Dwadzie\u015bcia lat temu na wroc\u0142awskim Rynku celebrowali\u015bmy wej\u015bcie do Unii Europejskiej. Rafa\u0142 Dutkiewicz licz\u0105c czas od 1 wrze\u015bnia 1939 m\u00f3wi\u0142 o ponad 23 tysi\u0105cach dni czekania na t\u0119 chwil\u0119. Pami\u0119tam moje uczucie szcz\u0119\u015bcia. Wreszcie. Marzenie jeszcze 15 lat temu warte krat \u2013 zrealizowane. Poczucie upokorzenia, \u017ce tak d\u0142ugo po odzyskaniu Niepodleg\u0142o\u015bci trzyma si\u0119 nas w unijnym przedpokoju, wreszcie si\u0119 ko\u0144czy. Wreszcie przyspieszy rozw\u00f3j gospodarczy. Wreszcie nasza wra\u017cliwo\u015b\u0107 historyczna si\u0119 upowszechni. Wreszcie b\u0119dziemy skuteczni w t\u0142umaczeniu czym jest Rosja i mo\u017ce wreszcie za kilka lat nie b\u0119dzie granic. Moje szcz\u0119\u015bcie podziela\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w, ale i obywateli innych nowych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\n\n\n\n
Patrz\u0105c z perspektywy 20 lat warto przypomnie\u0107 przynajmniej trzy oczywisto\u015bci. Po pierwsze \u2013 a ufam, i\u017c dla konserwatysty to nadal wa\u017cne \u2013 za Polsk\u0105 w UE by\u0142 Jan Pawe\u0142 II w s\u0142ynnym zdaniu \u201eod Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej\u201d. Po drugie, je\u017celi zawsze si\u0119 za cz\u0119\u015b\u0107 Europy uwa\u017cali\u015bmy, to pozostawanie poza Uni\u0105 jest skazywaniem si\u0119 na bezdomno\u015b\u0107 a obecnie wyobra\u017calne alternatywy nie s\u0105 atrakcyjniejsze. Po trzecie, narzekanie i\u017c wst\u0119powali\u015bmy do innej Unii, cho\u0107 jest prawdziwe, nie uwzgl\u0119dnia faktu, \u017ce ka\u017cda organizacja, ka\u017cde pa\u0144stwo przez 20 lat musi ulec zmianom.<\/p>\n\n\n\n
Powy\u017csze punkty mo\u017cna, a nawet trzeba, troch\u0119 zrelatywizowa\u0107. Papie\u017c stawia\u0142 przed nami zadanie wniesienia naszej tradycji, uszlachetnienia polsko\u015bci\u0105 Europy i ubogacenia naszej Ojczyzny dobrem Europy, tak\u017ce tej zinstytucjonalizowanej. Czy to zadanie podj\u0119li\u015bmy i czy by\u0142o wykonalne?<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 alternatywa poza Uni\u0105 jest nierealistyczna, to jednak z wielu powod\u00f3w warto analizowa\u0107 scenariusze trudniejsze po to, by nie grz\u0119zn\u0105\u0107 w bezalternatywno\u015bciach, ci\u0105gle pope\u0142nianych przez brukselsk\u0105 biurokracj\u0119. Te scenariusze to z jednej strony straszenie nas bezdomno\u015bci\u0105 i pod tym pretekstem ci\u0105g\u0142e trzymanie nas w s\u0142u\u017cb\u00f3wce i to na co raz gorszych warunkach, ale r\u00f3wnie\u017c proces gnicia struktur i unijnego my\u015blenia. Unia 20 lat temu to 90% PKB USA, dzi\u015b troch\u0119 ponad 50%. Wielkie biurokratyczne plany \u2013 jak Strategia Lizbo\u0144ska, kt\u00f3ra mia\u0142a zapewni\u0107 nam przegonienie USA w 2010 roku, a potem strategia z 2010 g\u0142osz\u0105ca, \u017ce ju\u017c za 10 lat dogonimy, a jak\u017ce, USA \u2013 starszym z nas musi przypomina\u0107 podobne my\u015blenie \u017cyczeniowe Chruszczowa z 1960. Te strategiczne wydmuszki, a teraz z kolei raport Draghiego, pokazuj\u0105 brak woli sprawczej i przewag\u0119 pomys\u0142\u00f3w ideologicznych nad realno\u015bci\u0105. Czy to nie jest instytucjonalne gnicie, jaka\u015b powt\u00f3rka z p\u00f3\u017anego Bizancjum?<\/p>\n\n\n\n
I po trzecie, uwzgl\u0119dniaj\u0105c nawet konieczno\u015b\u0107 zmian w ci\u0105gu 20 lat, wolno protestowa\u0107 przed a\u017c takim wywr\u00f3ceniem podstawowych regu\u0142. Zapisali\u015bmy si\u0119 na pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105, a wysz\u0142a nam gra w zbijaka. Pami\u0119tam jak przed 2008 powtarzano, \u017ce pi\u0119kno UE polega na tym, i\u017c g\u0142os malutkiej \u0141otwy r\u00f3wnowa\u017cy g\u0142os pot\u0119\u017cnych Niemiec. Dzi\u015b przypominanie tego wydaje si\u0119 by\u0107 na pograniczu my\u015blozbrodni.<\/p>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 zyski z naszej przynale\u017cno\u015bci do Unii? Dost\u0119p do wielkiego rynku, szybsze wdro\u017cenie wielu niezb\u0119dnych norm. Wolno\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cowania i podejmowania pracy czy studi\u00f3w w dowolnym pa\u0144stwie Unii. Cho\u0107 chwilowe poczucie Polak\u00f3w, i\u017c w w\u0119dr\u00f3wce przez wieki wreszcie dop\u0142yn\u0119li\u015bmy do happy endu. Oraz last but not least<\/em> otrzymane pieni\u0105dze. Otrzymali\u015bmy 245 mld euro, wp\u0142acili\u015bmy 84.<\/p>\n\n\n\n A jakie s\u0105 straty. Wed\u0142ug T. Pikettego w latach 2010-16 transfery roczne z Unii to \u015brednio 2,7% naszego PKB, a \u015brodki wyp\u0142ywaj\u0105ce z Polski b\u0119d\u0105ce skutkiem otwarcia naszego 40-milionowego rynku na du\u017co bogatszy kapita\u0142 zachodni to 4,7%. I cho\u0107 francuski ekonomista okre\u015bla to zjawisko skolonizowaniem wschodu Europy, to ostro\u015b\u0107 tego s\u0105du mo\u017cna niuansowa\u0107, i\u017c zachodni kapita\u0142 stworzy\u0142 miejsca pracy, ubogaci\u0142 nas know-how i pokazuj\u0105c atrakcyjno\u015b\u0107 inwestycyjn\u0105 Polski, zwi\u0119kszy\u0142 zainteresowanie kapita\u0142u nieunijnego. Strat\u0105 jest drena\u017c m\u00f3zg\u00f3w i si\u0142y roboczej. Ten drena\u017c jest na poziomie Kazachstanu \u2013 a na pocieszenie warto zaznaczy\u0107, \u017ce w Bu\u0142garii i na Litwie jest jeszcze gorzej.<\/p>\n\n\n\n Nie tyle do strat co do rozczarowa\u0144 zaliczy\u0142bym niezaistnienie do\u015bwiadczenia i historii naszej cz\u0119\u015bci Europy w krwioobiegu unijnym. Jaskrawym przyk\u0142adem by\u0142o \u015bwi\u0119towanie rocznicy urodzin Marksa bez jakiegokolwiek przywo\u0142ania praktycznych skutk\u00f3w jego filozofii dla 11 kraj\u00f3w unijnych. Nieprzebicie si\u0119 Polski, Litwy czy Rumunii z ostrze\u017ceniami na temat Rosji i zak\u0142amane t\u0142umaczenie nam, i\u017c Nordstream II to zwyk\u0142y projekt biznesowy.<\/p>\n\n\n\n W Polsce mamy trzy i p\u00f3\u0142 strategii, co dalej w Unii. Pierwsza Platformy Obywatelskiej \u2013 Unia prawie zawsze ma racje i podporz\u0105dkowywanie si\u0119 i p\u0142yni\u0119cie w g\u0142\u00f3wnym nurcie jest dla nas najlepsze. Wersja ta uzupe\u0142niana jest przez socjaldemokrat\u00f3w o t\u0119 po\u0142\u00f3wk\u0119 strategii wi\u0119cej tj. roztopienie pa\u0144stw w kotle jednego tworu europejskiego. Strategia PiS, a mo\u017ce tylko taktyka, to \u201eUnia tak, wypaczenia nie\u201d. I wreszcie Konfederaci z has\u0142em: uciekajmy.<\/p>\n\n\n\n Z mojej perspektywy widz\u0119 5 podstawowych problem\u00f3w UE: aksjologie albo ideologie, pozycja Niemiec, poczucie bezpiecze\u0144stwa, traktowanie Europy \u015arodkowo-Wschodniej i brukselski establishment.<\/p>\n\n\n\n Obserwuj\u0105c dyskusje o warto\u015bciach europejskich z perspektywy Brukseli musz\u0119 stanowczo stwierdzi\u0107, i\u017c jest to dalece nieto\u017csame z warto\u015bciami cywilizacji europejskiej. Narzuca si\u0119 jaki\u015b neomarksizm z przeakcentowaniem znaczenia sfery seksualne. Lansuje si\u0119 ateizm, eutanazj\u0119, tzw. prawa reprodukcyjne tj. aborcj\u0119. Rozmywa si\u0119 naukowo\u015b\u0107 dziedzin humanistycznych o czynnik gender i ahistoryczno\u015b\u0107. Ta ideologia nie tylko jest b\u0142\u0119dna antropologicznie, ale czyni nas nieatrakcyjnym kulturowo i pozbawia niezb\u0119dnej dla rozwoju zadziorno\u015bci. Politycznie wt\u0142acza si\u0119 nas w prostack\u0105 dychotomi\u0119: liberalizm i faszyzm. Ten podzia\u0142 jest wymys\u0142em lewicy adaptuj\u0105cej po II wojnie \u015bwiatowej socjotechniczny zabieg Stalina.<\/p>\n\n\n\n Europa bez r\u00f3\u017cnorodno\u015bci ideowej staje si\u0119 moralizatorskim kolonizatorem \u2013 jak okre\u015bla to Iwan Krastev w ksi\u0105\u017cce napisanej wsp\u00f3lnie ze Stephenem Holmsem \u201e\u015awiat\u0142o, kt\u00f3re zgas\u0142o. Jak Zach\u00f3d zawi\u00f3d\u0142 swoich wyznawc\u00f3w\u201d. Mi\u0119dzy innymi tym t\u0142umaczy tzw. populizm w Europie, a o Polsce pisze tak: imitacja idea\u0142\u00f3w moralnych sprawia, \u017ce cz\u0142owiek zaczyna by\u0107 coraz mniej podobny do siebie i nawet mieszka\u0144com kraj\u00f3w, kt\u00f3rym si\u0119 powiod\u0142o, na przyk\u0142ad Polski, wydaje si\u0119 wyzwaniem, \u017ce nie zdo\u0142ali si\u0119 uwolni\u0107 od historycznych podleg\u0142o\u015bci wobec zagranicznych instruktor\u00f3w i inkwizytor\u00f3w<\/em>. Na przyk\u0142adzie Polski t\u0142umaczy odwrotne rozumienie normalno\u015bci: Polacy rozumieli je jako wolno\u015b\u0107 dla prze\u015bladowanej wcze\u015bniej religii i tradycji, a okaza\u0142o si\u0119, \u017ce narzuca si\u0119 \u015bwiecko\u015b\u0107, multikulti i LGBT. Odrzucanie tego w Polsce lub na W\u0119grzech budzi\u0142o w Brukseli odraz\u0119 i to tak\u0105, \u017ce by\u0142y prezydent Estonii powiedzia\u0142: \u201ei\u017c tylko mieszka\u0144cy Europy \u015arodkowo-Wschodniej byli jedynymi na \u015bwiecie, wzgl\u0119dem kt\u00f3rych politycznie poprawnym by\u0142y zachowania rasistowskie\u201d.<\/p>\n\n\n\n W przeddzie\u0144 Brexitu konserwaty\u015bci angielscy t\u0142umaczyli mi, \u017ce s\u0105 trzy powody ewentualnego wyj\u015bcia z UE: \u201eza du\u017co Niemiec, za du\u017co Niemiec, za du\u017co Niemiec\u201d. Trywialne jest stwierdzenie, \u017ce interes Niemiec nie jest to\u017csamy z interesem kraj\u00f3w naszej cz\u0119\u015bci Europy. Zar\u00f3wno inne postrzeganie zagro\u017ce\u0144, inne wyobra\u017cenie o roli Mi\u0119dzymorza (Mitteleuropa), inne oczekiwania gospodarcze. Dobrym przyk\u0142adem s\u0105 \u015brodki pomocowe. Za dost\u0119p do rynk\u00f3w du\u017cych, a bez w\u0142asnego kapita\u0142u, bogaty Zach\u00f3d \u0142o\u017cy\u0107 mia\u0142 na infrastruktur\u0119, aby poprawi\u0107 nasz\u0105 konkurencyjno\u015b\u0107. Dzi\u015b, gdy niemiecki i francuski kapita\u0142 w bankach, supermarketach, telekomunikacji jest nieusuwalny, Mario Draghi w swoim raporcie t\u0142umaczy nierozwojowo\u015b\u0107 UE zbyt du\u017cym transferem do wschodniej cz\u0119\u015bci Europy. Uwa\u017ca si\u0119, a podaje to za prof. Tomaszem Grosse, \u017ce s\u0105 dwie niemieckie tradycje integracji: austro-w\u0119gierskie z wi\u0119ksz\u0105 tolerancj\u0105 dla r\u00f3\u017cnic etnicznych i pruska z homogenizacj\u0105 etniczn\u0105 uzyskiwan\u0105 metodami administracyjnymi. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, kt\u00f3ry model \u201eintegracji\u201d jest obecnie realizowany w UE.<\/p>\n\n\n\n Uzupe\u0142ni\u0107 to trzeba uwag\u0105, \u017ce niemieck\u0105 polityk\u0105 rz\u0105dzi gospodarka a Niemcy s\u0105 w olbrzymim kryzysie zwi\u0105zanym z b\u0142\u0119dnymi strategiami (tani gaz, zielony \u0142ad jako ko\u0142o zamachowe gospodarki, ch\u0142onno\u015b\u0107 chi\u0144skiego rynku). To nie pretensja do naszego zachodniego s\u0105siada, ale zwr\u00f3cenie uwagi na kolizyjno\u015b\u0107 interes\u00f3w i si\u0142\u0119 Niemiec w przeforsowywaniu korzystnych dla siebie brukselskich regulacji, strategii, a nawet wyrok\u00f3w TSUE. Warto w tym miejscu przypomnie\u0107 sentencje brytyjskiego historyka E. H. Carrego: udawadnianie niedorzeczno\u015bci zasady suwerenno\u015bci jest ideologi\u0105 najwi\u0119kszych mocarstw, kt\u00f3rym niepodleg\u0142o\u015b\u0107 innych pa\u0144stw przeszkadza w nieskr\u0119powanym cieszeniu si\u0119 w\u0142asn\u0105 dominuj\u0105c\u0105 pozycj\u0105<\/em>. To wszystko dostrzegaj\u0105 ju\u017c nawet najwi\u0119ksi euroentuzja\u015bci, jak Bart\u0142omiej Sienkiewicz, z zapytaniem \u201ekto ukrad\u0142 Niemcy Europie?\u201d.<\/p>\n\n\n\n Pa\u0144stwa o podobnym potencjale co UE \u2013 to jest USA, Chiny i Indie \u2013 bez problemu definiuj\u0105, kto jest wrogiem, sk\u0105d idzie zagro\u017cenie. UE ma z tym problem. Zagro\u017cenie wewn\u0119trzne \u2013 terroryzm, zewn\u0119trzne \u2013 Rosja, czy gospodarcze \u2013 chi\u0144skie elektryki? Budowanie nadziei na pok\u00f3j poprzez USA (m.in. Polska), czy wiara w autonomi\u0119 militarn\u0105 (Francja). Zasadna nieufno\u015b\u0107 naszej cz\u0119\u015bci Europy, \u017ce francuska koncepcja, to nie budowanie si\u0142 obronnych, tylko transfer pieni\u0119dzy z biedniejszej Europy dla francuskiego sektora zbrojeniowego.<\/p>\n\n\n\n Zbigniew Brzezi\u0144ski uwa\u017ca\u0142, \u017ce nadmierna niezale\u017cno\u015b\u0107 UE od USA doprowadzi do nadmiernej rywalizacji ekonomicznej, a potem geostrategicznej, co wzmocni tendencje imperialne Rosji i grozi katastrof\u0105 Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Sk\u0105din\u0105d warto zastanowi\u0107 si\u0119, na ile 80 lat militarnego parasola USA nad nami nie stworzy\u0142a zjawiska wyuczonej bezradno\u015bci obronnej Europy i upadku etosu wojownika (better red than dead). Na pocz\u0105tku XX w. planowano utworzenie Europejskich Si\u0142 Szybkiego Reagowania w sile 50-60 tys. \u017co\u0142nierzy. Nic nie zrobiono, ale wr\u00f3cono do pomys\u0142u w 2022 w wymiarze 5 tys. Puent\u0105 tej cz\u0119\u015bci niech b\u0119dzie moje wspomnienie z 2017 z Pary\u017ca, gdzie podsumowywano rezultaty gry wojennej. Twierdzono, \u017ce w przypadku ataku Rosji na kraje NATO wr\u00f3g dojdzie do Odry, ale jej nie przekroczy z powod\u00f3w logistycznych. Siedz\u0105cy obok mnie parlamentarzysta niemiecki stwierdzi\u0142: \u201eto \u015bwietna informacja\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ksi\u0105\u017cki lewicowego Warufakisa, by\u0142ego greckiego ministra finans\u00f3w z 2008, powinny wstrz\u0105sn\u0105\u0107 Europ\u0105 cho\u0107by w polemice, i\u017c brukselsko-niemiecki dyktat rujnuj\u0105cy gospodark\u0119 Grecji, a ratuj\u0105cy niemieckie banki, nie by\u0142 prawd\u0105. Nic si\u0119 nie wydarzy\u0142o. Jednym z wyt\u0142umacze\u0144 jest, \u017ce brukselski establishment przekonany o nieomylno\u015bci w\u0142asnych rozwi\u0105za\u0144, ma minimaln\u0105 zdolno\u015b\u0107 korekty i du\u017cy k\u0142opot w polemice z podmiotami nieu\u017cywaj\u0105cymi brukselskiego \u015bwiatopogl\u0105du. Obserwujemy impregnacj\u0119 na g\u0142osy wyborc\u00f3w, bo nie ten mechanizm weryfikacji w Brukseli istnieje, a przecie\u017c w naszej cywilizacji to korekta demokratyczna stwarza szans\u0119 politycznej samo naprawy. W to miejsce wchodzi hegemonia bezalternatywnej liberalnej ortodoksji, kt\u00f3ra przechwyci\u0142a wszystkie europejskie instytucje. Ta dyktatura biurokracji czynni Europ\u0119 kafkowsk\u0105 przestrzeni\u0105, a Warufakis nazywa \u201eniekompetentnym autorytaryzmem\u201d.<\/p>\n\n\n\n Europa dla nas, Polak\u00f3w, Rumun\u00f3w i Litwin\u00f3w, jest wi\u0119ksz\u0105 ojczyzn\u0105, ale \u2013 wobec wzrastaj\u0105cego dyktatu najsilniejszych, niekorzystnego dla naszej cz\u0119\u015bci Europy w wymiarze gospodarczym (pu\u0142apka \u015bredniego rozwoju), demograficznym (drena\u017c) i militarnym (strefa zgniotu) oraz wobec utraty konkurencyjno\u015bci chocia\u017cby do Chin i USA, czyli braku szans na rent\u0119 mar\u017cy \u2013 trzeba przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, i\u017c z kurcz\u0105cego si\u0119 tortu otrzymamy mniej ni\u017c okruchy.<\/p>\n\n\n\n Na koniec proponuj\u0119 cytat Krasteva: D\u0105\u017cenia Zachodu do promocji demokracji po komunizmie by\u0142y skromne, ale na tyle, na ile mog\u0142y, potwierdza\u0142y tez\u0119, \u017ce zdecydowane zwyci\u0119stwo pozbawia zwyci\u0119zc\u00f3w ich ciekawo\u015bci. Przyjezdnych z Zachodu interesowa\u0142o tylko to, na ile te kraje czyni\u0142y post\u0119p w posuwaniu si\u0119 po ustalonych \u015bcie\u017ckach reform liberalnych i demokratycznych. M\u00f3wienie, \u017ce wielu urz\u0119dnik\u00f3w oraz przedstawicieli NGO odwiedza\u0142o kraje postkomunistyczne w taki spos\u00f3b, w jaki tury\u015bci patrz\u0105 na klatki z szympansami, to tylko lekka przesada. Interesowa\u0142o ich tylko to, czego brakuje \u2013 u jednych rz\u0105d\u00f3w prawa, u innych przeciwstawnego kciuka.<\/em><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli Krastev, liberalny naukowiec, przeciwnik rz\u0105d\u00f3w Orbana i PiS, dobrze diagnozuje \u2013 i je\u017celi na\u015bladowcy, jak twierdzi, czyli my, znamy lepiej na\u015bladowanych ni\u017c jest odwrotnie \u2013 to nasza Europa musi wywalczy\u0107 autonomi\u0119 i wyj\u015b\u0107 z lenistwa imitacji. Bo mo\u017ce tu mie\u0107 racj\u0119 Viktor Orban, \u017ce \u2013 to nie my potrzebujemy Europy, tylko Europa potrzebuje nas.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dwadzie\u015bcia lat temu na wroc\u0142awskim Rynku celebrowali\u015bmy wej\u015bcie do Unii Europejskiej. Rafa\u0142 Dutkiewicz licz\u0105c czas od 1 wrze\u015bnia 1939 m\u00f3wi\u0142 o ponad 23 tysi\u0105cach dni czekania na t\u0119 chwil\u0119. Pami\u0119tam moje uczucie szcz\u0119\u015bcia. Wreszcie. Marzenie jeszcze 15 lat temu warte krat \u2013 zrealizowane. Poczucie upokorzenia, \u017ce tak d\u0142ugo po odzyskaniu Niepodleg\u0142o\u015bci trzyma si\u0119 nas w… Czytaj dalej Kolizja interes\u00f3w<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[369],"tags":[],"class_list":["post-2716","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-47","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2716","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/74"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2716"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2719,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2716\/revisions\/2719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}