaryczny wska\u017anik punktowy wyznaczaj\u0105cy miejsce danego miasta na skali zagro\u017ce\u0144 dla ustroju \u201edemokracji ludowej\u201d. Hierarchi\u0119 dla 8 najwi\u0119kszych miast pokazuje w tabeli kolumna D. Wynika z niej, \u017ce w\u015br\u00f3d du\u017cych miast to w\u0142a\u015bnie mieszka\u0144cy Wroc\u0142awia najbardziej dawali si\u0119 we znaki w\u0142adzom komunistycznym.<\/p>\n\n\n\n

    Twierdza Wroc\u0142aw<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Jednak metodyka wykorzystana przez SB nie bra\u0142a pod uwag\u0119 liczby mieszka\u0144c\u00f3w poszczeg\u00f3lnych miast. Warto pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 rankingiem uwzgl\u0119dniaj\u0105cym liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w (kolumna B), bowiem ten czynnik jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dla oceny skali oporu i konspiracji.<\/p>\n\n\n\n

    W Warszawie mieszka\u0142o w\u00f3wczas ponad dwukrotnie wi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w ni\u017c we Wroc\u0142awiu. Jednak to Wroc\u0142aw by\u0142 ponad trzykrotnie aktywniejszy w oporze i konspirowaniu ni\u017c stolica Polski, a Gda\u0144sk i Gdynia \u2013 dwukrotnie (patrz kolumna E).<\/p>\n\n\n\n

    Warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad przyczynami tej r\u00f3\u017cnicy. Co spowodowa\u0142o tak spektakularn\u0105 pozycj\u0119 \u201eTwierdzy Wroc\u0142aw\u201d i zdeklasowanie innych miast naszego kraju? Poni\u017cej pr\u00f3ba odpowiedzi:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Powstanie w po\u0142owie 1982 roku \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d i pr\u0119\u017cno\u015b\u0107 dzia\u0142ania jej struktur. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce w stanie wojennym SW nie musia\u0142a bazowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie na pracownikach du\u017cych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, co by\u0142o cech\u0105 charakterystyczn\u0105 podziemnej zwi\u0105zkowej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Kornel Morawiecki wykorzysta\u0142 do budowy konspiracyjnej organizacji du\u017c\u0105 liczb\u0119 pracownik\u00f3w wy\u017cszych uczelni, m\u0142odzie\u017cy oraz \u015brodowiska opozycji przedsierpniowej.<\/li>\n\n\n\n
    2. Brak we Wroc\u0142awiu licznych lokalnych elit funkcjonuj\u0105cych na us\u0142ugach komunistycznej w\u0142adzy, kt\u00f3re mog\u0142yby zniech\u0119ca\u0107 do aktywnej dzia\u0142alno\u015bci podziemnej. Du\u017ce grono prominent\u00f3w PRL oraz nomenklatury partyjnej by\u0142o mocno osadzone w Warszawie i Krakowie. Oba te miasta, wi\u0119ksze przecie\u017c od Wroc\u0142awia i od Tr\u00f3jmiasta, figuruj\u0105 dopiero na czwartej i pi\u0105tej pozycji w naszym rankingu (patrz kolumna F).<\/li>\n\n\n\n
    3. Obecno\u015b\u0107 w mie\u015bcie du\u017cej liczby Kresowiak\u00f3w oraz ukrywaj\u0105cych swoj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej i WiN. Zw\u0142aszcza bezpo\u015brednio po wojnie Wroc\u0142aw stanowi\u0142 swoisty \u201eDziki Zach\u00f3d\u201d. Wszyscy sk\u0105d\u015b przyje\u017cd\u017cali i troch\u0119 \u0142atwiej by\u0142o w tym tyglu nie by\u0107 namierzonym przez czujne s\u0142u\u017cby w\u0142adzy ludowej.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Zatem my, mieszka\u0144cy Wroc\u0142awia, mamy powody do dumy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Miasto<\/td>liczba mieszka\u0144c\u00f3w w tys. (GUS 1980)<\/td>poziom zagro\u017cenia dla PRL w ocenie SB<\/td>ranking poziomu zagro\u017cenia<\/td>przelicznik (C\/B x 1000)<\/td>ranking aktywno\u015bci konspiracyjnej<\/td><\/tr>
      A<\/td>B<\/td>C<\/td>D<\/td>E<\/td>F<\/td><\/tr>
      Wroc\u0142aw<\/td>618 000<\/td>45,5<\/td>1<\/td>73,6<\/strong><\/td>1<\/strong><\/td><\/tr>
      Tr\u00f3jmiasto<\/td>694 000<\/td>28,0<\/td>3<\/td>40,3<\/strong><\/td>2<\/strong><\/td><\/tr>
      Szczecin<\/td>338 000<\/td>8,0<\/td>6<\/td>23,7<\/strong><\/td>3<\/strong><\/td><\/tr>
      Warszawa<\/td>1 596 000<\/td>34,0<\/td>2<\/td>21,3<\/strong><\/td>4<\/strong><\/td><\/tr>
      Krak\u00f3w<\/td>716 000<\/td>12,5<\/td>4<\/td>17,5<\/strong><\/td>5<\/strong><\/td><\/tr>
      Pozna\u0144<\/td>553 000<\/td>9,0<\/td>5<\/td>16,3<\/strong><\/td>6<\/strong><\/td><\/tr>
      \u0141\u00f3d\u017a<\/td>836 000<\/td>6,5<\/td>8<\/td>7,8<\/strong><\/td>7<\/strong><\/td><\/tr>
      G\u00f3rny \u015al\u0105sk<\/td>1 142 000<\/td>7,0<\/td>7<\/td>6,1<\/strong><\/td>8<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Kt\u00f3re z polskich miast w czasach PRL stanowi\u0142o najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla komunist\u00f3w w dekadzie lat osiemdziesi\u0105tych XX wieku? Dr \u0141ukasz Kami\u0144ski, obecnie dyrektor Ossolineum a w okresie 2011-2016 prezes IPN, kilka lat temu dotar\u0142 do ciekawych materia\u0142\u00f3w archiwalnych S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa (SB). W po\u0142owie lat osiemdziesi\u0105tych XX wieku SB dokona\u0142a analizy zagro\u017cenia dzia\u0142alno\u015bci\u0105 podziemnych struktur Solidarno\u015bci… Czytaj dalej Waleczne miasta<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":83,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[374],"tags":[],"class_list":["post-3080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-51","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/83"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3080"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3084,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3080\/revisions\/3084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}