W poniedzia\u0142ek przed po\u0142udniem 10 wrze\u015bnia wys\u0142ucha\u0142em radiowej prognozy pogody. O tym, \u017ce nadchodzi \u201eni\u017c genue\u0144ski\u201d podawano ju\u017c dwa dni wcze\u015bniej, co oznacza\u0142o og\u00f3lnie, \u017ce podobnie jak w 1997 roku deszczowe chmury uderz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w p\u00f3\u0142nocne stoki Jesienik\u00f3w i w Masyw \u015anie\u017cnika.<\/p>\n\n\n\n
Wiem co nieco o dolno\u015bl\u0105skiej powodzi w 1997 (m.in. przez tydzie\u0144 dy\u017curowa\u0142em we wroc\u0142awskiej informacji przeciwpowodziowej). W kr\u00f3tkiej dyskusji rodzinnej ustalili\u015bmy, na podstawie do\u015bwiadcze\u0144 z 1997 i 2010 roku, \u017ce zagro\u017cone b\u0119dzie K\u0142odzko, da zna\u0107 o sobie Nysa i jej dop\u0142ywy \u2013 Bia\u0142a L\u0105decka, Bia\u0142a Dusznicka, \u015acinawka. Wspomnieli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c o Osob\u0142odze oraz Bobrze, a szczeg\u00f3lnie o nadal od dziesi\u0119cioleci nierozwi\u0105zanej hydrotechnicznie okolicy Marciszowa. Niepokoili\u015bmy si\u0119 o Jeleni\u0105 G\u00f3r\u0119 i o opad deszczu w G\u00f3rach Kaczawskich. Nie jeste\u015bmy fachowcami \u2013 mapa i do\u015bwiadczenia sprzed lat tu akurat wystarczy\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
We wtorkowej i \u015brodowej informacji radiowej o pogodzie zaskoczy\u0142 mnie fakt braku informacji, \u017ce ma pada\u0107 co najmniej 4-5 dni, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017anie akcentowa\u0142a prognoza Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Nawi\u0105zuj\u0105c do wcze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144 nigdy w ca\u0142o\u015bci nie zawierza\u0142em informacjom radiowym, a jedynie IMGW lub prognozom czeskiego biura prognoz.<\/p>\n\n\n\n
We wtorek wieczorem jak grom z jasnego nieba pad\u0142a w mediach informacja prezydenta Wroc\u0142awia, \u017ce w mie\u015bcie nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 w najbli\u017cszym czasie (12-16 wrze\u015bnia) 380 l wody deszczu na metr kwadratowy. Nie mog\u0142em w to uwierzy\u0107! Tego we Wroc\u0142awiu jeszcze nie by\u0142o! Sprawdzi\u0142em prognoz\u0119 dobowych opad\u00f3w na wymieniony okres. Wysz\u0142o mi (max 35×5) 175 litr\u00f3w. Po kilku dniach ukaza\u0142 si\u0119 zacieraj\u0105cy rzeczywisto\u015b\u0107 komentarz \u2013 \u201esprzeczne komunikaty IMGW\u201d. Szczerze! \u2013 dzie\u0144 w dzie\u0144, a nawet kilka razy dziennie sprawdza\u0142em prognozy i oceny tego Instytutu. Sprzeczno\u015bci nie zauwa\u017cy\u0142em, jedynie, co zreszt\u0105 mo\u017cna usprawiedliwi\u0107 wyj\u0105tkowo\u015bci\u0105 sytuacji, zbyt du\u017ce wide\u0142ki w szacunkach i czasie przep\u0142ywu kulminacji fali powodziowej. Szcz\u0119\u015bciem dla Wroc\u0142awia jest to, \u017ce funkcjonuje zbiornik w Raciborzu i w wyniku przemy\u015blanej \u201egry z wrogim \u017cywio\u0142em\u201d nie dosz\u0142o do kumulacji fali odrza\u0144skiej powy\u017cej Skorogoszcza z fal\u0105 nysk\u0105 wp\u0142ywaj\u0105c\u0105 do Odry. B\u0119d\u0105 dwie kulminacje, ale s\u0142absze ni\u017c w 1997 roku. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce obecny najwy\u017cszy poziom Odry we Wroc\u0142awiu osi\u0105gn\u0105\u0142 nieca\u0142e 6 m.<\/p>\n\n\n\n
Woda w rzece na nizinnym odcinku zachowuje si\u0119 inaczej ni\u017c w g\u00f3rnym. Nie trzeba by\u0107 tu specjalist\u0105. W g\u00f3rnym biegu pow\u00f3d\u017a to kwestia godzin, czasem nawet minut, w dolnym natomiast dni. Owszem, w wymienionych wy\u017cej okolicach g\u00f3rskich, mog\u0142o spa\u015b\u0107 nawet wi\u0119cej ni\u017c przewidywano, dlatego tak wa\u017cna jest ma\u0142a retencja op\u00f3\u017aniaj\u0105ca fal\u0119 kulminacyjn\u0105 nawet o kilkana\u015bcie minut czy godzin\u0119. Sp\u0142aszcza to nap\u00f3r wody na wi\u0119ksze urz\u0105dzenia hydrotechniczne.<\/p>\n\n\n\n
Ze smutkiem stwierdzi\u0142em w \u015brod\u0119 i czwartek, \u017ce moje przewidywania jeszcze przed powodzi\u0105 si\u0119 niestety sprawdzaj\u0105. Z jeszcze wi\u0119kszym smutkiem przyj\u0105\u0142em informacj\u0119 o przerwaniu ziemnej ponad stuletniej tamy w Stroniu \u015al\u0105skim, a zawsze od bisko 40 lat by\u0142em zdania, \u017ce na Bia\u0142ej L\u0105deckiej i g\u00f3rnej Nysie K\u0142odzkiej powinny by\u0107 urz\u0105dzone niskim kosztem, cho\u0107by niewielkie poldery powodziowe. Nie zatrzymaj\u0105 one wody z nawalnego deszczu, ale op\u00f3\u017ani\u0105 jej sp\u0142yw lub os\u0142abi\u0105 uderzenie na powa\u017cniejsz\u0105 i wy\u017csz\u0105 tam\u0119. Dobrze, \u017ce w ostatnich latach wybudowano nyskie poldery w rejonie Boboszowa i Kro\u015bniewic.<\/p>\n\n\n\n
Dawniej tak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0142y przed 120-130 laty pog\u0142\u0119bione stawy wiejskie czy dworskie i m\u0142y\u0144skie oraz piel\u0119gnowane przez miejscowych mieszka\u0144c\u00f3w groble otaczaj\u0105ce \u0142\u0105ki a czasem po prostu rowy, kt\u00f3re chroni\u0142y przed \u015bredni\u0105 wod\u0105 opadow\u0105, i op\u00f3\u017ania\u0142y sp\u0142yw zdarzaj\u0105cej si\u0119 raz na kilkana\u015bcie lat wielkiej wody. Zapraszam w bardziej bezpiecznym czasie odwiedzi\u0107 pi\u0119kn\u0105 Kotlin\u0119 K\u0142odzk\u0105 i pozosta\u0142o\u015bci po tych prostych urz\u0105dzeniach hydrotechnicznych. Dodam, \u017ce lokalni decydenci i mieszka\u0144cy Sudet\u00f3w nie posiadali w\u00f3wczas tak nowoczesnej infrastruktury logistycznej i \u0142\u0105czno\u015bci jak obecnie. Ostrzeganie odbywa\u0142o si\u0119 pieszo lub za pomoc\u0105 powtarzanych d\u017awi\u0119k\u00f3w dzwonu. Czy zrobiono dostatecznie wiele w ci\u0105gu ostatnich 25 lat by przygotowa\u0107 i nauczy\u0107 ludzi co robi\u0107 w swoim najbli\u017cszym otoczeniu, gdy jest zapowied\u017a \u201ewielkiej wody\u201d? Dramat w Stroniu \u015al\u0105skim i L\u0105dku Zdroju dowodzi, \u017ce zrobiono niewiele. Nie wini\u0119 tu w\u00f3jta czy burmistrza, ale brak w\u0142a\u015bciwych szkole\u0144 logistycznych jest zastanawiaj\u0105cy. Oczywi\u015bcie nikt nie ma wp\u0142ywu na \u201enieprognozowan\u0105 ilo\u015b\u0107 wody\u201d, ale zabezpieczy\u0107 si\u0119 mo\u017cna.<\/p>\n\n\n\n
Druga oczywisto\u015b\u0107 to ta, \u017ce w g\u00f3rnych odcinkach rzek, gdzie rozsiad\u0142y si\u0119 miejscowo\u015bci w w\u0105skich dolinach przy nawet \u015bredniej wodzie ratunku nie ma! Przypadek Jarno\u0142t\u00f3wka, G\u0142ucho\u0142az czy nawet G\u0142og\u00f3wka i pobliskich gmin daje tu du\u017co do my\u015blenia zw\u0142aszcza co do przeszkolenia mieszka\u0144c\u00f3w w zakresie podstawowych zasad obrony cywilnej\u2026.<\/p>\n\n\n\n
Osobnym problemem jest \u201ealertowa\u201d polityka informacyjna. Czy rzeczywi\u015bcie w dobie nowoczesnych \u015brodk\u00f3w komunikacji nie mo\u017cna zr\u00f3\u017cnicowa\u0107 informacji wed\u0142ug geograficznych cz\u0119\u015bci Dolnego \u015al\u0105ska i specyfiki zagro\u017ce\u0144. Przez 3 dni otrzymywa\u0142em co najmniej dwa razy dziennie informacje bym nie u\u017cywa\u0142 wody powodziowej, cho\u0107 ta we Wroc\u0142awiu albo nie wyst\u0119powa\u0142a albo nie zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do teren\u00f3w wodono\u015bnych. W tym kontek\u015bcie nale\u017cy pochwali\u0107 zapobiegliwo\u015b\u0107 w\u0142adz miasta, w tym szczeg\u00f3lnie opr\u00f3\u017cnienie komunalnych zbiornik\u00f3w na kilka dni przed zagro\u017ceniem powodziowym we Wroc\u0142awiu oraz w zakresie uzupe\u0142nie\u0144 work\u00f3w z piaskiem w newralgicznych punktach miasta. Worki s\u0105 gotowe i czekaj\u0105\u2026 Mieszka\u0144cy dobrze wiedz\u0105, kto uratowa\u0142 w 1997 roku reprezentacyjn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Wroc\u0142awia, tzw. Wielk\u0105 Wysp\u0119, przed przerwaniem wa\u0142\u00f3w przez Odr\u0119 i kana\u0142y odrza\u0144skie. Nawi\u0105zuj\u0105c za\u015b do obecnej sytuacji mo\u017cna stwierdzi\u0107 kto broni O\u0142awy, broni Wroc\u0142awia. Tym wi\u0119kszy szacunek i podzi\u0119kowania nale\u017c\u0105 si\u0119 spontanicznej reakcji mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy zabezpieczyli O\u0142aw\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Nie mniej dramatyczna kwestia ujawni\u0142a si\u0119 w czwartek i w dniach nast\u0119pnych. Pozostaj\u0105 tylko pytania. Dlaczego nie spuszczano wody, cho\u0107by w nast\u0119pnym dniu po wyst\u0105pieniu ci\u0105g\u0142ych opad\u00f3w, mimo rezerwy retencyjnej ze zbiornik\u00f3w na Nysie powy\u017cej miasta Nysy, skoro widoczne by\u0142y skutki powodzi w L\u0105dku Zdroju i zacz\u0119\u0142o zalewa\u0107 K\u0142odzko? Nie chc\u0119 wierzy\u0107, \u017ce celowo op\u00f3\u017aniano spust wody do czwartku. Nie zajmuj\u0119 si\u0119 dezinformacj\u0105 i sposobami wywo\u0142ywania paniki. Co by\u0142o przyczyn\u0105, \u017ce przerwa\u0142o tam\u0119 na zbiorniku Topola? Moja ostro\u017cna konkluzja: to co si\u0119 sta\u0142o w Nysie nie powinno si\u0119 zdarzy\u0107, a skutki zalania miasta mo\u017cna by\u0142o zawczasu zminimalizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Podobne pytanie mo\u017cna postawi\u0107 w przypadku zbiornika w Mietkowie i Lubachowie. Nie dziwi mnie, \u017ce mog\u0105 by\u0107 minimalnie zreszt\u0105 zagro\u017cone osiedla wroc\u0142awskie po\u0142o\u017cone bezpo\u015brednio nad dop\u0142ywami Odry. Dodam, \u017ce w 1997 roku w \u017cadnym miejscu na hydrotechnicznym w\u0119\u017ale Wroc\u0142awia woda powodziowa nie zala\u0142a miasta bezpo\u015brednio z wa\u0142\u00f3w wzd\u0142u\u017c Odry, natomiast w wyniku \u201ecofki\u201d spustu ze zbiornik\u00f3w lub przerwania wa\u0142\u00f3w powy\u017cej Wroc\u0142awia z odrza\u0144skich dop\u0142yw\u00f3w: O\u0142awy, Bystrzycy, Widawy, \u015al\u0119zy.<\/p>\n\n\n\n
Poza b\u0142\u0119dem ludzkim lub zaniedbaniem wyst\u0105pi\u0142y niepokoj\u0105ce zjawiska o daleko id\u0105cych konsekwencjach na przysz\u0142o\u015b\u0107. Niepotrzebnie czasem media dramatyzowa\u0142y sytuacj\u0119. Ich rola jest w przekazywaniu informacji, a nie w tworzeniu napi\u0119cia z cz\u0119stym u\u017cyciem kwantyfikator\u00f3w \u2013 \u201ewalka\u201d, \u201efront\u201d. Wyra\u017anie odbiega\u0142 od tej narracji spokojny, rzeczowy ton s\u0142u\u017cb i wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w ogarni\u0119tych kataklizmem. M\u00f3wili o \u201eratunku\u201d, \u201enieprzewidywalnej sytuacji\u201d lub o jej \u201eogarni\u0119ciu\u201d. Opisywali co robi\u0105, by ratowa\u0107 ludzi i dobytek przed \u017cywio\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
Nie mog\u0119 nie wspomnie\u0107 ze wzruszeniem postawy w\u0142adz czeskich, wysy\u0142aj\u0105cych helikoptery na polsk\u0105 stron\u0119, by pom\u00f3c s\u0105siadowi, mimo \u017ce w wielu miejscach Czech sytuacja powodziowa w tym samym czasie by\u0142a podobna jak w Nysie czy G\u0142ucho\u0142azach.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym z\u0142ym zjawiskiem by\u0142a \u201eturystyka kl\u0119skowa\u201d \u2013 czasami wr\u0119cz spacery wzd\u0142u\u017c wa\u0142\u00f3w lub na zagro\u017conych \u017cywio\u0142em wa\u0142ach. Wreszcie najgorsze zjawisko \u2013 szabrownictwo na obszarach kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej. To s\u0105 sytuacje nie tylko naganne, lecz kryminalne. Dobrze, \u017ce celowym uszkodzeniem wa\u0142u w Cieplicach, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 powodziow\u0105 w cz\u0119\u015bci Jeleniej G\u00f3ry, zajmuje si\u0119 prokurator. Pewnie postawione zostan\u0105 te\u017c zarzuty wobec drastycznych zaniedba\u0144 w infrastrukturze hydrotechnicznej. Czas poka\u017ce. Dzi\u015b jednak najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce wzajemnie sobie pomagamy i jak tylko mo\u017cemy, minimalizujemy skutki obecnej powodzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W poniedzia\u0142ek przed po\u0142udniem 10 wrze\u015bnia wys\u0142ucha\u0142em radiowej prognozy pogody. O tym, \u017ce nadchodzi \u201eni\u017c genue\u0144ski\u201d podawano ju\u017c dwa dni wcze\u015bniej, co oznacza\u0142o og\u00f3lnie, \u017ce podobnie jak w 1997 roku deszczowe chmury uderz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w p\u00f3\u0142nocne stoki Jesienik\u00f3w i w Masyw \u015anie\u017cnika. Wiem co nieco o dolno\u015bl\u0105skiej powodzi w 1997 (m.in. przez tydzie\u0144 dy\u017curowa\u0142em we… Czytaj dalej Glosa do powodzi<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":2605,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[366],"tags":[],"class_list":["post-2604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-45","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2604"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2606,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2604\/revisions\/2606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}