Lokomotywa ci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 bydl\u0119ce wagony pe\u0142ne ludzkich, dramatycznych \u017cyciorys\u00f3w. Z Ko\u0142ymy, a potem z p\u00f3\u0142nocnego Kazachstanu, On i Ona teraz po latach, ocierania si\u0119 o \u015bmier\u0107, wreszcie z nadziej\u0105. U niej nadzieja ta mia\u0142a ju\u017c 9 miesi\u0119cy i mog\u0142a si\u0119 spe\u0142ni\u0107 w ka\u017cdym momencie. \u201eBo\u017ce. Jeszcze nie teraz…Niech to si\u0119 stanie ju\u017c w Polsce…\u201d Tak modli\u0142a si\u0119 Ona. Wymodli\u0142a. Poci\u0105g repatriant\u00f3w przekroczy\u0142 now\u0105 polsk\u0105 granic\u0119. Janek przyszed\u0142 na \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
Fakt narodzin zarejestrowano w Jaworze pod lipcow\u0105 dat\u0105 1946 roku. Matka Aida i ojciec Szymon. Genetyka mia\u0142a tu ogromne znaczenie. Jan, dziadek Janka, by\u0142 Polakiem. Legionist\u0105 od Pi\u0142sudskiego. Babka Rebeka, \u017byd\u00f3wk\u0105. Jej ojciec, rabin, wykl\u0105\u0142 j\u0105 po takim maria\u017cu na jaki\u015b czas z domu. Wa\u017cniejsze jednak by\u0142y geny rodzic\u00f3w Janka. Szymon, re\u017cyser, tw\u00f3rca Teatru \u017bydowskiego. Aida, aktorka i wybitna choreografka. Kim wi\u0119c mog\u0142o by\u0107 jaworowe dziecko? Tylko artyst\u0105 i to nie byle jakim.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142 czas, kiedy spotyka\u0142em Janka sporadycznie i przypadkiem, gdy pracowa\u0142em jako re\u017cyser w Telewizji Polskiej we Wroc\u0142awiu. Mieli\u015bmy wsp\u00f3lnych znajomych, kreowali\u015bmy tych samych aktor\u00f3w i jak mi si\u0119 wydawa\u0142o \u2013 mieli\u015bmy podobny system warto\u015bci. Jednak ostatnie kilka lat spotykali\u015bmy si\u0119 bardzo cz\u0119sto, a w ko\u0144cu ubieg\u0142ego roku nieomal dzie\u0144 w dzie\u0144. Powodem by\u0142a jego decyzja o re\u017cyserii przedstawienia \u201eCHOPIN 44’\u201d, z moim librettem i songami, kt\u00f3re pisa\u0142em do muzyki Fryderyka Chopina. Obaj mieli\u015bmy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ten dramat o Powstaniu Warszawskim ma charakter narodowy. Oto wi\u0119c kreator musicali \u017cydowskich, takich jak \u201eSkrzypek na dachu\u201d, czy \u201eSztukmistrz z Lublina\u201d, dotyka materii jak\u017ce czu\u0142ej i jak\u017ce polskiej. Nie pierwszy raz zreszt\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie kryj\u0119, \u017ce mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy z geniuszem. Obserwowa\u0142em go \u2013 nieomal podejrzliwie. Musieli\u015bmy wybra\u0107 na castingu 25 \u015bpiewaj\u0105cych i ta\u0144cz\u0105cych aktor\u00f3w. Przyjecha\u0142a ich do Teatru Polskiego we Wroc\u0142awiu ponad setka. Wydaje mi si\u0119, \u017ce Janek by\u0142 w swoim \u017cywiole. Wydobywa\u0142 bezb\u0142\u0119dnie i szybko mo\u017cliwo\u015bci m\u0142odych artyst\u00f3w. Potem…Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy i oddany ca\u0142ej sprawie na pr\u00f3bach, mimo \u017ce jego nastr\u00f3j zmienia\u0142 si\u0119 od \u017cartu do gniewu. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce jest w pe\u0142ni si\u0142, nieomal m\u0142odzie\u0144czy, jak jego wspania\u0142a asystentka Marica Klarman. W antraktach pr\u00f3b Janek by\u0142 otwarty na dyskusj\u0119. Tak\u017ce na temat warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u201eS\u0142uchaj…czy ten powsta\u0144czy \u015blub przed ksi\u0119dzem, w pobli\u017cu barykady\u2026 Czy to jest potrzebne?\u201d M\u00f3wi\u0142em mu: Takich powsta\u0144czych \u015blub\u00f3w by\u0142o 320! \u201eNiesamowite. To oczywi\u015bcie musi by\u0107.\u201d Inscenizowa\u0142 sceny zbiorowe, tak, i\u017c wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce to intuicja. Szybko i sprawnie. Tymczasem, teraz wiem to na pewno, by\u0142o to do\u015bwiadczenie oko\u0142o stu zrealizowanych spektakli. Kameralnych i monumentalnych.<\/p>\n\n\n\n Tak\u017ce osobiste do\u015bwiadczenie aktorskie od najm\u0142odszych lat, kiedy by\u0142 tancerzem, mimem, filmowym aktorem. Odkryty przez Andrzeja Wajd\u0119. Obsadzony przez Jerzego Kawalerowicza w ,,Austerii\u201d. Przez Wojciecha Hasa w ,,\u015amierci komiwoja\u017cera”. M\u00f3g\u0142 cieszy\u0107 si\u0119 popularno\u015bci\u0105 znanego aktora. Jednak chcia\u0142 tworzy\u0107 sam sw\u00f3j \u015bwiat na wielkich scenach Polski i Europy.<\/p>\n\n\n\n Po nim pozostan\u0105 teatry, kt\u00f3re stworzy\u0142, cho\u0107by ROM\u0118 w Warszawie i CAPITOL we Wroc\u0142awiu. My wroc\u0142awianie powinni\u015bmy by\u0107 z niego dumni, \u015bmia\u0142o zestawiaj\u0105c jego nazwisko z Grotowskim i Tomaszewskim. Tak\u017ce jego ostatnie lata artystycznego dyrektorowania w Teatrze Polskim to niezwyk\u0142e spektakle. \u201eZmierzch \u015bwitem”, \u201eXi\u0119gi Schulza’\u201d czy przedostatni \u201eCzas na mnie\u201d wed\u0142ug Tadeusza R\u00f3\u017cewicza. W tym spektaklu odcina symboliczn\u0105, krwaw\u0105 p\u0119powin\u0119 od realnego \u015bwiata. Nie do ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n Realizuje jeszcze ten ostatni musical narodowy \u201eCHOPIN 44\u201d inspirowany muzyk\u0105 Fryderyka. W moim libretto dominuje temat Powstania Warszawskiego. Jest te\u017c w\u0105tek \u017cydowski. W swoim wyst\u0105pieniu po premierze Janek m\u00f3wi: NIE ODRYWAJCIE SI\u0118 OD SWOICH KORZENI! Bez w\u0105tpienia czu\u0142 si\u0119 \u017bydem i Polakiem jednocze\u015bnie. By\u0142 \u015bwiadom jak tragicznie spl\u0105tane s\u0105 losy tych dw\u00f3ch narod\u00f3w. Jak wykorzystuj\u0105 to najwi\u0119ksi mordercy i imperatorzy tego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n Janku! Dzi\u0119kujemy Ci za niezwyk\u0142\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 i wra\u017cliwo\u015b\u0107. Twoje geny pozostaj\u0105 w Twoich dzieciach. A Twoje my\u015bli w naszych my\u015blach.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" teatru sceny, \u017cycia sceny Jan Szurmiej (27 lipca 1946 \u2013 3 czerwca 2024) Lokomotywa ci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 bydl\u0119ce wagony pe\u0142ne ludzkich, dramatycznych \u017cyciorys\u00f3w. Z Ko\u0142ymy, a potem z p\u00f3\u0142nocnego Kazachstanu, On i Ona teraz po latach, ocierania si\u0119 o \u015bmier\u0107, wreszcie z nadziej\u0105. U niej nadzieja ta mia\u0142a ju\u017c 9 miesi\u0119cy i mog\u0142a si\u0119 spe\u0142ni\u0107… Czytaj dalej JANEK<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":2050,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[359],"tags":[],"class_list":["post-2049","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-38","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2049"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2049\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2055,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2049\/revisions\/2055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/CHOPIN-44-OCALONY-SPEKTAKL-NNW-KWALIFIKACJA-C.00_02_49_11.Still005-1024x576.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/CHOPIN-44-OCALONY-SPEKTAKL-NNW-KWALIFIKACJA-C.00_09_11_13.Still003-1024x576.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/CHOPIN-44-OCALONY-SPEKTAKL-NNW-KWALIFIKACJA-C.00_21_00_10.Still002-1024x576.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/CHOPIN-44-OCALONY-SPEKTAKL-NNW-KWALIFIKACJA-C.00_38_40_02.Still008-1024x576.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n