{"id":2815,"date":"2024-11-05T16:10:32","date_gmt":"2024-11-05T15:10:32","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2815"},"modified":"2024-11-05T16:10:32","modified_gmt":"2024-11-05T15:10:32","slug":"czym-jest-solidaryzm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2815","title":{"rendered":"Czym jest solidaryzm?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">W poniedzia\u0142ek 30 wrze\u015bnia 2024 roku we wroc\u0142awskim oddziale IPN Przystanek Historia odby\u0142o si\u0119 sympozjum upami\u0119tniaj\u0105ce 5. rocznic\u0119 \u015bmierci Kornela Morawieckiego, marsza\u0142ka seniora Sejmu VIII kadencji, za\u0142o\u017cyciela Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej, legendarnego opozycjonisty oraz my\u015bliciela propaguj\u0105cego idee solidaryzmu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"653\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/9a4d1b01-2ba4-4f75-b090-d105c4108cf1-1024x653.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2817\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/9a4d1b01-2ba4-4f75-b090-d105c4108cf1-1024x653.png 1024w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/9a4d1b01-2ba4-4f75-b090-d105c4108cf1-300x191.png 300w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/9a4d1b01-2ba4-4f75-b090-d105c4108cf1-768x490.png 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/9a4d1b01-2ba4-4f75-b090-d105c4108cf1-450x287.png 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/9a4d1b01-2ba4-4f75-b090-d105c4108cf1-600x383.png 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/9a4d1b01-2ba4-4f75-b090-d105c4108cf1.png 1184w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie idei solidaryzmu spo\u0142ecznego po\u015bwi\u0119cono dwa wyk\u0142ady. Pierwszy zaprezentowany przez dyrektora oddzia\u0142u IPN we Wroc\u0142awiu dr hab. Kamila Dworaczka cytujemy poni\u017cej w obszerniejszych fragmentach. Natomiast drugi wyk\u0142ad na temat \u201eAksjologii solidaryzmu\u201d wyg\u0142oszony przez prof. dr hab. Teres\u0119 Grabi\u0144sk\u0105 \u2013 kt\u00f3ra pracuje obecnie na Akademii Wojsk L\u0105dowych a w przesz\u0142o\u015bci wyk\u0142ada\u0142a na Politechnice Wroc\u0142awskiej, dziel\u0105c pok\u00f3j profesorski z Kornelem Morawieckim \u2013 b\u0119dzie niemal w ca\u0142o\u015bci zamieszczony w nast\u0119pnym numerze PJC.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozwa\u017cania by\u0142y skierowane do m\u0142odzie\u017cy z Lotniczych Zak\u0142ad\u00f3w Naukowych we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a wraz ze swoj\u0105 nauczycielk\u0105, profesor Urszul\u0105 Misiek. W spotkaniu uczestniczy\u0142o r\u00f3wnie\u017c wielu cz\u0142onk\u00f3w Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali razem z Kornelem Morawieckim w podziemiu. Na zako\u0144czenie konferencji o zabranie g\u0142osu poproszona zosta\u0142a Marta Morawiecka. Podzi\u0119kowa\u0142a serdecznie prelegentom za nietuzinkow\u0105 charakterystyk\u0119 my\u015bli Ojca a nast\u0119pnie zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do m\u0142odzie\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Mamy woln\u0105 Polsk\u0119 i w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna sobie zada\u0107 pytanie, po co w og\u00f3le wraca\u0107 do tamtych czas\u00f3w? Po co roztrz\u0105sa\u0107 te idee? Po co pami\u0119ta\u0107 o okresie, w kt\u00f3rym z t\u0119sknot\u0105 my\u015bla\u0142o si\u0119 o wolnej, niepodleg\u0142ej Polsce i trzeba by\u0142o w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w jej przywr\u00f3cenie? My\u015bl\u0119, \u017ce to jest dla was \u2013 dzi\u0119ki szkole, dzi\u0119ki rodzinie \u2013 oczywiste. Dlatego, \u017ce wystarczy sobie powiedzie\u0107, \u017ce ju\u017c nie trzeba i\u2026 wraz z ka\u017cdym z nas ta Polska i wolno\u015b\u0107 po prostu umrze.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ona nie jest jak wiecie dana raz na zawsze, tak jak \u017cadne warto\u015bci prawdziwe nie s\u0105 dane raz na zawsze. W kolizji do wolno\u015bci, niepodleg\u0142o\u015bci przychodzi w spos\u00f3b podst\u0119pny i wkrada si\u0119 w nasze serca i w nasz\u0105 ojczyzn\u0119 \u2013 podleg\u0142o\u015b\u0107, us\u0142u\u017cno\u015b\u0107, zale\u017cno\u015b\u0107, r\u00f3\u017cne formy kolonializmu i wykorzystywania, a czasami jak wiemy nawet podboju i okupacji. My to wiemy. Wi\u0119c je\u015bli mamy jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107, jak\u0105 jest na przyk\u0142ad wolno\u015b\u0107 i suwerenno\u015b\u0107, trzeba sobie bardzo trze\u017awo od razu uprzytomni\u0107, co jest po stronie przeciwnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Podobnie z prawd\u0105. Je\u015bli nie b\u0119dziemy jej pilnowa\u0107 i odpowiada\u0107 za ni\u0105 osobi\u015bcie w \u017cyciu rodzinnym, ale te\u017c spo\u0142ecznym \u2013 szkolnym, uczelnianym, zawodowym i narodowym \u2013 je\u015bli nie b\u0119dziemy pilnowa\u0107 prawdy, to zapanuj\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje k\u0142amstw, p\u00f3\u0142prawd i wszelkiej ma\u015bci odci\u0105gacze i zacieracze prawdy rzeczywistej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Co to jest prawda? Zgodno\u015b\u0107 my\u015bli albo stwierdzenia z rzeczywisto\u015bci\u0105. Modne jest w tej chwili m\u00f3wienie, \u017ce w\u0142a\u015bciwie nie ma prawdy, bo ka\u017cdy ma swoj\u0105 prawd\u0119, \u017ce nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o obiektywnej prawdzie. Wy oczywi\u015bcie tego nie s\u0142uchajcie, bo to jest w\u0142a\u015bnie najkr\u00f3tsza i najprostsza droga do tego, \u017ceby si\u0119 ze\u015blizgn\u0105\u0107 w g\u0142\u0119bokie k\u0142amstwo i g\u0142\u0119bokie uzale\u017cnienie od fa\u0142szywego punktu odniesienia.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>I teraz wracaj\u0105c do mojego kochanego Taty, my\u015bl\u0119, \u017ce w ca\u0142ym swoim \u017cyciu on akcentowa\u0142 takie dwie warto\u015bci w cz\u0142owieku. Pierwsza dotyczy\u0142a kwestii ducha, kwestii my\u015bli i w\u0142a\u015bnie samodzielno\u015bci my\u015blenia. Stawia\u0142 przed cz\u0142owiekiem taki postulat, aby siebie wyra\u017ca\u0142 nie poprzez to, co ma i nie w pogoni za tym, co mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 w sferze materialnej, ale \u017ceby przede wszystkim jego si\u0142a bra\u0142a si\u0119 z my\u015bli, ducha, odporno\u015bci, charakteru, odwagi. My\u015bl\u0119, \u017ce gdyby m\u00f3j Ojciec taki nie by\u0142, to by nie uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 najbardziej pr\u0119\u017cnej, zakonspirowanej organizacji podziemnej w stanie wojennym, jak\u0105 by\u0142a Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Drug\u0105 warto\u015bci\u0105, nies\u0142ychanie blisk\u0105 Kornelowi Morawieckiemu, wprost nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do tytu\u0142u dzisiejszego spotkania, by\u0142a warto\u015b\u0107 narodu, wsp\u00f3lnoty. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce my jako jednostka, jako pojedynczy cz\u0142owiek, w zasadzie niewiele znaczymy. Nie jeste\u015bmy w stanie tak naprawd\u0119 w pe\u0142ni zaistnie\u0107 bez tego kontekstu, kt\u00f3ry zawdzi\u0119czamy wsp\u00f3lnocie. Wsp\u00f3lnocie z przesz\u0142o\u015bci, wsp\u00f3lnocie dzisiejszej i tej wsp\u00f3lnocie, kt\u00f3ra b\u0119dzie dzi\u0119ki Wam w przysz\u0142o\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u017beby nie przed\u0142u\u017ca\u0107 \u2013 bo dzisiejsze spotkanie by\u0142o bardzo ambitne i wymagaj\u0105ce, za co Pani Profesor bardzo dzi\u0119kujemy oraz Panu Dyrektorowi \u2013 to przeskocz\u0119 w tej chwili do s\u0142\u00f3w, jakie Tato wypowiedzia\u0142 na samym pocz\u0105tku 2015 roku. To by\u0142 moment, kiedy w Polsce narasta\u0142a krytyka w stosunku do rz\u0105d\u00f3w Platformy Obywatelskiej i zadawano wa\u017cne pytania, jakie momenty w historii s\u0105 istotne. O to w\u0142a\u015bnie zosta\u0142 w\u00f3wczas zapytany m\u00f3j Tato. Pozwol\u0119 sobie kilka jego zda\u0144 na koniec przytoczy\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eChocia\u017c ciesz\u0119 si\u0119 z wolno\u015bci i z tego, \u017ce mamy pa\u0144stwo wzgl\u0119dnie niezale\u017cne i nie rz\u0105dz\u0105 nami obcy, to sta\u0142a si\u0119 rzecz bolesna. Transformacja w 1989 roku zrujnowa\u0142a w kraju poczucie wsp\u00f3lnoty, podzieli\u0142a nas. W przemianach zabrak\u0142o uczciwo\u015bci, przeprowadzili\u015bmy u\u0142omn\u0105 lustracj\u0119, a ludzie starego systemu przej\u0119li du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku narodowego.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eWszyscy przemijamy, ale w tym przemijaniu warto odcisn\u0105\u0107 sw\u00f3j \u015blad. I my, Polacy, kilka razy to zrobili\u015bmy. Takim naszym \u015bladem by\u0142a Solidarno\u015b\u0107. Solidarno\u015b\u0107 to by\u0142a propozycja \u015bwiata sprawiedliwego, zr\u00f3wnowa\u017conego. To by\u0142a nasza \u2013 polska propozycja dla \u015bwiata.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eKrzy\u017c powinien nas \u0142\u0105czy\u0107, wierz\u0105cych z niewierz\u0105cymi. Bo tylko pod krzy\u017cem mo\u017cna by\u0107 niewierz\u0105cym, pod p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cycem ju\u017c nie. Kultura europejska wyros\u0142a w\u0142a\u015bnie z chrze\u015bcija\u0144stwa i przykazania mi\u0142o\u015bci. Przekaz krzy\u017ca tworzy\u0142 nasz\u0105 cywilizacj\u0119 i relacje mi\u0119dzyludzkie oparte na sprawiedliwo\u015bci. Chcia\u0142bym, by solidarno\u015b\u0107 rozla\u0142a si\u0119 na \u015bwiat.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Wyk\u0142ad dr Kamila Dworaczka znakomicie uprzyst\u0119pnia\u0142 m\u0142odzie\u017cy my\u015bl i dokonania Kornela Morawieckiego. Na wst\u0119pie dyrektor wprowadzi\u0142 uczni\u00f3w w kontekst omawianych wydarze\u0144, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce bez elementarnej wiedzy o tamtych czasach nie spos\u00f3b zrozumie\u0107 biografii Morawieckiego. Ot\u00f3\u017c \u2013 m\u00f3wi\u0142 \u2013 po 1945 roku Polsce narzucono ustr\u00f3j komunistyczny. Polska zasadniczo by\u0142a koloni\u0105 Zwi\u0105zku Sowieckiego, krajem niesuwerennym i mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Polacy buntowali si\u0119 niemal\u017ce ca\u0142y czas. I to z dw\u00f3ch zasadniczych powod\u00f3w. Po pierwsze z powod\u00f3w politycznych: nie by\u0142o wolno\u015bci obywatelskich ani demokracji, by\u0142a dyktatura komunistyczna narzucona przez Armi\u0119 Czerwon\u0105. Po drugie, kwestie gospodarcze, ekonomiczne, to by\u0142 drugi czynnik buntu. Generalnie rzecz bior\u0105c, w ustroju komunistycznym ludzie \u017cyli w du\u017cej biedzie. Zasadniczo nie mo\u017cna by\u0142o nic kupi\u0107, a kryzys si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0142 z biegiem czasu.<\/p>\n\n\n\n<p>Latem 1980 roku \u2013 opowiada\u0142 dyrektor \u2013 ten dwuwymiarowy kryzys doprowadzi\u0142 do wielkich strajk\u00f3w. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce zastrajkowa\u0142o w\u00f3wczas 750 tysi\u0119cy os\u00f3b w niemal 700 zak\u0142adach na terenie ca\u0142ej Polski. To pokazuje si\u0142\u0119 tego buntu. W\u0142adze ugi\u0119\u0142y si\u0119 pod t\u0105 presj\u0105, zmieni\u0142y nieco taktyk\u0119, bo wcze\u015bniej ogranicza\u0142y si\u0119 do rozwi\u0105za\u0144 si\u0142owych, do strzelania do robotnik\u00f3w. W sierpniu 1980 decyduj\u0105 si\u0119 usi\u0105\u015b\u0107 do sto\u0142u i pertraktowa\u0107 z przedstawicielami strajkuj\u0105cych za\u0142\u00f3g. T\u0105 drog\u0105 doprowadzono do kilku porozumie\u0144 sierpniowo-wrze\u015bniowych z najwa\u017cniejszym porozumieniem gda\u0144skim z 31 sierpnia 1980 roku. W efekcie utworzono w Polsce Niezale\u017cny Samorz\u0105dny Zwi\u0105zek Zawodowy \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. W istocie powsta\u0142 wielki ruch spo\u0142eczny, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 10 milion\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 na rzecz demokratyzacji kraju, jego g\u0142\u0119bokich przemian.<\/p>\n\n\n\n<p>I w ten ruch \u2013 t\u0142umaczy\u0142 Dworaczek \u2013 w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 Kornel Morawiecki. On dzia\u0142a\u0142 w opozycji od bardzo dawna, a dla wielu opozycjonist\u00f3w, aktywnych w latach 60. i 70. to Solidarno\u015b\u0107 otworzy\u0142a wreszcie mo\u017cliwo\u015b\u0107 realnego reformowania kraju. Ci\u0105gle wisia\u0142a nad nami gro\u017aba interwencji sowieckiej. Nie byli\u015bmy krajem niepodleg\u0142ym i suwerennym, wi\u0119c ka\u017cdy krok naprz\u00f3d m\u00f3g\u0142by si\u0119 sko\u0144czy\u0107 tragedi\u0105 i sowieck\u0105 interwencj\u0105, jak chocia\u017cby na W\u0119grzech w 1956 roku. I ta pami\u0119\u0107 w Polsce te\u017c by\u0142a. M\u00f3wi si\u0119 o takiej samoograniczaj\u0105cej si\u0119 rewolucji.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1981 roku zorganizowano pierwszy Krajowy Zjazd Delegat\u00f3w Solidarno\u015bci z ca\u0142ej Polski. Zjechali si\u0119 do Gda\u0144ska i dyskutowali m.in. o programie reform. W tym zje\u017adzie bra\u0142 te\u017c udzia\u0142 Kornel Morawiecki, co warto podkre\u015bli\u0107. Opracowano w\u00f3wczas program pod nazw\u0105 Samorz\u0105dna Rzeczpospolita, kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119, upraszczaj\u0105c, z trzech zasadniczych element\u00f3w zwi\u0105zanych z siln\u0105 rol\u0105 samorz\u0105d\u00f3w. Po pierwsze budujemy samorz\u0105dy terytorialne, po drugie opieramy ustr\u00f3j na silnych samorz\u0105dach pracowniczych i trzecia kwestia, czyli umocowanie tej roli samorz\u0105d\u00f3w na szczeblu parlamentu. Mia\u0142a powsta\u0107 druga obok Sejmu izba samorz\u0105dowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy uda\u0142o si\u0119 to wprowadzi\u0107 w \u017cycie? \u2013 zada\u0142 pytanie dyrektor. 13 grudnia 1981 roku ekipa genera\u0142a Wojciecha Jaruzelskiego wprowadzi\u0142a stan wojenny, wyprowadzi\u0142a na ulic\u0119 wojsko, najwa\u017cniejszych dzia\u0142aczy Solidarno\u015bci internowano, b\u0105d\u017a aresztowano, i w zasadzie t\u0119 Solidarno\u015b\u0107, ten wielomilionowy ruch zwi\u0105zkowy przesta\u0142 istnie\u0107. Ci, kt\u00f3rzy chcieli dalej dzia\u0142a\u0107 zeszli do podziemia i kontynuowali dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105, w tym w\u0142a\u015bnie Kornel Morawiecki. W podziemiu dalej zastanawiano si\u0119, jak powinna wygl\u0105da\u0107 przysz\u0142a Polska. I w tej dyskusji, w tych rozwa\u017caniach koncepcyjnych bardzo du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywa Kornel Morawiecki. Przyznam, \u017ce jak pracowa\u0142em nad publikacj\u0105 o dokumentach w\u0142asnych Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej, to by\u0142em pod wra\u017ceniem bogactwa tych propozycji programowych i ich celno\u015bci. I teraz par\u0119 s\u0142\u00f3w na ten temat.<\/p>\n\n\n\n<p>Kornel Morawiecki w 1983 roku pisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEksperyment 16 miesi\u0119cy istnienia NSZZ Solidarno\u015b\u0107, czyli tego okresu mi\u0119dzy sierpniem 1980 roku a grudniem 1981, kiedy wprowadzono stan wojenny, stanowi\u0142 pierwsz\u0105 przymiark\u0119 do nowego ustroju. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kr\u00f3j nie jest najlepszy, \u017ce wymaga wielu poprawek i szycia na nowo, ale sam zamiar nowego garnituru chwyci\u0142. Nie by\u0142 z\u0142y. Okaza\u0142o si\u0119 co wi\u0119cej, \u017ce komunistyczny gorset nie nadaje si\u0119 do noszenia, ani do poprawy, a powr\u00f3t do kapitalistycznego smokingu te\u017c nie wydaje si\u0119 mo\u017cliwy.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Czyli w taki obrazowy spos\u00f3b m\u00f3wi\u0142, \u017ce ten komunistyczny gorset uciska\u0142, oczywi\u015bcie ju\u017c w zasadzie nale\u017ca\u0142o go odrzuci\u0107, no ale te\u017c nie akceptowano tego kapitalistycznego smokingu i poszukiwano mo\u017cna powiedzie\u0107 w du\u017cym skr\u00f3cie trzeciej drogi. Dzisiaj to okre\u015blenie kojarzy si\u0119 mocno z polityk\u0105, ale ja b\u0119d\u0119 do niego si\u0119ga\u0142, bo do\u015b\u0107 dobrze oddaje istot\u0119 tych poszukiwa\u0144 programowych. Ot\u00f3\u017c 13 grudnia 1982 roku, rok od wprowadzenia stanu wojennego, Kornel Morawiecki publikuje Manifest Solidarno\u015bci i tam pada w\u0142a\u015bnie s\u0142owo Solidaryzm, zacytuj\u0119:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eKapitalizm zrealizuje interesy og\u00f3\u0142u jako sum\u0119 prywatnych interes\u00f3w jednostek. Komunizm zrealizuje interesy rz\u0105dz\u0105cej partii i totalitarnego pa\u0144stwa kosztem interes\u00f3w jednostek. Solidaryzmem mo\u017cna nazywa\u0107 taki ustr\u00f3j, kt\u00f3ry dostrzega interesy jednostek i dba o ich wsp\u00f3ln\u0105 z interesami og\u00f3\u0142u realizacj\u0119.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Czyli znowu \u2013 m\u00f3wi\u0142 dr Dworaczek \u2013 trzecia droga mi\u0119dzy kapitalizmem, kt\u00f3ry realizuje interesy indywidualne, a komunizmem, kt\u00f3ry jest narz\u0119dziem w r\u0119kach rz\u0105dz\u0105cej partii, \u017ceby kontrolowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo. I je\u015bli m\u00f3wimy o Solidaryzmie, to Kornel Morawiecki opiera\u0142 go na czterech czynnikach. Z jednej strony silna rola samorz\u0105du pracowniczego, to o czym by\u0142a mowa w programie Rzeczpospolita Samorz\u0105dna. Po drugie samorz\u0105d terytorialny, te\u017c wa\u017cna rola. Trzecia, co on mocno akcentuje, silna rola zwi\u0105zku zawodowego, silna rola Solidarno\u015bci. Solidarno\u015b\u0107 ma zrzesza\u0107 ludzi na poziomie zak\u0142adu, bran\u017cy, kraju i w ten spos\u00f3b by\u0107 takim zabezpieczeniem interes\u00f3w pracownik\u00f3w. I czwarty czynnik, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy kategoryzowa\u0107 w ramach kwestii moralnej. Bo Kornel Morawiecki uwa\u017ca\u0142, \u017ce powinna tym czwartym elementem, czwartym filarem by\u0107 solidarno\u015b\u0107 mi\u0119dzyludzka, ta pisana przez ma\u0142e \u201es\u201d. I on jej rol\u0119 widzia\u0142 tak:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSolidarno\u015b\u0107 nie jest propozycj\u0105 \u017cadnego nowego, wspania\u0142ego \u015bwiata. Jest propozycj\u0105 \u015bwiata nieco lepszego od tego, kt\u00f3ry jest i na wschodzie i na zachodzie \u2013 czyli szukanie w\u0142asnej drogi znowu \u2013 bez ra\u017c\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci ekonomicznych, bez samowoli w\u0142adzy. \u015awiata, w kt\u00f3rym wysi\u0142ek b\u0119dzie godziwie wynagradzany i w kt\u00f3rym nie b\u0119dzie bezrobocia i bezprawia. Solidarno\u015b\u0107 jest propozycj\u0105 \u015bwiata pracy, kt\u00f3ra ucz\u0142owiecza ziemi\u0119 i u\u015bwi\u0119ca cz\u0142owieka.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Tutaj mo\u017cemy doszuka\u0107 si\u0119 oczywi\u015bcie inspiracji chrze\u015bcija\u0144skiej. Wi\u0119c te cztery zasadnicze elementy to by\u0142 w\u0142a\u015bnie Solidaryzm.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr Dworaczek om\u00f3wi\u0142 te\u017c pokr\u00f3tce zarys programu Zasady ideowe i program Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej z 1987 roku: On opiera si\u0119 w du\u017cej mierze na tym, o czym Kornel Morawiecki pisa\u0142 przez ca\u0142e lata osiemdziesi\u0105te. Ten program powtarza\u0142 ide\u0119 Solidaryzmu. To by\u0142 w du\u017cym uproszczeniu kapitalizm z korekt\u0105, czyli gospodarka rynkowa, ale ograniczona poprzez zabezpieczenia socjalne, \u017ceby nikt nie znalaz\u0142 si\u0119 na marginesie. I tutaj oczywi\u015bcie jest rola zwi\u0105zku zawodowego i rola relacji mi\u0119dzyludzkich, kt\u00f3re powinny opiera\u0107 si\u0119 na solidarno\u015bci, na chrze\u015bcija\u0144skim mi\u0142osierdzie. I jeszcze jeden cytat na koniec, jak Morawiecki widzia\u0142 wdra\u017canie w \u017cycie swojego programu:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eOgranicz\u0119 si\u0119 do jednego. Budowa niepodleg\u0142ej Rzeczpospolitej Solidarnej. Co to takiego? \u017bebym ja do ko\u0144ca wiedzia\u0142. Przyznaj\u0119, jest to has\u0142o. Uwa\u017cam, \u017ce lepsze ni\u017c Rzeczpospolita samorz\u0105dna, bardziej uniwersalna. Czy tak\u0105 mieszank\u0119 da si\u0119 zrealizowa\u0107? Nie wiem. I wcale nie upieram si\u0119, \u017ce musi by\u0107 dok\u0142adnie taka, jak napisa\u0142em. Nie mia\u0142em jednak przy tym w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce aby Polska by\u0142a Polsk\u0105, musi to by\u0107 Rzeczpospolita Solidarna.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec taka refleksja, zwracam si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do m\u0142odzie\u017cy \u2013 stwierdzi\u0142 dyrektor. Mianowicie istnia\u0142a w\u00f3wczas alternatywna propozycja. Wcale nie by\u0142o tak, \u017ce Polska mia\u0142a pozosta\u0107 krajem komunistycznym albo wej\u015b\u0107 w kapitalizm i to jeszcze w tak twardy spos\u00f3b, jak to zrobiono na prze\u0142omie lat 80-tych i 90-tych. Pami\u0119tajmy, istnia\u0142a alternatywna droga, kt\u00f3rej w\u00f3wczas nawet nie spr\u00f3bowano wykorzysta\u0107, nie spr\u00f3bowano wdro\u017cy\u0107 w \u017cycie \u2013 zako\u0144czy\u0142 dr Dworaczek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sympozjum jest dost\u0119pne na stronie internetowej wroc\u0142awskiego IPN (link poni\u017cej). Wyst\u0105pienia zar\u00f3wno dyrektora IPN dr Kamila Dworaczka, jak i profesor Teresy Grabi\u0144skiej s\u0105 naprawd\u0119 warte wys\u0142uchania. Uderza, jak wiele idei Kornela Morawieckiego warto nie tylko przywo\u0142ywa\u0107, ale te\u017c wprowadza\u0107 w \u017cycie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/wroclaw.ipn.gov.pl\/wro\/aktualnosci\/206865,quotCzym-jest-solidaryzmquot-rozwazania-wokol-5-rocznicy-smierci-Kornela-Morawie.html\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W poniedzia\u0142ek 30 wrze\u015bnia 2024 roku we wroc\u0142awskim oddziale IPN Przystanek Historia odby\u0142o si\u0119 sympozjum upami\u0119tniaj\u0105ce 5. rocznic\u0119 \u015bmierci Kornela Morawieckiego, marsza\u0142ka seniora Sejmu VIII kadencji, za\u0142o\u017cyciela Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej, legendarnego opozycjonisty oraz my\u015bliciela propaguj\u0105cego idee solidaryzmu. To w\u0142a\u015bnie idei solidaryzmu spo\u0142ecznego po\u015bwi\u0119cono dwa wyk\u0142ady. Pierwszy zaprezentowany przez dyrektora oddzia\u0142u IPN we Wroc\u0142awiu dr hab. Kamila&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2815\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Czym jest solidaryzm?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":2816,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[371],"tags":[],"class_list":["post-2815","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-48","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2815","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/44"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2815"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2818,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2815\/revisions\/2818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}