{"id":2082,"date":"2024-06-17T13:38:09","date_gmt":"2024-06-17T11:38:09","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2082"},"modified":"2024-06-17T13:38:09","modified_gmt":"2024-06-17T11:38:09","slug":"poczatki-solidarnosci-walczacej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=2082","title":{"rendered":"Pocz\u0105tki Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej"},"content":{"rendered":"\n

Fragmenty wspomnie\u0144 uczestnik\u00f3w podziemia zebrane przez <\/strong>Mateusza Morawieckiego<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Geneza i pierwsze lata \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d \u2013 praca magisterska, Instytut Historyczny Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, 1992<\/p>\n\n\n\n

Piotr Bednarz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w pierwszych miesi\u0105cach stanu wojennego uczestniczy\u0142em w kilku spotkaniach. Pierwsze spotkanie w szerszym gronie odby\u0142o si\u0119 w marcu; dyskutowali\u015bmy o tym, co i jak pisa\u0107. W kwietniu odby\u0142o si\u0119 drugie do\u015b\u0107 konfliktowe spotkanie, po kt\u00f3rym jako RKS zastanawiali\u015bmy si\u0119, co Kornel Morawiecki ma zamiar zrobi\u0107, chocia\u017c ju\u017c wcze\u015bniej zapowiada\u0142, \u017ce powo\u0142a now\u0105 organizacj\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie k\u0142ad\u0142a nacisk na inny, bardziej radykalny model walki. Kornel Morawiecki uwa\u017ca\u0142, \u017ce trzeba dzia\u0142a\u0107 zdecydowanie, je\u015bli strajki s\u0105 trudne, je\u015bli u\u0142atwiaj\u0105 bezpiece wy\u0142apywanie najaktywniejszych, to trzeba wychodzi\u0107 na ulic\u0119. Uwa\u017cam, \u017ce te pi\u0119cio-, dziesi\u0119ciominutowe strajki pomaga\u0142y SB w zidentyfikowaniu czynnie dzia\u0142aj\u0105cych cz\u0142onk\u00f3w NSZZ \u201eS\u201d. Uwa\u017cam, jednak, \u017ce nie mo\u017cna tak jak \u201eRustejko\u201d [\u015awierczewski] \u201ew czambu\u0142\u201d pot\u0119pia\u0107 tych strajk\u00f3w, gdy\u017c zawsze trzeba by\u0142o si\u0119 liczy\u0107 z kosztami prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci. Wyb\u00f3r w\u0142a\u015bciwej drogi by\u0142 w\u00f3wczas wielkim problemem.<\/p>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce Morawieckiemu, jako szefowi propagandy, potrzebne by\u0142o wi\u0119ksze poparcie ze strony RKS oraz uznanie. Chcia\u0142 on zosta\u0107 wiceprzewodnicz\u0105cym RKS, aby mie\u0107 wi\u0119kszy wp\u0142yw na t\u0119 organizacj\u0119, to mia\u0142o mu pom\u00f3c we wprowadzaniu zdecydowanej walki. Mnie przekonywa\u0142y argumenty obu stron. By\u0142em przeciwny porozumieniu si\u0119 z w\u0142adz\u0105 ju\u017c przed 13.12.1981 r.<\/p>\n\n\n\n

Po aresztowaniu W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka spotka\u0142em si\u0119 z Kornelem Morawieckim i dyskutowali\u015bmy nad tym, co robi\u0107 po 8.10.1982 r. [delegalizacja NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d]. Zastanawiali\u015bmy si\u0119, czy wyda\u0107 o\u015bwiadczenie wzywaj\u0105ce fabryki do strajku. Wyje\u017cd\u017ca\u0142em wtedy na posiedzenie TKK, wiedzia\u0142em, \u017ce Stocznia Gda\u0144ska strajkuje. Od rozm\u00f3w z przedstawicielami innych region\u00f3w w TKK uzale\u017cnia\u0142em decyzj\u0119 o wezwaniu do strajku generalnego. Bogdan Lis pyta\u0142 mnie, czy Wroc\u0142aw te\u017c rozpocznie strajk. Odpowiedzia\u0142em mu, \u017ce tak, ale uderzy\u0107 trzeba od razu po delegalizacji, nie mo\u017cna czeka\u0107. Krak\u00f3w wymusi\u0142 na nas to, \u017ceby strajk odby\u0142 si\u0119 11.10. Ja i Kornel Morawiecki chcieli\u015bmy wej\u015b\u0107 do fabryk jeszcze w pa\u017adzierniku, po 8.10.1982 r., kiedy to w fabrykach by\u0142y nastroje radykalne i zdecydowane na stawienie oporu komunistom. Zatem my we Wroc\u0142awiu byli\u015bmy na to gotowi, ale TKK, Bujak, Lis, Hardek za\u0142agodzili sp\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142onkowie TKK wiedzieli o powstaniu SW i nie uwa\u017cali, \u017ce sta\u0142o si\u0119 co\u015b z\u0142ego. S\u0105dzili jednak i obawiali si\u0119 tego, \u017ce Kornel Morawiecki jest zbyt radykalny w swoim dzia\u0142aniu.<\/p>\n\n\n\n

Po wyj\u015bciu z wi\u0119zienia wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em z Markiem Muszy\u0144skim i chcia\u0142em te\u017c, \u017ceby W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z nami. Frasyniuk jednak szed\u0142 wtedy (przynajmniej od amnestii w 1986 r.) w\u0142asn\u0105 drog\u0105 i nie zak\u0142ada\u0142 konieczno\u015bci permanentnej wsp\u00f3\u0142pracy ze strukturami podziemnymi. Przez ten ca\u0142y czas mia\u0142em kontakt z Kornelem Morawieckim.<\/p>\n\n\n\n

Pawe\u0142 Falicki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W styczniu 1982 r. w czasie trwania stanu wojennego nawi\u0105za\u0142em kontakt z Kornelem Morawieckim. Zaj\u0105\u0142em si\u0119 drukiem i kolporta\u017cem ulotek i gazetek podziemnych sygnowanych przez Regionalny Komitet Strajkowy. Wsp\u00f3\u0142redagowa\u0142em niekiedy teksty do \u201eZDnD\u201d, ale zasadniczo pracowa\u0142em przy organizacji kolporta\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk, jako najwa\u017cniejsza posta\u0107 Zwi\u0105zku w pierwszych miesi\u0105cach stanu wojennego, musia\u0142 by\u0107 g\u0142\u0119boko zakonspirowany. Ludzie skupieni wok\u00f3\u0142 niego starali si\u0119 chroni\u0107 go przed zbyt cz\u0119stymi spotkaniami. K. Morawiecki pe\u0142ni\u0142 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 organizacyjn\u0105, ale W. Frasyniuk by\u0142 postaci\u0105 o znaczeniu strategicznym. W zwi\u0105zku ze swoj\u0105 rol\u0105 operacyjn\u0105 K. Morawiecki nadawa\u0142 te\u017c z czasem coraz wyra\u017aniej ton ideowy RKS-owi. Osoby skupione wok\u00f3\u0142 W. Frasyniuka by\u0142y zwolennikami rozwi\u0105za\u0144 d\u0142ugofalowych, perspektywicznych. Natomiast te osoby, kt\u00f3re w czerwcu powo\u0142a\u0142y do \u017cycia Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105c\u0105, k\u0142ad\u0142y nacisk na konieczno\u015b\u0107 podj\u0119cia natychmiastowej walki z w\u0142adz\u0105 komunistyczn\u0105. Morawiecki nawi\u0105zywa\u0142 kontakty i to w\u0142a\u015bciwie on i par\u0119 blisko z nim zwi\u0105zanych os\u00f3b sformu\u0142owa\u0142o Regionalny Komitet Strajkowy. By\u0142o to wprawdzie pewne nadu\u017cycie, ale przeciwko temu nikt, nawet z kr\u0119gu W. Frasyniuka, nie protestowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Oko\u0142o 20.05.1982 r. na Biskupinie odby\u0142o si\u0119 zebranie RKS, w kt\u00f3rym bra\u0142em udzia\u0142 jako osoba wspomagaj\u0105ca, odpowiedzialna za cz\u0119\u015b\u0107 kolporta\u017cu w Regionie. Obecni byli: K. Morawiecki, Z Oziewicz, H. \u0141ukowska, J. Gajos [pseudonim], T. Jakubowski, W. Frasyniuk, T. \u015awierczewski, M. Gabryel i inne osoby. Dyskutowali\u015bmy pocz\u0105tkowo na tematy og\u00f3lne; punktem spornym by\u0142o zastosowanie r\u00f3\u017cnych metod oporu: protestowa\u0107 w zak\u0142adach pracy czy na ulicy i w zak\u0142adach pracy r\u00f3wnocze\u015bnie. Na tym tle dosz\u0142o do dramatycznych wypowiedzi po obu stronach. Ja uwa\u017ca\u0142em, \u017ce manifestacje pokazuj\u0105 \u015bwiatu, \u017ce co\u015b si\u0119 dzieje. W. Frasyniuk obawia\u0142 si\u0119, \u017ce grupa skupiona wok\u00f3\u0142 K. Morawieckiego przejmie wszystkie atrybuty techniczno-organizacyjne (druk, \u0142\u0105czno\u015b\u0107, kolporta\u017c).<\/p>\n\n\n\n

Po kilkugodzinnym bezskutecznym wzajemnym przekonywaniu si\u0119 grupa os\u00f3b skupionych wok\u00f3\u0142 K. Morawieckiego opu\u015bci\u0142a obrady i uda\u0142a si\u0119 do innego mieszkania, w kt\u00f3rym dyskutowano na temat utworzenia nowej organizacji. Z. Oziewicz argumentowa\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce nie jeste\u015bmy \u201eSolidarno\u015bci\u0105 prosz\u0105c\u0105\u201d, \u201eSolidarno\u015bci\u0105 na kolanach\u201d, lecz Solidarno\u015bci\u0105 Walcz\u0105c\u0105, walcz\u0105c\u0105 o uwolnienie Polski z komunizmu.<\/p>\n\n\n\n

Marek Muszy\u0144ski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wiem, \u017ce dotar\u0142a do ludzi wiadomo\u015b\u0107 o sprzeczno\u015bciach mi\u0119dzy W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem a Kornelem Morawieckim. Nie s\u0142ysza\u0142em, aby Kornel Morawiecki blokowa\u0142 kontakty zak\u0142adowe W\u0142adys\u0142awowi Frasyniukowi. W maju stara\u0142em si\u0119 zapobiec dezintegracji. Ja, przedstawiciele zak\u0142ad\u00f3w pracy i inni dzia\u0142acze podziemia chcieli\u015bmy us\u0142ysze\u0107 argumenty obu stron i doprowadzi\u0107 do consensusu. Wtedy zorientowa\u0142em si\u0119, \u017ce nie ma szansy na porozumienie. W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk i J\u00f3zef Pinior zdecydowanie uwa\u017cali, \u017ce w maju Kornel Morawiecki blokowa\u0142 im dost\u0119p do dzia\u0142u informacji i propagandy. J\u00f3zef Pinior oskar\u017cy\u0142 Kornela Morawieckiego o blokowanie sp\u0142ywu sk\u0142adek pieni\u0119\u017cnych z zak\u0142ad\u00f3w pracy. Kornel Morawiecki zdecydowanie odrzuca\u0142 te zarzuty (spotka\u0142em si\u0119 z nim w\u00f3wczas) i traktowa\u0142 to albo jako totalne nieporozumienie, albo jako pom\u00f3wienie, albo te\u017c jako element rozgrywki przewodnicz\u0105cych Regionalnego Komitetu. Kornel Morawiecki mia\u0142 inn\u0105 wizj\u0119 taktyczn\u0105, uwa\u017ca\u0142, \u017ce RKS jest zbyt ugodowo nastawiony do w\u0142adz.<\/p>\n\n\n\n

W czasie powstawania SW mia\u0142em ambiwalentne odczucia, gdy\u017c z jednej strony uwa\u017ca\u0142em, \u017ce nie powinni\u015bmy si\u0119 dzieli\u0107, powinni\u015bmy i\u015b\u0107 razem, a z drugiej strony my\u015bla\u0142em, \u017ce skoro dosz\u0142o ju\u017c do takiej r\u00f3\u017cnicy zda\u0144, to po co sztuczna sp\u00f3jno\u015b\u0107, sztuczna jednolito\u015b\u0107. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce mo\u017ce b\u0119dzie lepiej, gdy powstanie skrzyd\u0142o bardziej radykalne. Generalnie uwa\u017ca\u0142em, \u017ce nie powinno si\u0119 podejmowa\u0107 krok\u00f3w, kt\u00f3re \u201epal\u0105 za sob\u0105 mosty\u201d i nawet po formalnym rozstaniu s\u0105dzi\u0142em, \u017ce nale\u017cy zachowa\u0107 nie tylko wi\u0119zy mi\u0119dzyorganizacyjne, ale tak\u017ce daleko id\u0105c\u0105 kooperacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu paru miesi\u0119cy kilkakrotnie spotka\u0142em si\u0119 z Kornelem Morawieckim. Otrzyma\u0142em od niego ofert\u0119 wszechstronnej pomocy, \u0142\u0105cznie z pomoc\u0105 finansow\u0105 (do czasu obecno\u015bci J\u00f3zefa Piniora korzystano z 80 mln z\u0142, potem nikt nie wiedzia\u0142, co sta\u0142o si\u0119 z tymi pieni\u0119dzmi, a gdy dowiedzieli\u015bmy si\u0119, kto nimi dysponuje, to okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest jaka\u015b blokada, \u017ce RKS z przewodnicz\u0105cym Markiem Muszy\u0144skim nie ma prawa do korzystania ze spu\u015bcizny po Zarz\u0105dzie Regionu Dolny \u015al\u0105sk).<\/p>\n\n\n\n

Zbigniew Oziewicz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zebranie za\u0142o\u017cycielskie Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej odby\u0142o si\u0119 w po\u0142owie czerwca 1982 roku, najprawdopodobniej na ulicy Tomaszowskiej albo na Gajowej.<\/p>\n\n\n\n

Uwa\u017cam, \u017ce SW powsta\u0142a z niemo\u017cno\u015bci znalezienia wsp\u00f3lnej taktyki w gronie os\u00f3b zwi\u0105zanych z Morawieckim i zwi\u0105zanych z Frasyniukiem. Kornel Morawiecki drukowa\u0142 \u201eZ dnia na Dzie\u0144\u201d (ZDnD) i mia\u0142 g\u0142\u00f3wny wp\u0142yw na t\u0119 gazet\u0119.<\/p>\n\n\n\n

SW by\u0142a konkurencyjna w stosunku do RKS-u, by\u0142o to rozdzielenie w podziemiu. Wtedy s\u0105dzi\u0142em, \u017ce SW to organizacja, kt\u00f3ra zespala najodwa\u017cniejszych, najlepszych cz\u0142onk\u00f3w \u201eS\u201d, awangarda przeznaczona do pracy podziemnej, niemal\u017ce zbrojne rami\u0119 \u201eS\u201d. Nikt nie my\u015bla\u0142 pocz\u0105tkowo o trwa\u0142ym roz\u0142amie.<\/p>\n\n\n\n

Eugeniusz Szumiejko<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

We Wroc\u0142awiu mieli\u015bmy kontakt z Kornelem Morawieckim, jako przedstawicielem RKS, mia\u0142 on dobrych \u0142\u0105cznik\u00f3w. W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk uwa\u017ca\u0142, \u017ce Kornel Morawiecki blokowa\u0142 kontakty, ja uwa\u017cam, \u017ce na pewno tego nie robi\u0142, chcia\u0142 on nawet kontaktowa\u0107 mnie z W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem.<\/p>\n\n\n\n

Pisa\u0142em listy do W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka w sprawie Krajowego Kierownictwa. Kornel Morawiecki odpisywa\u0142 mi, \u017ce zgadza si\u0119 na wszystko, natomiast W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk dopisywa\u0142, \u017ce nie przemy\u015bla\u0142 tego, ale w zasadzie zgadza si\u0119 z \u201eAndrzejem\u201d (Kornel Morawiecki). Na pocz\u0105tku marca W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk dawa\u0142 nam odpowiedzi dwuznaczne. Na prze\u0142omie III\/IV dosta\u0142em list od Kornela Morawieckiego i spotka\u0142em si\u0119 z nim. Po tym spotkaniu domy\u015bli\u0142em si\u0119, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku. W tym czasie Barbara Labuda by\u0142a w Warszawie, gdzie oznajmi\u0142a, \u017ce Kornel Morawiecki stworzy\u0142 zupe\u0142nie now\u0105 struktur\u0119.<\/p>\n\n\n\n

10.04. otrzymali\u015bmy list od W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka, w kt\u00f3rym oznajmi\u0142 nam, \u017ce nasza nazwa jest z\u0142a (OKO).<\/p>\n\n\n\n

Uwa\u017cam, \u017ce Kornel Morawiecki mia\u0142 zbyt mocne stanowisko i nie nadawa\u0142 si\u0119 do kontroli.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk, Bujak i Lis nie mieli najlepszego zdania na temat SW, Hardek oboj\u0119tne (utrzymywa\u0142 po\u015brednie kontakty z Kornelem Morawieckim), ja mia\u0142em do\u015b\u0107 dobre zdanie na temat tej organizacji. Mi\u0119dzy TKK i SW nie by\u0142o du\u017cych r\u00f3\u017cnic programowych.<\/p>\n\n\n\n

Tadeusz \u015awierczewski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od grudnia 1981 mia\u0142em sta\u0142y kontakt z Kornelem Morawieckim, kt\u00f3ry budowa\u0142 \u0142\u0105czno\u015b\u0107, nawi\u0105zywa\u0142 mi\u0119dzy\u015brodowiskowe kontakty, dawa\u0142 mi \u201enamiary\u201d na wiarygodnych ludzi z podziemia. Ja natomiast dzia\u0142a\u0142em, nie ukrywaj\u0105c si\u0119. Do kwietnia wi\u0119kszo\u015b\u0107 apeli RKS by\u0142o pisanych przez Kornela Morawieckiego, ale podpisywali si\u0119 W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk, Piotr Bednarz, J\u00f3zef Pinior. Ani Kornel Morawiecki, ani ja nie chcieli\u015bmy burzy\u0107 mitu nazwisk znanych ludziom z okresu legalnej dzia\u0142alno\u015bci \u201eSolidarno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ja i Kornel Morawiecki pisali\u015bmy listy do W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka z pro\u015bb\u0105 o kontakt. By\u0142o to bardzo trudne. G\u0142\u00f3wnym \u0142\u0105cznikiem W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka by\u0142 Rafa\u0142 Dutkiewicz (pseudonim \u201ePanda\u201d). Wszelkie pr\u00f3by kontakt\u00f3w sz\u0142y bardzo opornie. \u0141\u0105czniczk\u0105 mi\u0119dzy Morawieckim, Frasyniukiem i mn\u0105 by\u0142a te\u017c Maria Koziebrodzka (pseudonim \u201eSierotka\u201d).<\/p>\n\n\n\n

21.04.1982 r. spotka\u0142em si\u0119 z W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem. Chcia\u0142 mnie wci\u0105gn\u0105\u0107 do swojej grupy, sugerowa\u0142, \u017ce \u201eAndrzej\u201d (Kornel Morawiecki) blokowa\u0142 mu kontakty ze mn\u0105. By\u0142o to oczywiste k\u0142amstwo, m.in. dlatego, \u017ce sam kilkakrotnie wcze\u015bniej usi\u0142owa\u0142em bezpo\u015brednio skontaktowa\u0107 si\u0119 z Frasyniukiem. Rafa\u0142 Dutkiewicz i W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk sugerowali, \u017ce z Kornelem Morawieckim trzeba by\u0107 ostro\u017cnym. By\u0142a to sugestia, \u017ce Morawiecki mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 wsp\u00f3\u0142pracownikiem SB. Traktowa\u0142em to jako oszczercze pom\u00f3wienie i ch\u0119\u0107 \u201ewyci\u0119cia\u201d tak ofiarnego dzia\u0142acza. Dutkiewicz, Frasyniuk i Jakubowski zarzucali Kornelowi, \u017ce blokuje im doj\u015bcie do mnie (podczas gdy Dutkiewicz mia\u0142 sta\u0142e doj\u015bcie do mnie). Ze swojej strony zarzuci\u0142em W\u0142adys\u0142awowi Frasyniukowi, \u017ce boi si\u0119 spotka\u0144 z lud\u017ami z zak\u0142ad\u00f3w. Chyba zrozumia\u0142 wtedy, \u017ce nie dam si\u0119 kupi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Zorganizowa\u0142em wi\u0119c spotkanie z W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem na oko\u0142o 29.04.1982 r. Na spotkaniu tym byli obecni: W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk, Piotr Bednarz, J\u00f3zef Pinior, Barbara Labuda, Marek Muszy\u0144ski, Kornel Morawiecki, \u201eDarek\u201d \u2013 szef TKZ z Archimedesa \u2013 delegat zgrupowania \u201eBrata\u201d, Jan Gajos [pseudonim p\u00f3\u017aniejszego dzia\u0142acza SW]. Ponadto ze strony W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka by\u0142 Tadeusz Jakubowski (pseudonim \u201eAugustyn\u201d) \u2013 jako szef kancelarii. Ja pe\u0142ni\u0142em w\u00f3wczas oficjalnie (tzn. za wcze\u015bniejszym \u201enamaszczeniem\u201d Frasyniuka) funkcj\u0119 szefa siatki kolporta\u017cu i \u0142\u0105czno\u015bci. Na spotkaniu tym dosz\u0142o do k\u0142\u00f3tni o cz\u0142onkostwo Kornela Morawieckiego w RKS. W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk oznajmi\u0142, \u017ce nie ufa Kornelowi Morawieckiemu, co w \u00f3wczesnych realiach by\u0142o policzkiem osobie, kt\u00f3ra bardzo wiele zrobi\u0142a dla podziemnej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Przy ka\u017cdej osobie odbywa\u0142o si\u0119 g\u0142osowanie, kto za co ma odpowiada\u0107 i kto wchodzi do RKS. Wybuch\u0142a karczemna awantura. Ja i przedstawiciel Archimedesa zagrozili\u015bmy, \u017ce zrezygnujemy ze swoich funkcji i po kilku innych utarczkach W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk zgodzi\u0142 si\u0119 na cz\u0142onkostwo Morawieckiego w RKS.<\/p>\n\n\n\n

Marek Muszy\u0144ski zosta\u0142 szefem do spraw bezpiecze\u0144stwa, Kornel Morawiecki \u2013 szefem do spraw informacji i propagandy, J\u00f3zef Pinior \u2013 II zast\u0119pc\u0105 przewodnicz\u0105cego i skarbnikiem, Barbara Labuda \u2013 doradc\u0105. Morawiecki, Muszy\u0144ski i Gajos rozmawiali tego dnia o funkcjonowaniu przysz\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy w ramach RKS.<\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Pinior<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W kwietniu 1982 roku dosz\u0142o do konfliktu mi\u0119dzy W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem a Kornelem Morawieckim, w moim odczuciu by\u0142 to konflikt personalny, spowodowany przede wszystkim zderzeniem indywidualno\u015bci. Kornel Morawiecki by\u0142 dzia\u0142aczem politycznym, natomiast ja i W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk byli\u015bmy dzia\u0142aczami robotniczymi, chocia\u017c wszyscy byli\u015bmy tak zwi\u0105zkowcami, jak i politykami. W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk i ja u\u017cywali\u015bmy innej ideologii ni\u017c Kornel Morawiecki, kt\u00f3ry operowa\u0142 ideologi\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105. Dla nas najwa\u017cniejszy by\u0142 problem praw pracowniczych. By\u0142 tu wi\u0119c konflikt programowy. Nast\u0119pn\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142 radykalizm Kornela Morawieckiego. Wraz z W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem uwa\u017cali\u015bmy wtedy, \u017ce zyski z manifestacji ulicznych s\u0105 ni\u017csze ni\u017c koszty. My nie chcieli\u015bmy bra\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015bci za organizowanie manifestacji ulicznych. Wola\u0142em w\u00f3wczas organizowa\u0107 podziemn\u0105 pras\u0119 zwi\u0105zkow\u0105, by\u0142o to dla mnie wa\u017cniejsze od organizowania manifestacji ulicznych. Wp\u0142yw na roz\u0142am mia\u0142o te\u017c to, \u017ce by\u0142 faktycznie stan dwuw\u0142adzy, bo to Kornel Morawiecki mia\u0142 w swoich r\u0119kach informacj\u0119 i propagand\u0119. Kornel zszed\u0142 do podziemia o wiele lepiej przygotowany ni\u017c ja czy W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk \u2013 mia\u0142 lepsze zaplecze. Wok\u00f3\u0142 niego skupia\u0142 si\u0119 o\u015brodek faktycznej w\u0142adzy. Moj\u0105 ide\u0105 by\u0142o doprowadzenie do consensusu. Od samego pocz\u0105tku postrzega\u0142em t\u0105 sytuacj\u0119 jako konfliktogenn\u0105. Wierzy\u0142em w pogodzenie gdy\u017c nie s\u0105dzi\u0142em, \u017ce mog\u0105 by\u0107 jakie\u015b fundamentalne r\u00f3\u017cnice programowe.<\/p>\n\n\n\n

Powstanie SW potraktowa\u0142em jako wyemancypowanie si\u0119 cz\u0119\u015bci \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Kornela Morawieckiego traktowa\u0142em d\u0142ugi czas jako dzia\u0142acza \u201eS\u201d a SW jako radykalniejsze rami\u0119 \u201eS\u201d. Nie tak jak np. traktowa\u0142o si\u0119 KPN \u2013 organizacj\u0119 z zewn\u0105trz. Gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce roz\u0142am jest trwa\u0142y to chcia\u0142em d\u0105\u017cy\u0107 do wypracowania wsp\u00f3lnej dora\u017anej taktyki. Wed\u0142ug mnie SW i RKS mog\u0142y podzieli\u0107 si\u0119 rolami. Uwa\u017ca\u0142em, \u017ce by\u0142oby lepiej m\u0105drze si\u0119 podzieli\u0107 pracami tak, aby zadania radykalne sz\u0142y na rachunek SW.<\/p>\n\n\n\n

Ludzie w zak\u0142adach pracy nie zdawali sobie cz\u0119sto sprawy z rozdzia\u0142u na SW i RKS. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142aczy \u015bredniego szczebla, a 90% dzia\u0142aczy najni\u017cszego szczebla nie zdawa\u0142o sobie sprawy, dla kogo pracuje. Linia graniczna by\u0142a w\u00f3wczas nie do przeprowadzenia, by\u0142 to przecie\u017c 1982-83 rok \u2013 pocz\u0105tki konspiracji. W lipcu 1984 roku ten podzia\u0142 by\u0142 ju\u017c jasny dla wszystkich. Uderzy\u0142o mnie to po wyj\u015bciu z wi\u0119zienia.<\/p>\n\n\n\n

W okresie przed wpadk\u0105 W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka dosz\u0142o do ukonstytuowania si\u0119 Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej w \u015bwiadomo\u015bci dzia\u0142aczy. Odnosi\u0142em wra\u017cenie, \u017ce SW ma du\u017ce kontakty z zak\u0142adami pracy, fabrykami i robotnikami. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w 1982 roku SW by\u0142a antybiurokratyczn\u0105 opozycj\u0105 w naszym zwi\u0105zku zawodowym.<\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce, ju\u017c w\u00f3wczas drukarnie, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do SW drukowa\u0142y \u201eZDnD\u201d. Je\u015bli na niekt\u00f3rych numerach by\u0142 dopisek \u201eAISW\u201d [Agencja Informacyjna Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej], nie szokowa\u0142o mnie to. Znalezienie jakiego\u015b korzystnego dla obu stron modus vivendi mi\u0119dzy SW a RKS by\u0142o moim celem.<\/p>\n\n\n\n

Kornel Morawiecki ju\u017c wtedy by\u0142 dla mnie dzia\u0142aczem bardziej stricte politycznym, podzia\u0142 mi\u0119dzy SW a RKS wyklarowa\u0142 si\u0119, nast\u0105pi\u0142a dalsza polaryzacja. Nie dostrzega\u0142em w\u00f3wczas w Kornelu Morawieckim antykomunisty, lecz cz\u0142owieka wyst\u0119puj\u0105cego og\u00f3lnie przeciwko systemowi z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Kornel Morawiecki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Moim zdaniem przyczyn\u0105 powstania SW by\u0142 stan w kierownictwie \u201eSolidarno\u015bci\u201d podziemnej i m\u00f3j konflikt z W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem. Chodzi\u0142o g\u0142\u00f3wnie o spos\u00f3b, w jaki prowadzi\u0142 on RKS. Pierwszym, zasadniczym spi\u0119ciem by\u0142o to, \u017ce nie chcia\u0142 on organizowa\u0107 manifestacji na 1 i 3 Maja, mimo \u017ce we Wroc\u0142awiu by\u0142a dobrze zorganizowana prasa i zwi\u0105zek podziemny, byli przedstawiciele wi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w pracy, kt\u00f3rych wprowadzili\u015bmy do RKS wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n

Ukaza\u0142 si\u0119 dokument Spo\u0142ecznej Rady Prymasowskiej, w kt\u00f3rym deklarowano daleko id\u0105ce ust\u0119pstwa wobec w\u0142adzy. Zosta\u0142 on zupe\u0142nie zignorowany i wy\u015bmiany przez propagand\u0119 i mass media. W\u0142adza da\u0142a do zrozumienia, \u017ce na takich warunkach \u017cadne ust\u0119pstwa nie s\u0105 mo\u017cliwe. W\u0142a\u015bciwie by\u0142em wtedy za poparciem tych tez. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce s\u0105 to graniczne warunki, na jakie mo\u017cna si\u0119 zgodzi\u0107. Rozumia\u0142em to jednak jako zawieszenie broni, gdy\u017c s\u0105dzi\u0142em, \u017ce \u201eSolidarno\u015bci\u201d nie da si\u0119 odzyska\u0107 na zasadzie dogadania si\u0119 z komunistami.<\/p>\n\n\n\n

Nazwa \u201eSolidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca\u201d pojawi\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 nieoczekiwanie. Zaproponowa\u0142 j\u0105 Tadeusz \u015awierczewski; by\u0142o to po spotkaniu RKS, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 na Biskupinie 20.05. By\u0142y wtedy mocne spory personalne. Koncepcja SW nie pojawi\u0142a si\u0119 jako alternatywa dla zwi\u0105zku. D\u0142ugo si\u0119 wahali\u015bmy, czy tworzy\u0107 co\u015b nowego. Najpierw powsta\u0142o pismo \u201eSW\u201d. SW powsta\u0142a w du\u017cym stopniu z nurtu zwi\u0105zku zwi\u0105zanego z podziemiem wydawniczym. Na pocz\u0105tku grupa wydaj\u0105ca \u201eZDnD\u201d wydawa\u0142a r\u00f3wnocze\u015bnie \u201eSW\u201d i do sieci drukar\u0144 zarz\u0105dzanej przeze mnie i przez \u015awierczewskiego dali\u015bmy swego rodzaju dobrowoln\u0105 \u201eofert\u0119\u201d drukowania albo \u201eZDnD\u201d i \u201eSW\u201d albo jednego z tych dw\u00f3ch pism. Pierwsze wydanie wysz\u0142o na pocz\u0105tku czerwca. Ukaza\u0142o si\u0119 w nim wezwanie do manifestacji na 13.06.1982, wezwali\u015bmy do sk\u0142adania kwiat\u00f3w pod tablic\u0105 \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W \u201eZDnD\u201d nie by\u0142o podanej godziny rozpocz\u0119cia manifestacji, w \u201eSW\u201d by\u0142a. By\u0142a to r\u00f3\u017cnica drobna, ale znacz\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku czerwca spotka\u0142em si\u0119 z W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem. Pyta\u0142em go, czy chce przej\u0105\u0107 wydawanie \u201eZDnD\u201d. Odpowiedzia\u0142 twierdz\u0105co. Ustalili\u015bmy harmonogram przekazywania redakcji i kolporta\u017cu w r\u0119ce nowej grupy, zwi\u0105zanej z Frasyniukiem.<\/p>\n\n\n\n

Nie uwa\u017cam, \u017ceby Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca powsta\u0142a tylko ze \u015brodowiska Biuletynu Dolno\u015bl\u0105skiego (BD). Na pewno by\u0142 jaki\u015b zwi\u0105zek, ale \u015brodowisko to zosta\u0142o w du\u017cym stopniu rozproszone po stanie wojennym. Przy powstaniu SW byli ludzie zwi\u0105zani ze mn\u0105 przyjacielsko. Chocia\u017c generalnie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce byli to ludzie zwi\u0105zani z BD, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich dzia\u0142a\u0142a, kolportowa\u0142a przed 13.12.1981, ale byli te\u017c ludzie z konspiracji, kt\u00f3rzy do\u0142\u0105czyli do nas w pierwszych miesi\u0105cach stanu wojennego, np. Pawe\u0142 Falicki.<\/p>\n\n\n\n

Po 20.05.1982 r [spotkanie RKS] odby\u0142y si\u0119 dwa zebrania. Dyskutowali\u015bmy nad tym, czy ma to by\u0107 organizacja zbrojna, czy nie. W tym zebraniu uczestniczy\u0142o wielu p\u00f3\u017aniejszych za\u0142o\u017cycieli SW, ale te\u017c np. osoby mniej zwi\u0105zane, jak Bogdan Giermek.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku wydawali\u015bmy pismo \u201ePorozumienia SW\u201d potem pismo \u201eSolidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca\u201d. Zr\u0119by organizacyjne zacz\u0119\u0142y tworzy\u0107 si\u0119 od samego pocz\u0105tku, ale organizacj\u0105 nazwali\u015bmy si\u0119 dopiero po ustanowieniu przysi\u0119gi, czyli 11.11.1982 r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fragmenty wspomnie\u0144 uczestnik\u00f3w podziemia zebrane przez Mateusza Morawieckiego Geneza i pierwsze lata \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d \u2013 praca magisterska, Instytut Historyczny Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, 1992 Piotr Bednarz Ju\u017c w pierwszych miesi\u0105cach stanu wojennego uczestniczy\u0142em w kilku spotkaniach. Pierwsze spotkanie w szerszym gronie odby\u0142o si\u0119 w marcu; dyskutowali\u015bmy o tym, co i jak pisa\u0107. W kwietniu odby\u0142o si\u0119 drugie… Czytaj dalej Pocz\u0105tki Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":2083,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[359],"tags":[],"class_list":["post-2082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-38","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2082"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2084,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2082\/revisions\/2084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}