{"id":2625,"date":"2024-10-22T12:39:11","date_gmt":"2024-10-22T10:39:11","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2625"},"modified":"2024-10-22T12:39:11","modified_gmt":"2024-10-22T10:39:11","slug":"liban-po-raz-trzeci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2625","title":{"rendered":"Liban po raz trzeci"},"content":{"rendered":"\n

Pod koniec sierpnia (PJC nr 43) zapowiada\u0142em trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 refleksji liba\u0144skich, nawi\u0105zuj\u0105c do specyficznej roli miejsc chronionych mi\u0119dzynarodowo. Dotyczy to nie tylko park\u00f3w narodowych, ale tak\u017ce teren\u00f3w wykopalisk staro\u017cytnych, strze\u017conych konwencjami UNESCO, a nawet eksterytorialnej kwatery Tymczasowych Si\u0142 Zbrojnych Narod\u00f3w Zjednoczonych w Libanie (UNIFIL).<\/p>\n\n\n\n

Obecnie w kwaterze pe\u0142ni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 \u017co\u0142nierze polscy i irlandzcy. Z uwagi na zagro\u017cenie z obydwu stron \u2013 Hezbollahu i Izraela \u2013 przebywaj\u0105 w bunkrach. Kwatera znajduje si\u0119 na po\u0142udniowym skraju miejscowo\u015bci Naqoura, ok. 1600-1800 m od granicy z Izraelem. Po drugiej stronie granicy rozpo\u015bciera si\u0119 jeden z izraelskich park\u00f3w narodowych. Hezbollah z upodobaniem lokuje swoje punkty militarne (w tym magazyny broni) w pobli\u017cu miejsc chronionych konwencjami mi\u0119dzynarodowymi. Podobnie czyni to armia liba\u0144ska, co zaobserwowa\u0142em w Dydonie, Tyrze i Byblos. Szyickie boj\u00f3wki wykorzystuj\u0105 te\u017c okolice szpitali i szk\u00f3\u0142 na organizowanie schron\u00f3w i magazyn\u00f3w. Si\u0142y Zbrojne Narod\u00f3w Zjednoczonych, a w zasadzie obserwatorzy rozlokowani s\u0105 od marca 1978 na ca\u0142ym terytorium dawnej okupacji izraelskiej w Libanie a wi\u0119c od rzeki Litani (to znaczy wraz z Tyrem) do granicy Izraela na po\u0142udniu. Od kilku miesi\u0119cy do staro\u017cytnego Tyru tury\u015bci zorganizowani nie maj\u0105 wst\u0119pu. Mimo alarmuj\u0105cych wie\u015bci, s\u0105dz\u0119, \u017ce samej kwaterze UNFIL mo\u017ce zagra\u017ca\u0107 jedynie niebezpiecze\u0144stwo w wyniku prowokacji militarnej, ale z motyw\u00f3w wy\u0142\u0105cznie politycznych, co wydaje si\u0119 ma\u0142o prawdopodobne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Staro\u017cytne ruiny w Baalbek.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W tym miejscu od razu spiesz\u0119 z wyja\u015bnieniem. Liba\u0144skim s\u0105siadem z p\u00f3\u0142nocy oraz wschodu jest Syria, pa\u0144stwo kt\u00f3re formalnie nie uznaje pa\u0144stwowo\u015bci Libanu. S\u0105siad z po\u0142udnia natomiast Liban uznaje, a mimo to do\u015b\u0107 cz\u0119sto atakuje jego terytorium, a \u015bci\u015blej rzecz ujmuj\u0105c \u2013 obce jednostki militarne i o\u015brodki polityczne znajduj\u0105ce si\u0119 na terytorium liba\u0144skim. Powa\u017cne zaostrzenie stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych \u2013 w\u015br\u00f3d bliskich i dalszych s\u0105siad\u00f3w Libanu, ale co zrozumia\u0142e r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d mocarstw \u2013 wywo\u0142a\u0142 ostatni (4 pa\u017adziernika) trzeci zmasowany atak Si\u0142 Zbrojnych Izraela na o\u015brodki Hezbollahu w po\u0142udniowym Libanie. Atak Iranu i odpowied\u017a Izraela grozi kryzysem o zasi\u0119gu globalnym.<\/p>\n\n\n\n

Zapowiadana od d\u0142u\u017cszego czasu retorsja izraelska to swoista reakcja na atak ira\u0144skich dalekosi\u0119\u017cnych rakiet na Izrael oraz na wcze\u015bniejsze podobne o mniejszej sile ra\u017cenia akcje Hezbollahu przeprowadzane z terytorium liba\u0144skiego. S\u0105siad z po\u0142udnia zaatakowa\u0142 3 rejony: strategiczny tajny tunel pod granic\u0105 liba\u0144sk\u0105 z Syri\u0105, kt\u00f3rym przemycano bro\u0144 oraz pobliskie magazyny uzbrojenia, kwater\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 wywiadu Hezbollahu mieszcz\u0105c\u0105 si\u0119 w g\u0119sto zaludnionym po\u0142udniowym przedmie\u015bciu Bejrutu oraz przej\u015bcie graniczne Libanu z Syri\u0105 w Dolinie Bekaa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 izraelskich zgin\u0119\u0142o 100 bojownik\u00f3w Hezbollahu, jednak liczba ofiar w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej w Bejrucie i na po\u0142udniowym-wschodzie Libanu nie jest znana. Ostatni z wymienionych cel\u00f3w jest w istocie szczeg\u00f3lny. Mo\u017ce spowodowa\u0107 ponowne wmieszanie si\u0119 Syrii w sprawy liba\u0144skie. Dodam, \u017ce Izrael, zgodnie z wcze\u015bniejszymi ostrze\u017ceniami rozpocz\u0105\u0142 inwazj\u0119 l\u0105dow\u0105 na po\u0142udniu Libanu. Przerwa\u0142 nawet drog\u0119 ewakuacji dla ludno\u015bci cywilnej. Jednak atak czo\u0142g\u00f3w po\u0142udniowego s\u0105siada wydaje si\u0119 umiarkowany wobec wcze\u015bniejszych l\u0105dowych akcji armii izraelskiej na terytorium liba\u0144skim. W ka\u017cdym razie, armia izraelska wezwa\u0142a ludno\u015b\u0107 37 miejscowo\u015bci w Libanie do ewakuacji w kierunku p\u00f3\u0142nocnym, poza obszar obj\u0119ty dzia\u0142aniami militarnymi.<\/p>\n\n\n\n

Jak nale\u017cy si\u0119 domy\u015bla\u0107, cz\u0119\u015b\u0107 cywil\u00f3w zostanie na miejscu a co najmniej kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ponownie zasili o\u015brodki uchod\u017acze w Bejrucie oraz w innych miastach. Przyjmuje si\u0119, \u017ce terytorium obj\u0119te atakiem zamieszkuje ok. 1,2 mln Liba\u0144czyk\u00f3w. W tragicznej i cynicznej strategii dzia\u0142a\u0144 wojennych nie dziwi mnie fakt, i\u017c jeden z pocisk\u00f3w izraelskich wybuch\u0142 5 m od wej\u015bcia do szpitala w miejscowo\u015bci Marjayoun, ok. 6-7 km na p\u00f3\u0142noc od granicy z Izraelem. Na po\u0142udniowym, przeciwleg\u0142ym do okolic szpitala skraju miejscowo\u015bci znajduje si\u0119 kwatera po\u0142udniowego dow\u00f3dztwa armii liba\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

W tym kilkutysi\u0119cznym mie\u015bcie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 melchicko-unicka katedra \u015bw. Piotra, jest te\u017c prawos\u0142awna katedra melchicka, ko\u015bci\u00f3\u0142 maronicki oraz liba\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelikalny bowiem wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w to chrze\u015bcijanie. Wyra\u017an\u0105 mniejszo\u015b\u0107 stanowi\u0105 druzowie i muzu\u0142manie. W promieniu 6-10 km otaczaj\u0105 miasto szyickie wioski i miasteczka. Kiedy\u015b tak nie by\u0142o. Zgad\u0142e\u015b drogi czytelniku, inwazja l\u0105dowa Izraela spowodowa\u0142a, \u017ce spora cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w tych okolic w obawie o \u017cycie uda\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142noc do Nabatieh, Zahle, a zw\u0142aszcza do Bejrutu. W zale\u017cno\u015bci od kondycji gospodarczej niekt\u00f3rzy wr\u00f3c\u0105, niekt\u00f3rzy spogl\u0105daj\u0105c na morze wybior\u0105 emigracj\u0119. Ka\u017cda bowiem wojna w Libanie zmienia etniczn\u0105 struktur\u0119 ludno\u015bci okolic Libanu obj\u0119tych wojn\u0105. A w tych okolicach, w ostatnim p\u00f3\u0142wieczu wojna do\u015bwiadcza ludno\u015b\u0107 po raz trzeci\u2026<\/p>\n\n\n\n

W pobli\u017cu jednego z nielicznych przej\u015b\u0107 granicznych liba\u0144sko-syryjskich w Dolinie Bekaa, w mie\u015bcie Anjar, znajduj\u0105 si\u0119 pod mi\u0119dzynarodow\u0105 os\u0142on\u0105 UNESCO ruiny twierdzy i pa\u0142acu kalifatu Umajad\u00f3w z VIII w. Zabytek stanowi architektoniczny przejaw wp\u0142ywu budowniczych Wschodu i Zachodu. W miejscowo\u015bci rozsiad\u0142a si\u0119, szczeg\u00f3lnie w ubieg\u0142ym wieku, diaspora ormia\u0144ska. Ormianie, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, maj\u0105 tu sw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142 apostolski, ko\u015bci\u00f3\u0142 ormia\u0144sko-katolicki oraz ewangelikalny. Ostatnio, dost\u0119p zorganizowanych grup turystycznych do miejscowo\u015bci jest utrudniony, a obecnie niemo\u017cliwy z uwagi na wszechobecny wp\u0142yw Hezbollahu w okolicy. Dodam, \u017ce bli\u017cej do granicy z Syri\u0105 jest z s\u0105siedniej miejscowo\u015bci Sawin zamieszka\u0142ej prze szyit\u00f3w. Sawin od Anjaru oddziela specjalna niezabudowana strefa, co \u015bwiadczy te\u017c o stosunkach mi\u0119dzy s\u0105siadami.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem politycznym Hezbollahu w Dolinie Bekaa jest Baalbek. Widzia\u0142em tam rok temu muzu\u0142ma\u0144skie dyskretne jednostki paramilitarne. W mie\u015bcie wspania\u0142ych zabytk\u00f3w imperium rzymskiego, por\u00f3wnywalnych jedynie z tymi nad Tybrem, obecnie niepodzielnie panuj\u0105 szyici. W pobli\u017cu chronionych zabytk\u00f3w, kt\u00f3re odwiedza codziennie tysi\u0105ce turyst\u00f3w, rozlokowa\u0142y si\u0119 jak s\u0105dz\u0119 o\u015brodki dyspozycyjne Hezbollahu. R\u00f3wnie\u017c przy drodze prowadz\u0105cej do rzymskich ruin nadal stoi i funkcjonuje ko\u015bci\u00f3\u0142 maronicki. Dzi\u015b liczy tylko ok. 300 wiernych, nieco wi\u0119cej jest chrze\u015bcijan melchickich, zw\u0142aszcza wyznania prawos\u0142awnego.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy\u015b Balbeek by\u0142o siedzib\u0105 jednego z najstarszych biskupstw chrze\u015bcija\u0144skich. Na miejscu rzymskiego forum, z wykorzystaniem budowli rzymskich wzniesiono ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana, p\u00f3\u017aniej w VII-VIII w. przebudowanego na wielki meczet (obecnie w ruinie). Sto lat temu w Baalbek mieszka\u0142o ponad 3 tysi\u0105ce maronit\u00f3w, a wraz z okolicami \u2013 jeszcze wi\u0119cej chrze\u015bcijan wyznania melchickiego. Rok rocznie polskie pielgrzymki przywo\u017c\u0105 dary dla maronit\u00f3w z Baalbek i tak pewnie b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Godzi si\u0119 na zako\u0144czenie przywo\u0142a\u0107 wa\u017cne dla wszystkich wyzna\u0144 w Libanie wezwanie w j\u0119zyku arabskim Allahu akhbar (B\u00f3g jest wielki). Doda\u0107 wypada znane od Eufratu po Nil, niezale\u017cnie od wyznawcy okre\u015blenie \u2013 \u201eJak B\u00f3g pozwoli\u201d.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pod koniec sierpnia (PJC nr 43) zapowiada\u0142em trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 refleksji liba\u0144skich, nawi\u0105zuj\u0105c do specyficznej roli miejsc chronionych mi\u0119dzynarodowo. Dotyczy to nie tylko park\u00f3w narodowych, ale tak\u017ce teren\u00f3w wykopalisk staro\u017cytnych, strze\u017conych konwencjami UNESCO, a nawet eksterytorialnej kwatery Tymczasowych Si\u0142 Zbrojnych Narod\u00f3w Zjednoczonych w Libanie (UNIFIL). Obecnie w kwaterze pe\u0142ni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 \u017co\u0142nierze polscy i irlandzcy. Z uwagi… Czytaj dalej Liban po raz trzeci<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":2626,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[368],"tags":[],"class_list":["post-2625","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-46","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2625"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2629,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2625\/revisions\/2629"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}