{"id":2288,"date":"2024-07-29T18:56:41","date_gmt":"2024-07-29T16:56:41","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2288"},"modified":"2024-07-29T18:56:41","modified_gmt":"2024-07-29T16:56:41","slug":"mama-obroni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2288","title":{"rendered":"Mama obroni\u2026"},"content":{"rendered":"\n

Wywiad z <\/strong>Alicj\u0105 Kuczy\u0144sk\u0105<\/strong>, ocala\u0142\u0105 z rzezi Woli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam na Woli t\u0119 stert\u0119 ludzi, niby zabitych, ale niekt\u00f3rzy troch\u0119 jeszcze si\u0119 ruszali\u2026. Zwie\u017ali wszystkich do Parku Sowi\u0144skiego. Taka du\u017ca by\u0142a ta sterta i podpalili to, a krew lecia\u0142a do Wolskiej. Wolska to by\u0142a wtedy w\u0105ska ulica z kocimi \u0142bami. I ta krew p\u0142yn\u0119\u0142a stamt\u0105d. Tam, gdzie jest teraz pomnik \u201ePolegli Niepokonani\u201d, nawie\u017ali tyle ziemi z prochami ludzi, \u017ce si\u0119ga\u0142a do drugiego pi\u0119tra.<\/p>\n\n\n\n

A jak wam si\u0119 uda\u0142o ocale\u0107? Podobno amunicja si\u0119 sko\u0144czy\u0142a tu\u017c przed waszym domem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tego nie pami\u0119tam. To co mi mama m\u00f3wi\u0142a, to Woli nie wymordowali Niemcy. Ten dow\u00f3dca, co potem by\u0142 s\u0105dzony w Niemczech, wzi\u0105\u0142 do tego Ukrai\u0144c\u00f3w \u2013 zab\u00f3jc\u00f3w i innych kryminalist\u00f3w, kt\u00f3rych wypu\u015bcili z wi\u0119zienia i wzi\u0119li do wojska. Powiedzia\u0142 im, \u017ce dok\u0105d dojd\u0105 to b\u0119dzie ich. I pu\u015bcili to na Wol\u0119. Wtedy nie patrzyli na nic, mieli wybi\u0107 wszystkich i ten teren wzi\u0105\u0107 sobie. Wola mia\u0142a by\u0107 ich. Oni mieli tu rz\u0105dzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jak ju\u017c uciekli\u015bmy i byli\u015bmy w dolnym ko\u015bciele, to zmienili dow\u00f3dc\u0119. Przyszed\u0142 i powiedzia\u0142 Ukrai\u0144com, \u017ce trzeba by\u0142o zabija\u0107 wtedy, jak \u017ce\u015bcie ludzi z domu wyprowadzali, a teraz, jak ludzie s\u0105 ju\u017c w ko\u015bcio\u0142ach i w schronach, to oni maja by\u0107 wywiezieni do Niemiec do pracy. Maj\u0105 by\u0107 darmow\u0105 si\u0142\u0105 robocz\u0105. I wtedy wszyscy z Woli do Pruszkowa szli\u015bmy pieszo. Jeszcze na Fort Wola mieli nas po raz pierwszy gazowa\u0107 i co\u015b tam nie wypali\u0142o. Drugi raz to gdzie\u015b przy mo\u015bcie obok Dworca Zachodniego. Tam te\u017c mieli\u015bmy by\u0107 zagazowani.<\/p>\n\n\n\n

W Pruszkowie za\u0142adowali nas w bydl\u0119ce wagony i pierwszy przystanek to by\u0142 Breslau. Wtedy jak wypu\u015bcili ludzi z wagon\u00f3w, to mama m\u00f3wi\u0142a, \u017ce ludzie pili wod\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a przeznaczona do lokomotyw. Bo wcze\u015bniej wagony by\u0142y pozamykane, czyli siusiu, nie siusiu, wszystko by\u0142o w tych wagonach. I poci\u0105g ca\u0142y czas jecha\u0142. Wolno, ale jecha\u0142, nie zatrzymywa\u0142 si\u0119 nigdzie.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze mama m\u00f3wi\u0142a, \u017ce trzeci raz chcieli nas zagazowa\u0107. Tam by\u0142a jaka\u015b g\u00f3ra\u2026 Dwie tury zagazowali. Wtedy chcieli, \u017ceby folksdojcze \u201ealles weg\u201d, \u017ceby ma\u0142\u017ce\u0144stwa mieszane polsko-niemieckie si\u0119 rozdzieli\u0142y. A mama m\u00f3wi\u0142a, \u017ce ludzie si\u0119 na to nie zgodzili. Zostali \u017cona przy m\u0119\u017cu, m\u0105\u017c przy \u017conie. I dali spok\u00f3j, ju\u017c przestali gazowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Tego poci\u0105gu ja nie pami\u0119tam. Ostatni obrazek, to t\u0119 stert\u0119 ludzi zabitych w Parku Sowi\u0144skiego i dopiero nast\u0119pny ju\u017c w Niemczech w obozie pracy, jak mama mnie zostawia, mam pilnowa\u0107 pierzyny, mama idzie do pracy.<\/p>\n\n\n\n

I ten Niemiec w tym mundurze, pami\u0119tam, mia\u0142 takie kr\u00f3tkie w\u0142osy, przychodzi\u0142 i co\u015b mi dawa\u0142. Co\u015b do jedzenia, do picia, jak\u0105\u015b konserw\u0119. Potem mama m\u00f3wi\u0142a, \u017ce ma przykro\u015bci, bo m\u00f3wi\u0105, \u017ce ona \u015bpi z nim, bo r\u00f3\u017cne rzeczy przynosi\u0142. Na przyk\u0142ad myd\u0142a dla niewolnik\u00f3w wtedy nie by\u0142o, nie by\u0142o mo\u017cna si\u0119 umy\u0107. Jak deszcz pada\u0142, woda z dachu lecia\u0142a, mama wzi\u0119\u0142a to myd\u0142o, kt\u00f3re dosta\u0142a, namydli\u0142a siebie i mnie i op\u0142uka\u0142a pod t\u0105 wod\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Gdzie by\u0142 ten ob\u00f3z pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Leippe. Ca\u0142e Niemcy by\u0142y usiane obozami pracy. Wsz\u0119dzie pracowali Polacy.<\/p>\n\n\n\n

Ten Niemiec, kt\u00f3ry przynosi\u0142 mi te smako\u0142yki zapyta\u0142, czy kto\u015b pracowa\u0142 w gospodarstwie. Czy umie wydoi\u0107 krowy i inne prace w gospodarstwie. I mama si\u0119 zg\u0142osi\u0142a. No to on powiedzia\u0142, \u017ce we\u017amie mam\u0119, ale mama powiedzia\u0142a, \u017ce ma dziecko, a on powiedzia\u0142, \u017ce jemu to nie przeszkadza.<\/p>\n\n\n\n

I wzi\u0105\u0142 nas i zawi\u00f3z\u0142 samochodem do swojej rodziny.<\/p>\n\n\n\n

Czy to by\u0142o jego gospodarstwo?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jego rodzic\u00f3w. On nadzorowa\u0142 ten ob\u00f3z pracy. Mama m\u00f3wi\u0142a, \u017ce najpierw obserwowali: k\u0142adli pieni\u0105dze, czy we\u017amie, czy nie we\u017amie. Tylko niekt\u00f3re fragmenty pami\u0119tam. Pami\u0119tam jak mnie Niemka wozi\u0142a na rowerze. Takie siode\u0142ko by\u0142o z przodu. Sadza\u0142a mnie i jecha\u0142y\u015bmy na rowerze pilnowa\u0107 pracownik\u00f3w \u2013 Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Oni nie mieli dzieci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie, nie mieli.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam, \u017ce ci pracownicy co\u015b sadzili. Wybierali do tego \u0142adniejsze flance, a te takie s\u0142absze, cieniutkie odrzucali. To ja posz\u0142am, wzi\u0119\u0142am sobie te odrzucone flance, siad\u0142am na miedzy i palcem robi\u0142am dziury i wsadza\u0142am te flance, a Niemka pilnowa\u0142a, \u017ceby tego nie zaorali, to mia\u0142o rosn\u0105\u0107, bo to by\u0142a moja praca. I one ros\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

I pami\u0119tam, jak Niemiec na wiecz\u00f3r zawsze wyprowadza\u0142 mnie na chodniczek, pokazywa\u0142 palcem w g\u00f3r\u0119 i m\u00f3wi\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Patrz tam wysoko \u015bwiat\u0142o si\u0119 pali, tam mama jest. I ja bieg\u0142am na g\u00f3r\u0119 do mamy, a rano mama budzi\u0142a mnie i odprowadza\u0142a mnie do Niemca.<\/p>\n\n\n\n

A najbardziej by\u0142 mamie wdzi\u0119czny, bo szed\u0142 front i oni chcieli si\u0119 po\u0142o\u017cy\u0107 na \u0142\u00f3\u017cku spa\u0107. A mama prze\u017cy\u0142a wojn\u0119 w Warszawie i powiedzia\u0142a, \u017ce trzeba si\u0119 po\u0142o\u017cy\u0107 na pod\u0142odze, bo jak b\u0119d\u0105 strzela\u0107, to kule przejd\u0105 przez \u015bcian\u0119 i pozabijaj\u0105 i faktycznie \u2013 to ich ocali\u0142o. Dlatego potem byli mamie wdzi\u0119czni.<\/p>\n\n\n\n

W tym domu nie by\u0142o tak, \u017ce pracownicy byli gdzie\u015b osobno. Tam by\u0142a kuchnia, oni tam gotowali i pami\u0119tam taki d\u0142ugi st\u00f3\u0142 i wszyscy tam siedzieli i Niemcy i Polacy i wszyscy razem jedli obiad. Ja tam si\u0119 nauczy\u0142am je\u015b\u0107 surowe ciasto, bo mi to smakowa\u0142o. Lubi\u0142am s\u0142odkie i Niemka mi pozwala\u0142a to je\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Bo oni formalnie Pani\u0105 zaadoptowali?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, w Niemczech s\u0105 papiery na to.<\/p>\n\n\n\n

Posz\u0142a fama, \u017ce b\u0119d\u0105 Polkom zabiera\u0107 dzieci, a ja by\u0142am blondynk\u0105 o niebieskich oczach, wi\u0119c by\u0142am zagro\u017cona. Mama powiedzia\u0142a, \u017ce jak jej zabior\u0105 dziecko, to ona sko\u0144czy ze sob\u0105, bo nie b\u0119dzie mia\u0142a po co \u017cy\u0107. Nadzorca tego obozu pracy mia\u0142 \u017con\u0119 z pochodzenia Polk\u0119. I oni mnie adoptowali. I ten Niemiec pojecha\u0142 gdzie\u015b z \u017con\u0105, nie by\u0142o go dwa dni i od tamtej pory ja musia\u0142am mieszka\u0107 u nich, a do mamy chodzi\u0142am tylko spa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jak si\u0119 wojna sko\u0144czy\u0142a, to mama chcia\u0142a wraca\u0107, a Niemcy namawiali j\u0105, \u017ceby zosta\u0142a, bo Warszawa praktycznie nie istnieje. Ale mama nie chcia\u0142a zosta\u0107. Wtedy wyposa\u017cyli nas bardzo dobrze. Dali w\u00f3zek z r\u00f3\u017cnymi rzeczami potrzebnymi w domu, \u017ceby jako\u015b \u017cy\u0107. Niemiec nam op\u0142aci\u0142 poci\u0105g do Warszawy.<\/p>\n\n\n\n

Co wam dali?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oni nas wyposa\u017cyli we wszystko. Ja mam jeden widelec, kt\u00f3ry zosta\u0142, bo mama dawa\u0142a mi nim je\u015b\u0107 i nie by\u0142 w w\u00f3zku z reszt\u0105 rzeczy.<\/p>\n\n\n\n

A co si\u0119 sta\u0142o z reszt\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dojechali\u015bmy do Pruszkowa i wpadli ruscy i wszystko zabrali. Zosta\u0142a tylko pierzyna. Z pierzyn\u0105 mama wysz\u0142a z Warszawy i z pierzyn\u0105 wr\u00f3ci\u0142a (\u015bmiech). Z t\u0105 sam\u0105 pierzyn\u0105. Natomiast mama si\u0119 wtedy zl\u0119k\u0142a, \u017ce oni wyrzucili pierzyn\u0119 razem ze mn\u0105, bo ja na niej spa\u0142am. Jak rusek rzuci\u0142 pierzyn\u0119, to ona opar\u0142a si\u0119 o drzwi wagonu. Mia\u0142am szcz\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n

I pami\u0119tam jak wr\u00f3cili\u015bmy. R\u00f3g Syreny i Wolskiej, mama siad\u0142a na kamieniu i zacz\u0119\u0142a p\u0142aka\u0107. Co dalej robi\u0107? Gruzy, ruiny. My\u015bmy mieszkali przed wojn\u0105 na Wolskiej 75. Wysz\u0142a znajoma mamy, kt\u00f3ra uciek\u0142a z transportu, w czasie marszu do Pruszkowa. Dosz\u0142a do mamy, mama opowiedzia\u0142a, jak wr\u00f3ci\u0142a z Niemiec. Zawo\u0142a\u0142a mam\u0119 do jakiej\u015b szopy, gdzie mo\u017cna by\u0142o przenocowa\u0107. Naprzeciwko by\u0142 dom numer 66. Tam mama znalaz\u0142a potem jakie\u015b mieszkanie.<\/p>\n\n\n\n

Kawa\u0142ek pod\u0142ogi jest, potem dziura, \u017ce \u0142\u00f3\u017cko mo\u017cna postawi\u0107 na tym kawa\u0142ku. Przynios\u0142a mama dykt\u0119, po\u0142o\u017cy\u0142a. Wchodzi\u0142o si\u0119 tam, k\u0142ad\u0142o si\u0119. Deszcz pada\u0142, to wali\u0142 w dykt\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Ale by\u0142am z mam\u0105, bezpieczna. Mama ochroni, mama obroni. Jak dziecko. No, p\u00f3\u017aniej mamie da\u0142am popali\u0107. Niedobra by\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Przecie\u017c ci kupi\u0142am sp\u00f3dnic\u0119, matko jedyna, i ju\u017ce\u015b j\u0105 rozwali\u0142a!<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To mnie bij!<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Nie, nie, ja ci\u0119 nie b\u0119d\u0119 bi\u0142a. Jeszcze ci\u0119 bieda nabije.<\/p>\n\n\n\n

Zawsze mama tak m\u00f3wi\u0142a: ja ci\u0119 nie b\u0119d\u0119 bi\u0142a, bieda ci\u0119 nabije.<\/p>\n\n\n\n

Jak wr\u00f3ci\u0142y\u015bmy do Warszawy, to ja s\u0142owa po polsku nie umia\u0142am. Tylko po niemiecku szwargota\u0142am. Mama do mnie nieraz m\u00f3wi\u0142a \u2013 cicho, nie m\u00f3w teraz, w domu powiesz. Potem jako\u015b powoli si\u0119 nauczy\u0142am, przypomnia\u0142am sobie.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej by\u0142o odgruzowanie. Pi\u0119ciu lokator\u00f3w musia\u0142o za\u0142adowa\u0107 pe\u0142ny w\u00f3z cegie\u0142. Te ceg\u0142y trzeba by\u0142o oczy\u015bci\u0107 i za\u0142adowa\u0107 na furmank\u0119. Tak si\u0119 odbudowywa\u0142o Warszaw\u0119. Z piwnic trzeba by\u0142o powynosi\u0107 gruz.<\/p>\n\n\n\n

Mieli\u015bmy koleg\u0119 gdzie\u015b ze wschodu. Jego matka mia\u0142a taki rosyjski akcent. Wo\u0142a\u0142a go: \u2013 Mirak, chaliera, do domu cho\u0107, Mirak! \u2013 No to chcieli\u015bmy jej dokuczy\u0107, bo ona ci\u0105gle go wo\u0142a\u0142a i nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 z nami pobawi\u0107. Poszli\u015bmy na drug\u0105 stron\u0119 Wolskiej, nazbierali\u015bmy trupich czaszek i po\u0142o\u017cyli\u015bmy jej pod drzwiami. Jak otworzy\u0142a te drzwi, to patrzy\u0142y na ni\u0105. Pr\u0105du wtedy nie by\u0142o, tylko w domach by\u0142y karbid\u00f3wki albo lampy naftowe, to wygl\u0105da\u0142o to tym bardziej strasznie.<\/p>\n\n\n\n

Jak mnie mama wtedy pogoni\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Macie to zanie\u015b\u0107 z powrotem, to s\u0105 ludzie, oni tu zgin\u0119li. Cia\u0142o si\u0119 rozk\u0142ada, w\u0142a\u015bnie tyle z ciebie zostanie po \u015bmierci. Nale\u017cy si\u0119 szacunek\u2026<\/p>\n\n\n\n

No tak, a dzieci, jak to dzieci, bawi\u0105 si\u0119 tym, co maj\u0105 pod r\u0119k\u0105. Maj\u0105 ko\u015bci, to bawi\u0105 si\u0119 ko\u015b\u0107mi\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pe\u0142no by\u0142o wtedy tabliczek z trupimi czaszkami. By\u0142o pe\u0142no niewypa\u0142\u00f3w. Gdzie nie by\u0142o rozminowane, tam sta\u0142y takie tabliczki.<\/p>\n\n\n\n

Niewypa\u0142ami te\u017c si\u0119 bawi\u0142y\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Vis a vis cmentarza prawos\u0142awnego znale\u017ali ch\u0142opcy niewypa\u0142, rozkr\u0119cili i wybuch\u0142. By\u0142o ich pi\u0119ciu, czy sze\u015bciu, wszyscy zgin\u0119li. To pami\u0119tam, tam by\u0142a trakcja tramwajowa, na drutach strz\u0119py wisia\u0142y. Ten widok by\u0142 okropny.<\/p>\n\n\n\n

Chodzi\u0142y\u015bmy te\u017c na ruski cmentarz po fio\u0142ki. A tam by\u0142 wampir. Taki rusek z brod\u0105 pilnowa\u0142 tego cmentarza, ale dla nas to by\u0142 wampir, bo Polacy si\u0119 golili, a ten chodzi\u0142 z brod\u0105. Wi\u0119c zbiera\u0142y\u015bmy te fio\u0142ki i patrzy\u0142y\u015bmy, czy wampir nie idzie. Przynios\u0142am te\u017c do domu kiedy\u015b stamt\u0105d jedzenie, bo oni zmar\u0142ym na \u015bwi\u0119ta zanosz\u0105 jedzenie na groby. Mama mi kaza\u0142a odnie\u015b\u0107, ale ja nie wiedzia\u0142am, z kt\u00f3rego to by\u0142o grobu.<\/p>\n\n\n\n

Ani jednego dnia nie \u017ca\u0142uj\u0119, ani jednego. Jako\u015b mnie to wszystko nie przyt\u0142oczy\u0142o. Nie mia\u0142am potem \u017cadnej traumy. Czy po mnie wida\u0107, \u017ce ja to wszystko prze\u017cy\u0142am?<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce to dzi\u0119ki mamie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pewnie tak, z mamusi\u0105 czu\u0142am si\u0119 bezpieczna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad z Alicj\u0105 Kuczy\u0144sk\u0105, ocala\u0142\u0105 z rzezi Woli Pami\u0119tam na Woli t\u0119 stert\u0119 ludzi, niby zabitych, ale niekt\u00f3rzy troch\u0119 jeszcze si\u0119 ruszali\u2026. Zwie\u017ali wszystkich do Parku Sowi\u0144skiego. Taka du\u017ca by\u0142a ta sterta i podpalili to, a krew lecia\u0142a do Wolskiej. Wolska to by\u0142a wtedy w\u0105ska ulica z kocimi \u0142bami. I ta krew p\u0142yn\u0119\u0142a stamt\u0105d. Tam,… Czytaj dalej Mama obroni\u2026<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2289,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[362],"tags":[],"class_list":["post-2288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-41","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2290,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2288\/revisions\/2290"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}