Afery na styku polityki i \u015bwiata finans\u00f3w oraz dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej nie s\u0105 w \u015bwiecie czym\u015b niezwyk\u0142ym. W\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdym kraju zdarzaj\u0105 si\u0119 mniejsze lub wi\u0119ksze nieprawid\u0142owo\u015bci maj\u0105ce cz\u0119sto znamiona niedozwolonego lobbingu nierzadko wzmacnianego przekupstwem. Nawet takie \u201ewzorowe\u201d w statystykach wska\u017anik\u00f3w korupcji kraje skandynawskie nie s\u0105 wolne od tego zjawiska.<\/p>\n\n\n\n
W Grecji tzw. znajomo\u015bci, rodzinne wi\u0119zy, zwyczaj wyra\u017cania wdzi\u0119czno\u015bci za dan\u0105 us\u0142ug\u0119 w postaci podarunku lub po prostu jakiej\u015b kwoty pieni\u0119\u017cnej odgrywa\u0142y zawsze du\u017c\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu spo\u0142ecze\u0144stwa greckiego, cho\u0107 poziom \u015bwiadomo\u015bci nieetyczno\u015bci i szkodliwo\u015bci \u0142apownictwa i klientelizmu wzr\u00f3s\u0142 w ostatnich kilkudziesi\u0119ciu latach.<\/p>\n\n\n\n
Grecy r\u00f3\u017cnie podchodz\u0105 do zachowa\u0144 korupcyjnych w zale\u017cno\u015bci od ich beneficjent\u00f3w. Najbardziej tolerowana wydaje si\u0119 w tym zakresie spo\u0142eczno\u015b\u0107 lekarska a \u201ekoperta\u201d za r\u00f3\u017cne us\u0142ugi medyczne jest nieodzownym sk\u0142adnikiem dochod\u00f3w wi\u0119kszo\u015bci lekarzy. Najmniej akceptowalna jest korupcja w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w wzbudzaj\u0105ca uzasadnione obawy przed patologizacj\u0105 w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
W Grecji pami\u0119tna jest afera korupcyjna Siemensa dysponuj\u0105cego tzw. czarnymi kasami, z kt\u00f3rych wyp\u0142acano wysokie apana\u017ce r\u00f3\u017cnym funkcjonariuszom administracji publicznej w celu uzyskania intratnych um\u00f3w inwestycyjnych m.in. osprz\u0119towania greckiej poczty czy Olimpiady 2004 w Atenach. W historii z Siemensem by\u0142 zamieszany ju\u017c nie\u017cyj\u0105cy minister obrony z socjalistycznego rz\u0105du partii PASOK Akis Cochacopulos, kt\u00f3ry w 2012 zosta\u0142 skazany na 19 lat pozbawienia wolno\u015bci za przyj\u0119cie milionowych \u0142ap\u00f3wek, tym razem od niemieckiej (c\u00f3\u017c za dziwny traf) firmy zbrojeniowej Ferrostal za zatwierdzenie zakupu dw\u00f3ch okr\u0119t\u00f3w podwodnych \u2013 jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o wadliwych wymagaj\u0105cych powa\u017cnych remont\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W tym miejscu kr\u00f3tka dygresja na temat niemieckich firm eksportuj\u0105cych swoje produkty. Niemal wszystkie s\u0105 oskar\u017cane o stosowanie nielegalnych lub na pograniczu prawa metod zdobywania rynk\u00f3w poza granicami Vaterlandu i korumpowania lokalnych polityk\u00f3w. I wszystkie one s\u0105 skutecznie chronione przez pa\u0144stwo niemieckie czy to przez r\u00f3\u017cnego rodzaju dotacje czy te\u017c wyj\u0105tkowo \u0142agodne ich traktowanie przez niemiecki wymiar sprawiedliwo\u015bci, w sytuacji gdy nie da si\u0119 zamie\u015b\u0107 pod dywan afery z powodu jej nag\u0142o\u015bnienia w mediach. Oto jeszcze jeden dow\u00f3d, i\u017c teza, \u017ce biznes nie ma ojczyzny, jest liberalnym mitem. Jednak\u017ce afery gospodarcze czasem s\u0105 wykorzystywane w walce o polityczn\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce tzw. afera Rywina by\u0142a pocz\u0105tkiem ko\u0144ca \u2013 zreszt\u0105 zas\u0142u\u017cenie \u2013 postkomunistycznej partii SLD. Niekiedy jednak skandale korupcyjne s\u0105 pot\u0119gowane a nawet kreowane w celu zniszczenia przeciwnik\u00f3w politycznych i w tych przypadkach dochodzi do powa\u017cnego \u0142amania prawa i degradacji najwa\u017cniejszych instytucji konstytuuj\u0105cych pa\u0144stwo, w tym i wymiaru sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Przez ostatnie 7 lat spraw\u0105 wzbudzaj\u0105c\u0105 ogromne emocje by\u0142 \u017cywo promowany przez media tzw. skandal Novartis. Ten mi\u0119dzynarodowy koncern farmaceutyczny z siedzib\u0105 w Szwajcarii jest w pierwszej dziesi\u0105tce najwi\u0119kszych kolos\u00f3w tej bran\u017cy na \u015bwiecie. Dochody ka\u017cdej z tych firm przekraczaj\u0105 rocznie setki miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Dla zobrazowania tych niewyobra\u017calnych kwot wystarczy kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Tylko w 2020 Johnson&Johnson zarobi\u0142a ponad 400 mld, Roche ok. 220 mld, znane nam z epidemii COVID Pfizer i Astra Zeneca odpowiednio 220 i 152 mld a wspomniany Novartis wzbogaci\u0142 si\u0119 o ponad 200 mld dolar\u00f3w. W ostatnich 20 latach zap\u0142aci\u0142 on w r\u00f3\u017cnych krajach m.in. w USA, Grecji, Chinach, Rosji ponad 1 mld odszkodowa\u0144 w zwi\u0105zku z nieuczciwymi praktykami promocji, przekupstwa i \u0142ap\u00f3wkarstwa, co w por\u00f3wnaniu z jej zyskami jest \u201e\u015bmiesznym\u201d zado\u015b\u0107uczynieniem na rzecz publicznego systemu zdrowia w poszczeg\u00f3lnych krajach.<\/p>\n\n\n\n
W 2016 roku trzech by\u0142ych pracownik\u00f3w pe\u0142ni\u0105cych kierownicze funkcje w firmie-c\u00f3rce Novartis Hellas z\u0142o\u017cy\u0142o przed Ameryka\u0144sk\u0105 Komisj\u0105 Papier\u00f3w Warto\u015bciowych i Gie\u0142d (SEC) oraz przed FBI obci\u0105\u017caj\u0105ce zeznania dotycz\u0105ce nieuczciwych praktyk greckiego oddzia\u0142u firmy w ich relacjach z niekt\u00f3rymi o\u015brodkami medycznymi oraz lekarzami w Grecji. Zaznaczmy, \u017ce Novartis podobnie jak i inne farmaceutyczne przedsi\u0119biorstwa s\u0105 zarejestrowane na nowojorskiej gie\u0142dzie, dlatego te\u017c podlegaj\u0105 ameryka\u0144skiemu prawodawstwu. W wyniku przeprowadzonego \u015bledztwa i zgody Novartis Hellas na kompromis firma zap\u0142aci\u0142a w 2020 roku 225 mln dol. na rzecz ameryka\u0144skiej administracji.<\/p>\n\n\n\n
Sprawa wydawa\u0142aby si\u0119 niewarta wzmianki, gdyby nieoczekiwany rozw\u00f3j wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z t\u0105 spraw\u0105 w samej Grecji. Ot\u00f3\u017c niespodziewanie owi kluczowi \u015bwiadkowie otrzymali od greckiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci ochron\u0119 prawn\u0105 i stali si\u0119 tzw. \u015bwiadkami anonimowymi (nie myli\u0107 z koronnymi), kt\u00f3rym przys\u0142ugiwa\u0142y tajemnica ich danych osobistych ale te\u017c ochrona wizerunku. Powodem takich decyzji prokuratora i s\u0105du by\u0142y zeznania wskazuj\u0105ce na udzia\u0142 w korupcji dziesi\u0119ciu bardzo wa\u017cnych polityk\u00f3w opozycyjnych, w tym dw\u00f3ch by\u0142ych premier\u00f3w Antonisa Samarasa i Panajotisa Pikramenosa oraz dw\u00f3ch by\u0142ych ministr\u00f3w zdrowia Adonisa Giorjadisa i Andreasa Lowerdosa. Rz\u0105dz\u0105ca w tym czasie lewicowa Syriza (2015-2019) przyj\u0119\u0142a ten obr\u00f3t sprawy jak dar z nieba, zw\u0142aszcza \u017ce po 2017 roku jej popularno\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a gwa\u0142townie male\u0107 a wszystkie sonda\u017ce wskazywa\u0142y na jej pora\u017ck\u0119 w najbli\u017cszych wyborach, co zreszt\u0105 sta\u0142o si\u0119 faktem na wiosn\u0119 2019 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z jednej strony politycy rz\u0105dz\u0105cej partii naciskali na wymiar sprawiedliwo\u015bci poprzez \u201eswoj\u0105\u201d prokurator Eleni Tulupaki na znalezienie dowod\u00f3w i sporz\u0105dzenie niszczycielskiego oskar\u017cenia og\u0142aszaj\u0105c w mediach, \u017ce jest to najwi\u0119kszy skandal korupcyjny od czas\u00f3w utworzenia nowo\u017cytnego pa\u0144stwa greckiego czyli od dwustu lat. Z kolei broni\u0105cy si\u0119 politycy ca\u0142kowicie zanegowali zarzuty zarzucaj\u0105c \u015bwiadkom k\u0142amstwa a czo\u0142owym politykom partii rz\u0105dz\u0105cej, w tym i premierowi Alexemu Ciprasowi, pozakonstytucyjne dzia\u0142ania maj\u0105ce charakter spisku, w kt\u00f3ry wmieszani s\u0105 wa\u017cni cz\u0142onkowie rz\u0105du z ministrem sprawiedliwo\u015bci na czele oraz niekt\u00f3rzy reprezentanci greckiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Prokurator Tulupaki wyda\u0142a nakaz dok\u0142adnego sprawdzenia rachunk\u00f3w bankowych wszystkich ww. polityk\u00f3w i ich rodzin.<\/p>\n\n\n\n
\u015aledztwo trwa\u0142o kilka lat i ostatecznie nie wykryto \u017cadnych \u015blad\u00f3w potwierdzaj\u0105cych zeznania \u015bwiadk\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce opublikowane w mediach zeznania nie zawieraj\u0105 \u017cadnych twardych dowod\u00f3w na udzia\u0142 w korupcji polityk\u00f3w. Oparte by\u0142y na insynuacjach i sugestiach typu \u201es\u0142ysza\u0142em, m\u00f3wi\u0142o si\u0119, obi\u0142o mi si\u0119 o uszy\u201d i tym podobne frazy imputuj\u0105ce wsp\u00f3\u0142prac\u0119 maj\u0105c\u0105 na celu uprzywilejowanie firmy w zwi\u0119kszeniu swych obrot\u00f3w na rynku greckim. Ostatecznie z braku jakichkolwiek dowod\u00f3w dochodzenie zosta\u0142o umorzone. Rzecz jasna oskar\u017ceni politycy nie zamierzali na tym fakcie poprzesta\u0107 sk\u0142adaj\u0105c pozwy wobec anonimowych pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 pseudonimami \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Warto przytoczy\u0107 jeszcze jedn\u0105, istotn\u0105 sekwencj\u0119 z tego do\u015b\u0107 skomplikowanego ci\u0105gu zdarze\u0144. Ot\u00f3\u017c \u015bwiadkowie przes\u0142uchiwani w Stanach Zjednoczonych z racji swoich cennych informacji zostali wynagrodzeni bardzo wysokimi sumami si\u0119gaj\u0105cymi po kilka mln dolar\u00f3w. Ten ameryka\u0144ski prawny wynalazek kusz\u0105cy do sk\u0142adania zezna\u0144 zawiera w sobie niebezpiecze\u0144stwo fa\u0142szowania czy zmy\u015blenia fakt\u00f3w w celu uzyskania znacznych korzy\u015bci finansowych. Co prawda w razie uniewinnienia oskar\u017conego taki krzywoprzysi\u0119zca jest automatycznie pozbawiony dotychczasowej ochrony prawnej i nara\u017cony na d\u0142ugoletnie wi\u0119zienie. Oskar\u017ceni nies\u0142usznie greccy politycy domagali si\u0119 od wymiaru sprawiedliwo\u015bci zdj\u0119cia ochrony z wspomnianych \u015bwiadk\u00f3w, ujawnienia ich prawdziwej to\u017csamo\u015bci (kt\u00f3ra i tak by\u0142a znana gdy\u017c ameryka\u0144skie ekspertyzy FBI przys\u0142ane do Grecji wymienia\u0142y stanowiska jakie pe\u0142nili w firmie, st\u0105d \u0142atwo by\u0142o zdekonspirowa\u0107 ich nazwiska) i postawienia przed s\u0105dem. Ale przede wszystkim licz\u0105 na to, \u017ce podczas wznowionego \u015bledztwa postawieni \u201epod \u015bcian\u0105\u201d \u015bwiadkowie zaczn\u0105 sypa\u0107 i zdemaskuj\u0105 politycznych zleceniodawc\u00f3w tej nakr\u0119conej afery.<\/p>\n\n\n\n
I rzeczywi\u015bcie w ostatnich dniach prokuratura przychyli\u0142a si\u0119 do wniosku i zdj\u0119\u0142a prawny kamufla\u017c kryj\u0105cy \u015bwiadk\u00f3w, uruchomiaj\u0105c w ten spos\u00f3b mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego toku post\u0119powania. Z uwagi na powolno\u015b\u0107 i przewlek\u0142o\u015b\u0107 procedur w greckim s\u0105downictwie (podobnie jak w Polsce) trudno spodziewa\u0107 si\u0119 szybkich rozstrzygni\u0119\u0107, ale niew\u0105tpliwie skandal Novartis b\u0119dzie d\u0142ugo jeszcze \u201egrza\u0142\u201d polityczn\u0105 atmosfer\u0119 w Grecji.<\/p>\n\n\n\n
Nasuwa si\u0119 na kanwie tej historii pewna og\u00f3lna konkluzja obejmuj\u0105ca konfiguracj\u0119 polityczno-gospodarcz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Mi\u0119dzynarodowe korporacje wykorzystuj\u0105c swe ogromne zasoby finansowe sta\u0142y si\u0119 ponadpa\u0144stwowymi molochami, kt\u00f3rych jedynym integralnym celem jest osi\u0105ganie zysku, nie licz\u0105c si\u0119 z kosztami spo\u0142ecznymi a takie poj\u0119cia instytucjonalne jak demokracja, spo\u0142eczny solidaryzm i elementarna sprawiedliwo\u015b\u0107 przeistaczaj\u0105 si\u0119 w fikcj\u0119. Natomiast kasta polityczna okazuje si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci niezdolna do ochrony tkanki spo\u0142ecznej, pozbawiona wizji tworzenia \u015bwiata zr\u00f3wnowa\u017conej kondycji spo\u0142ecznej i politycznej oraz wyzuta z wiary i ideowo\u015b\u0107 na rzecz swego osobistego, partykularnego interesu.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Afery na styku polityki i \u015bwiata finans\u00f3w oraz dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej nie s\u0105 w \u015bwiecie czym\u015b niezwyk\u0142ym. W\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdym kraju zdarzaj\u0105 si\u0119 mniejsze lub wi\u0119ksze nieprawid\u0142owo\u015bci maj\u0105ce cz\u0119sto znamiona niedozwolonego lobbingu nierzadko wzmacnianego przekupstwem. Nawet takie \u201ewzorowe\u201d w statystykach wska\u017anik\u00f3w korupcji kraje skandynawskie nie s\u0105 wolne od tego zjawiska. W Grecji tzw. znajomo\u015bci, rodzinne wi\u0119zy,… Czytaj dalej Wymiar sprawiedliwo\u015bci a mi\u0119dzynarodowe korporacje<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":46,"featured_media":2804,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[371],"tags":[],"class_list":["post-2803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-48","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/46"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2803"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2805,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2803\/revisions\/2805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}