{"id":2577,"date":"2024-10-21T13:46:13","date_gmt":"2024-10-21T11:46:13","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2577"},"modified":"2024-10-21T13:46:13","modified_gmt":"2024-10-21T11:46:13","slug":"poczatki-dzialalnosci-kosciola-katolickiego-w-brzegu-dolnym-po-ii-wojnie-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2577","title":{"rendered":"Pocz\u0105tki dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Brzegu Dolnym po II wojnie \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"\n

Najstarsi spo\u015br\u00f3d nas, w konsekwencji II wojny \u015bwiatowej, na tych ziemiach znale\u017ali sw\u00f3j dom, swoje miejsce w \u017cyciu, tu znale\u017ali prac\u0119 i zak\u0142adali rodzin\u0119. By\u0142 to czas bolesnych do\u015bwiadcze\u0144, ale te\u017c ogromnego entuzjazmu i nadziei. Dzieci\u0119c\u0105 rado\u015bci\u0105 nape\u0142nia\u0142 ka\u017cdy najmniejszy sukces: pierwsze znajomo\u015bci i przyja\u017anie, otrzymanie mieszkania, pierwsze zarobione pieni\u0105dze, pierwsze zakupy. Sytuacja stabilizowa\u0142a si\u0119 i normalnia\u0142a. I je\u015bli dobrze przypominacie sobie tamte czasy, to wiecie, \u017ce mi\u0119dzy innymi Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyczyni\u0142 si\u0119 do tego, \u017ce zdecydowali\u015bcie si\u0119 tu pozosta\u0107 i z nadziej\u0105 podj\u0105\u0107 na nowo \u017cycie. W\u0142a\u015bnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 t\u0105 instytucj\u0105, kt\u00f3ra integrowa\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska, tworzy\u0142a wsp\u00f3ln\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119, szczeg\u00f3lne \u201emiejsce\u201d, w kt\u00f3rym wszyscy si\u0119 spotykali i mogli si\u0119 czu\u0107 jak u siebie w domu, bo \u0142\u0105czy\u0142a ich jedna wiara, wsp\u00f3lne idea\u0142y, pragnienia i d\u0105\u017cenia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ukazuj\u0105c Boga, g\u0142osi\u0142 nadziej\u0119. W \u017cyciu spo\u0142ecznym wnosi\u0142 optymizm, ukazywa\u0142 sens trudu i wysi\u0142ku, ofiar i wyrzecze\u0144, wyzwala\u0142 poczucie odpowiedzialno\u015bci. Jednym s\u0142owem by\u0142 wychowawc\u0105, przewodnikiem, nauczycielem. Ta wychowawcza funkcja Ko\u015bcio\u0142a nie sko\u0144czy\u0142a si\u0119. Chc\u0119 powiedzie\u0107 wi\u0119cej: jak kiedy\u015b, tak i dzi\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest potrzebny ka\u017cdemu z nas, rodzinie, spo\u0142ecze\u0144stwu, narodowi, pa\u0144stwu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

To fragment listu pasterskiego, przes\u0142anego do wiernych przez metropolit\u0119 wroc\u0142awskiego Henryka kardyna\u0142a Gulbinowicza, dnia 8 wrze\u015bnia 1995 roku z okazji jubileuszu 50-lecia polskiego \u017cycia ko\u015bcielnego na Dolnym \u015al\u0105sku. List oddaje istot\u0119 rzeczy, pokazuje jak\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki na terenach przywr\u00f3conych Polsce po II wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dzieje si\u00f3str boromeuszek. Muzeum w Wodzis\u0142awiu \u015al\u0105skim.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zaj\u0119cie Dyhernfurth (Brzeg Dolny) przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 odby\u0142o si\u0119 bez walki. Miasto by\u0142o opustosza\u0142e, ludno\u015b\u0107 cywilna wysz\u0142a z miasta na rozkaz niemieckich w\u0142adz wojskowych. Wyjecha\u0142 tak\u017ce ksi\u0105dz Ludwik Kafurke, ostatni niemiecki proboszcz ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Wahren (Warzy\u0144), kt\u00f3ry nakaza\u0142 wywiezienie XVIII-wiecznego dzwonu, wa\u017c\u0105cego oko\u0142o 180 kg.<\/p>\n\n\n\n

Tak\u017ce ewangelicki pastor Wilhelm Sturmer z Rynku w Dyhernfurth, nakaza\u0142 wywiezienie dokumentacji ko\u015bcielnej oraz wyposa\u017cenia \u015bwi\u0105tyni. W mie\u015bcie pozosta\u0142y siostry boromeuszki wraz z ksi\u0119dzem kapelanem Rainerem Gutsfeldem. Nie wiadomo jakich u\u017cy\u0142y argument\u00f3w, by przekona\u0107 niemieckie w\u0142adze wojskowe o konieczno\u015bci pozostania w Brzegu Dolnym.<\/p>\n\n\n\n

Warto w tym miejscu przytoczy\u0107 scen\u0119, jaka rozegra\u0142a si\u0119 w klasztorze si\u00f3str boromeuszek w Trzebnicy. Kiedy prze\u0142o\u017cona by\u0142a przeciwna opuszczeniu klasztoru, m\u0142ody niemiecki oficer, stoj\u0105c przed najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105 zakonu \u2013 przyzwyczajony do honorowania prze\u0142o\u017conych \u2013 w pewnej chwili ukl\u0105k\u0142 przed siedz\u0105c\u0105 na krze\u015ble zakonnic\u0105 dla okazania jej szacunku. Prze\u0142o\u017cona Matka Konstantyna wyci\u0105gn\u0119\u0142a swoj\u0105 r\u0119k\u0119 nad jego g\u0142ow\u0119 w ge\u015bcie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa i powiedzia\u0142a: \u201eNasze miejsce jest tutaj. Nigdzie nie pojedziemy. Jaki los nam Opatrzno\u015b\u0107 zgotuje, taki przyjmiemy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych siostry chcia\u0142y pozosta\u0107, nale\u017cy szuka\u0107 nie tylko w ich osobistym przywi\u0105zaniu do tego miejsca, ale tak\u017ce w tym, \u017ce mia\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci za ludzi chorych i starych, kt\u00f3rymi si\u0119 opiekowa\u0142y, a kt\u00f3rych nie mo\u017cna by\u0142o zabra\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pozosta\u0142e w Brzegu Dolnym siostry wraz z kapelanem sta\u0142y si\u0119 dla przyje\u017cd\u017caj\u0105cych Polak\u00f3w pierwszymi opiekunkami duchowymi. W Kronice parafii Matki Bo\u017cej Szkaplerznej w Brzegu Dolnym pod rokiem 1945 zanotowano: W kaplicy klasztornej odbywaj\u0105 si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwa dla Polak\u00f3w, podczas kt\u00f3rych lud Polski \u015bpiewa pie\u015bni w j\u0119zyku ojczystym i s\u0142ucha kazania polskiego<\/em>. Siostry zakonne, podobnie jak i przybywaj\u0105cy do Brzegu Dolnego Polacy, by\u0142y nara\u017cone na gwa\u0142ty i grabie\u017ce ze strony \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej. Kilka si\u00f3str zakonnych zosta\u0142o zabitych przez \u201ewyzwolicieli\u201d, kt\u00f3rzy najpierw je zgwa\u0142cili. W tym miejscu warto wspomnie\u0107 o pierwszej polskiej ofierze w Brzegu Dolnym \u2013 we wrze\u015bniu 1945 zosta\u0142 zabity przez \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej Piotr Szmoto\u0142och, kt\u00f3ry chcia\u0142 udzieli\u0107 pomocy gwa\u0142conym Niemkom. By\u0142 to pierwszy Polak pochowany na miejscowym cmentarzu w Warzyniu.<\/p>\n\n\n\n

Mimo wielu przeciwno\u015bci, boromeuszki ju\u017c w 1946 roku otworzy\u0142y szpital im. \u015bw. Jadwigi, z oddzia\u0142em chirurgicznym i ginekologiczno-po\u0142o\u017cniczym. Przez pierwszy rok siostry radzi\u0142y sobie same. Dopiero w 1947 przyby\u0142 pierwszy lekarz, chirurg, dr med. Wilhelm Maak. W pa\u017adzierniku 1949 szpital zosta\u0142 upa\u0144stwowiony i zmieniono jego nazw\u0119 na Szpital Rejonowy im. Ma\u0142gorzaty Fornalskiej. Pomimo prowadzonej przez siostry boromeuszki po\u017cytecznej spo\u0142ecznie dzia\u0142alno\u015bci medycznej stosunek w\u0142adz do nich pozostawa\u0142 negatywny. W 1949 pos\u0105dzano je o rozsiewanie \u201eantypa\u0144stwowej propagandy o wojnie\u201d oraz utrzymywanie \u201ekontakt\u00f3w listownych z Ameryk\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 1950 roku oskar\u017cano siostry o dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywrotow\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na \u201es\u0142uchaniu wrogich, zagranicznych rozg\u0142o\u015bni\u201d. Jesieni\u0105 tego samego roku w\u0142adze ukara\u0142y grzywn\u0105 ks. dziekana Wac\u0142awa Doma\u0144skiego z Wo\u0142owa. Ksi\u0105dz wydrukowa\u0142 bez uzgodnienia z miejscowym Zarz\u0105dem Miejskim, zaproszenia na misj\u0119 ojc\u00f3w redemptoryst\u00f3w, kt\u00f3rzy rozdawali wiernym obrazki z wizerunkiem \u015bw. Andrzeja Boboli oraz tekstem: Polecajmy si\u0119 mu i m\u00f3dlmy si\u0119 za jego przyczyn\u0105 o ochronienie nas od hord rosyjskich i bolszewizmu i o utrzymanie prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W 1951 roku pr\u00f3bowano oskar\u017cy\u0107 ks. Jana Puka z parafii w Brzegu Dolnym o spekulacj\u0119 (je\u017adzi\u0142 do Wroc\u0142awia, gdzie w teczce wozi\u0142 co\u015b ci\u0119\u017ckiego<\/em>). Natomiast w 1953 ks. Cie\u015bluk z Wo\u0142owa us\u0142ysza\u0142, \u017ce w dniu 1 maja specjalnie celebrowa\u0142 dwie msze, by odci\u0105gn\u0105\u0107 ludzi od pochodu<\/em>. Ksi\u0105dz Dominik Augustia\u0144ski te\u017c si\u0119 narazi\u0142, bo odm\u00f3wi\u0142 bicia w dzwony w dniu pogrzebu Stalina. Informacje o dzia\u0142alno\u015bci ksi\u0119\u017cy pochodzi\u0142y z raport\u00f3w agent\u00f3w UB. W 1949 roku Stanis\u0142aw Jarz\u0105bek, szef wo\u0142owskiego Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego m\u00f3wi\u0142 podczas jednej z odpraw: A\u017ceby mie\u0107 wyniki w swojej pracy, musimy posiada\u0107 dobr\u0105 i celow\u0105 agentur\u0119. Musimy r\u00f3\u017cnicowa\u0107 kler, by jednych wykorzystywa\u0107 przeciwko reakcyjnemu dzia\u0142aniu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jesieni\u0105 1945 roku do Brzegu Dolnego przyby\u0142 transport wysiedle\u0144c\u00f3w ze \u015aniatynia wraz z siostrami zakonnymi ze Zgromadzenia Si\u00f3str Franciszkanek Rodziny Maryi. By\u0142y one piel\u0119gniarkami i udziela\u0142y pomocy potrzebuj\u0105cym, tak w czasie transportu, jak i p\u00f3\u017aniej, po osiedleniu w nowym miejscu.<\/p>\n\n\n\n

Za pocz\u0105tek dzia\u0142alno\u015bci polskiej administracji ko\u015bcielnej w Brzegu Dolnym uznaje si\u0119 przybycie do Warzynia w styczniu 1946 roku ksi\u0119dza Edmunda Wi\u0105cka. W maju 1946 do Brzegu Dolnego przyjecha\u0142a s. Zofia Bieg\u00f3wka ze Zgromadzenia Si\u00f3str Franciszkanek, kt\u00f3ra zosta\u0142a kierowniczk\u0105 Przedszkola Parafialnego im. \u015bw. Teresy. Znalaz\u0142o tam opiek\u0119 oko\u0142o stu dzieci. W czerwcu 1946 do Brzegu przyjecha\u0142 ks. Jan Puk, proboszcz ze \u015aniatynia wraz z ks. Tadeuszem Wojciechowskim, wikariuszem \u015bniaty\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni. Przywie\u017ali ze sob\u0105 obraz Matki Bo\u017cej Szkaplerznej nazywanej \u201e\u015aniaty\u0144sk\u0105 Kr\u00f3low\u0105\u201d. Ksi\u0105dz Puk otrzyma\u0142 skierowanie do parafii w Warzyniu a ksi\u0105dz Wi\u0105cek obj\u0105\u0142 parafi\u0119 w Krzydlinie Ma\u0142ej i Wielkiej oraz w Lubi\u0105\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

Od 1 wrze\u015bnia 1946 ks. Wojciechowski zosta\u0142 mianowany katechet\u0105 w Bochni, a w listopadzie wyjecha\u0142 wraz z transportem ludno\u015bci niemieckiej ks. R. Gutsfeld. Obowi\u0105zki kapelana w klasztorze przej\u0105\u0142 ks. Puk. Pe\u0142ni\u0142 je do 1947, do czasu przybycia ks. Jana Blaschke. Parafia w Warzyniu pw. Wszystkich \u015awi\u0119tych obejmowa\u0142a w tym czasie trzy ko\u015bcio\u0142y (pw. Wszystkich \u015awi\u0119tych w Warzyniu, pw. Podniesienia Krzy\u017ca w Jod\u0142owicach oraz pw. Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi w Radeczu) oraz dwie kaplice (pw. \u015bw. Jadwigi i klasztorn\u0105 pw. Opieki \u015bw. J\u00f3zefa w Brzegu Dolnym). Terytorialnie parafia nale\u017ca\u0142a do rozleg\u0142ych, obejmuj\u0105c swoim zasi\u0119giem Brzeg Dolny oraz okoliczne wioski: Warzy\u0144, \u017berk\u00f3wek, \u017berk\u00f3w, Bukowice, Radecz, Wa\u0142y, Kr\u0119sko, Pysz\u0105c\u0105, Jod\u0142owice i Stary Dw\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsz\u0105 wielk\u0105 uroczysto\u015bci\u0105 religijn\u0105 w mie\u015bcie by\u0142o \u015bwi\u0119to Kr\u00f3lowej Korony Polskiej 3 maja 1946 roku. Uroczysto\u015bciom przewodzi\u0142 ks. Edmund Wi\u0105cek, w asy\u015bcie ks. J\u00f3zefa Wanatowicza. Ten ostatni wyg\u0142osi\u0142 podnios\u0142e kazanie, a na zako\u0144czenie od\u015bpiewano hymn \u201eBo\u017ce co\u015b Polsk\u0119\u201d. Drugim wielkim \u015bwi\u0119tem by\u0142o Bo\u017ce Cia\u0142o. Pierwsza procesja po wojnie prowadzi\u0142a od kaplicy klasztornej wzd\u0142u\u017c Alei Jerozolimskich. Uroczysto\u015b\u0107 zosta\u0142a odnotowana w \u201eKronice parafialnej\u201d: Mieszka\u0144cy miasta i wiosek, inteligencja i prostaczkowie; ch\u0142op, robotnik i urz\u0119dnik, starzy i m\u0142odzi wsp\u00f3lnymi pomys\u0142ami i si\u0142ami przygotowali samorzutnie nast\u0119pne o\u0142tarze rozrzucone po ulicach miasta<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza po wojnie uroczysto\u015b\u0107 ku czci \u015bw. Jadwigi, patronki \u015al\u0105ska, mia\u0142a miejsce 18 pa\u017adziernika 1946 roku. Godnym odnotowania jest tak\u017ce fakt pierwszej po wojnie pielgrzymki mieszka\u0144c\u00f3w Brzegu Dolnego na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119 w 290. rocznic\u0119 \u015blub\u00f3w Jana Kazimierza, kt\u00f3rzy uczestniczyli w uroczysto\u015bciach 8 wrze\u015bnia 1946 roku.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug zapis\u00f3w w dokumentacji parafii MB Szkaplerznej (obecnie Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny z G\u00f3ry Karmel) pierwszym ochrzczonym dzieckiem 2 stycznia 1946 roku by\u0142 Julian Marian Mytych z Wa\u0142\u00f3w. Pierwszy odnotowany \u015blub zawarli 28 sierpnia 1945 Helena Piechota i Ignacy Riwo\u0144 z Brzegu Dolnego. \u015alubu udzieli\u0142 ks. Wac\u0142aw Doma\u0144ski z Wo\u0142owa. Pierwszy zapisany zgon dotyczy\u0142 Wojciecha Krzemienieckiego ze \u015aniatynia, kt\u00f3ry zmar\u0142 1 marca 1946 roku.<\/p>\n\n\n\n

W grudniu 1947 do klasztoru przyby\u0142 kapelan ks. pra\u0142at Blaschke (1875\u20131961), zwany popularnie \u201eKsi\u0119dzem Staruszkiem\u201d. Z pochodzenia by\u0142 Czechem, osob\u0105 pe\u0142n\u0105 skromno\u015bci i dobroci. W \u201eKronice\u201d zapisano, \u017ce dla ka\u017cdego mia\u0142 dobre s\u0142owo, a dla dzieci cukierki. Znakomicie gra\u0142 na skrzypcach i uprawia\u0142 turystyk\u0119 wysokog\u00f3rsk\u0105<\/em>. Mimo podesz\u0142ego wieku aktywnie wspomaga\u0142 prac\u0119 duszpastersk\u0105 ksi\u0119dza Puka. Szczeg\u00f3lnie upodoba\u0142 sobie nabo\u017ce\u0144stwa majowe i pa\u017adziernikowe w ko\u015bciele w Warzyniu. Prowadzi\u0142 \u017cycie ascetyczne, dla si\u00f3str boromeuszek w Brzegu Dolnymi i Trzebnicy przygotowywa\u0142 konferencje. Zmar\u0142 w niedziel\u0119 11 czerwca 1961 i zgodnie z \u017cyczeniem zosta\u0142 pochowany na cmentarzu przy Alejach Jerozolimskich. Obowi\u0105zki kapelana w klasztorze przej\u0105\u0142 ks. Franciszek Stuba, wy\u015bwi\u0119cony w 1944 w Holandii.<\/p>\n\n\n\n

Siostry boromeuszki (podleg\u0142e domowi w Trzebnicy) i siostry franciszkanki (podleg\u0142e domowi w Poznaniu) by\u0142y dwoma zakonami \u017ce\u0144skimi, kt\u00f3re pomimo trudno\u015bci regularnie prowadzi\u0142y w latach 1945\u20131951 dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywn\u0105 na terenie Brzegu Dolnego.<\/p>\n\n\n\n

Powi\u0119kszaj\u0105ca si\u0119 liczba ludno\u015bci w Brzegu Dolnym i okolicach spowodowa\u0142a konieczno\u015b\u0107 pozyskania opuszczonego ko\u015bcio\u0142a protestanckiego w Rynku. Oto zapis z \u201eKroniki\u201d, odnosz\u0105cy si\u0119 do tego faktu: Mieszka\u0144cy Brzegu Dolnego domagaj\u0105 si\u0119 zmiany zboru protestanckiego \u2013 stoj\u0105cego na Rynku w Brzegu Dolnym \u2013 na ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, gdzie duchowo zespoleni czu\u0107 si\u0119 chc\u0105 na tych ziemiach jak u siebie, a ko\u015bci\u00f3\u0142 wejdzie w posiadanie prawych w\u0142a\u015bcicieli katolik\u00f3w. W kr\u00f3tkim czasie, dzi\u0119ki przychylno\u015bci w\u0142adz, \u015bwi\u0105tynia na Rynku zostaje oddana do u\u017cytku katolickiej parafii Warzy\u0144. Zaraz te\u017c wsp\u00f3lnymi si\u0142ami przyst\u0105piono do odnowienia i urz\u0105dzenia ko\u015bcio\u0142a. Za patronk\u0119 obrano Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 Szkaplerzn\u0105, kt\u00f3rej obraz ze \u015bwi\u0105tyni \u015bniaty\u0144skiej umieszczono w g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak zapisano w \u201eKronice\u201d: erygowanie nowej \u015bwi\u0105tyni po\u0142\u0105czono z odpustem w parafii w dniu 16 lipca 1947 roku. By\u0142 to pierwszy po wojnie odpust w Brzegu Dolnym.<\/em> W tym miejscu musz\u0119 odnie\u015b\u0107 si\u0119 do dw\u00f3ch kwestii. Pierwsza dotyczy faktu erygowania \u015bwi\u0105tyni \u2013 kt\u00f3rego faktycznie nie by\u0142o. \u015awi\u0105tynia zosta\u0142a po prostu zaadaptowana na potrzeby obrz\u0105dku katolickiego. Druga kwestia odnosi si\u0119 do samego przej\u0119cia \u015bwi\u0105tyni ewangelickiej pod k\u0105tem istniej\u0105cego prawa, z przekazaniem jej w r\u0119ce ko\u015bcio\u0142a katolickiego. By\u0142 to proceder bardzo cz\u0119sto spotykany na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Parafie katolickie cz\u0119sto przejmowa\u0142y \u015bwi\u0105tynie protestanckie za zgod\u0105 lokalnych w\u0142adz.<\/p>\n\n\n\n

Na te ziemie przyje\u017cd\u017ca\u0142y ca\u0142e wioski lub miasteczka, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy byli przywi\u0105zani do swojej wiary, ksi\u0119dza, patrona ko\u015bcio\u0142a. Lokalnym w\u0142adzom zale\u017ca\u0142o, by zatrzyma\u0107 ich na tym terenie. \u0141atwo wi\u0119c zgadzano si\u0119 na przejmowanie protestanckich \u015bwi\u0105ty\u0144, cho\u0107by z naruszeniem prawa.<\/p>\n\n\n\n

Religia jest w tej chwili najsilniejsz\u0105, je\u017celi nie jedyn\u0105 wi\u0119zi\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 tych wszystkich nie znaj\u0105cych si\u0119 jeszcze, wykorzenionych z odwiecznych siedzib i nie maj\u0105cych jeszcze dzielnicowego oblicza Polak\u00f3w. A t\u0142umom tym przewodzili duchowni, dziel\u0105cy los osadnik\u00f3w i r\u00f3wnie jak oni cz\u0119sto niedojadaj\u0105cy. Kto widzia\u0142 ten widok, spokojny jest o przysz\u0142o\u015b\u0107 Ziem Odzyskanych<\/em> \u2013 pisano zaraz po wojnie w niewielkiej broszurze dotycz\u0105cej warunk\u00f3w ludno\u015bci polskiej na terenach przej\u0119tych przez Niemc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Bezpo\u015brednio po zako\u0144czeniu wojny w\u0142adza musia\u0142a \u201eob\u0142askawi\u0107\u201d Ko\u015bci\u00f3\u0142. Szczeg\u00f3lnie by\u0142o to wa\u017cne na Ziemiach Odzyskanych, na kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 jedyn\u0105 akceptowan\u0105 i szanowan\u0105 instytucj\u0105. Stanowi\u0142 ostoj\u0119 \u017cycia narodowego dla przyby\u0142ych na te tereny Polak\u00f3w, pozbawionych dom\u00f3w na Wschodzie. W pierwszych latach po wojnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 dla w\u0142adzy wa\u017cnym czynnikiem stabilizacji. Prof. \u017baryn pisa\u0142: komuni\u015bci polscy nie zdecydowali si\u0119 na prowadzenie otwartej walki z Ko\u015bcio\u0142em. Lansowano polityk\u0119 wzajemnego \u201emijania\u201d si\u0119 pa\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a, materii i ducha.<\/em> Od jesieni 1947 w\u0142adza komunistyczna rozpocz\u0119\u0142a inn\u0105, coraz bardziej represyjn\u0105 polityk\u0119 wobec duchowie\u0144stwa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki stawa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym, obok niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia, elementem, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142o podporz\u0105dkowa\u0107. Inaczej ni\u017c w przypadku podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, kt\u00f3re komuni\u015bci zamierzali fizycznie zlikwidowa\u0107, Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Polsce mia\u0142 by\u0107 podporz\u0105dkowany komunistom i \u015bwiadczy\u0107 o ich rzekomej tolerancji.<\/p>\n\n\n\n

Nie wiadomo, czy w latach 50. prymas Wyszy\u0144ski rzeczywi\u015bcie powiedzia\u0142 przypisywane mu s\u0142owa, \u017ce \u201eupadek komunizmu zacznie si\u0119 w Polsce\u201d. Wa\u017cne, \u017ce postawa prymasa i Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce w istotny spos\u00f3b si\u0119 do tego przyczyni\u0142y. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 pierwsz\u0105 instytucj\u0105 w totalitarnym systemie komunistycznym, kt\u00f3ra da\u0142a odp\u00f3r w\u0142adzy i ograniczy\u0142a jej zap\u0119dy w narzucaniu narodowi komunizmu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Powstanie nowej katolickiej \u015bwi\u0105tyni na dolnobrzeskim Rynku, zako\u0144czy\u0142 okres pionierski, w kt\u00f3rym tworzy\u0142a si\u0119 administracja ko\u015bcielna, po\u0142\u0105czona z procesem wymiany ludno\u015bci. Ko\u015bci\u00f3\u0142 MB Szkaplerznej sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 parafii, z uwagi na oddalony od centrum miasta ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny w Warzyniu. Zaczyna\u0142 si\u0119 nowy, wcale nie \u0142atwiejszy, a najcz\u0119\u015bciej nawet trudniejszy dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Brzegu Dolnym, okres koegzystencji w warunkach systemu komunistycznego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najstarsi spo\u015br\u00f3d nas, w konsekwencji II wojny \u015bwiatowej, na tych ziemiach znale\u017ali sw\u00f3j dom, swoje miejsce w \u017cyciu, tu znale\u017ali prac\u0119 i zak\u0142adali rodzin\u0119. By\u0142 to czas bolesnych do\u015bwiadcze\u0144, ale te\u017c ogromnego entuzjazmu i nadziei. Dzieci\u0119c\u0105 rado\u015bci\u0105 nape\u0142nia\u0142 ka\u017cdy najmniejszy sukces: pierwsze znajomo\u015bci i przyja\u017anie, otrzymanie mieszkania, pierwsze zarobione pieni\u0105dze, pierwsze zakupy. Sytuacja stabilizowa\u0142a si\u0119… Czytaj dalej Pocz\u0105tki dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Brzegu Dolnym po II wojnie \u015bwiatowej<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":2578,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[366],"tags":[],"class_list":["post-2577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-45","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2577"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2580,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2577\/revisions\/2580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}