{"id":1916,"date":"2024-05-20T12:02:51","date_gmt":"2024-05-20T10:02:51","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1916"},"modified":"2024-05-20T12:02:51","modified_gmt":"2024-05-20T10:02:51","slug":"polska-jest-europie-i-swiatu-potrzebna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1916","title":{"rendered":"Polska jest Europie i \u015bwiatu potrzebna"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-extra-large-font-size\"><strong>Memoria\u0142 do w\u0142adz i wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polski<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zaniepokojeni niezrozumia\u0142ymi dzia\u0142aniami nowego Rz\u0105du, kt\u00f3re w trudnej sytuacji mi\u0119dzynarodowej mog\u0105 bardzo zaszkodzi\u0107 zar\u00f3wno pozycji, niezawis\u0142o\u015bci i rozwojowi naszego kraju, jak i procesowi integracji europejskiej, a tak\u017ce bezpiecze\u0144stwu regionu, postanowili\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do polskich w\u0142adz oraz wszystkich obywateli Rzeczypospolitej z tym przes\u0142aniem o znaczeniu Polski, naszej kultury i tradycji, dla budowania dobrych relacji mi\u0119dzy narodami Europy.<\/p>\n\n\n\n<p>Przes\u0142anie tego Memoria\u0142u streszcza si\u0119 w zdaniu, \u017ce <strong>bez dobrych relacji mi\u0119dzy narodami Europy, zorganizowanymi w spokojne o swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i podmiotowo\u015b\u0107 pa\u0144stwa, bardzo dla pokoju i rozwoju naszych kraj\u00f3w potrzebny proces integracji europejskiej musi si\u0119 w pewnej perspektywie za\u0142ama\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Bezpo\u015brednim impulsem do wystosowania tego pisma, sta\u0142o si\u0119 odwo\u0142anie przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bart\u0142omieja Sienkiewicza, dyrektora <strong>Instytut Dziedzictwa My\u015bli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego \u2013 pana prof. Jana \u017baryna<\/strong>. Fakt, \u017ce uzasadnienie tego odwo\u0142ania przedstawione przez pana Ministra, tak daleko mija si\u0119 z prawd\u0105, z rzeczywistym znakomitym dorobkiem edukacyjnym i kulturowym Instytutu dokonanym pod kierownictwem prof. \u017baryna, \u015bwiadczy o tym, \u017ce przyczyny tej zmiany nie s\u0105 w istocie zwi\u0105zane z pracami Instytutu ani decyzjami jego kierownictwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyczyn\u0105 naszego niepokoju s\u0105 du\u017co szersze dzia\u0142ania nowego Rz\u0105du, kt\u00f3ry destrukcyjnie ogranicza i torpeduje szeroko rozwini\u0119ty wcze\u015bniej wysi\u0142ek instytucji pa\u0144stwowych i organizacji spo\u0142ecznych w III RP, pr\u00f3buj\u0105cych odbudowa\u0107 i przenie\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107 nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105, tradycj\u0119 kulturow\u0105 oraz wyrastaj\u0105c\u0105 z nich, oddoln\u0105 organizacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8211;<\/p>\n\n\n\n<p>Nasza kultura spo\u0142eczna nosi niestety \u015blady zniszcze\u0144 spowodowanych przez wiele lat niewoli, powsta\u0144 i wojen, a zw\u0142aszcza okresu komunizmu oraz destrukcyjnych wp\u0142yw\u00f3w wschodniej kultury politycznej. Tym bardziej potrzebna jest m\u0105dra i wytrwa\u0142a praca na wielk\u0105 skal\u0119 nad odbudowaniem strat kulturowych, kt\u00f3re ponie\u015bli\u015bmy ze strony narod\u00f3w chc\u0105cych nas pozbawi\u0107 to\u017csamo\u015bci i podmiotowo\u015bci. To jest zadanie, kt\u00f3re musimy wykona\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>To wielkie, tysi\u0105cletnie dzie\u0142o naszych przodk\u00f3w, trzeba odbudowywa\u0107 dla dobra przysz\u0142o\u015bci po zbrodniczych dzia\u0142aniach wrogich naszej pa\u0144stwowo\u015bci, realizowanych przez zewn\u0119trzne ruchy ideologiczne, kt\u00f3re okupuj\u0105c nasz kraj przez p\u00f3\u0142 wieku mi\u0119dzy 1939 a 1989 rokiem, doprowadzi\u0142y do wymordowania du\u017cej cz\u0119\u015bci elit i \u015bwiadomego wsp\u00f3lnych cel\u00f3w przyw\u00f3dztwa narodowego, do znacznego zniwelowania naturalnych struktur spo\u0142ecznych i o\u015brodk\u00f3w opiniotw\u00f3rczych, do rozproszenia i zmarginalizowania znacz\u0105cej cz\u0119\u015bci naszego narodu. To wszystko zosta\u0142o zast\u0105pione odg\u00f3rnie zorganizowan\u0105 przez komunist\u00f3w struktur\u0105 w\u0142adzy i zniewolenia. Ta struktura przekszta\u0142cona po 1989 roku, nadal trwa \u2013 tak jak we wszystkich krajach postkolonialnych i postkomunistycznych \u2013 wyposa\u017cona w rozmaite powi\u0105zania i narz\u0119dzia wp\u0142ywu oraz mechanizmy samozachowawcze i reprodukcyjne, pozwalaj\u0105ce zachowywa\u0107 przez pokolenia oligarchiczny charakter takich struktur grzechu i ich st\u0105d p\u0142yn\u0105ce przywileje.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego czujemy si\u0119 w obowi\u0105zku wyja\u015bni\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142ania realizowane przez IDMN oraz inne posiadaj\u0105ce podobne cele plac\u00f3wki pa\u0144stwowe i spo\u0142eczne, mia\u0142y charakter kulturowy. <strong>Kultura za\u015b ma znaczenie. Na ca\u0142ym \u015bwiecie narody prowadz\u0105 wielkie wojny w obronie w\u0142asnej kultury. Najwybitniejsi przedstawiciele r\u00f3\u017cnych spo\u0142eczno\u015bci to ci, kt\u00f3rzy tworz\u0105 kultur\u0119. <\/strong>Nie tylko maj\u0105ce donios\u0142\u0105 wag\u0119 sztuki pi\u0119kne, ale tak\u017ce przekazywane z pokolenia na pokolenie warto\u015bci i zasady. Narody tworz\u0105c kultur\u0119, rozwijaj\u0105c j\u0105, buduj\u0105 w ten spos\u00f3b spo\u0142ecze\u0144stwo. Tworz\u0105 te\u017c potrzebn\u0105 sprawno\u015b\u0107 i si\u0142\u0119 wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<p>W naszym pa\u0144stwie, zgodnie z postanowieniami Konstytucji, ow\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 stanowi Nar\u00f3d \u2013 rozumiany jako og\u00f3\u0142 obywateli. Odczytywanie i upowszechnianie kulturowego dziedzictwa narodu, buduje jedno\u015b\u0107 mi\u0119dzy pokoleniami \u017cyj\u0105cymi w r\u00f3\u017cnych warunkach i odpowiadaj\u0105cymi na r\u00f3\u017cne wyzwania. Te pokolenia stanowi\u0105 dzi\u0119ki kulturze wsp\u00f3lnot\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 Polak\u00f3w. Nie tylko w kraju, tak\u017ce tych rozsianych po \u015bwiecie. Sp\u00f3jno\u015b\u0107 ta jest budowana przez \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich korzeni i cel\u00f3w. Jest ona niezb\u0119dna dla rozwoju i bezpiecze\u0144stwa narodu niezale\u017cnie od tego, jak potoczy si\u0119 w najbli\u017cszych latach sytuacja mi\u0119dzynarodowa i kto b\u0119dzie w Polsce rz\u0105dzi\u0142. Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 ju\u017c bowiem czas, w kt\u00f3rym nie musieli\u015bmy si\u0119 obawia\u0107 istotnych zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>W wyniku agresji rosyjskiej na Ukrain\u0119 zosta\u0142 naruszony \u0142ad mi\u0119dzynarodowy, w szczeg\u00f3lno\u015bci w naszej cz\u0119\u015bci Europy, co stanowi wyzwanie dla wszystkich, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 odpowiedzialni za pomy\u015blno\u015b\u0107 Polski. Coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 obawy, \u017ce narastaj\u0105cym zagro\u017ceniem mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 rosyjska ekspansja w kierunku odzyskania dawnych wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto wiele os\u00f3b podnosi mo\u017cliwe os\u0142abienie NATO przez narastaj\u0105cy konflikt wewn\u0119trzny w USA, zwi\u0105zany z problemem rosn\u0105cych tam nier\u00f3wno\u015bci i zamykania si\u0119 elit. Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c obawy o perspektywiczne skutki za\u0142amania cywilizacyjnego kraj\u00f3w rozwini\u0119tych, nios\u0105ce os\u0142abienie grupowych to\u017csamo\u015bci i postaw zaanga\u017cowanych w dobro wsp\u00f3lne oraz wymierny kryzys demograficzny powoduj\u0105cy brak r\u0105k do pracy i zmniejszanie kreatywno\u015bci starzej\u0105cych si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n<p>Opinia publiczna zwraca tak\u017ce uwag\u0119 na zagro\u017cenie wynikaj\u0105ce z centralistycznych d\u0105\u017ce\u0144 pa\u0144stw tzw. \u201estarej\u201d Unii Europejskiej, kt\u00f3re mo\u017ce sprowadzi\u0107 s\u0142abiej rozwini\u0119te kraje postkomunistyczne do roli prowincji dostarczaj\u0105cej, coraz bardziej deficytow\u0105 w zachodnich gospodarkach, si\u0142\u0119 robocz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W naszej ocenie Polska nie mo\u017ce i nie powinna biernie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 tym niepokoj\u0105cym procesom. Niezale\u017cnie od tego, kt\u00f3re z wymienionych zagro\u017ce\u0144 si\u0119 urzeczywistni, czy te\u017c pojawi\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie nowe, w ka\u017cdej sytuacji <strong>Polska rozwini\u0119ta, wykszta\u0142cona, posiadaj\u0105ca \u015bwiadome przyw\u00f3dztwo, jest dla pokoju w Europie i na \u015bwiecie, dla zachowania i rozwoju demokracji i relacji partnerskich mi\u0119dzy narodami \u2013 bardzo potrzebna.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak by\u0142a potrzebna, a nawet okaza\u0142a si\u0119 niezb\u0119dna, zbrodniczo zaatakowanej Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak by\u0142a potrzebna Europie \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d ze swoim bezprzemocowym programem odej\u015bcia od totalitarnego ustroju dziel\u0105cego nasz kontynent \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105, z ewangelicznym has\u0142em swojego najbardziej znanego kapelana, \u017ceby \u201ez\u0142o dobrem zwyci\u0119\u017ca\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak potrzebny by\u0142 Europie i \u015bwiatu polski Papie\u017c, kiedy trzeba by\u0142o przypomnie\u0107 o potrzebie mi\u0142o\u015bci spo\u0142ecznej, wewn\u0105trz i mi\u0119dzy narodami oraz wspiera\u0107 integracj\u0119 europejsk\u0105. Potrzebny by\u0142, bo przestrzega\u0142 w Parlamencie Europejskim: \u201eUpad\u0142y wszystkie dawne imperia narzucaj\u0105ce sw\u0105 dominacj\u0119 si\u0142\u0105 i przy pomocy polityki asymilacji. Wasza Europa stanie si\u0119 wolnym stowarzyszeniem narod\u00f3w, kt\u00f3re pozwoli wszystkim korzysta\u0107 z bogactwa swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u201d. Przypomina\u0142 te\u017c, \u017ce Europa musi by\u0107 ca\u0142o\u015bci\u0105, oddychaj\u0105c\u0105 oboma p\u0142ucami, zachodnim i wschodnim, podkre\u015blaj\u0105c: \u201eNie b\u0119dzie jedno\u015bci Europy, dop\u00f3ki nie b\u0119dzie ona wsp\u00f3lnot\u0105 ducha\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak Polska by\u0142a potrzebna, kiedy da\u0142a \u015bwiatu wielkich przyw\u00f3dc\u00f3w duchowych z prymasem Stefanem Wyszy\u0144skim na czele, kt\u00f3rzy nie wahali si\u0119 wystosowa\u0107 do biskup\u00f3w niemieckich, a w istocie do narodu niemieckiego, or\u0119dzia z tak wa\u017cnym dla jedno\u015bci europejskiej przes\u0142aniem: \u201eudzielamy wybaczenia i prosimy o nie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak Polska by\u0142a potrzebna, kiedy wielcy nasi przyw\u00f3dcy z patronami niszczonego dzi\u015b Instytutu Dziedzictwa My\u015bli Narodowej na czele \u2013 Romanem Dmowskim i Ignacym Paderewskim \u2013 pokazywali \u015bwiatu, jak mo\u017cna bez agresji i nienawi\u015bci, za pomoc\u0105 dyplomacji oraz odbudowy kultury i organizacji spo\u0142ecznej, przywr\u00f3ci\u0107 du\u017cemu, europejskiemu narodowi niepodleg\u0142o\u015b\u0107 po ponad wieku zniewolenia.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak Polska by\u0142a potrzebna, kiedy wielcy tw\u00f3rcy naszej kultury w XIX wieku umieli stworzy\u0107 my\u015bl personalistyczn\u0105, pokazuj\u0105c jak mo\u017cna kocha\u0107 sw\u00f3j nar\u00f3d pozbawiony pa\u0144stwa, nie tylko zachowuj\u0105c to\u017csamo\u015b\u0107 kulturow\u0105, ale te\u017c rozwijaj\u0105c w\u0142asn\u0105 kultur\u0119 bez niech\u0119ci do innych narod\u00f3w, przeciwnie \u2013 podnosz\u0105c swoj\u0105 wobec nich misj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak Polska by\u0142a potrzebna w\u00f3wczas, kiedy tw\u00f3rcy pierwszej w Europie konstytucji starali si\u0119 budowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo bardziej inkluzywne oraz pa\u0144stwo sprawniejsze, kt\u00f3re nie pozbawia\u0142o jednak praw s\u0142abszych klas oraz mniejszych narod\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad \u00f3wczesnej Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak Polska by\u0142a potrzebna, kiedy dalekowzroczni tw\u00f3rcy unii polsko-litewskiej pokazali, \u017ce narody mog\u0105 si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 jako wolni z wolnymi i r\u00f3wni z r\u00f3wnymi, a tak\u017ce tw\u00f3rcy konfederacji warszawskiej, kt\u00f3rzy dowiedli \u015bwiatu, \u017ce ludzie prawdziwie wolni potrafi\u0105 uznawa\u0107 r\u00f3wno\u015b\u0107 praw wszystkich obywateli, niezale\u017cnie od r\u00f3\u017cnic religijnych i narodowych, co by\u0142o w \u00f3wczesnej Europie obyczajem zupe\u0142nie wyj\u0105tkowym.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak Polska by\u0142a potrzebna w\u00f3wczas, kiedy setki lat temu Pawe\u0142 W\u0142odkowic na soborze w Konstancji potrafi\u0142 przekona\u0107 Europ\u0119, \u017ce B\u00f3g ukocha\u0142 wszystkie swoje dzieci jednakowo i krzywdzenie jakichkolwiek ludzi, by narzuci\u0107 im chrze\u015bcija\u0144stwo, jest przeciwne Jego woli. W ten spos\u00f3b \u00f3wczesny rektor Akademii Krakowskiej uczyni\u0142 pierwszy krok w kierunku przyj\u0119tej przez Europ\u0119 par\u0119 wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej prawdy o niezbywalnych prawach cz\u0142owieka nale\u017cnych z racji godno\u015bci ka\u017cdej bez wyj\u0105tku osobie ludzkiej.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Tak jak Polska by\u0142a potrzebna w\u00f3wczas, kiedy jeden z pierwszych tw\u00f3rc\u00f3w naszej my\u015bli politycznej i spo\u0142ecznej, b\u0142. Wincenty Kad\u0142ubek, og\u0142osi\u0142 \u015bwiatu, \u017ce sprawiedliwo\u015b\u0107 oznacza to, co najbardziej sprzyja temu obywatelowi, kt\u00f3ry sam mo\u017ce najmniej.<\/p>\n\n\n\n<p>Zawsze w\u00f3wczas Polska okazywa\u0142a si\u0119 Europie i \u015bwiatu potrzebna i niezast\u0105piona. A przecie\u017c takich postaci i wydarze\u0144 w dziejach naszego narodu by\u0142o wielokrotnie wi\u0119cej ni\u017c mo\u017cna tu wymieni\u0107. To oni ukszta\u0142towali nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, kultur\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105 tak, \u017ce nigdy nie stali\u015bmy si\u0119 narodem agresywnym, imperialnym czy kolonialnym. Nawet te nurty w naszych dziejach, kt\u00f3re stawia\u0142y jako my\u015bl przewodni\u0105 ide\u0119 narodu, nie by\u0142y \u2013 tak jak w niekt\u00f3rych krajach \u2013 szowinistyczne, uwa\u017caj\u0105ce obcych za ludzi z natury gorszych, pozbawionych praw, zas\u0142uguj\u0105cych na podb\u00f3j i podporz\u0105dkowanie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Te wszystkie do\u015bwiadczenia i dzie\u0142a, wnoszone przez przedstawicieli g\u0142\u00f3wnego nurtu naszej kultury i tradycji, niezmiennie s\u0105 Europie i \u015bwiatu bardzo potrzebne, czyni\u0105c relacje mi\u0119dzy narodami i wewn\u0105trz nich, bardziej ludzkimi i szlachetnymi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Piel\u0119gnowanie dziedzictwa polskiej my\u015bli narodowej, o kt\u00f3rej tu m\u00f3wimy, stoi na antypodach tego, co cz\u0119sto bywa kojarzone z nacjonalizmem \u2013 egoizmu, wrogo\u015bci i nieufno\u015bci do obcych, agresywno\u015bci czy ch\u0119ci podporz\u0105dkowywania sobie s\u0142abszych. W naszej tradycji znajdujemy za to bardzo wiele element\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna nazwa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142ami warto\u015bci europejskich. W ich najlepszym rozumieniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jan Pawe\u0142 II na zako\u0144czenie pierwszej pielgrzymki do Polski, skierowa\u0142 do nas przejmuj\u0105ce przes\u0142anie. M\u00f3wi\u0142 w\u00f3wczas na Krakowskich B\u0142oniach:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201eI dlatego \u2013 zanim st\u0105d odejd\u0119, prosz\u0119 was, aby\u015bcie ca\u0142e to duchowe dziedzictwo, kt\u00f3remu na imi\u0119 \u201ePolska\u201d, raz jeszcze przyj\u0119li z wiar\u0105, nadziej\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105 \u2013 tak\u0105, jak\u0105 zaszczepia w nas Chrystus na chrzcie \u015bwi\u0119tym, \u2013 aby\u015bcie nigdy nie zw\u0105tpili i nie znu\u017cyli si\u0119, i nie zniech\u0119cili, \u2013 aby\u015bcie nie podcinali sami tych korzeni, z kt\u00f3rych wyrastamy.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przes\u0142anie dziedzictwa polskiej my\u015bli narodowej, to przes\u0142anie religijne, ale te\u017c humanistyczne, personalistyczne, o znaczeniu uniwersalnym, ponadczasowym, zakorzenionym w naturze osobowej cz\u0142owieka. Mamy wi\u0119c jako Polacy, jako polskie pa\u0144stwo, moralny obowi\u0105zek owo dziedzictwo piel\u0119gnowa\u0107 nie tylko dla w\u0142asnego dobra, ale tak\u017ce dla dobra innych narod\u00f3w, szczeg\u00f3lnie tych najbli\u017cszych, europejskich, z kt\u00f3rymi na podstawie uniwersalnych warto\u015bci mo\u017cemy u\u0142o\u017cy\u0107 sobie bardziej trwa\u0142e i przyjazne relacje, u\u0142atwiaj\u0105ce rozw\u00f3j i przybli\u017caj\u0105ce pok\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n<p>Niezale\u017cnie od tego, jak rozwinie si\u0119 sytuacja mi\u0119dzynarodowa i jak\u0105 strategi\u0119 przyjmie polski rz\u0105d, zagro\u017cenie dla pokoju \u015bwiatowego oraz \u2013 nie tylko naszej \u2013 niepodleg\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 realne. Polska bogata do\u015bwiadczeniem wiek\u00f3w, kt\u00f3ra skumulowa\u0142a w swej tradycji warto\u015bci niezb\u0119dne dla skutecznej integracji europejskiej, jest Europie bardzo potrzebna. <strong>Polska wyzuta ze swojej to\u017csamo\u015bci, pozbawiona owej m\u0105dro\u015bci wiek\u00f3w, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 tylko spo\u0142ecze\u0144stwem na przemian buntuj\u0105cym si\u0119 i zginaj\u0105cym kark, nie wnosz\u0105cym nic do sprawy rozwoju<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8211;<\/p>\n\n\n\n<p>Obserwacja odbywaj\u0105cej si\u0119 obecnie w ca\u0142ej Europie debaty na temat dr\u00f3g dalszej integracji prowadzi do przekonania, \u017ce usztywniaj\u0105 si\u0119 dwa skrajne stanowiska. \u017badne z nich w istocie nie sprzyja dobrej, partnerskiej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy narodami, bez czego integracja, tak jak j\u0105 widzieli ojcowie za\u0142o\u017cyciele z Robertem Schumanem na czele, traci sens.<\/p>\n\n\n\n<p>Z jednej strony pojawia si\u0119 plan przekszta\u0142cenia obecnej, opartej na r\u00f3wnoprawno\u015bci i partnerstwie poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w Unii Europejskiej, w scentralizowane pa\u0144stwo zarz\u0105dzane przez najbardziej wp\u0142ywowe ko\u0142a polityczne z bogatszych kraj\u00f3w starej Unii, wspierane przez wielki biznes. Z drugiej strony w reakcji rozwijaj\u0105 si\u0119 w ca\u0142ej Europie bardziej spontaniczne ruchy akcentuj\u0105ce podmiotowo\u015b\u0107 narod\u00f3w, nazywane cz\u0119sto populistyczno-nacjonalistycznymi. Ich has\u0142em staje si\u0119 zatrzymanie tak rozumianej integracji europejskiej i podkre\u015blanie znaczenia wsp\u00f3lnot narodowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Z powodu tego konfliktu w ostatnich latach Uni\u0119 Europejsk\u0105 spotka\u0142a najpowa\u017cniejsza pora\u017cka w procesie integracji. Ze wsp\u00f3lnoty wyst\u0105pi\u0142a Wielka Brytania, bez udzia\u0142u kt\u00f3rej Europa zawsze b\u0119dzie niepe\u0142na. Kiedy zacz\u0119\u0142y si\u0119 \u2013 g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d Anglik\u00f3w \u2013 pojawia\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, Unia Europejska nic nie uczyni\u0142a, aby wyj\u015b\u0107 im naprzeciw. Ograniczy\u0142a si\u0119 do oskar\u017ce\u0144 o z\u0142\u0105 wol\u0119 pod adresem Brytyjczyk\u00f3w. Tak nie buduje si\u0119 wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sp\u00f3jn\u0105 i dobrze dzia\u0142aj\u0105c\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 uda si\u0119 zbudowa\u0107 z r\u00f3\u017cnorodnych kulturowo i historycznie kraj\u00f3w europejskich, je\u015bli w takim sojuszu pa\u0144stwa b\u0119d\u0105 si\u0119 czu\u0142y dobrze i bezpiecznie. Nie b\u0119dzie w\u00f3wczas pojawia\u0107 si\u0119 \u2013 oparty na wielowiekowych do\u015bwiadczeniach, a prowadz\u0105cy do dezintegracji \u2013 l\u0119k przed zdominowaniem przez silniejszych, bogatszych czy lepiej zorganizowanych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wny tw\u00f3rca konceptu integracji europejskiej, Robert Schuman, stworzy\u0142 ide\u0119 w istocie przeciwn\u0105 nacjonalizmowi jako postawie skoncentrowanej na interesie w\u0142asnego narodu. Mimo to docenia\u0142 nie tylko znaczenie narod\u00f3w jako zintegrowanych wsp\u00f3lnot kulturowych, ale tak\u017ce podnosi\u0142 historyczn\u0105 rol\u0119 nacjonalizm\u00f3w. Te bowiem mimo swej jednostronno\u015bci, przyczynia\u0142y si\u0119 do dzia\u0142ania pozytywnego, budowania wsp\u00f3lnoty narodowej. W jego ocenie takie wsp\u00f3lnoty nie by\u0142y przeszkod\u0105 w integracji europejskiej, a przeciwnie \u2013 by\u0142y jej istotnym warunkiem!<\/p>\n\n\n\n<p>Tylko narody posiadaj\u0105ce swoje pa\u0144stwo, wyposa\u017cone w tradycj\u0119 i solidn\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 struktur\u0119, zdaniem tw\u00f3rcy wsp\u00f3\u0142czesnej idei europejskiej, stanowi\u0105 odpowiedni budulec przysz\u0142ej i trwa\u0142ej jedno\u015bci naszego kontynentu. Do\u015bwiadczenie Wielkiej Brytanii pokazuje, \u017ce nawet tak rozwini\u0119te pod wieloma wzgl\u0119dami pa\u0144stwo, je\u017celi nie ma gwarancji podmiotowo\u015bci i bezpiecze\u0144stwa swoich interes\u00f3w, te\u017c mo\u017ce si\u0119 obawia\u0107 dalszego uczestnictwa w procesie integracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska jest krajem, kt\u00f3rego do\u015bwiadczenia dziejowe s\u0105 wielokrotnie bardziej traumatyczne ni\u017c Wielkiej Brytanii. Ma te\u017c przez rozbiory i okres komunizmu bardziej zniszczon\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 struktur\u0119, zdziesi\u0105tkowane przyw\u00f3dztwo narodowe oraz os\u0142abion\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 my\u015bli politycznej wyznaczaj\u0105cej racj\u0119 stanu. To wszystko stawia nas w sytuacji trudniejszej od kraj\u00f3w, kt\u00f3re przez wieki rozwija\u0142y si\u0119 jako narody niepodleg\u0142e. Te s\u0142abo\u015bci i straty trzeba koniecznie nadrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyspiarze mogli niezadowoleni po prostu z Unii wyst\u0105pi\u0107. My nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na samotno\u015b\u0107, zar\u00f3wno z powod\u00f3w cywilizacyjnych i gospodarczych, jak i ze wzgl\u0119du na bezpiecze\u0144stwo. Z tego zdaje sobie spraw\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w, dlatego wsparcie dla integracji europejskiej jest u nas jednym z najwi\u0119kszych w Unii.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozumiej\u0105c obaw\u0119 nowych polskich w\u0142adz, \u017ce rozwijaj\u0105ce si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie tendencje narodowe mog\u0105 by\u0107 traktowane jako zagro\u017cenie procesu integracji, musimy z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce wszelkie pr\u00f3by ograniczania narz\u0119dzi podtrzymuj\u0105cych i rozwijaj\u0105cych nasz\u0105 historyczn\u0105 i kulturow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 w nowych czasach, b\u0119d\u0105 mia\u0142y odwrotny skutek.<\/p>\n\n\n\n<p>Patriotyzm Polak\u00f3w, ich przywi\u0105zanie do niepodleg\u0142o\u015bci i podmiotowo\u015bci w relacjach mi\u0119dzynarodowych s\u0105 co najmniej por\u00f3wnywalne z postawami Brytyjczyk\u00f3w, je\u015bli nie mocniejsze. Wiemy te\u017c, \u017ce zawsze w czasach trudnych i opresyjnych, kiedy niepodleg\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a zagro\u017cona, ten szlachetny patriotyzm narasta\u0142, \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 z gotowo\u015bci\u0105 do najwi\u0119kszych po\u015bwi\u0119ce\u0144. To nie by\u0142 i nie jest jednak taki patriotyzm, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by wywo\u0142a\u0107 l\u0119k lub niepok\u00f3j nastawionych na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 s\u0105siad\u00f3w. <strong>Dlatego musimy bardzo wyra\u017anie stawia\u0107 podmiotowo\u015b\u0107 i partnerskie relacje w Unii, jako podstawowy i nieusuwalny warunek wszelkiego zacie\u015bnienia integracji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>L\u0119k o utrat\u0119 w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci i zwi\u0105zanej z ni\u0105 podmiotowo\u015bci narodowej mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 impulsem do powstawania oraz rozwoju nastroj\u00f3w autentycznie eurosceptycznych. Widzimy to ju\u017c w innych krajach, a u nas te\u017c ju\u017c si\u0119 zaczyna. Tylko pewny siebie, swojej pozycji i bezpiecze\u0144stwa nar\u00f3d mo\u017ce na tyle si\u0119 otworzy\u0107, \u017ceby uczestniczy\u0107 w tworzeniu faktycznej wsp\u00f3lnotowo\u015bci. Tylko taki nar\u00f3d nie zaprezentuje reakcji nerwowych skutkuj\u0105cych brakiem zaufania do silniejszych, bogatszych i bardziej do\u015bwiadczonych partner\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Robert Schuman nie chcia\u0142 likwidowa\u0107 europejskich narod\u00f3w i tworzy\u0107 pa\u0144stwa jednolitego, uwa\u017ca\u0142 \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 narodowa i kulturowa jest bardzo korzystna. Uzna\u0142 tylko, \u017ce granice \u201ezamiast by\u0107 przeszkodami, kt\u00f3re dziel\u0105\u201d mia\u0142y si\u0119 sta\u0107 \u201eliniami kontaktu, gdzie tworzy si\u0119 i rozwija wymiana materialna i duchowa\u201d. Na pewno Schuman nie postulowa\u0142 centralnej w\u0142adzy europejskiej mog\u0105cej cokolwiek narzuca\u0107 zniewolonym pa\u0144stwom sk\u0142adowym, bo wiedzia\u0142, \u017ce to by\u0142by koniec tego, co nazwa\u0107 mo\u017cna integracj\u0105. Koncepcja Schumana w podzielonej i rozbitej wojn\u0105 \u00f3wczesnej Europie dawa\u0142a nadziej\u0119 na realizacj\u0119, bo by\u0142a dojrza\u0142a, pozbawiona ideologicznej prostoty my\u015blenia dychotomicznego. Przynios\u0142a narodom, praktycznie pierwszy raz od czas\u00f3w \u015bredniowiecznego <em>christianitas<\/em>, sukces w postaci integracji wolnych z wolnymi i r\u00f3wnych z r\u00f3wnymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nieco inaczej sytuacja przedstawia si\u0119 w naszej cz\u0119\u015bci Europy. Zar\u00f3wno przesi\u0105kni\u0119ta wschodnimi wp\u0142ywami spu\u015bcizna kulturowa, jak i tragiczne do\u015bwiadczenie zniewolenia komunistycznego powoduj\u0105, \u017ce demokratyczna, zakorzeniona w tradycji i \u015bwiadoma cel\u00f3w narodowych spo\u0142eczna struktura, nie jest jeszcze w pe\u0142ni wykszta\u0142cona. To stawia nasze narody w nier\u00f3wnej sytuacji, a ta nier\u00f3wno\u015b\u0107 obiektywnie utrudnia proces bezkonfliktowej integracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Potrzebne s\u0105 wi\u0119c jednocze\u015bnie dwa procesy:<\/p>\n\n\n\n<p>Jeden to kontynuacja wzmacniania instytucji i warunk\u00f3w kulturowych dla skutecznej realizacji we wsp\u00f3lnej Europie tak\u017ce cel\u00f3w narodowych \u2013 zgodnie z zasad\u0105 pomocniczo\u015bci, bez kt\u00f3rej integracja europejska nie tylko traci sens, ale te\u017c po prostu przestaje by\u0107 mo\u017cliwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugi za\u015b proces to rozpocz\u0119cie debaty nad zabezpieczeniem niezb\u0119dnych w procesie integracji wsp\u00f3lnych instytucji przed emancypacj\u0105 ich roli w stosunku do wolnych i r\u00f3wnoprawnych narod\u00f3w w kierunku centralistycznego systemu zarz\u0105dzania. Taka bowiem emancypacja wywo\u0142a\u0142aby poczucie zniewolenia i w reakcji nastroje antyeuropejskie, przeciwne integracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska, czerpi\u0105c z bogactwa dziedzictwa my\u015bli narodowej, mo\u017ce nie tylko sama skutecznie uczestniczy\u0107 w m\u0105drym procesie integracji europejskiej, ale tak\u017ce pom\u00f3c innym, podejmuj\u0105c bli\u017csz\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z krajami posiadaj\u0105cymi podobne, traumatyczne i destrukcyjne dla kultury oraz struktury spo\u0142ecznej do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Potrzebne jest zatarcie kontrast\u00f3w rozwojowych mi\u0119dzy krajami o starej tradycji demokratycznej a tymi, kt\u00f3re po konferencji ja\u0142ta\u0144skiej znalaz\u0142y si\u0119 w niewoli sowieckiej. Bez takiego wyr\u00f3wnania szans, integracja europejska \u0142atwo przerodzi si\u0119 w \u2013 hamuj\u0105ce rozw\u00f3j wszystkich \u2013 panowanie jednych nad drugimi. W historii nigdy takie systemy nie prowadzi\u0142y do dobrych efekt\u00f3w. Unia Europejska mia\u0142a by\u0107 procesem zupe\u0142nie innej integracji, takiej jak w dawnej tradycji Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w \u2013 wolnych z wolnymi i r\u00f3wnych z r\u00f3wnymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego tak wa\u017cne dla powodzenia tego wieloletniego eksperymentu s\u0105 dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do przypomnienia, odtworzenia i przeniesienia w nowe czasy dziedzictwa naszej my\u015bli narodowej, do odbudowy naszej pami\u0119ci historycznej oraz kultury spo\u0142ecznej i politycznej, kt\u00f3re daj\u0105 Polsce si\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna ekonomia nie ma dzi\u015b w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wygrywaj\u0105 te narody, kt\u00f3re potrafi\u0105 tworzy\u0107 instytucje najbardziej w\u0142\u0105czaj\u0105ce (inkluzywne). Rozwija si\u0119 w\u00f3wczas nie tylko gospodarka, ale tak\u017ce rozwijaj\u0105 si\u0119 kultura, edukacja, otwarto\u015b\u0107 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i pomagaj\u0105ca tym trendom szeroko poj\u0119ta infrastruktura transportowa i komunikacyjna.<\/p>\n\n\n\n<p>Nasza gospodarka jest w dobrym stanie i oszcz\u0119dno\u015bci czynione w sektorze kulturowym, odbudowuj\u0105cym to\u017csamo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnotow\u0105 w oparciu o tradycj\u0119 przynie\u015b\u0107 mo\u017ce odwrotne skutki. Bez narodowego etosu, otwartego dzi\u0119ki kulturze chrze\u015bcija\u0144skiej na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi narodami, mo\u017cemy stawa\u0107 si\u0119 narodem rozproszonym, pasywnym i konsumpcyjnym, co spowolni tak\u017ce nasz rozw\u00f3j gospodarczy. To mo\u017ce za\u015b generowa\u0107 nastroje rozczarowania, poczucia krzywdy, agresji i nieufno\u015bci w stosunku do innych \u2013 do \u201eobcych\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Apelujemy wi\u0119c do Rz\u0105du o zaprzestanie dzia\u0142a\u0144 destrukcyjnych wobec dziedzictwa my\u015bli i kultury narodowej oraz instytucji i organizacji, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 jego przywracaniem i nowoczesnym rozwojem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Apelujemy te\u017c do w\u0142adz Rzeczypospolitej Polskiej r\u00f3\u017cnych szczebli, do wszystkich wsp\u00f3lnot oraz struktur samorz\u0105dowych i spo\u0142ecznych, do wielkiego i ma\u0142ego biznesu, do wszystkich obywateli naszego kraju oraz Polak\u00f3w rozproszonych po \u015bwiecie \u2013 o podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144, zar\u00f3wno spontanicznych, jak i dobrze zorganizowanych, na rzecz odbudowy i rozwoju:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>CA\u0141EGO TEGO DUCHOWEGO DZIEDZICTWA, KT\u00d3REMU NA IMI\u0118 \u201ePOLSKA\u201d!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2013 o co prosi\u0142 nas papie\u017c Jan Pawe\u0142 II.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To zadanie trudne, wymagaj\u0105ce po\u015bwi\u0119cenia i zaanga\u017cowania, ale nie b\u0119dziemy pierwszym pokoleniem Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy z olbrzymim po\u015bwi\u0119ceniem, czasami najwi\u0119kszym, go podj\u0119li. Jeste\u015bmy to winni nie tylko przesz\u0142ym i przysz\u0142ym naszym pokoleniom, ale tak\u017ce naszym s\u0105siadom, ze wschodu i zachodu, po\u0142udnia i p\u00f3\u0142nocy Europy i z \u015bwiata ca\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Warszawa, dnia 3 maja 2024 roku.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Byli cz\u0142onkowie Rady Programowej Instytutu Dziedzictwa My\u015bli Narodowej:<\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Stanis\u0142aw Gebhardt <em>\u2013&nbsp;by\u0142y przewodnicz\u0105cy Rady Programowej IDMN; Prezes Fundacji Odbudowy Demokracji im.&nbsp;Ignacego Paderewskiego; dzia\u0142asz mi\u0119dzynarodowych struktur chrze\u015bcija\u0144skiej demokracji. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Robertem Schumanem a po powrocie do kraju z Janem Olszewskim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Marek Chodakiewicz <em>\u2013&nbsp;historyk, badacz stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich, my\u015bli konserwatywnej oraz historii Europy \u015arodkowej i Wschodniej, profesor w The Institute of World Politics w Waszyngtonie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Micha\u0142 Drozdek <em>\u2013&nbsp;socjolog zarz\u0105dzania, Prezes Fundacji SPES, wcze\u015bniej m.in. doradca premiera Jana Olszewskiego i marsza\u0142ka Macieja P\u0142a\u017cy\u0144skiego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Marian Marek Drozdowski <em>\u2013&nbsp;historyk, badacz i popularyzator dziej\u00f3w II RP, biograf m.in. Ignacego Paderewskiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego i Stefana Starzy\u0144skiego. Inicjator odbudowy Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dr in\u017c. Aleksander Jab\u0142o\u0144ski <em>\u2013&nbsp;autor wielu opracowa\u0144 naukowych z mechaniki, dynamiki i technologii kosmicznych. Z zami\u0142owania historyk. Za\u0142o\u017cyciel i prezes Instytutu Naukowego im. Oskara Haleckiego w Kanadzie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Janusz Odziemkowski <em>\u2013 historyk UKSW i AON. Przed 1989 dzia\u0142acz opozycji \u2013 ROPCiO, M\u0142oda Polska i Grupa Specjalna Armenia; kierownik Urz\u0119du ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Mieczys\u0142aw Ryba <em>\u2013&nbsp;historyk, kierownik Katedry system\u00f3w politycznych KUL, wyk\u0142adowca Akademii Kultury Spo\u0142ecznej i Medialnej w Toruniu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ks. dr hab. Robert Skrzypczak <em>\u2013&nbsp;teolog i psycholog, wyk\u0142adowca Wy\u017cszego Metropolitarnego Seminarium Duchownego w Warszawie i Papieskiego Wydzia\u0142u Teologicznego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dr hab.&nbsp;Wojciech Turek <em>\u2013&nbsp;historyk, wyk\u0142adowca w Wy\u017cszej Szkole Spo\u0142eczno-Ekonomicznej w Gda\u0144sku, w latach 80. dzia\u0142acz Ruchu M\u0142odej Polski, pracownik Muzeum II Wojny \u015awiatowej.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Memoria\u0142 do w\u0142adz i wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polski Zaniepokojeni niezrozumia\u0142ymi dzia\u0142aniami nowego Rz\u0105du, kt\u00f3re w trudnej sytuacji mi\u0119dzynarodowej mog\u0105 bardzo zaszkodzi\u0107 zar\u00f3wno pozycji, niezawis\u0142o\u015bci i rozwojowi naszego kraju, jak i procesowi integracji europejskiej, a tak\u017ce bezpiecze\u0144stwu regionu, postanowili\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do polskich w\u0142adz oraz wszystkich obywateli Rzeczypospolitej z tym przes\u0142aniem o znaczeniu Polski, naszej kultury&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1916\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Polska jest Europie i \u015bwiatu potrzebna<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[357],"tags":[],"class_list":["post-1916","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-36","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1916","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1916"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1916\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1917,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1916\/revisions\/1917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}