{"id":2230,"date":"2024-07-29T17:52:06","date_gmt":"2024-07-29T15:52:06","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2230"},"modified":"2024-07-29T17:52:06","modified_gmt":"2024-07-29T15:52:06","slug":"powszechna-wystawa-krajowa-1894-rok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2230","title":{"rendered":"Powszechna Wystawa Krajowa 1894 rok"},"content":{"rendered":"\n

Wielkie dni Lwowa, Galicji i Polski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sto trzydzie\u015bci lat temu \u2013 5 czerwca 1894 roku \u2013 otwarta zosta\u0142a we Lwowie Powszechna Wystawa Krajowa, w ramach kt\u00f3rej po raz pierwszy udost\u0119pniono zwiedzaj\u0105cym Panoram\u0119 Rac\u0142awick\u0105<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec XIX wieku Galicja i Lw\u00f3w podj\u0119\u0142y si\u0119 organizacji wielkiej \u201ewystawy cywilizacyjnej\u201d, kt\u00f3ra szerokim echem odbi\u0142a si\u0119 nie tylko na ziemiach polskich wszystkich trzech zabor\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c w Europie, a nawet za Oceanem. Zorganizowana w setn\u0105 rocznic\u0119 insurekcji ko\u015bciuszkowskiej wystawa by\u0142a najwi\u0119kszym przedsi\u0119wzi\u0119ciem gospodarczym i kulturalnym okresu rozbiorowego. Na czele komitetu wykonawczego stan\u0105\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Sapieha (1828-1903), galicyjski polityk, \u00f3wczesny prezes Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego, kt\u00f3rego zdecydowanie i energia sprawi\u0142y, \u017ce lwowska ekspozycja by\u0142a nie tylko przegl\u0105dem dorobku gospodarczego Galicji, ale przede wszystkim ponad zaborow\u0105 prezentacj\u0105 narodowej kultury i sztuki, \u201ewielk\u0105 manifestacj\u0105 jedno\u015bci i \u017cywotno\u015bci narodu polskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Uroczysto\u015b\u0107 otwarcia wystawy. Fot. archiwalna z kolekcji Iriny Kot\u0142obu\u0142atowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wystaw\u0119 przygotowywano dwa lata. Na obszarze oko\u0142o 46 hektar\u00f3w w obr\u0119bie Wzg\u00f3rza Stryjskiego wzniesiono 129 rozmaitych budowli, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142y m.in. pa\u0142ac sztuki, sala koncertowa, stadion, hala maszyn, stajnie, cieplarnie, restauracje, kawiarnie.<\/p>\n\n\n\n

Powszechna Wystawa Krajowa zrealizowana zosta\u0142a w systemie pawilonowym i podzielona by\u0142a na 28 sekcji. Potrzeba wzniesienia ponad 100 obiekt\u00f3w wystawienniczych okaza\u0142a si\u0119 znakomit\u0105 okazj\u0105 do zaprezentowania talent\u00f3w polskich architekt\u00f3w. Julian Zachariewicz \u2013 by\u0142y rektor Politechniki Lwowskiej \u2013 nakre\u015bli\u0142 czyteln\u0105 wizj\u0119 wystawy i czuwa\u0142 nad jej stron\u0105 architektoniczn\u0105. G\u0142\u00f3wnym architektem zosta\u0142 Franciszek Skowron, a naczelnym in\u017cynierem hrabia J\u00f3zef \u0141ubie\u0144ski. Poszczeg\u00f3lne pawilony projektowali m.in. Karel Boublik, Juliusz Hochberger, Zygmunt Gorgolewski, Franciszek Skowron, Jan Pero\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszym obiektem, jaki powsta\u0142, by\u0142 Pawilon Przemys\u0142u (pow. 5985 m2<\/sup>) wzniesiony wed\u0142ug projektu Skowrona, na podstawie koncepcji Karela Boublika. Pawilon znajdowa\u0142 si\u0119 przy pierwszym placu, kt\u00f3ry przecina\u0142a g\u0142\u00f3wna aleja biegn\u0105ca od bramy wej\u015bciowej. W bryle pawilonu wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 kopu\u0142a o wysoko\u015bci 32 m. Fronton budynku ozdabia\u0142a alegoryczna kompozycja Tadeusza Popiela Opieka przemys\u0142u nad r\u0119kodzie\u0142ami i rolnictwem. <\/em>By\u0142 to najwa\u017cniejszy obiekt wystawy, w kt\u00f3rym prezentowano osi\u0105gni\u0119cia i kierunki rozwoju galicyjskiego przemys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d bardzo wielu dziedzin wytw\u00f3rczo\u015bci pokazano m.in. \u201eprzyrz\u0105dy przewozowe wszelkiego rodzaju\u201d, a wi\u0119c powozy, faetony, tarantasy, sanie, wozy pocztowe oraz wozy ci\u0119\u017carowe i gospodarskie oraz \u201eprzedmioty z zakresu urz\u0105dze\u0144 komunikacyjnych l\u0105dowych i wodnych\u201d, a tak\u017ce mapy i materia\u0142y statystyczne dotycz\u0105ce dr\u00f3g oraz kolei \u017celaznych w Galicji. Bardzo wiele z prezentowanych w\u00f3wczas typ\u00f3w pojazd\u00f3w, urz\u0105dze\u0144 i akcesori\u00f3w mo\u017cna do dzi\u015b ogl\u0105da\u0107 w muzeach i skansenach kolejowych i drogowych. Interesuj\u0105cym dzia\u0142em by\u0142 ten, w kt\u00f3rym chwalono si\u0119 oryginalnymi pomys\u0142ami Polak\u00f3w i pokazywano zestaw patent\u00f3w uzyskanych przez nich za rozmaite nowatorskie rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kolejka linowa na Powszechnej Wystawie Krajowej. Fot. archiwalna z kolekcji Iriny Kot\u0142obu\u0142atowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Rotund\u0119 Panoramy Rac\u0142awickiej<\/em> wzni\u00f3s\u0142 Ludwik Baldwin Ramu\u0142t, przy u\u017cyciu gotowych element\u00f3w konstrukcyjnych sprowadzonych z Wiednia. Budynek na planie szesnastoboku, przykryto kopu\u0142\u0105 z latarni\u0105. Eksponowana w rotundzie panorama Rac\u0142awice <\/em>by\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 wystawy. Istota \u00f3wczesnego powodzenia malowid\u0142a Styki i Kossaka tkwi\u0142a w tym, co wkr\u00f3tce po otwarciu ekspozycji zauwa\u017cy\u0142 Franciszek Morawski:<\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142a wystawa paryska swoj\u0105 wie\u017c\u0119 Eiffel, a samo to has\u0142o przyci\u0105ga\u0142o setki i tysi\u0105ce, dla kt\u00f3rych wyraz wystawa nie do\u015b\u0107 jest konkretny, kt\u00f3rych wyobra\u017ania potrzebuje jasnej i wyra\u017anej mety, do kt\u00f3rej by si\u0119 skierowa\u0107 mog\u0142a. U nas, chc\u0105c stworzy\u0107 co\u015b, co by wszystkich przyci\u0105ga\u0142o, zar\u00f3wno wszystkim by\u0142o drogie, stworzono obraz, przedstawiaj\u0105cy jedn\u0105 chwil\u0119 z \u017cycia tego, co nam najdro\u017csze, z \u017cycia ojczyzny. A wybrano jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych chwil i form\u0119 najbardziej do jej przedstawienia si\u0119 nadaj\u0105c\u0105, form\u0119 panoramy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Sztuki to obok Pawilonu Przemys\u0142u drugi wa\u017cny obiekt na Wzg\u00f3rzu Stryjskim. Z g\u00f3ry za\u0142o\u017cono, \u017ce po zako\u0144czeniu wystawy budynek stanie si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 miasta i b\u0119dzie \u201edominowa\u0107 raz na zawsze nad parkiem\u201d. Zaprojektowany zosta\u0142 przez Franciszka Skowrona, w kszta\u0142cie wyd\u0142u\u017conego prostok\u0105ta z podwy\u017cszon\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015brodkow\u0105 i bocznymi ryzalitami zwie\u0144czonymi niewielkimi kopu\u0142ami. Na frontonie gmachu, nad portalem, umieszczono rze\u017abiarskie wyobra\u017cenie sztuki autorstwa Juliana Markowskiego. Natomiast po obu stronach wej\u015bcia ustawiono figury przedstawiaj\u0105ce rze\u017ab\u0119 i malarstwo d\u0142uta Antoniego Popiela. Z kolei sfinksy by\u0142y dzie\u0142em Tadeusza B\u0142otnickiego. W centrum placu przed budynkiem rozpo\u015bciera\u0142 si\u0119 basen o pow. 923 m2<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

W Pa\u0142acu Sztuki prezentowano dwie wystawy: retrospektyw\u0119 sztuki polskiej z lat 1764-1886 oraz wystaw\u0119 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Na tej drugiej pokazano m.in. prace tw\u00f3rc\u00f3w Panoramy Rac\u0142awickiej<\/em>. I tak Jan Styka wystawia\u0142 obrazy ilustruj\u0105ce Chora\u0142<\/em> oraz autoportret z \u017con\u0105, Wojciech Kossak p\u0142\u00f3tna: \u015amier\u0107 gen. Sowi\u0144skiego<\/em> i J\u00f3zef Oberty\u0144ski w bitwie pod P\u0142onnem w 1792 roku.<\/em> Tadeusz Popiel pokaza\u0142 cztery obrazy: Poranek, Po burzy, \u015awi\u0119to Tory<\/em> i Na drugiej p\u00f3\u0142kuli<\/em>, Wincenty Wodzinowski dwie prace \u2013 Odpoczynek \u017cniwiarzy<\/em> i Modele w przedsionku<\/em> Akademii Monachijskiej<\/em>. Z kolei Teodor Axentowicz zaprezentowa\u0142 portret \u017cony oraz portret Wiktora Os\u0142awskiego, za\u015b Micha\u0142 Soza\u0144ski wystawia\u0142 trzy akwarele przedstawiaj\u0105ce jarmark u\u0142aszkowiecki i jedn\u0105 ukazuj\u0105c\u0105 tr\u0119bacza.<\/p>\n\n\n\n

Na wystawie sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej zaprezentowali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c arty\u015bci, kt\u00f3rych prace zwiastowa\u0142y prze\u0142om, jaki mia\u0142 nast\u0105pi\u0107 w sztuce na prze\u0142omie XIX i XX wieku. Byli to Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski, Witold Pruszkowski, Leon Wycz\u00f3\u0142kowski czy Konstanty Laszczka.<\/p>\n\n\n\n

Organizatorzy Powszechnej Wystawy Krajowej oddali r\u00f3wnie\u017c ho\u0142d Janowi Matejce \u2013 mistrzowi malarstwa historycznego. Do Lwowa sprowadzono s\u0142ynne dzie\u0142a, kt\u00f3re zgromadzono w zadedykowanym arty\u015bcie Pawilonie Matejkowskim. Pokazywane by\u0142y m.in. Bitwa pod Grunwaldem,<\/em> Ho\u0142d pruski<\/em>, Ko\u015bciuszko pod Rac\u0142awicami<\/em>, Unia lubelska<\/em>, Rejtan,<\/em> Konstytucja 3 Maja<\/em>, Bitwa pod Warn\u0105<\/em>, \u015amier\u0107 Przemys\u0142awa, Joanna d\u2019Arc (Dziewica Orlea\u0144ska)<\/em> oraz namalowane specjalnie na wystaw\u0119 i nieuko\u0144czone z powodu \u015bmierciartysty w listopadzie 1893 roku \u2013 \u015aluby Jana Kazimierza<\/em>.Prezentacj\u0119 wielkoformatowych prac Matejki uzupe\u0142nia\u0142y m.in. paleta malarza oraz ber\u0142o, znak \u201epanowania w sztuce\u201d, kt\u00f3re artysta otrzyma\u0142 od Rady Miasta Krakowa w 1878 r.<\/p>\n\n\n\n

W pobli\u017cu Pa\u0142acu Sztuki powsta\u0142 okaza\u0142y Pawilon Miasta Lwowa. Pokazywano w nim obiekty z najrozmaitszych dziedzin gospodarki miejskiej oraz \u015bwietnie ukazano rozw\u00f3j urbanistyczny Lwowa. Innym interesuj\u0105cym obiektem by\u0142 Pawilon Ameryka\u0144ski, tzw. \u201eSaloon\u201d, w kt\u00f3rym zaprezentowa\u0142a swoje dokonania Polonia ameryka\u0144ska. Zgromadzone eksponaty ukazywa\u0142y polski wk\u0142ad w rozw\u00f3j ameryka\u0144skiego przemys\u0142u, rolnictwa i rzemios\u0142a. Poza tym chwalono si\u0119 r\u00f3wnie\u017c polskimi osi\u0105gni\u0119ciami w zakresie architektury i techniki w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n\n\n\n

Dla zwiedzaj\u0105cych przygotowano mn\u00f3stwo atrakcji. Jedn\u0105 z nich by\u0142a \u015bwietlna fontanna znajduj\u0105ca si\u0119 w centrum g\u0142\u00f3wnego placu wystawy. Sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch basen\u00f3w \u2013 g\u00f3rnego i dolnego (0,5 m poni\u017cej poziomu terenu). Jej centrum stanowi\u0142a wysoka na 5 m o\u015bmiok\u0105tna wie\u017ca z wierzcho\u0142kiem, b\u0119d\u0105cym jednocze\u015bnie dnem g\u00f3rnego basenu, sk\u0105d tryska\u0142y 42 strumienie wodne. Przy akompaniamencie muzyki pod\u015bwietlone strumienie wody unosi\u0142y si\u0119 na r\u00f3\u017cn\u0105 wysoko\u015b\u0107. Kolorowe o\u015bwietlenie placu \u2013 zainstalowano 102 lampy \u2013 oraz fontanny wykona\u0142a firma elektrotechniczna z Pragi. Spektakl wody, \u015bwiat\u0142a i muzyki odbywa\u0142 si\u0119 codziennie wieczorem o godz. 21.00.<\/p>\n\n\n\n

Zwiedzaj\u0105cy fascynowali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c innymi oryginalnymi obiektami: Z wystawy zapami\u0119ta\u0142am pawilon w kszta\u0142cie butelki od piwa, maszyn\u0119, do kt\u00f3rej wpycha\u0142o si\u0119 surowe mi\u0119so, a na oczach publiczno\u015bci wychodzi\u0142y z niej gotowe gor\u0105ce kie\u0142baski, par\u00f3wki, podawane na talerzykach z chrzanem. Co jeszcze? Pi\u0119kne, regionalne lalki, kolejk\u0119 linow\u0105, kr\u0105\u017c\u0105c\u0105 na niebotycznej wysoko\u015bci mi\u0119dzy dwoma wzg\u00f3rzami parku Stryjskiego i fontann\u0119 bij\u0105c\u0105 w niebo t\u0119czami kolor\u00f3w<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wystawy z dzia\u0142em etnograficznym, kt\u00f3ry ulokowany zosta\u0142 na s\u0105siednim wzniesieniu, \u0142\u0105czy\u0142a kolejka linowa. Dzia\u0142 ten pomy\u015blany zosta\u0142 jako skansen, w kt\u00f3rym pokazano rozmaite domostwa, m.in. dw\u00f3r szlachecki, chat\u0119 krakowsk\u0105, chat\u0119 zakopia\u0144sk\u0105, zagrod\u0119 huculsk\u0105, zagrod\u0119 naddniestrza\u0144sk\u0105. Znalaz\u0142a si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c cerkiew z dzwonnic\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w etnograficznych, w tym krzy\u017ce przydro\u017cne, sta\u0142a na wolnym powietrzu. Pod jednym z krzy\u017cy, wykonanym przez ludowego artyst\u0119 Miko\u0142aja Waszczy\u0144skiego, gra\u0142 na lirze i przy\u015bpiewywa\u0142 dziad-lirnik Zacharko Ho\u0142owatyj z Hermanowic ko\u0142o Przemy\u015bla. Co ciekawe posta\u0107 lirnika zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c uwieczniona na p\u0142\u00f3tnie Panoramy Rac\u0142awickiej<\/em>. W grupie modl\u0105cych si\u0119 pod krzy\u017cem dziad-lirnik symbolizuje tradycj\u0119 ludow\u0105, w kt\u00f3rej mia\u0142a przetrwa\u0107 pami\u0119\u0107 o bohaterskim zrywie powsta\u0144c\u00f3w z 1794 roku.<\/p>\n\n\n\n

Czerwcowa uroczysto\u015b\u0107 otwarcia wystawy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 celebrowan\u0105 w katedrze \u0142aci\u0144skiej. Nast\u0119pnie go\u015bcie i organizatorzy udali si\u0119 pochodem przez miasto na Wzg\u00f3rze Stryjskie. Wystawa odbywa\u0142a si\u0119 pod protektoratem cesarza Franciszka J\u00f3zefa I, kt\u00f3rego na otwarciu reprezentowa\u0142 brat \u2013 arcyksi\u0105\u017c\u0119 Karol Ludwik. Na uroczysto\u015bci obecny by\u0142 r\u00f3wnie\u017c arcyksi\u0105\u017c\u0119 Leopold Salwator. Na placu przed Pawilonem Przemys\u0142u jako pierwszy zabra\u0142 g\u0142os przedstawiciel organizator\u00f3w, ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Sapieha:<\/p>\n\n\n\n

Nie jest wystawa dzie\u0142em pojedynczych ludzi, lub pojedynczej okolicy. W ca\u0142em i najzupe\u0142niejszem tego s\u0142owa znaczeniu kraj ca\u0142y j\u0105 urz\u0105dzi\u0142, a do jakiego stopnia potrzeb\u0119 jej odczuwano i znaczenie pojmowano, czy\u017c nie jest mi\u0142ym dowodem udzia\u0142 w pracach r\u00f3wnie gor\u0105cy i gorliwy tak Polak\u00f3w, jak i Rusin\u00f3w<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Potem arcyksi\u0105\u017c\u0119 Karol Ludwik Habsburg podzi\u0119kowa\u0142 organizatorom stwierdzaj\u0105c, \u017ce \u201ewystawa przynosi chlub\u0119 krajowi i jej tw\u00f3rcom\u201d, po czym uzna\u0142 Powszechn\u0105 Wystaw\u0119 Krajow\u0105 za otwart\u0105. Uroczysto\u015b\u0107 zgromadzi\u0142a przedstawicieli ziemia\u0144stwa, mieszcza\u0144stwa, pracownik\u00f3w wy\u017cszych uczelni, urz\u0119d\u00f3w oraz wszystkich warstw spo\u0142ecznych i zawod\u00f3w. Po\u0142\u0105czone ch\u00f3ry towarzystw \u015bpiewaczych pod kierunkiem W\u0142adys\u0142awa \u017bele\u0144skiego wykona\u0142y Hymn ludu<\/em> i kantat\u0119 w j\u0119zyku polskim i ukrai\u0144skim. Wieczorem Lw\u00f3w zosta\u0142 pi\u0119knie o\u015bwietlony, co odnotowa\u0142a lokalna prasa: \u201eIluminacja miasta by\u0142a \u015bwietn\u0105, widocznie wszyscy zrozumieli, \u017ce otwarcie wystawy, to \u015bwi\u0119to narodowe\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Arcyksi\u0105\u017c\u0119 Karol Ludwik przebywa\u0142 w stolicy Galicji w dniach 4-8 czerwca 1894 roku i kilkakrotnie odwiedza\u0142 wystaw\u0119. Zwiedza\u0142 poszczeg\u00f3lne pawilony, podziwia\u0142 dzie\u0142a Matejki, rozmawia\u0142 z wystawcami. Wra\u017cenia, jakie wyni\u00f3s\u0142, by\u0142y niezwykle pozytywne. Stwierdzi\u0142, \u017ce \u201ewystawa przesz\u0142a jego naj\u015bmielsze oczekiwania\u201d, bowiem nie spodziewa\u0142 si\u0119 \u201ea\u017ceby by\u0142a tak bogat\u0105, tak kolosaln\u0105 i tak cudn\u0105\u201d. Arcyksi\u0105\u017c\u0119 doda\u0142, \u017ce \u201eszczeg\u00f3lnie panorama rac\u0142awicka pozostanie mu na zawsze w pami\u0119ci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W prasie szczeg\u00f3\u0142owo relacjonowano kolejne dni trwania wystawy. O pierwszej niedzieli pisano tak: Na placu wystawy by\u0142o tak weso\u0142o i gwarno, \u017ce a\u017c serce si\u0119 radowa\u0142o \u2013 wsz\u0119dzie pe\u0142no, w pawilonach, restauracjach, na corso\u2026 Przygrywa\u0142y 3 muzyki, nasza Harmonja popisywa\u0142a si\u0119 po raz pierwszy i zyska\u0142a poklask, wojskowa i cyga\u0144ska\u2026 W restauracjach panowa\u0142 \u015bcisk, szczeg\u00f3lnie u Baczy\u0144skiego. Cukiernie i kawiarnie mia\u0142y te\u017c mn\u00f3stwo go\u015bci\u2026 Wsz\u0119dzie by\u0142 t\u0142ok, gwar, rozpromienione twarze. Widzia\u0142e\u015b mn\u00f3stwo os\u00f3b nieznanych, to byli go\u015bcie z prowincji, by\u0142o te\u017c kilkudziesi\u0119ciu w\u0142o\u015bcian \u015bwi\u0105tecznie przybranych. W Rac\u0142awicach t\u0142ok\u2026 sprzedano 1963 bilet\u00f3w. W pa\u0142acu sztuki by\u0142o tysi\u0105c kilkaset os\u00f3b.<\/em><\/p>\n\n\n\n

We wrze\u015bniu 1894 r. Powszechn\u0105 Wystaw\u0119 Krajow\u0105 odwiedzi\u0142 sam cesarz Franciszek J\u00f3zef I. Lwowska prasa tak podsumowa\u0142a t\u0119 wizyt\u0119: W odwiedzinach cesarskich \u015bwi\u0119c\u0105 Polacy cesarza samego z ca\u0142ym entuzjazmem swego temperamentu, ale te\u017c zarazem \u015bwi\u0119c\u0105 wynik swego przeobra\u017cenia, swojej polityki i pracy swojej, jednem s\u0142owem, sw\u00f3j sukces.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wystawa by\u0142a wydarzeniem, kt\u00f3re odbi\u0142o si\u0119 szerokim echem zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Galicji jak i ca\u0142ej Europy. Podczas jej trwania austriackie koleje pa\u0144stwowe uruchomi\u0142y dodatkowe poci\u0105gi do Lwowa, a centrum miasta po\u0142\u0105czono z terenem wystawowym lini\u0105 tramwaju elektrycznego, jednego z pierwszych w tej cz\u0119\u015bci Europy. Od 5 czerwca do 15 pa\u017adziernika 1894 wystaw\u0119 odwiedzi\u0142o ponad 1 140 000 os\u00f3b. Na tak du\u017c\u0105 frekwencj\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 przede wszystkim przyje\u017cd\u017caj\u0105ce do stolicy Galicji wycieczki zorganizowane. By\u0142y to grupy zagraniczne o charakterze oficjalnym, grupy polskie przybywaj\u0105ce z okazji rozmaitych zlot\u00f3w i kongres\u00f3w, i wreszcie wycieczki szkolne oraz ludowe.<\/p>\n\n\n\n

O lwowskiej ekspozycji wyczerpuj\u0105co informowa\u0142y gazety wychodz\u0105ce w Wiedniu, m.in. Neue Freie Presse. Wystawcy nagradzani i wyr\u00f3\u017cniani na wystawie otrzymywali dyplom zaprojektowany przez Stanis\u0142awa Rejchana. Taki dyplom \u201eza u\u015bwietnienie wystawy panoram\u0105 bitwy rac\u0142awickiej i za wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie w komisyi juror\u00f3w\u201d otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c Jan Styka.<\/p>\n\n\n\n

Znaczenie Powszechnej Wystawy Krajowej dla ca\u0142ego podzielonego mi\u0119dzy zaborc\u00f3w kraju trudno przeceni\u0107. Przez dziesi\u0105tki lat pokolenia Polak\u00f3w t\u0119skni\u0142y za woln\u0105 Ojczyzn\u0105. Jedynie zarz\u0105dzana przez nich Galicja mog\u0142a uzewn\u0119trznia\u0107 sw\u0105 narodow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i ukaza\u0107 wszystkim Polakom szanse i mo\u017cliwo\u015bci jakie daje samodzielno\u015b\u0107, cho\u0107 ograniczona wy\u0142\u0105cznie do gospodarki i kultury.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielkie dni Lwowa, Galicji i Polski Sto trzydzie\u015bci lat temu \u2013 5 czerwca 1894 roku \u2013 otwarta zosta\u0142a we Lwowie Powszechna Wystawa Krajowa, w ramach kt\u00f3rej po raz pierwszy udost\u0119pniono zwiedzaj\u0105cym Panoram\u0119 Rac\u0142awick\u0105. Pod koniec XIX wieku Galicja i Lw\u00f3w podj\u0119\u0142y si\u0119 organizacji wielkiej \u201ewystawy cywilizacyjnej\u201d, kt\u00f3ra szerokim echem odbi\u0142a si\u0119 nie tylko na ziemiach… Czytaj dalej Powszechna Wystawa Krajowa 1894 rok<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":2231,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[361],"tags":[],"class_list":["post-2230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-40","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2234,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions\/2234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}