{"id":1944,"date":"2024-06-05T10:04:21","date_gmt":"2024-06-05T08:04:21","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1944"},"modified":"2024-06-05T10:04:21","modified_gmt":"2024-06-05T08:04:21","slug":"o-gwarze-slaskiej-po-prezydenckim-wecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1944","title":{"rendered":"O gwarze \u015bl\u0105skiej po prezydenckim wecie"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">Urodzi\u0142em si\u0119 i wychowa\u0142em w Warszawie (cho\u0107 dzi\u015b mieszkam w Sulej\u00f3wku), ale m\u00f3j tata by\u0142 stu procentowym \u015al\u0105zakiem. Synem Powsta\u0144ca \u015al\u0105skiego. Wychowa\u0142 mnie w mi\u0142o\u015bci do \u015al\u0105ska i w kulcie Wojciecha Korfantego. By\u0142 te\u017c gor\u0105cym polskim patriot\u0105, to on mnie nauczy\u0142 takiej mi\u0142o\u015bci do Polski, \u017ce dzi\u015b ludzie ma\u0142oduszni nazywaj\u0105 mnie nacjonalist\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Tych, kt\u00f3rzy jakkolwiek oddzielali \u015al\u0105sk od Polski uwa\u017ca\u0142 za dziwak\u00f3w, nie potrafi\u0142 ich zrozumie\u0107. Mieli\u015bmy w rodzinie jednego takiego Wujka, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za \u015al\u0105zaka, a nie Polaka, ani Niemca. Tata go lubi\u0142, ale nie w pe\u0142ni rozumia\u0142. Ja potem te\u017c mia\u0142em takiego Przyjaciela, nale\u017celi\u015bmy razem do Zarz\u0105du Stronnictwa Pracy za czas\u00f3w prezesury mec. Si\u0142a-Nowickiego. Bardzo wysoko go ceni\u0142em. Jednak zar\u00f3wno Wujek, jak i Przyjaciel, maj\u0105c poczucie wy\u0142\u0105cznie \u015bl\u0105sko\u015bci, w pe\u0142ni akceptowali integralno\u015b\u0107 pa\u0144stwa polskiego i czuli si\u0119 lojalnymi, a w wypadku Przyjaciela, zaanga\u017cowanymi, obywatelami Rzeczypospolitej. Nie spotka\u0142em si\u0119 z ich strony z \u017cadnymi w\u0105tpliwo\u015bciami co do polsko\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Tak jak Jankiel, kochali te\u017c Polsk\u0119, cho\u0107 nie czuli si\u0119 Polakami.<\/p>\n\n\n\n<p>Od jakiego\u015b czasu uczestnicz\u0119 czynnie w organizowanych w Warszawie, ale z inicjatywy \u015bl\u0105skich chadek\u00f3w, uroczysto\u015bciach ku czci Wojciecha Korfantego i Powsta\u0144c\u00f3w \u015al\u0105skich. W swoich wyst\u0105pieniach podkre\u015bla\u0142em, \u017ce \u015al\u0105zacy przez wieki pozostali wierni polsko\u015bci, a ich mi\u0142o\u015b\u0107 do Ojczyzny odrodzi\u0142a si\u0119 u progu XX wieku i to ona zadecydowa\u0142a, \u017ce najwa\u017cniejsze obszary G\u00f3rnego \u015al\u0105ska znalaz\u0142y si\u0119 po I wojnie w granicach II Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n<p>Od dziecka je\u017adzi\u0142em na \u015al\u0105sk do rodziny, do Chorzowa, do Miko\u0142owa, Tych\u00f3w, do innych miejscowo\u015bci. Zna\u0142em i znam te\u017c wielu innych \u015al\u0105zak\u00f3w, z niekt\u00f3rymi si\u0119 przyja\u017ani\u0142em, m.in. ze \u015bp. Kazimierzem \u015awitoniem. Nigdy si\u0119 nie spotka\u0142em z okre\u015bleniem \u201ej\u0119zyk \u015bl\u0105ski\u201d. Zawsze m\u00f3wiono tylko o gwarze. \u015al\u0105zacy pos\u0142ugiwali si\u0119 gwar\u0105. Nigdy nie mia\u0142em te\u017c problem\u00f3w z porozumieniem si\u0119 z nimi, tak jak bywa to w przypadku j\u0119zyk\u00f3w obcych. Nie tylko ja zreszt\u0105. \u017baden \u015al\u0105zak nie musia\u0142 uczy\u0107 si\u0119 \u201ej\u0119zyka\u201d goroli, \u017ceby bez problemu si\u0119 z nimi porozumie\u0107. Rozmawiali wsp\u00f3lnym j\u0119zykiem, po polsku \u2013 z tym, \u017ce \u015al\u0105zak specyficzn\u0105 gwar\u0105. (\u0141atwiej go by\u0142o zrozumie\u0107, ni\u017c niekt\u00f3re teksty wypowiedziane w dzisiejszym slangu m\u0142odzie\u017cowym.)<\/p>\n\n\n\n<p>Zachodzi wi\u0119c bardzo powa\u017cne podejrzenie, \u017ce pr\u00f3ba uczynienia z gwary \u015bl\u0105skiej osobnego j\u0119zyka, jest dzia\u0142aniem maj\u0105cym na celu oddzielenie \u2013 wbrew ca\u0142emu patriotycznemu nurtowi, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 Powstaniami \u015al\u0105skimi \u2013 \u015al\u0105ska od Macierzy. \u017be to dzia\u0142anie maj\u0105ce na celu rozbicie sp\u00f3jno\u015bci narodowej Polak\u00f3w, a nie \u017cadna troska o kultur\u0119 regionaln\u0105 i jej prawa do istnienia. Tak jakby kto\u015b chcia\u0142 wykorzysta\u0107 do por\u00f3\u017cnienia nas naturaln\u0105 i ze wszech miar zrozumia\u0142\u0105 i potrzebn\u0105 \u2013 bo wzbogacaj\u0105c\u0105 polsko\u015b\u0107 \u2013 \u015bl\u0105sk\u0105 specyfik\u0119 kulturow\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z wielowiekowego od\u0142\u0105czenia od Ojczyzny.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozmawia\u0142em z r\u00f3\u017cnymi delegacjami \u015al\u0105zak\u00f3w, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Stolicy na uroczysto\u015bci \u015bl\u0105skie. Oni s\u0105 po prostu oburzeni. Ja te\u017c. Nie tylko mimo, \u017ce\u2026 ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce kocham, zawsze kocha\u0142em i b\u0119d\u0119 kocha\u0107 \u015al\u0105sk, jego ciekaw\u0105 i specyficzn\u0105 kultur\u0119 i jego pi\u0119kn\u0105 gwar\u0119, bogat\u0105 w stare, u nas ju\u017c cz\u0119sto zapomniane, staros\u0142owia\u0144skie s\u0142owa i zwroty.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo wi\u0119c prosz\u0119 czytelnik\u00f3w, \u017ceby nie szli \u0142atw\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 polemiczn\u0105 i nie przypisywali mi jakiej\u015b niech\u0119ci do \u015al\u0105ska i jego specyfiki kulturowej, \u017ceby nie zarzucali mi ci\u0105got do tworzenia jedno\u015bci przez ujednolicanie. Prosz\u0119, \u017ceby nie uto\u017csamiali mnie z przeciwnikami \u201ejedno\u015bci w r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u201d i nie oskar\u017cali, \u017ce \u015al\u0105zak\u00f3w w ich kulturze, odmienno\u015bci i d\u0105\u017ceniach do podmiotowo\u015bci w ramach polsko\u015bci, nie rozumiem. Bo rozumiem \u015bwietnie i zawsze popiera\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale wykorzystywanie owej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci do os\u0142abiania jedno\u015bci, jest nadu\u017cyciem, bo Polska w ca\u0142ej pi\u0119knej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kulturowej i przy s\u0142usznym tworzeniu demokracji opartej na zasadzie pomocniczo\u015bci \u2013 jest i zawsze b\u0119dzie jedna. Tak jak by\u0142a jedna zawsze kiedy silniejsi s\u0105siedzi nas dzielili. Nigdy w istocie nie podzielili i nas nie podziel\u0105. Potrafili nas zniewoli\u0107, sponiewiera\u0107, wymordowa\u0107 nam elity i zniszczy\u0107 instytucje, ale tego dot\u0105d nie potrafili. I potrafi\u0107 nie b\u0119d\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>DLATEGO DZI\u0118KUJ\u0118, PANIE PREZYDENCIE, ZA TO WETO!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urodzi\u0142em si\u0119 i wychowa\u0142em w Warszawie (cho\u0107 dzi\u015b mieszkam w Sulej\u00f3wku), ale m\u00f3j tata by\u0142 stu procentowym \u015al\u0105zakiem. Synem Powsta\u0144ca \u015al\u0105skiego. Wychowa\u0142 mnie w mi\u0142o\u015bci do \u015al\u0105ska i w kulcie Wojciecha Korfantego. By\u0142 te\u017c gor\u0105cym polskim patriot\u0105, to on mnie nauczy\u0142 takiej mi\u0142o\u015bci do Polski, \u017ce dzi\u015b ludzie ma\u0142oduszni nazywaj\u0105 mnie nacjonalist\u0105. Tych, kt\u00f3rzy jakkolwiek&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1944\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">O gwarze \u015bl\u0105skiej po prezydenckim wecie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1945,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[358],"tags":[],"class_list":["post-1944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-37","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1944"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1946,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1944\/revisions\/1946"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}