110 lat temu Serb Gavrilo Princip w stolicy Bo\u015bni i Hercegowiny \u2013 Sarajewie zastrzeli\u0142 arcyksi\u0119cia Ferdynanda Franciszka oraz jego \u017con\u0119. By\u0142 to dla Berlina i Wiednia dobry pretekst do rozpocz\u0119cia wojny, kt\u00f3ra po jej zako\u0144czeniu zosta\u0142a okre\u015blona jako \u201eWielka Wojna\u201d, a po 1945 roku doczeka\u0142a si\u0119 nowej nazwy z liczebnikiem \u201eI wojna \u015bwiatowa\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Jednak jeszcze przed zamachem serbskiego nacjonalisty na austriackiego nast\u0119pc\u0119 tronu Ba\u0142kany by\u0142y uwa\u017cane przez szeroko rozumiany Zach\u00f3d za jeden wielki \u201ekocio\u0142\u201d, a jednocze\u015bnie dla Europy Zachodniej i jej najwi\u0119kszych pa\u0144stw, jak Wielka Brytania, Francja i Niemcy jako swoisty b\u00f3l g\u0142owy i wieczny problem.<\/p>\n\n\n\n
Min\u0105\u0142 wiek z ok\u0142adem \u2013 i nic si\u0119 nie zmieni\u0142o. Wr\u0119cz przeciwnie. Dla Unii Europejskiej, ale tak\u017ce dla USA Ba\u0142kany, a zw\u0142aszcza Ba\u0142kany Zachodnie, a wi\u0119c te kraje, kt\u00f3re jeszcze nie wesz\u0142y do UE, s\u0105 jednym wielkim i nieustaj\u0105cym utrapieniem. A \u017ce przy okazji o Serbii, Czarnog\u00f3rze, Macedonii (Grecy wymusili u\u017cywanie nazwy Macedonia P\u00f3\u0142nocna), Albanii, Kosowie i wspomnianej ju\u017c Bo\u015bni i Hercegowiny m\u00f3wi si\u0119 z wy\u017cszo\u015bci\u0105, a nawet arogancj\u0105 \u2013 to ju\u017c inna sprawa. Akurat w taki spos\u00f3b traktuje si\u0119 szereg innych region\u00f3w Europy, w tym tak\u017ce, cho\u0107 teraz ju\u017c mniej ostentacyjnie i na mniejsz\u0105 skal\u0119 \u2013 nasz\u0105 Europ\u0119 \u015arodkowo-Wschodni\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony Ba\u0142kany, a \u015bci\u015blej m\u00f3wi\u0105c Ba\u0142kany Zachodnie wr\u0119cz pomagaj\u0105 w budowaniu takich stereotyp\u00f3w. Konflikt Serbia-Kosowo wydaje si\u0119 by\u0107 nierozwi\u0105zywalny, tak jak konflikt izraelsko-palesty\u0144ski, cho\u0107 na szcz\u0119\u015bcie jest wielokro\u0107 mniej krwawy. Godzi si\u0119 przypomnie\u0107, \u017ce nie kto inny a w\u0142a\u015bnie Kornel Morawiecki protestowa\u0142 przez lata przeciwko mi\u0119dzynarodowym dzia\u0142aniom wspomagaj\u0105cym oderwanie Kosowa od Serbii. Nast\u0119pnie prezydent RP Lech Kaczy\u0144ski sprzeciwia\u0142 si\u0119 uznaniu przez Polsk\u0119 Kosowa a\u017c w ko\u0144cu uczyni\u0142 to rz\u0105d Donalda Tuska\u2026<\/p>\n\n\n\n
Teraz w\u0142a\u015bnie do politycznego pieca dorzuca Prisztina (stolica Kosowa). Prezydent tego kraju pani Vjosa Osmani zarzuci\u0142a Brukseli \u201erasizm\u201d. Jestem ostrym krytykiem UE w wielu aspektach jej dzia\u0142alno\u015bci, ale musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce akurat tym razem to Unia ma racj\u0119 (sic!). UE sprzeciwia si\u0119 planom Kosowian, aby uruchomi\u0107 most na rzece Mitrowica dla ruchu ko\u0142owego. Most ten jest od wielu lat otwarty dla pieszych, ale nie dla samochod\u00f3w. Pojawienie si\u0119 tam w miar\u0119 normalnego ruchu drogowego by\u0142oby elementem normalizacji w relacjach Serbii i Kosowa (Mitrowica jest rzek\u0105 graniczn\u0105). Rzecz w tym, \u017ce Kosowianie chc\u0105 to zrobi\u0107 bez porozumienia z Serbami. Bruksela zarzuca Prisztinie eskalacj\u0119 konfliktu ustami jednego ze swoich rzecznik\u00f3w, kt\u00f3ry jest\u2026 S\u0142owakiem, a wi\u0119c przedstawicielem pa\u0144stwa, kt\u00f3re obok na przyk\u0142ad Hiszpanii, Rumunii, Grecji i Cypru nie uzna\u0142o niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa. Sk\u0105din\u0105d z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w, bo dla Madrytu oznacza to niebezpieczny precedens w kierunku tworzenia niepodleg\u0142ych pa\u0144stw na jej terytorium np. Katalo\u0144czyk\u00f3w i Bask\u00f3w, a dla Bratys\u0142awy to samo, tyle \u017ce w odniesieniu do W\u0119gr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Problem z mostem na Mitrowicy i p\u00f3j\u015bcie Kosowa w tej sprawie \u201epo bandzie\u201d ewidentnie wyd\u0142u\u017cy drog\u0119 tego najm\u0142odszego historycznie pa\u0144stwa na Starym Kontynencie do Unii Europejskiej. Paradoksalnie mo\u017ce te\u017c by\u0107 pretekstem dla Brukseli do op\u00f3\u017anienia akcesu Belgradu.<\/p>\n\n\n\n
Czemu pisz\u0119 o Ba\u0142kanach Zachodnich? Bo mia\u0142 racj\u0119 Ernest Hemingway umieszczaj\u0105c jako motto swojej ksi\u0105\u017cki s\u0142owa angielskiego poety Johna Donne\u2019a pisz\u0105cego: \u201eNie pytaj komu bije dzwon, bije on tobie\u201d. Dla nas, Polak\u00f3w mo\u017ce nie na dzi\u015b, nie na jutro, ale w przysz\u0142o\u015bci problemem mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 G\u00f3rny \u015al\u0105sk w kontek\u015bcie nakr\u0119cania tam przez autonomist\u00f3w (a faktycznie przez pa\u0144stwo niemieckie) tendencji separatystycznych, autonomicznych a z czasem by\u0107 mo\u017ce i niepodleg\u0142o\u015bciowych \u2013 wzorem Kosowa w\u0142a\u015bnie czy Katalonii. Warto o tym wiedzie\u0107. Ba\u0142ka\u0144ski dzwon mo\u017ce te\u017c bi\u0107 dla Polski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
110 lat temu Serb Gavrilo Princip w stolicy Bo\u015bni i Hercegowiny \u2013 Sarajewie zastrzeli\u0142 arcyksi\u0119cia Ferdynanda Franciszka oraz jego \u017con\u0119. By\u0142 to dla Berlina i Wiednia dobry pretekst do rozpocz\u0119cia wojny, kt\u00f3ra po jej zako\u0144czeniu zosta\u0142a okre\u015blona jako \u201eWielka Wojna\u201d, a po 1945 roku doczeka\u0142a si\u0119 nowej nazwy z liczebnikiem \u201eI wojna \u015bwiatowa\u201d. Jednak jeszcze… Czytaj dalej BA\u0141KANY ZACHODNIE A\u2026 G\u00d3RNY \u015aL\u0104SK<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[364],"tags":[],"class_list":["post-2443","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-43","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2444,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2443\/revisions\/2444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}