{"id":2503,"date":"2024-10-03T09:57:31","date_gmt":"2024-10-03T07:57:31","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2503"},"modified":"2024-10-03T09:57:31","modified_gmt":"2024-10-03T07:57:31","slug":"nowe-zjawiska-w-polskiej-literaturze-i-sztuce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2503","title":{"rendered":"Nowe zjawiska w polskiej literaturze i sztuce"},"content":{"rendered":"\n<p>Prezentujemy tu najbardziej kreatywnych polskich pisarzy i artyst\u00f3w. Niekt\u00f3rzy z nich tworz\u0105 awangard\u0119 literack\u0105 i artystyczn\u0105. Warto, by nasi Czytelnicy byli jako tako zorientowani, co si\u0119 dzieje w \u015bwiecie tw\u00f3rczym, bo poznawali zjawiska trudne, skomplikowane, ale wa\u017cne, bowiem one ods\u0142aniaj\u0105 now\u0105 polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Kornel Morawiecki od samego pocz\u0105tku, kiedy tworzy\u0142 \u201eGazet\u0119 Obywatelsk\u0105\u201d zwraca\u0142 uwag\u0119 na m\u0142ode pokolenie poet\u00f3w i prozaik\u00f3w, s\u0142usznie przewiduj\u0105c, \u017ce niekt\u00f3rzy z nich b\u0119d\u0105 wytycza\u0107 nowe drogi poezji awangardowej. I tak si\u0119 staje. Nie b\u00f3jmy si\u0119 wi\u0119c tego, co wymaga wi\u0119kszej uwagi ni\u017c zwyk\u0142a tradycyjna proza, czy klasyczny wiersz. Prosimy o listy, komentarze i krytyczne uwagi. B\u0119dziemy je tutaj publikowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-extra-large-font-size\">PIOTR LAMPRECHT<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tek znakomity i wci\u0105\u017c duchowo m\u0142ody poeta, a tak\u017ce prozaik, Piotr Lamprecht, duchowny, augustianin, autor ksi\u0105\u017cek: \u201eDyspensa\u201d, \u201eEwangelia gruzu\u201d, \u201ePude\u0142ko\u201d, \u201e\u015awiat\u0142o przy granicy\u201d, \u201eFabryka Papieru\u201d, t\u0142umaczony na w\u0119gierski i ukrai\u0144ski. Mieszka w Krakowie i jest cz\u0142onkiem Zarz\u0105du Stowarzyszenia Pisarzy Polskich w tym mie\u015bcie. Pisa\u0142em ju\u017c o nim na \u0142amach \u201eObywatelskiej\u201d. To jeden z pionier\u00f3w nowego, awangardowego nurtu literackiego w poezji, zwanego akreizmem. Poj\u0119cie to wzi\u0119\u0142o si\u0119 z j\u0119zyka greckiego i oznacza skrajno\u015b\u0107, kra\u0144cowo\u015b\u0107. Lamprecht w miar\u0119 rozwoju uwalnia\u0142 si\u0119 w strofach poetyckich od opowie\u015bci, fabu\u0142y, legendy, od nadmiaru historii, zacie\u015bnia\u0142 coraz bardziej formaln\u0105 stron\u0119 przekazu, a zarazem stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej zagadkowy, wieloznaczny i coraz bardziej inspiruj\u0105cy. Stawa\u0142 nad brzegiem j\u0119zyka, na skraju wiersza, bo dalej ju\u017c by\u0142o tylko milczenie. Dalej ju\u017c w poezji nie mo\u017cna by\u0142o p\u00f3j\u015b\u0107. W ten spos\u00f3b rozpocz\u0105\u0142 proces odradzania poezji, odnowy od \u015brodka, od metafory.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-extra-large-font-size\"><strong>D\u0105\u017c\u0119 do etycznej czysto\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stanis\u0142aw Srokowski: Zosta\u0142e\u015b zaliczony do nowej awangardy poetyckiej. Sam o tym pisa\u0142em. Jak rozumiesz to poj\u0119cie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Piotr Lamprecht: W og\u00f3lnym prze\u015bwiadczeniu awangarda jest czym\u015b nowatorskim, o \u015bwie\u017cym spojrzeniu, czym\u015b co wymyka si\u0119 dotychczasowym standardom. To proces poszukiwania nowych \u015brodk\u00f3w wyrazu. Generalnie poezja, kt\u00f3ra wykracza poza doczesno\u015b\u0107. A w jakim punkcie znajduje si\u0119 moja poezja uznawana za awangardow\u0105? Paradoks mo\u017ce tkwi\u0107 w tym, \u017ce by\u0107 mo\u017ce moja poezja jest anty-awangardowa. Futury\u015bci wykraczali w przysz\u0142o\u015b\u0107 kultywuj\u0105c rozw\u00f3j technologiczny. M\u00f3j projekt to zamiar cofni\u0119cia. Zaj\u0119cie pozycji \u201estra\u017cy tylnej\u201d (arri\u00e8re-garde). Pierwszy cz\u0142owiek dosta\u0142 zadanie czynienia sobie ziemi poddanej poprzez nazywanie rzeczy tego \u015bwiata. S\u0142owa nie zawiera\u0142y w sobie przemocy i ch\u0119ci dominacji. Dzisiaj, jako ludzko\u015b\u0107 ska\u017cona grzechem pierworodnym, stosujemy j\u0119zyk w spos\u00f3b nieczysty, a w\u0142adza uwik\u0142ana jest w z\u0142o. W poezji d\u0105\u017c\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia jakby stanu sprzed grzechu pierworodnego, do etycznej czysto\u015bci poprzez stosowanie surowej dyscypliny lingwistycznej. To pr\u00f3ba zastosowania j\u0119zyka, kt\u00f3ry nie rani i pozostaje bezinteresownym. Pr\u00f3ba stworzenia wiersza, jako daru, \u0142aski, czego\u015b, co nie zawiera w sobie \u017cadnego \u015bladu zdrady. Staram si\u0119 dostraja\u0107 s\u0142owa do \u015bwiata sprzed upadku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obserwujesz \u015bwiat poetycki w kraju. Jakie zjawiska, czy grupy poetyckie Ci\u0119 zainteresowa\u0142y?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przyznam si\u0119 szczerze i bije si\u0119 lekko w piersi, \u017ce nie jestem bacznym obserwatorem \u017cycia literackiego w Polsce. Co prawda jestem zwi\u0105zany z krakowskim oddzia\u0142em Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i na co dzie\u0144 interesuj\u0119 si\u0119 mniej lub bardziej tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 moich kole\u017canek i koleg\u00f3w. Jestem w nim odpowiedzialny za organizowanie spotka\u0144 literackich i musz\u0119 stwierdzi\u0107, i\u017c zaobserwowa\u0142em jedno zjawisko. Nie zauwa\u017cam ch\u0119ci tworzenia wyodr\u0119bnionych grup poetyckich. Tera\u017aniejszo\u015b\u0107 cechuje monadyzacja (monady \u2013 byty duchowe \u2013 St. S.). W\u015br\u00f3d tw\u00f3rc\u00f3w dominuje indywidualistyczna postawa, lecz takie trendy obserwujemy we wszystkich grupach spo\u0142ecznych. To znak naszych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak reaguj\u0105 czytelnicy na Twoje wiersze?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie moja poezja jest przyr\u00f3wnywana do japo\u0144skiego <em>haiku<\/em>. Staram si\u0119 moich czytelnik\u00f3w wyprowadza\u0107 z b\u0142\u0119du. Niekt\u00f3rych szokuje lakoniczno\u015b\u0107 mojej formy wyrazu, a tak\u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 opinie o konieczno\u015bci wielokrotnej lektury tego samego wiersza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy obserwujesz jakie\u015b nowe, oryginalne zjawiska w poezji? Jakie? Jak by\u015b je okre\u015bli\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ceni\u0119 poezj\u0119 Roberta Ryby Rybickiego i Waldka Jochera. To r\u00f3\u017cne frazy, ale mnie intryguj\u0105. U Ryby widz\u0119 bunt i j\u0119zykowe zmagania, a w cz\u0119sto niezrozumia\u0142ej dla mnie wizyjnej poezji Jochera szans\u0119 na ocalenie jakich\u015b zr\u0119b\u00f3w metafizyki. Lubi\u0119 do nich wraca\u0107 i stale \u015bledz\u0119 ich literack\u0105 aktywno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Postaramy si\u0119 ich tutaj zaprezentowa\u0107. Powiedz co\u015b wi\u0119cej o swoich upodobaniach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lubi\u0119 kr\u00f3tkie wiersze, poniewa\u017c pojemno\u015b\u0107 naszego m\u00f3zgu jest ograniczona w czasie. Przecie\u017c codziennie nast\u0119puje tzw. psychiczne przebod\u017acowanie. Zewsz\u0105d dociera do nas ogrom informacji. Ceni\u0119 sobie w poezji cisz\u0119, to co znajduje si\u0119 niewidocznie zapisane pomi\u0119dzy strofami. Poezj\u0119, kt\u00f3ra nie koncentruje si\u0119 na nachalnych narracjach pierwszej osoby \u2013 na ego. Poezj\u0119, kt\u00f3ra nic nie narzuca i nic nie ka\u017ce. Nie jest nastawiona na zaw\u0142aszczanie. Ceni\u0119 metafory, kt\u00f3re mog\u0105 mnie wprowadzi\u0107 w nowe rejestry, czyst\u0105 <em>terra incognito (ziemia niczyja) <\/em>pozbawion\u0105 ci\u0119\u017caru tradycji, wy\u015bwiechtanych znacze\u0144 i jakiegokolwiek nadmiaru. Ceni\u0119 sobie tak\u0105 poezj\u0119, kt\u00f3ra ceni moj\u0105 wolno\u015b\u0107, nie chce mnie wychowywa\u0107, ani narzuca\u0107 jakiejkolwiek ideologii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy fakt, \u017ce zosta\u0142e\u015b wliczony do awangardowego nurtu poetyckiego u\u0142atwia Ci kontakt z odbiorc\u0105? Czy utrudnia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie robi na mnie specjalnego wra\u017cenia kwalifikacja mojej tw\u00f3rczo\u015bci do jakiegokolwiek nurtu poetyckiego, dlatego m\u00f3j stosunek w tej kwestii jest indyferentny.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czym jest dla Ciebie \u2013 szerzej \u2013 literatura? I jaka jest jej rola? Czy \u017cycie duchowe Polak\u00f3w ma wystarczaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci rozwoju?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Literatura jest no\u015bnikiem kultury. O jej roli wypowiada\u0142o si\u0119 wielu znamienitych literaturoznawc\u00f3w, ale na pewno mo\u017cna jednoznacznie stwierdzi\u0107, i\u017c w ka\u017cdej chwili mo\u017cemy do niej si\u0119ga\u0107 i szuka\u0107 w niej wzorc\u00f3w, jak sensownie przej\u015b\u0107 przez \u017cycie. Ale potrzebni nam s\u0105 w tym dobrzy przewodnicy. Nieodzowna jest przy tym wysoka jako\u015b\u0107 elit. W moim przekonaniu ci\u0105gle cierpimy na jej brak.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Na koniec przedstaw nam kilka swoich nowych wierszy. Wiem, \u017ce dla nieobytego w tego typu poezji czytelnika nie b\u0119d\u0105 one ani \u0142atwe, ani jasne, cho\u0107 s\u0105 kr\u00f3tkie. Mo\u017ce nawet niekt\u00f3rzy czytelnicy uznaj\u0105, \u017ce s\u0105 absurdalne, trudne dla tradycyjnej logiki. Jednak warto i trzeba takie teksty pokazywa\u0107, by wiedzie\u0107, w jakim kierunku rozwija si\u0119 literatura. Mog\u0119 w tym miejscu doradzi\u0107 lektur\u0119 mojej ksi\u0105\u017cki \u201eNowa awangarda poetycka\u201d, kt\u00f3ra rozja\u015bnia nieco literacki horyzont. A teraz wiersze.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Oto one.<br>neony s\u0105 bezlitosne<br>portret p\u00f3ki co jest czysty<br>na koniec dnia bawi\u0105 si\u0119<br>w wyliczank\u0119<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>siostrze na s\u0142uchawkach leci<br>Zygmunt Freud<br>drewno r\u0105bie<br>z mi\u0142o\u015bci<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>karmi\u0105 bezdomnych<br>47 calowy jamnik<br>warczy na nie wi\u00f3rami<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>bawi\u0105 si\u0119 w berka<br>wpatrzone w noc<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. I za prezentacj\u0119 oryginalnych, na poz\u00f3r prostych, lecz w istocie wymagaj\u0105cych od umys\u0142u bogatych i dalekich skojarze\u0144. Ale c\u00f3\u017c, ambitna poezja \u017c\u0105da solidnej pracy, sporej wra\u017cliwo\u015bci i du\u017cej wyobra\u017ani. Zapraszam Czytelnik\u00f3w do pyta\u0144, dyskusji, komentarzy. Porozmawiajmy. Wyra\u017cajmy swoje w\u0105tpliwo\u015bci, l\u0119ki, ciekawo\u015bci. Czekamy na maile, listy, wypowiedzi.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezentujemy tu najbardziej kreatywnych polskich pisarzy i artyst\u00f3w. Niekt\u00f3rzy z nich tworz\u0105 awangard\u0119 literack\u0105 i artystyczn\u0105. Warto, by nasi Czytelnicy byli jako tako zorientowani, co si\u0119 dzieje w \u015bwiecie tw\u00f3rczym, bo poznawali zjawiska trudne, skomplikowane, ale wa\u017cne, bowiem one ods\u0142aniaj\u0105 now\u0105 polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Kornel Morawiecki od samego pocz\u0105tku, kiedy tworzy\u0142 \u201eGazet\u0119 Obywatelsk\u0105\u201d zwraca\u0142 uwag\u0119 na&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2503\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Nowe zjawiska w polskiej literaturze i sztuce<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":2504,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[365],"tags":[],"class_list":["post-2503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-44","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2503"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2505,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2503\/revisions\/2505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}