W mitologii greckiej chaos kojarzy si\u0119 ze stanem pierwotnym, w kt\u00f3rym brak jest uporz\u0105dkowania element\u00f3w, a tym samym systemu, kt\u00f3ry z tych\u017ce element\u00f3w si\u0119 sk\u0142ada. Natomiast logika matematyczna dodaje, \u017ce \u00f3w stan chaosu oznacza brak stabilno\u015bci. Co w takim razie oznacza chaos w systemie prawa? Wed\u0142ug mnie prowadzi do niepewno\u015bci w prawie i jego systemie. Oczywi\u015bcie mo\u017ce prowadzi\u0107 do destrukcji (rozpad, zniszczenie) lub cho\u0107by do dezorganizacji struktury, ale nie musi.<\/p>\n\n\n\n
Prawo stanowione jest jednym z podstawowych instrument\u00f3w stabilizacji organizacji pa\u0144stwowej, s\u0142u\u017cy\u0107 ma pa\u0144stwu i obywatelom. Chaos w wymiarze sprawiedliwo\u015bci z pewno\u015bci\u0105 destabilizuje, ale mo\u017ce by\u0107 zabiegiem celowym, przemy\u015blanym. Mo\u017ce chodzi tu o wprowadzanie do obiegu spo\u0142ecznego norm dyscyplinuj\u0105cych poza istniej\u0105cym systemem legalnym, a wi\u0119c niejako pozakonstytucyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnio wysoki funkcjonariusz polskiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci nawi\u0105zuj\u0105c do swojej nominacji wspomnia\u0142 o\u2026 dekrecie, kt\u00f3rego poj\u0119cie, niemal zapomniane, kojarzy si\u0119 jednoznacznie z systemem s\u0142usznie minionym w Polsce po 1989 roku. Kilka miesi\u0119cy temu rozgorza\u0142a bulwersuj\u0105ca nieco dyskusja mi\u0119dzy prawnikami dot. roli uchwa\u0142 Sejmu, kt\u00f3re \u2013 co jest oczywiste dla ka\u017cdego studenta prawa \u2013 nie s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em prawa. Przytocz\u0119 art. 87 Konstytucji RP. \u0179r\u00f3d\u0142ami powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s\u0105: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy mi\u0119dzynarodowe oraz rozporz\u0105dzenia. \u0179r\u00f3d\u0142ami powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s\u0105 na obszarze dzia\u0142ania organ\u00f3w, kt\u00f3re je ustanowi\u0142y, akty prawa miejscowego.<\/em><\/p>\n\n\n\n Jeszcze bardziej bulwersuje poj\u0119cie neos\u0119dzia. Jest ono od roku powszechnie u\u017cywane w obiegu medialnym. Nie mog\u0119 tu pomin\u0105\u0107 swojego stanowiska. Poj\u0119cie neos\u0119dzia, jest zazwyczaj u\u017cywane ad personam<\/em>, a wi\u0119c przypisane bywa do konkretnego s\u0119dziego. Uwa\u017cam to okre\u015blenie za wysoce obra\u017aliwe wobec sprawuj\u0105cego w\u0142adztwo (realizuj\u0105cego swoje kompetencje) funkcjonariusza publicznego.<\/p>\n\n\n\n Reasumuj\u0105c, o co tu chodzi i czy tylko o sam chaos? Podkre\u015bl\u0119 ponownie, niepewno\u015b\u0107 w systemie prawa, w tym w procesie jego wykonywania w formie orzecze\u0144, wyrok\u00f3w, postanowie\u0144 czy decyzji \u2013 nie s\u0142u\u017cy dobru pa\u0144stwa, dobru powszechnemu. Niestabilno\u015b\u0107 prawa, niepewno\u015b\u0107, kwestionowanie statusu organ\u00f3w orzekaj\u0105cych \u201ew imieniu Rzeczpospolitej\u201d \u2013 os\u0142abia pa\u0144stwo zw\u0142aszcza w aspekcie zaufania spo\u0142ecze\u0144stwa do prawa. Podwa\u017ca w opinii obywateli zasad\u0119 legalizmu. Dodam jednak, \u017ce wed\u0142ug mnie nie musi oznacza\u0107 destrukcji pa\u0144stwa, cho\u0107 je os\u0142abia r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie stosunk\u00f3w zewn\u0119trznych, mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n\n\n\n Przejawy \u201edemokracji walcz\u0105cej\u201d, w dzia\u0142aniu pozaprawnym maj\u0105 wzmocni\u0107 pa\u0144stwowy aparat wykonawczy, kt\u00f3ry szuka akceptacji spo\u0142ecznej oraz gremi\u00f3w politycznych (decyzyjnych) Unii Europejskiej. Jednak, cho\u0107by z powodu tego chaosu, mi\u0119dzynarodowa pozycja Polski w ostatnim roku ulega os\u0142abieniu, nie tylko w aspekcie gospodarczym, ale r\u00f3wnie\u017c politycznym.<\/p>\n\n\n\n \u201eOdwo\u0142ywanie\u201d kilkudziesi\u0119ciu (!) ambasador\u00f3w z polskich plac\u00f3wek dyplomatycznych jest tego przyk\u0142adem, tym bardziej jaskrawym, \u017ce ignoruj\u0105cym prerogatywy Prezydenta Rzeczypospolitej. Podobna ignorancja rozpowszechniana w mediach dotyczy powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w, w tym prezes\u00f3w najwy\u017cszych organ\u00f3w s\u0105dowych pa\u0144stwa. Podwa\u017canie prerogatyw prezydenckich ma wywo\u0142a\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Prezydent jest swoistym wykonawc\u0105 dyspozycji rz\u0105du jako w\u0142adzy wykonawczej. Jest zgo\u0142a inaczej: ma w\u0142asn\u0105 pozycj\u0119 ustrojow\u0105 i w\u0142asne kompetencje (prerogatywy). Art.126 konstytucji jest jednoznaczny. Po pierwsze Prezydent jest najwy\u017cszym przedstawicielem pa\u0144stwa i gwarantem ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Ta w\u0142a\u015bnie funkcja wyja\u015bnia cel i przedmiot prezydenckich prerogatyw. Po drugie, posiada funkcje nadzorcze, czuwa bowiem m.in. nad przestrzeganiem Konstytucji i stoi na stra\u017cy suwerenno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Po trzecie, co podkre\u015blam, wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach okre\u015blonych w Konstytucji i ustawach.<\/p>\n\n\n\n To nie rz\u0105d ani jego ministrowie dokonuj\u0105 interpretacji wspomnianych wy\u017cej prezydenckich zada\u0144 w\u0142asnych. Jedynym organem powo\u0142anym do wi\u0105\u017c\u0105cej i ostatecznej interpretacji w przypadku konfliktu o zakres kompetencji jest Trybuna\u0142 Konstytucyjny. Nadmieniam jednak, \u017ce post\u0119puje r\u00f3wnie\u017c medialna deprecjacja Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Zatem \u201e\u017ale si\u0119 dzieje w pa\u0144stwie polskim\u201d. Jeste\u015bmy naocznymi \u015bwiadkami dramatu.<\/p>\n\n\n\n Okre\u015blona w art. 7 Konstytucji zasada legalizmu nak\u0142ada na organy pa\u0144stwowe obowi\u0105zek dzia\u0142ania zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami kompetencyjnymi, interpretowanymi w spos\u00f3b \u015bcis\u0142y. Nie obowi\u0105zuje tu zasada \u201eco nie jest zakazane, jest dozwolone\u201d. Nak\u0142ada na Sejm i po\u015brednio Senat obowi\u0105zek nienaruszania innych przepis\u00f3w konstytucyjnych i ratyfikowanych um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, wymienionych w art. 89 ust. Konstytucji (szczeg\u00f3\u0142y w wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 27 maja 2002 roku). Dodam, \u017ce Trybuna\u0142 jednoznacznie stwierdzi\u0142 ju\u017c w wyroku z 19 i 24 czerwca 2002 roku, \u017ce art. 7 Konstytucji wyklucza domniemanie kompetencji organ\u00f3w konstytucyjnych.<\/p>\n\n\n\n Do kwestii legalizmu, w tym stabilno\u015bci dzia\u0142ania organ\u00f3w i funkcjonariuszy pa\u0144stwa, odnios\u0142a si\u0119 niedawno wbrew stanowisku rz\u0105dowemu Komisja Wenecka. Cho\u0107 ma ona status doradczy to jej stanowisko przychyla si\u0119 do opinii tych prawnik\u00f3w, kt\u00f3rzy stabilno\u015b\u0107 prawa i legalizm uwa\u017caj\u0105 za podstawow\u0105 zasad\u0119 ustrojow\u0105 pa\u0144stwa demokratycznego. Stanowisko Komisji mo\u017cna stre\u015bci\u0107 w stwierdzeniu, kt\u00f3re przytaczam za Helsi\u0144sk\u0105 Fundacj\u0105 Praw Cz\u0142owieka: \u201ePrzywracanie praworz\u0105dno\u015bci musi pozostawa\u0107 w zgodzie z zasad\u0105 praworz\u0105dno\u015bci\u201d. To wyra\u017ane ostrze\u017cenie wobec zwolennik\u00f3w \u201edemokracji walcz\u0105cej\u201d. Komisja uzna\u0142a, \u017ce nie mo\u017cna w drodze ustawy uzna\u0107 wszystkich uchwa\u0142 Krajowej Rady S\u0105downictwa po 2018 r. za nieistniej\u0105ce, a co za tym idzie nie jest mo\u017cliwe w \u015bwietle standard\u00f3w europejskich cofni\u0119cie wszystkich tzw. nowych s\u0119dzi\u00f3w na poprzednio zajmowane stanowiska. Nie jest to bowiem kompetencja parlamentu i narusza\u0142oby to zasad\u0119 podzia\u0142u w\u0142adz<\/em>.<\/p>\n\n\n\n W podobnym kontek\u015bcie, Trybuna\u0142 Konstytucyjny odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do sprawy legalno\u015bci powo\u0142ania i dzia\u0142ania sejmowej komisji \u015bledczej rozpatruj\u0105cej u\u017cywanie programu Pegasus. Obecnie, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce wspomniana komisja \u015bledcza wbrew zapisom konstytucyjnym ignoruje stanowisko TK.<\/p>\n\n\n\n Ostra faza konfliktu z Prezydentem o prerogatywy toczy si\u0119 od kilku miesi\u0119cy i czym bli\u017cej ko\u0144ca obecnej kadencji Andrzeja Dudy, tym bardziej si\u0119 zaostrza, co ukaza\u0142o ostatnie or\u0119dzie Prezydenta w Sejmie. Po wyst\u0105pieniu prezydenckim nast\u0105pi\u0142a z naruszeniem przez premiera i marsza\u0142ka Sejmu art. 140 Konstytucji swoista \u201eodpowied\u017a\u201d premiera na tym samym posiedzeniu Sejmu. Po blisko 25 minutach wyst\u0105pienia Donalda Tuska stwierdzi\u0142 on, \u017ce \u201enie polemizuje z Prezydentem\u201d.<\/p>\n\n\n\n Na zako\u0144czenie chc\u0119 poruszy\u0107 kwesti\u0119 stosowania art. 42 ust.3 Konstytucji, czyli zasady domniemania niewinno\u015bci. Ot\u00f3\u017c: ka\u017cdego uwa\u017ca si\u0119 za niewinnego, dop\u00f3ki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem s\u0105du<\/em>. Za t\u0105 star\u0105 zasad\u0105 prawa rzymskiego pod\u0105\u017caj\u0105 konwencje mi\u0119dzynarodowe ratyfikowane przez Polsk\u0119 i oczywi\u015bcie art. 5 \u00a7 1 kodeksu post\u0119powania karnego. Jak w tym kontek\u015bcie oceni\u0107 nie tylko nagonk\u0119 medialn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c wypowiedzi prominentnych polityk\u00f3w, a co gorsza prawnik\u00f3w wobec ks. Micha\u0142a Olszewskiego, przetrzymywanego ponad p\u00f3\u0142 roku w areszcie, czy wobec pos\u0142\u00f3w, dawniej pe\u0142ni\u0105cych funkcje ministerialne?<\/p>\n\n\n\n Godzi si\u0119 w tym miejscu przytoczy\u0107 wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 29 stycznia 2002 r. Mianowicie, ograniczenie praw jednostki jest mo\u017cliwe w sytuacji konfliktu dw\u00f3ch warto\u015bci: z jednej strony ochrony konstytucyjnej wolno\u015bci lub prawa jednostki, ochrony bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego, ochrony \u015brodowiska, zdrowia i moralno\u015bci publicznej albo wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b z drugiej strony. Trybuna\u0142 nawi\u0105zuje tu do art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz ratyfikowanych przez Polsk\u0119 mi\u0119dzynarodowych konwencji praw cz\u0142owieka. Stanowisko TK odnosi si\u0119 tu do zasady proporcjonalno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0107 si\u0119 powinien zar\u00f3wno ustawodawca jak i wykonawca ustaw, w omawianych przypadkach: organy \u015bcigania i prokuratura. Ka\u017cdorazowo \u2013 zdaniem Trybuna\u0142u \u2013 wspomniane organy maj\u0105 obowi\u0105zek rozwa\u017cy\u0107 rzeczywist\u0105 potrzeb\u0119 ingerencji w danym stanie faktycznym w zakres prawa b\u0105d\u017a wolno\u015bci jednostki i zastosowania takich \u015brodk\u00f3w prawnych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 skuteczne oraz niezb\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n Niezb\u0119dno\u015b\u0107 to r\u00f3wnie\u017c skorzystanie ze \u015brodk\u00f3w jak najmniej uci\u0105\u017cliwych dla podmiot\u00f3w, kt\u00f3rych prawa lub wolno\u015bci podlegaj\u0105 ograniczeniu. Ingerencja w sfer\u0119 statusu jednostki musi wi\u0119c pozostawa\u0107 w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do cel\u00f3w, kt\u00f3rych ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie. Wspomnianym celem mo\u017ce by\u0107 ochrona pa\u0144stwa jego dobro publiczne, ale r\u00f3wnie\u017c cel obywatelski i dobro obywateli. R\u00f3wnie\u017c przy naruszeniu prawa przez sprawc\u0119 ocenia si\u0119 jego post\u0119powanie, w tym jako okoliczno\u015b\u0107 \u0142agodz\u0105c\u0105 naruszenie prawa \u2013 je\u015bli jego skutkiem cho\u0107by w cz\u0119\u015bci by\u0142 \u00f3w cel obywatelski i dobro wsp\u00f3lne.<\/p>\n\n\n\n Ostatnie zdanie wzmiankowanego art. 31 (ust. 3) konstytucji dobitnie podkre\u015bla, \u017ce wspomniane wy\u017cej ograniczenia praw jednostki nie mog\u0105 narusza\u0107 istoty wolno\u015bci i praw. Respektuj\u0105c granic\u0119 wolno\u015bci ludzkiej, nale\u017cy stosowa\u0107 adekwatny \u015brodek represyjny. Czy rzeczywi\u015bcie w tym wypadku konieczne jest zatrzymanie w areszcie, a tym bardziej d\u0142ugotrwa\u0142e osadzenie w areszcie. Nawi\u0105zuj\u0105c do osadzonych urz\u0119dniczek, kojarzonych ze spraw\u0105 ks. Olszewskiego warto po pierwsze zapyta\u0107 prokurator\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w, jakie zagro\u017cenie interes\u00f3w pa\u0144stwa lub moralno\u015bci publicznej spowodowa\u0142o odmow\u0119 dostarczenia r\u00f3\u017ca\u0144ca. Po drugie, jakie wzgl\u0119dy poza materia\u0142ami procesowymi pozyskanymi w ministerstwie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci odpowiadania ksi\u0119dzu i urz\u0119dniczkom z wolnej stopy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W mitologii greckiej chaos kojarzy si\u0119 ze stanem pierwotnym, w kt\u00f3rym brak jest uporz\u0105dkowania element\u00f3w, a tym samym systemu, kt\u00f3ry z tych\u017ce element\u00f3w si\u0119 sk\u0142ada. Natomiast logika matematyczna dodaje, \u017ce \u00f3w stan chaosu oznacza brak stabilno\u015bci. Co w takim razie oznacza chaos w systemie prawa? Wed\u0142ug mnie prowadzi do niepewno\u015bci w prawie i jego systemie.… Czytaj dalej Chaos czy destrukcja<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":2721,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[369],"tags":[],"class_list":["post-2720","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-47","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2722,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2720\/revisions\/2722"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}