{"id":2561,"date":"2024-10-21T13:32:29","date_gmt":"2024-10-21T11:32:29","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2561"},"modified":"2024-10-21T13:33:37","modified_gmt":"2024-10-21T11:33:37","slug":"karpaty-lacza-cz-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2561","title":{"rendered":"Karpaty \u0142\u0105cz\u0105 cz. 2"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>XXXIII Forum Ekonomiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wracamy ponownie do konferencji w Karpaczu z pocz\u0105tku wrze\u015bnia br. W poprzednim numerze PJC przytoczyli\u015bmy fragment jednego z setek paneli. Jego tematem by\u0142a Europa Karpat oraz potencja\u0142, jaki drzemie w pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej. Obok przytaczanego ju\u017c wyst\u0105pienia <strong>Mateusza Morawieckiego <\/strong>chcemy teraz przywo\u0142a\u0107 ciekawsze wypowiedzi pozosta\u0142ych panelist\u00f3w. Przypominamy, \u017ce moderatorem rozmowy by\u0142 Jacek Karnowski, a uczestnikami poza by\u0142ym premierem byli: <strong>Jan Majchrowski<\/strong>, profesor prawa na Uniwersytecie Warszawskim, politolog, cz\u0142onek Trybuna\u0142u Stanu, <strong>Bogdan Rzo\u0144ca<\/strong>, europose\u0142, polski polityk, nauczyciel i samorz\u0105dowiec, <strong>Maciej Szymanowski<\/strong>, dyrektor Instytutu Wsp\u00f3\u0142pracy Polsko-W\u0119gierskiej im. Wac\u0142awa Felczaka oraz <strong>Markijan Malski<\/strong> z Ukrainy, dziekan Wydzia\u0142u Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Lwowskiego Uniwersytetu Pa\u0144stwowego i <strong>P\u00e9ter T\u00f6rcsi<\/strong> z W\u0119gier, dyrektor Centrum Praw Podstawowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jacek Karnowski:<\/strong> Jak Panowie widzicie, perspektywy Europy \u015arodkowo-Wschodniej w obliczu kryzysu, w obliczu wyzwa\u0144, w obliczu tego, co si\u0119 dzia\u0142o, co si\u0119 dzieje?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bogdan Rzo\u0144ca:<\/strong> Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 Panu Marsza\u0142kowi Kuchci\u0144skiemu za zaproszenie, za kontynuacj\u0119 tej fajnej idei Europy Karpaty. G\u00f3r, przyjaznych po prostu normalnym, zwyk\u0142ym ludziom. Prosz\u0119 Pa\u0144stwa, m\u00f3wimy o Europie \u015arodkowo-Wschodniej, a wi\u0119c troch\u0119 o \u015arodkowo-Wschodniej, troch\u0119 o \u015arodkowo-Zachodniej, troch\u0119 o \u015arodkowo-P\u00f3\u0142nocnej i troch\u0119 o \u015arodkowo-Po\u0142udniowej. A tak naprawd\u0119 powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o \u015brodku Unii Europejskiej, czyli w\u0142a\u015bnie o tych miejscach, pa\u0144stwach w Europie, kt\u00f3re s\u0105, jak to w\u0142a\u015bnie Milan Kundera kiedy\u015b nazwa\u0142 \u2013 wsp\u00f3lnot\u0105 los\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest jedno z pi\u0119kniejszych okre\u015ble\u0144 tych wielu narod\u00f3w, pa\u0144stw, tej ca\u0142ej historii, tego dziedzictwa, polityki, wyzwa\u0144 na przestrzeni wiek\u00f3w i to wszystko musi mie\u0107 dalszy ci\u0105g. Natomiast, no niestety, powiem \u2013 nikt bardziej nie os\u0142abi\u0142 Europy \u015arodkowej, jak zrobi\u0142a to ostatnio Unia Europejska. No zatrzymanie pieni\u0119dzy z Krajowych Plan\u00f3w Odbudowy, nale\u017cnych nam pieni\u0119dzy, i Polakom, i W\u0119grom, to jest po prostu ewidentne os\u0142abienie gospodarcze \u015brodka Europy.<\/p>\n\n\n\n<p>Za to przyjdzie zap\u0142aci\u0107 prawdopodobnie ca\u0142ej Europie. Ja si\u0119 tym martwi\u0119, ja si\u0119 z tego nie ciesz\u0119, ale po prostu by\u0142em przy tych wszystkich akcjach wstrzymywania pieni\u0119dzy tam w Parlamencie Europejskim i uwa\u017cam, \u017ce to by\u0142o bardzo \u017cenuj\u0105ce, bardzo nieprawdziwe, fatalne i po prostu szkodliwe generalnie dla Unii Europejskiej. I wielka szkoda, \u017ce to si\u0119 zadzia\u0142o, bo przypuszczam, \u017ce my nie skonsumujemy tych pieni\u0119dzy, kt\u00f3re s\u0105 dla nas przeznaczone, w\u0142a\u015bnie z tych Plan\u00f3w Odbudowy. I c\u00f3\u017c jeszcze chc\u0119 powiedzie\u0107. \u017be Europa \u015arodkowa oczywi\u015bcie ma swoje ogromne szanse, ale ja bym ich nie upatrywa\u0142 tylko w tym, \u017ce nagle w Europie \u015arodkowej pojawiaj\u0105 si\u0119 rz\u0105dy prawicowe albo lewicowe. My powinni\u015bmy w\u0142a\u015bnie zej\u015b\u0107 w dyskusji o rozwoju Europy \u015arodkowej na ni\u017cszy poziom. Na poziom samorz\u0105du na przyk\u0142ad, poziom regionu, poziom miast, gmin. Tam trzeba budowa\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wagi Europy \u015arodkowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli b\u0119dziemy tylko \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119, m\u00f3wi\u0107 o Europie \u015arodkowej w kontek\u015bcie rz\u0105d\u00f3w, polityki, no to zawsze b\u0119dzie tak jak by\u0142o. Czyli swoje wp\u0142ywy w Europie \u015arodkowej chce mie\u0107 Rosja, swoje wp\u0142ywy chc\u0105 mie\u0107 Niemcy, chc\u0105 mie\u0107 Francuzi. Oczywi\u015bcie tak\u017ce Stany Zjednoczone i dochodz\u0105 do tego Chiny. Wi\u0119c na pewno ten kontekst \u2013 kto rozszarpuje Europ\u0119 \u015arodkow\u0105, albo powiedzia\u0142bym, kto nie pozwala rozwija\u0107 si\u0119 Europie \u015arodkowej. To powinien by\u0107 temat na d\u0142u\u017csz\u0105 debat\u0119. Kto po prostu nie chce silnej Europy \u015arodkowej. My dobrze wiemy, kto jej nie chcia\u0142 w przesz\u0142o\u015bci i tu si\u0119 wiele nie zmieni\u0142o. Tak\u017ce jest dzisiaj ta sama sytuacja. Europa \u015arodkowa jest po prostu miejscem wp\u0142yw\u00f3w, powiedzmy transformowania pewnych inwestycji, kt\u00f3re przynosz\u0105 zyski nie Europie \u015arodkowej. To jest straszne.<\/p>\n\n\n\n<p>A wi\u0119c miejsca, w kt\u00f3rych powinna si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 praca nasza na rzecz Europy \u015arodkowej, to s\u0105 miejsca r\u00f3wnie\u017c poza t\u0105 wielk\u0105 polityk\u0105. A wi\u0119c przy Karpatach, przy g\u00f3rach, przy rzekach, przy uniwersytetach. My\u015bl\u0119, \u017ce przy dobrze rozumianej kulturze, w plac\u00f3wkach muzealnych. Tam pr\u00f3bujmy zmienia\u0107 my\u015blenie Europy \u015arodkowej, ale w takim kierunku, \u017ceby ci ludzie, kt\u00f3rzy tu mieszkaj\u0105, uwierzyli we w\u0142asne si\u0142y, uwierzyli w wag\u0119 Europy \u015arodkowej. I my\u015bl\u0119, \u017ce po prostu taki kierunek by\u0142by najlepszy, czyli praca na poziomie politycznym, na ile si\u0119 da, no i na tym ni\u017cszym poziomie.<\/p>\n\n\n\n<p>My\u015bmy w parlamencie, w tamtej kadencji, razem z panem ministrem Waszczykowskim, powo\u0142ali zesp\u00f3\u0142 Tr\u00f3jmorza. Zamierzamy go reaktywowa\u0107. W ci\u0105gu parunastu miesi\u0119cy, w tamtym roku ju\u017c robili\u015bmy kilka spotka\u0144, do zespo\u0142u Tr\u00f3jmorza przysz\u0142o kilkunastu europos\u0142\u00f3w. Chcemy teraz to rozszerzy\u0107 i m\u00f3wi\u0105c o Europie \u015arodkowej, poprzez pryzmat Tr\u00f3jmorza, poprzez oczywi\u015bcie NATO, poprzez Uni\u0119 Europejsk\u0105, poprzez r\u00f3\u017cnego rodzaju bilateralne sojusze, lepsze i gorsze, bo takie s\u0105 w Europie \u015arodkowej, spr\u00f3bowa\u0107 jeszcze raz powiedzie\u0107, \u017ce ten \u015brodek jest tak, jak m\u00f3wi\u0105 Chi\u0144czycy. Chi\u0144czycy m\u00f3wi\u0105, \u017ce jest wsch\u00f3d, zach\u00f3d, p\u00f3\u0142noc, po\u0142udnie i pi\u0105ty kierunek \u015bwiata, \u015brodek. I w\u0142a\u015bnie nasza praca, wszystkich, na r\u00f3\u017cnych poziomach powinna si\u0119 w tym kierunku obraca\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jacek Karnowski:<\/strong> No w\u0142a\u015bnie, co\u015b w tym jest, albo b\u0119dziemy dla siebie \u015brodkiem, centrum \u015bwiata, albo nas nie b\u0119dzie. Bardzo wa\u017cna ta uwaga. Teraz prosz\u0119 o zabranie g\u0142osu Pana Profesora Jana Majchrowskiego. Panie Profesorze, trzeba uczciwie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce te polskie inicjatywy, jednak spotka\u0142y si\u0119 z odd\u017awi\u0119kiem umiarkowanym \u2013 m\u00f3wimy o czasach rz\u0105d\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie, tak jak coraz mniej pa\u0144stw sta\u0107 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107, tak coraz mniej pa\u0144stw sta\u0107 na tak\u0105 prawdziw\u0105 polityk\u0119 regionaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jan Majchrowski:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119 za zaproszenie. To naprawd\u0119 wspania\u0142a okazja, \u017ceby tutaj m\u00f3wi\u0107. Odpowiadaj\u0105c na pytanie Pana redaktora, chcia\u0142bym nawi\u0105za\u0107 do tego, co powiedzia\u0142 pan premier. Przecie\u017c, tak powiem, by\u0142o to wyst\u0105pienie pe\u0142ne, a jednak na jeden aspekt zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119. Dlatego, \u017ce je\u015bli mowa o tym, o czym m\u00f3wi Pan pose\u0142, \u017ce nie ma jeszcze wystarczaj\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci tej jedno\u015bci, a jednak jeste\u015bmy bytem ukszta\u0142towanym r\u00f3wnie\u017c przez histori\u0119. To warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jeden aspekt, kt\u00f3ry umyka nam, a jest dzisiaj nies\u0142ychanie aktualny. Ot\u00f3\u017c my sami siebie, przede wszystkim w naszej cz\u0119\u015bci Europy, w tej Europie \u015brodkowo-wschodniej \u2013 nie myli\u0107 z Mitteleuropa, bo co prawda geograficznie podobnie, ale politycznie to zupe\u0142nie co innego \u2013 patrzyli\u015bmy na siebie, jak na pa\u0144stwa, kt\u00f3re wysz\u0142y spod dominacji Zwi\u0105zku Sowieckiego. \u017be mamy to do\u015bwiadczenie, \u017ce my wiemy, co to jest komunizm, wiemy, jak si\u0119 marksizm przepoczwarza, jak dzisiaj si\u0119 pojawia, jak ten wiatr wieje wschodni, wieje od zachodu, a ja bym chcia\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 Pa\u0144stwu uwag\u0119 na jedn\u0105 kwesti\u0119, kt\u00f3ra my\u015bl\u0119 rzeczywi\u015bcie umyka. Kwestia to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Ot\u00f3\u017c sp\u00f3jrzmy dalej w przesz\u0142o\u015b\u0107. W przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw Europy Zachodniej, my\u015bmy w naszej cz\u0119\u015bci Europy z r\u00f3\u017cnych przyczyn, tak si\u0119 po prostu sta\u0142o, nie prowadzili polityki kolonialnej. Nie byli\u015bmy imperialni i nie mieli\u015bmy takich aspiracji. W zwi\u0105zku z tym nie \u0142adowali\u015bmy si\u0119 ani do p\u00f3\u0142nocnej, ani do po\u0142udniowej, ani do \u015brodkowej Afryki, ani do Azji tej bli\u017cszej, ani do Azji tej dalszej. Nie budowali\u015bmy naszej si\u0142y w oparciu o \u2013 powiem to s\u0142owo \u2013 kryzys wieloletni i eksploatacj\u0119 innych. Nie tworzyli\u015bmy kompanii wschodnioindyjskich i tym podobnych. W zwi\u0105zku z tym dzisiaj, kiedy przychodzi wyzwanie dla Unii Europejskiej w postaci oczywistego kryzysu migracyjnego, ludzie w naszej cz\u0119\u015bci Europy bardzo s\u0142usznie zadaj\u0105 sobie pytanie \u2013 dlaczego my mamy ponosi\u0107 koszty tego kryzysu, kt\u00f3ry historycznie rzecz bior\u0105c nigdy by nie nast\u0105pi\u0142, gdyby nie by\u0142o ery kolonialnej. W moim przekonaniu jest to jaka\u015b sprawiedliwo\u015b\u0107 dziejowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cna powiedzie\u0107, stworzyli\u015bmy problem, ale si\u0119 tym problemem bardzo ch\u0119tnie podzielimy. I w\u0142a\u015bnie to jest ta \u015bwiadomo\u015b\u0107. My rzeczywi\u015bcie z pewnego punktu widzenia stanowimy wyra\u017an\u0105 odmienno\u015b\u0107. No i oczywi\u015bcie, tak jak zreszt\u0105 powiedzia\u0142 to pan premier Morawiecki, nie wszystkim si\u0119 to podoba, dlatego \u017ce stali\u015bmy si\u0119 po prostu czym\u015b, co mo\u017ce by\u0107 konkurencj\u0105. Przecie\u017c to traktowanie nas jako peryferii, ca\u0142y czas. To podwa\u017canie naszej aspiracji jest jednocze\u015bnie docenieniem naszych sukces\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak, w nas co\u015b takiego tkwi, \u017ce narody naszej cz\u0119\u015bci Europy b\u0119d\u0105 odczytywa\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 nie tylko jako ci, kt\u00f3rzy wyszli z biedy postkomunistycznej, ale jako kto\u015b, kto posiada pewne warto\u015bci historyczne, kt\u00f3re gdzie\u015b tam mo\u017ce na zachodzie Europy umkn\u0119\u0142y. Dlatego, \u017ce deprecjonuj\u0105c inicjatyw\u0119 Europy \u015arodkowo-Wschodniej mo\u017cna oczywi\u015bcie gra\u0107 pa\u0144stwami. My to widzimy. Mo\u017cna wywo\u0142ywa\u0107 problem z naszym czeskim s\u0105siadem, je\u015bli chodzi o pewn\u0105 elektrowni\u0119 i prowokowa\u0107 u nas kryzys energetyczny, kt\u00f3ry by\u0142by prawdopodobnie nie do uniesienia. Mo\u017cna prowadzi\u0107 najrozmaitsze gierki mi\u0119dzy tym czy innym rz\u0105dem, zarzuca\u0107 jednym tak\u0105 polityk\u0119, sk\u0142\u00f3ca\u0107. Natomiast chodzi o to, \u017ce to si\u0119 nie uda wtedy, kiedy spo\u0142ecze\u0144stwa naszej cz\u0119\u015bci Europy spojrz\u0105 na siebie jako na to\u017csamo\u015bciowych, bliskich sobie ludzi. To jest odpowied\u017a, jak tym kryzysom, wywo\u0142ywanym czasami przez Uni\u0119 \u2013 sprosta\u0107. Tak jak kryzys migracyjny.<\/p>\n\n\n\n<p>Co\u015b mi przysz\u0142o do g\u0142owy, jak odkr\u0119ca\u0142em wod\u0119 mineraln\u0105. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce organizatorzy dali tutaj szklan\u0105 butelk\u0119. Nie powiem nazwy wody, bo tego nie mo\u017cna reklamowa\u0107, ale ta nazwa odnosi si\u0119 do starej Polski. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, korek si\u0119 znakomicie oddziela, nie wisi na tym plastikowym drucie, co wymy\u015blono, prawda? Tak, prosz\u0119 Pa\u0144stwa. To jest odmienna jako\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jacek Karnowski:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo. Rzeczywi\u015bcie tutaj Pan Profesor zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na szans\u0119, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z tymi atakami. Kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie jest potwierdzona przez ataki. No i pan premier to pewnie potwierdzi, ale s\u0142ysza\u0142em takie m\u00f3wienie, \u017ce nie by\u0142o inicjatyw tak wyszydzanych jednocze\u015bnie i tak pilnie obserwowanych przez dyplomacj\u0119 mocarstw s\u0105siednich, jak V4 czy Tr\u00f3jmorze. To by\u0142o tak, \u017ce w prasie tej, powiedzmy, tak zwanej wolnej, zachodniej \u2013 szyderstwa ataki, ci\u0105g\u0142e podwa\u017canie mo\u017cliwo\u015bci i perspektyw, a jednocze\u015bnie bardzo precyzyjna obserwacja, \u017ceby przypadkiem tu co\u015b si\u0119 nie wy\u0142oni\u0142o. No i je\u017celi Pan Profesor m\u00f3wi o zbli\u017caniu r\u00f3wnie\u017c narod\u00f3w, to tutaj Instytut Wsp\u00f3\u0142pracy Polsko-W\u0119gierskiej imienia profesora Felczaka, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 i przez lata reprezentowa\u0142 profesor Maciej Szymanowski, jest \u015bwietnym przyk\u0142adem. Bo to nie tylko te wielkie inicjatywy, ale i nauka w\u0119gierskiego w szko\u0142ach \u015brednich. Mo\u017ce kto\u015b si\u0119 zarazi, mo\u017ce wyrosn\u0105 z tego hungary\u015bci, mo\u017ce pojad\u0105 na W\u0119gry. Wiele innych program\u00f3w. I do Pana, Panie Profesorze, kieruj\u0119 pytanie. Gdzie, patrz\u0105c na Pana do\u015bwiadczenia i do\u015bwiadczenia szersze, widzi Pan takie konkretne warstwy wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3re mo\u017cna budowa\u0107?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maciej Szymanowski:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119 za zaproszenie do dyskusji. Wydaje mi si\u0119, \u017ce nie tylko patrz\u0119 z perspektywy do\u015bwiadcze\u0144 z ostatnich lat. Ale korzysta\u0142em z wzor\u00f3w, dobrych wzor\u00f3w zagranicznych, czy chi\u0144skich. W\u015br\u00f3d instytut\u00f3w naukowych, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na uniwersytetach, w liczbie ponad pi\u0119ciuset. Uniwersytety maj\u0105 ju\u017c swoje instytuty od Stan\u00f3w Zjednoczonych do Polski. Korzystam z do\u015bwiadcze\u0144 niemieckich. Je\u017celi por\u00f3wnamy fundusze, kt\u00f3rymi operuj\u0105 instytucje o podobnym charakterze jak Instytut Felczaka, to widzimy, \u017ce te kilkana\u015bcie, czy kilkadziesi\u0105t stypendi\u00f3w, kt\u00f3re jeste\u015bmy w stanie rocznie zaproponowa\u0107, konfrontuje si\u0119 z kilkoma tysi\u0105cami. I \u017ce nie jest wszystko jedno, czy naukowcy ameryka\u0144scy \u2013 maj\u0105 do dyspozycji coraz wi\u0119cej stypendi\u00f3w niemieckich, na przyk\u0142ad na badania o Holokau\u015bcie i o dziejach II wojny \u015bwiatowej \u2013 czy tego nie maj\u0105. Wydaje mi si\u0119, \u017ce tutaj pa\u0144stwo polskie powinno bardzo mocno budowa\u0107 t\u0105 solidarno\u015b\u0107 wewn\u0105trz regionu, o czym wspomina\u0142 Pan Premier.<\/p>\n\n\n\n<p>Wracaj\u0105c troszeczk\u0119 do tych dobrych przyk\u0142ad\u00f3w, kiedy nasze stolice typu Warszawa, Krak\u00f3w, Praga, Bratys\u0142awa by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 faktycznie istniej\u0105cego Tr\u00f3jmorza. To by\u0142y miasta jak porty, w jakiej\u015b wielkiej wymianie handlowej, kt\u00f3ra si\u0119 przecie\u017c odbywa\u0142a mi\u0119dzy tymi pa\u0144stwami przez ca\u0142e stulecia. Potem to zosta\u0142o rozci\u0119te r\u00f3\u017cnymi granicami, r\u00f3\u017cnymi konfliktami. My\u015bl\u0119, \u017ce jest jednak taka pewna \u015bwiadomo\u015b\u0107, niewa\u017cne, czy w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w lewicowych, czy prawicowych, jest troch\u0119 polityk\u00f3w w naszych pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej, kt\u00f3rzy nie my\u015bl\u0105 tylko w kategoriach jednej kadencji, do nich po prostu trzeba trafia\u0107. Ale te\u017c trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie wszyscy sprzyjaj\u0105 idei \u015brodkowo-europejskiej, \u017ce trwa\u0142o chyba pe\u0142nych dziesi\u0119\u0107 lat zanim minister spraw zagranicznych Niemiec przyj\u0105\u0142 zaproszenie na spotkanie Grupy Wyszehradzkiej, chocia\u017c ma blisko z Berlina, wydawa\u0142oby si\u0119. Wi\u0119c pewne wiatry zawsze wia\u0142y, takie od\u015brodkowe si\u0142y, , ale te\u017c trzeba, my\u015bl\u0119, umie\u0107 doceni\u0107 w\u0142asne sukcesy.<\/p>\n\n\n\n<p>Europa \u015arodkowa nale\u017cy w ostatnich dw\u00f3ch dekadach z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci do jednego z najszybciej rozwijaj\u0105cych si\u0119 region\u00f3w \u015bwiata, nie tylko Europy. I to m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra chodzi do szk\u00f3\u0142, nad Wis\u0142\u0105, Dunajem, czy We\u0142taw\u0105, osi\u0105ga lepsze wyniki w testach PISA, ni\u017c m\u0142odzie\u017c w najwi\u0119kszych pa\u0144stwach. Dzi\u0119kuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jacek Karnowski:<\/strong> Wyra\u017anie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 zjawisko zainteresowania regionem i Europ\u0105 \u015arodkowo-Wschodni\u0105 i r\u00f3wnie\u017c bardziej na po\u0142udnie obszarem Ba\u0142kan\u00f3w. W\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy jeszcze niedawno pewnie 99% patrzy\u0142o na zach\u00f3d, a teraz s\u0105 takie zjawiska, grupy, jakie\u015b facebookowe, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie widz\u0105, \u017ce tu jest to \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maciej Szymanowski:<\/strong> Bez w\u0105tpienia, tak, tutaj troszeczk\u0119 najpierw facebook i r\u00f3\u017cne inne platformy spo\u0142eczno\u015bciowe zaszkodzi\u0142y, bo jak pyta\u0142em swoich student\u00f3w, czy byli w Pradze, w Krakowie, to oni o tym wszystkim wiedzieli, \u017ce by\u0142oby warto, a to wszystko wiedzieli w\u0142a\u015bnie z facebooka, nie mieli potrzeby tego bezpo\u015bredniego kontaktu. To si\u0119 troszeczk\u0119 zmienia, ale te\u017c si\u0119 zmienia dzi\u0119ki temu, \u017ce infrastruktura, ta p\u00f3\u0142noc-po\u0142udnie w ko\u0144cu zacz\u0119\u0142a by\u0107 budowana i wystarczy pojawi\u0107 si\u0119 na lotnisku w Warszawie i zobaczy\u0107 te samoloty, kt\u00f3re s\u0105 pe\u0142ne m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy lec\u0105 do Budapesztu i tych samolot\u00f3w jest 3, nawet do 4 dziennie i czasami s\u0105 to bardzo du\u017ce samoloty z 300-400 pasa\u017cerami, troch\u0119 gorzej to wygl\u0105da na innych kierunkach, ale tutaj si\u0119 zgadzam i tutaj te\u017c by\u0142bym optymist\u0105, ale musimy wr\u00f3ci\u0107 do tego rodzaju dobrych pomys\u0142\u00f3w, jak szeroka kolej, Budapeszt, Belgrad, Budapeszt i dalej na p\u00f3\u0142noc, no i doczeka\u0107 szcz\u0119\u015bliwie zako\u0144czenia Via Carpatii, kt\u00f3ra te\u017c jest kwesti\u0105 tej konferencji. Bo pami\u0119tam te dyskusje teoretyczne, jak by\u0142oby dobrze co\u015b takiego zbudowa\u0107, takie po\u0142\u0105czenie drogowe, no i ono si\u0119 buduje, faktycznie jest ju\u017c ca\u0142kiem zaawansowane w niekt\u00f3rych pa\u0144stwach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jacek Karnowski:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo, ju\u017c dzi\u015b bez Via Carpatia trudno sobie wyobrazi\u0107 nasze \u017cycie, podzi\u0119kowania wszystkim, kt\u00f3rzy si\u0119 do tego przyczynili. Na koniec witam serdecznie lekko sp\u00f3\u017anionego ale obecnego, za co dzi\u0119kuj\u0119, pana profesora Markijana Malskiego z Uniwersytetu Lwowskiego. I pytanie \u2013 jak ju\u017c ta zwyci\u0119ska wolna Ukraina usadzi si\u0119 w regionie, jak postrzega znaczenie tych relacji. Teraz s\u0105 to telefony: Bruksela, Stany Zjednoczone, Chiny, wielka polityka, bo to jest taki etap, ale p\u00f3\u017aniej, jak wybrzmi po\u0142o\u017cenie Ukrainy w kontek\u015bcie przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Markijan Malski: <\/strong>Szanowni Pa\u0144stwo, ja bardzo przepraszam za sp\u00f3\u017anienie na dzisiejszy panel. Na pewno trudno wyjecha\u0107 z kraju, kt\u00f3ry dzie\u0144 w dzie\u0144 walczy o swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Ca\u0142\u0105 noc ataki rosyjskie, Po\u0142tawa, szko\u0142a, szpital, 41 zabitych, 180 rannych, dzisiaj w nocy. U nas, we Lwowie, miasto spokojniejsze. Ca\u0142\u0105 noc pr\u0105du. Tak\u017ce sytuacja jest naprawd\u0119 trudna, dlatego jestem bardzo wdzi\u0119czny za zaproszenie i za temat dzisiejszego panelu. Czy Europa \u015arodkowa dzisiaj staje si\u0119 wa\u017cnym elementem polityki zagranicznej w Ukrainie? Ju\u017c niejednokrotnie podkre\u015bla\u0142em, \u017ce Europa \u015arodkowa staje si\u0119 g\u0142\u00f3wnym technologicznym instrumentem ukrai\u0144skiego pa\u0144stwa. Widzimy swoje miejsce w Centralnej Europie, korzystamy z tego do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re kraje centralnej Europy maj\u0105 w zwi\u0105zku z akcesj\u0105 do Unii Europejskiej. Dla nas to jest dobra lekcja. Korzystamy z niesamowitego wsparcia ca\u0142ej Unii Europejskiej, a szczeg\u00f3lnie ze strony pa\u0144stw Europy \u015arodkowej. Widzimy jak ta si\u0142a polityczna, ta moc Europy i Unii Europejskiej, nas wspiera. Wierzymy, \u017ce dzi\u0119ki pomocy naszych s\u0105siad\u00f3w, naszych przyjaci\u00f3\u0142 w UE zwyci\u0119\u017cymy w tej wojnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Europa ci\u0105gle prze\u017cywa jakie\u015b kryzysy. Na pewno \u017caden kraj nie jest tak zainteresowany w przezwyci\u0119\u017ceniu tych kryzys\u00f3w jak Ukraina. Liczymy na pomoc, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c dostali\u015bmy, pomoc wojskow\u0105, bro\u0144, amunicj\u0119, wsparcie kadry wojskowej r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w Europy \u015arodkowej i UE. Dzi\u0119kujemy bardzo wszystkim krajom za t\u0119 wymiany uchod\u017ac\u00f3w ukrai\u0144skich, kt\u00f3rych wojna zmusi\u0142a wyjecha\u0107 z kraju. Tutaj szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowania Polsce, w\u0142adzom, narodowi polskiemu za to, \u017ce przyj\u0119li chyba ponad 3 miliony ukrai\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w. To tak\u017ce wywo\u0142a\u0142o pewien problem w Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Unia Europejska przezwyci\u0119\u017cy\u0142a kryzys migracyjny, otworzy\u0142a swoje granice, stworzy\u0142a miejsca pracy dla ukrai\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w. Poza tym liczymy, \u017ce Unia Europejska i kraje Europy \u015arodkowej b\u0119d\u0105 aktywne w odbudowie Ukrainy. Nie tylko gospodarki, nie tylko infrastruktury, ale r\u00f3wnie\u017c w dziedzinie nowych standard\u00f3w zarz\u0105dzania pa\u0144stwem. Demokracja, rz\u0105dy prawa i tak dalej. Te mechanizmy dyplomatyczne na poziomie bilateralnym, na poziomie wielostronnym, oczywi\u015bcie maj\u0105 wielk\u0105 perspektyw\u0119, daj\u0105c nam szans\u0119. Ukraina ma swoj\u0105 formu\u0142\u0119 zako\u0144czenia wojny z Rosj\u0105. Wszyscy bardzo dobrze wiecie o tej pespektywie, wed\u0142ug kt\u00f3rej mo\u017cemy w ramach prawa do niepodleg\u0142o\u015bci zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119 w Rosji. Oczywi\u015bcie zawsze te\u017c podkre\u015blamy, \u017ce to nie tylko mechanizm zako\u0144czenia wojny w spos\u00f3b normalny i sprawiedliwy, ale to te\u017c mechanizm zbudowania nowego, mi\u0119dzynarodowego \u0142adu. Globalne forum pokoju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XXXIII Forum Ekonomiczne Wracamy ponownie do konferencji w Karpaczu z pocz\u0105tku wrze\u015bnia br. W poprzednim numerze PJC przytoczyli\u015bmy fragment jednego z setek paneli. Jego tematem by\u0142a Europa Karpat oraz potencja\u0142, jaki drzemie w pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej. Obok przytaczanego ju\u017c wyst\u0105pienia Mateusza Morawieckiego chcemy teraz przywo\u0142a\u0107 ciekawsze wypowiedzi pozosta\u0142ych panelist\u00f3w. Przypominamy, \u017ce moderatorem rozmowy by\u0142 Jacek&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2561\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Karpaty \u0142\u0105cz\u0105 cz. 2<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2562,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[366],"tags":[],"class_list":["post-2561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-45","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2561"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2565,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2561\/revisions\/2565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}