{"id":1904,"date":"2024-05-20T11:57:00","date_gmt":"2024-05-20T09:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1904"},"modified":"2024-05-20T11:57:00","modified_gmt":"2024-05-20T09:57:00","slug":"osoba-i-swiat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1904","title":{"rendered":"Osoba i \u015bwiat"},"content":{"rendered":"\n

Ziemia poga\u0144ska jest ich w\u0142asno\u015bci\u0105, nie wolno jej rabowa\u0107,<\/em>
pogan nie wolno wyt\u0119pia\u0107, do chrztu nie wolno zmusza\u0107;<\/em>
od nawracania s\u0105 misje, ale nie wojsko;<\/em>
ani cesarz, ani papie\u017c nawet \u2013 nie maj\u0105 prawa szafowa\u0107 ziemi\u0105 poga\u0144sk\u0105<\/em>
\u2013 a wi\u0119c nie wa\u017cne s\u0105 wszystkie nadania, udzielane Krzy\u017cakom.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pawe\u0142 W\u0142odkowic<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tractatus de potestate papae et imperatoris respectu infidelium<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Traktat o w\u0142adzy papie\u017ca i cesarza w stosunku do niewiernych przed\u0142o\u017cony Soborowi w Konstancji 5 lipca 1415)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Punkt widzenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trzeba rozumie\u0107 \u015bwiat. Warto rozumie\u0107 cz\u0142owieka. Tworzenie modelu spo\u0142ecznych proces\u00f3w napotyka utrudnienia, kt\u00f3re mog\u0105 ograniczy\u0107 lub zaburzy\u0107 konstrukcj\u0119 obrazu rzeczywistego stanu rzeczy. Konfrontacja pomi\u0119dzy momentem prawdy a stanem \u015bwiadomo\u015bci i poczuciem interesu os\u00f3b i grup, warstw i klas mo\u017ce prowadzi\u0107 do specyficznego konfliktu. Wprawdzie \u201etylko prawda jest ciekawa\u201d (J\u00f3zef Mackiewicz), ale zdarza si\u0119, \u017ce prawda jest co najmniej trudna do przyj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Wyniki bada\u0144, jak te\u017c decyzja ich publikacji nie b\u0119d\u0105 ca\u0142kowicie wolne od specyficznych warunk\u00f3w miejsca, w kt\u00f3rym te badania s\u0105 prowadzone i gdzie s\u0105 publikowane. Na tworzenie obrazu stanu rzeczy ma wp\u0142yw osoba obserwatora. Nale\u017cy stara\u0107 si\u0119 o bezstronno\u015b\u0107, ale punkt widzenia badacza b\u0119dzie zale\u017cny od stanu jego \u015bwiadomo\u015bci i pod\u015bwiadomo\u015bci. Przekroczenie tych uwarunkowa\u0144 jest trudnym zadaniem.<\/p>\n\n\n\n

Za przyk\u0142ad, niech pos\u0142u\u017cy sprawa referowania zjawiska wyniszczenia ludno\u015bci \u017cydowskiej w czasie II wojny \u015bwiatowej w Europie. Dokona\u0142o tego pa\u0144stwo \u2013 III Rzesza Niemiecka. W wielu publikacjach z ostatnich 30 lat, znajduj\u0105 si\u0119 zapisy o \u201epolskich obozach koncentracyjnych\u201d. Publikacje naukowe ulegaj\u0105 takiej propagandzie i Niemc\u00f3w zast\u0119puj\u0105 anonimowi \u201enazi\u015bci\u201d, a \u201enazist\u00f3w\u201d \u2013 <\/em>najcz\u0119\u015bciej Polacy(?!).<\/p>\n\n\n\n

Obserwuj\u0119 sprawy \u015bwiata z tej perspektywy, jak\u0105 daje historia Europy, a w niej dramatyczne losy wielu dzisiejszych pa\u0144stw wywodz\u0105cych si\u0119 z terytori\u00f3w Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Urodzi\u0142em si\u0119 w Wilnie w dzisiejszej stolicy Republiki Litewskiej, dawnej stolicy Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Jestem katolikiem, polskim obywatelem. Mieszkam w Polsce we Wroc\u0142awiu, w mie\u015bcie, kt\u00f3re przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 by\u0142o niemieckim Breslau. M\u00f3j punkt widzenia i oceny \u015bwiata uwzgl\u0119dniaj\u0105 obiektywn\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 pozycji zajmowanej przeze mnie i przez m\u00f3j kraj i nar\u00f3d, a st\u0105d pochodzi d\u0105\u017cenie do poszukiwania i uzgodnienia jakiego\u015b prawa pomi\u0119dzy narodami, aby nie tylko sama naga si\u0142a decydowa\u0142a o szansach przetrwania. Jak dowodz\u0105 wypadki ostatnich lat dobrze jest mie\u0107 opr\u00f3cz dobrego prawa jeszcze stoj\u0105c\u0105 za nim znacz\u0105c\u0105 si\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Konflikty<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cemy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce lekcja lat 1939-1945 nie zosta\u0142a, jak dot\u0105d, do ko\u0144ca przyswojona. Mieli\u015bmy do czynienia z globalnym konfliktem generowanym przez zradykalizowane r\u00f3\u017cnice kulturowe i cywilizacyjne, przez ludzi aksjologicznie odmiennie zmotywowanych. Historia ludzko\u015bci jest pe\u0142na wojen, rewolucji, przewrot\u00f3w. Sprowadzenie tej smutnej sekwencji zdarze\u0144 do walki o dost\u0119p do wody, surowc\u00f3w lub \u017ar\u00f3de\u0142 energii, nie wyczerpuje listy mo\u017cliwych motywacji. Dla zdefiniowania charakteru konflikt\u00f3w nie wystarczy powiedzie\u0107, \u017ce mamy do czynienia ze sprzeczno\u015bciami interes\u00f3w, wyra\u017caj\u0105cych si\u0119 w wymiarze materialnym (np. zysk\u00f3w i strat w handlu).<\/p>\n\n\n\n

W zasadzie \u015bwiat w makro i w mikro skali nie mo\u017ce obej\u015b\u0107 si\u0119 bez konflikt\u00f3w. Konfliktowy jest te\u017c rozw\u00f3j jednostkowy, w kt\u00f3rym nast\u0119puj\u0105 sprzeczne d\u0105\u017cenia; te wskazywane przez si\u0142y pop\u0119du i d\u0105\u017cenia w pe\u0142ni \u015bwiadome wymagaj\u0105ce ograniczenia dyktatu pop\u0119d\u00f3w. Podstawy post\u0119powania jednostek sumuj\u0105 si\u0119 w szeroki nurt dzia\u0142a\u0144. Wyznawane i u\u015bwiadomione jako obowi\u0105zuj\u0105ce normy okre\u015blaj\u0105 kierunek i styl korzystania z rozwini\u0119tych \u015brodk\u00f3w produkcji, komunikacji i informacji. Przyj\u0119ty kierunek b\u0119dzie zmierza\u0142 do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania lub do zderzenia pomi\u0119dzy jednostkami, narodami, pa\u0144stwami, wreszcie cywilizacjami.<\/p>\n\n\n\n

Globalizacja jest oczywistym faktem. Jest te\u017c faktem, \u017ce u podstaw wszelkich decyzji podejmowanych przecie\u017c jednostkowo, nie le\u017c\u0105 ostatecznie mechaniczne determinanty, lecz wola osoby. Jej wolny wyb\u00f3r jest wolny, nawet w bardzo ciasnych granicach. \u017byjemy w \u201eglobalnej wiosce\u201d. Tak nasz\u0105 globalizacj\u0119 nazwa\u0142 ju\u017c w 1962 roku Marshal Mac Luhan. W 1969 roku cz\u0142owiek wyl\u0105dowa\u0142 na Ksi\u0119\u017cycu. Transmisj\u0119 tego wydarzenia ogl\u0105da\u0142o \u201ezaledwie\u201d 500 milion\u00f3w ludzi. W tym\u017ce roku zaproponowa\u0142em nazwanie naszej epoki \u201eer\u0105 komunikacyjn\u0105\u201d. Taki charakter epoki okre\u015bli\u0142 rozw\u00f3j wszelkich \u015brodk\u00f3w \u0142\u0105czno\u015bci od przewozu ludzi i towar\u00f3w poczynaj\u0105c, a ko\u0144cz\u0105c na \u015brodkach \u0142\u0105czno\u015bci, dzisiaj przede wszystkim internetowej. Do \u201elitosfery\u201d i \u201ebiosfery\u201d do\u0142\u0105czy\u0142a \u201enoosfera<\/strong>\u201d. Sie\u0107 informatyczna otoczy\u0142a glob ziemski jakby systemem nerwowych po\u0142\u0105cze\u0144. Pa\u0144stwowe i ponadpa\u0144stwowe struktury mog\u0105 wi\u0119c zlokalizowa\u0107 zagro\u017cenia. Mo\u017cna monitorowa\u0107 rozw\u00f3j napi\u0119\u0107 pomi\u0119dzy pa\u0144stwami, korporacjami, blokami pa\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n

Motywacje i zasady<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najbli\u017cszym punktem odniesienia zar\u00f3wno dla laickich Francuz\u00f3w, Niemc\u00f3w i innych zachodnich europejskich narod\u00f3w jest religia chrze\u015bcija\u0144ska \u2013 ostatnio w sta\u0142ej konfrontacji z rzesz\u0105 wyznawc\u00f3w islamu. Nawet pobie\u017cne sprawdzenie tych wzajemnych relacji wyka\u017ce nam, \u017ce to nie chrze\u015bcijanie inicjowali i nie oni (w skali globalnej i lokalnie) inicjuj\u0105 konflikty. Islam daje sobie prawo panowania nad \u015bwiatem przez podb\u00f3j. Odepchni\u0119cie fali islamskich inwazji z Europy (ostatecznie w XX wieku) jest powodem frustracji wiernych wyznawc\u00f3w religii proroka Mahometa. Monoteizm nie oznacza wyznawania tego samego Boga.<\/p>\n\n\n\n

W relacjach spo\u0142ecznych chrze\u015bcija\u0144skie warto\u015bci to:<\/p>\n\n\n\n

1)  \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 \u017cycia ludzkiego<\/p>\n\n\n\n

2)  mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnio Richard Dawkins b\u0119d\u0105c zdeklarowanym ateist\u0105, w odniesieniu do obchod\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skiego \u015bwi\u0119ta ramadanu w Wielkiej Brytanii, poczu\u0142 si\u0119 zobowi\u0105zany o\u015bwiadczy\u0107, \u017ce \u2013 Nie jestem wierz\u0105cy, jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy byciem wierz\u0105cym chrze\u015bcijaninem a chrze\u015bcijaninem kulturowym. Uwielbiam hymny i kol\u0119dy, w chrze\u015bcija\u0144skim etosie czuj\u0119 si\u0119 jak w domu i w tym sensie jeste\u015bmy krajem chrze\u015bcija\u0144skim<\/em>. (\u2026) Gdybym mia\u0142 wybiera\u0107 mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem a islamem, niew\u0105tpliwie wybra\u0142bym chrze\u015bcija\u0144stwo\u2026 Wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to zasadniczo przyzwoita religia, w przeciwie\u0144stwie do islamu<\/em>. Dodajmy, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo nie proponuje konkretnej kultury, cywilizacji, lecz tak jak to by\u0142o w przypadku rzymsko-greckiej formacji w\u0142\u0105czy\u0142o w jej etos zasad\u0119 powszechnej mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. Tak rozszerzy\u0142a si\u0119 cywilizacja \u0142aci\u0144ska, kt\u00f3rej uczestnikiem okaza\u0142 si\u0119 tak\u017ce Richard Dawkins \u2013 ateista. Takimi te\u017c uczestnikami tej\u017ce cywilizacji stali si\u0119 litewscy i polscy Tatarzy \u2013 muzu\u0142manie. Ich wyb\u00f3r \u201epolsko\u015bci\u201d by\u0142 wyborem cywilizacyjnym, a nie religijnym czy narodowo\u015bciowym. Podobnie polsko\u015b\u0107 przyj\u0119li Bia\u0142orusini. Na Nowogr\u00f3dczy\u017anie, w czasie niemieckiej i sowieckiej okupacji w oddzia\u0142ach Armii Krajowej do 80% \u017co\u0142nierzy by\u0142o prawos\u0142awnymi Bia\u0142orusinami. Mo\u017cna by rzec, i\u017c AK by\u0142a tam ludow\u0105 armi\u0105 bia\u0142orusk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanie maj\u0105 od wiek\u00f3w wypr\u00f3bowane \u015brodki \u201ewalki\u201d. Zemsta jest moja; Odp\u0142ac\u0119, m\u00f3wi Pan. Dlatego je\u015bli tw\u00f3j nieprzyjaciel \u0142aknie, nakarm go; je\u015bli pragnie, daj mu pi\u0107, bo czyni\u0105c to, w\u0119gle ogniste nasypiesz mu na g\u0142ow\u0119.<\/em> (List do Rzymian, 12, 19-20)Codziennie na \u015bwiecie gin\u0105 chrze\u015bcijanie tylko ze wzgl\u0119du na wyznawan\u0105 wiar\u0119. Jest to religia prze\u015bladowana na wszystkich kontynentach.Liczba zabitych chrze\u015bcijan (300 tys. rocznie) z roku na rok ro\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Jest jeszcze jeden pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego nie mo\u017cna wierzy\u0107 Francuzom, takim jak wspomniani uprzednio intelektuali\u015bci (artyku\u0142 \u201eCzekamy na upa\u0142y\u201d PJC 35\/2024). Upatruj\u0105 oni szcz\u0119\u015bcia ludzko\u015bci w upowszechnieniu ateizmu i agnostycyzmu. Formalnie chrze\u015bcija\u0144skie europejskie monarchie w XIX wieku nie sprawdzi\u0142y si\u0119 w dziele utrzymania pokoju. W 1914 roku wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa. Ateistyczne i agnostyczne rz\u0105dy wielkich imperi\u00f3w w XX wieku doprowadzi\u0142y do II wojny \u015bwiatowej. Krwawy \u201eproces rewolucyjny\u201d by\u0142 po 1945 roku kontynuowany. Pok\u00f3j (nie wiadomo na jak d\u0142ugo) zosta\u0142 zaprowadzony po stracie ponad 100 mln ludzkich istnie\u0144. Wzgl\u0119dne \u015bwiatowe bezpiecze\u0144stwo zapewnia dzisiaj r\u00f3wnowaga strachu posiadaczy specyficznego kapita\u0142u \u2013 broni j\u0105drowej. Jednak podstawy pokojowego wsp\u00f3\u0142\u017cycia nie zosta\u0142y wypracowane przez ateist\u00f3w i agnostyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pok\u00f3j westfalski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eCzyja w\u0142adza tego religia\u201d (cuius regio eius religio<\/em>). Ta cyniczna regu\u0142a ko\u0144czy\u0142a zmagania Wojny Trzydziestoletniej (1618-648) w Europie Zachodniej pomi\u0119dzy katolikami i protestantami. Po zawarciu pokoju sojusz innowierc\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 ostatni\u0105 w Europie wojn\u0119 religijn\u0105 przeciwko katolickiej Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od najazdu moskiewskiego na Litw\u0119 (1654). Wszyscy przegrali: protestanckie W\u0119gry, Prusy, Szwecja, prawos\u0142awna Rosja i Kozacy.<\/p>\n\n\n\n

Francuski punkt widzenia jest nie tylko francuski, jest te\u017c zachodnio-europejski, co wida\u0107 obserwuj\u0105c ideow\u0105 ewolucj\u0119 w tych pa\u0144stwach. Zmierzaj\u0105 one do pomini\u0119cia w wykazie w\u0142asnych tradycji dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat chrze\u015bcija\u0144stwa. Ich my\u015bliciele pomijaj\u0105 histori\u0119 znacznej cz\u0119\u015bci Europy, gdzie nie obowi\u0105zywa\u0142y regu\u0142y pokoju westfalskiego.<\/p>\n\n\n\n

Zasada, wed\u0142ug kt\u00f3rej w\u0142adca nie mo\u017ce rozstrzyga\u0107 spraw wiary, by\u0142a znana na terenie pa\u0144stw wchodz\u0105cych w sk\u0142ad systemu jagiello\u0144skiego. Dynastia jagiello\u0144ska obj\u0119\u0142a na tej zasadzie Kr\u00f3lestwo Polskie, Kr\u00f3lestwo Czeskie, Kr\u00f3lestwo W\u0119gierskie, Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie, razem dwa miliony kilometr\u00f3w kwadratowych. W 1415 roku na soborze Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego w szwajcarskiej Konstancji og\u0142oszono traktat profesora Akademii Krakowskiej ksi\u0119dza Paw\u0142a W\u0142odkowica \u201eO w\u0142adzy papie\u017cy i cesarzy nad narodami\u201d. Uchwaleniu tego traktatu, jako zbioru powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych zasad, zapobieg\u0142a interwencja kr\u00f3la Niemiec i cesarza \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego. Jakie to by\u0142y bulwersuj\u0105ce zasady wyprowadzone wprost z teologii chrze\u015bcija\u0144skiej, a proponowane przez delegata kr\u00f3lestwa polskiego? 1) Uznanie prawa pogan do w\u0142asnej pa\u0144stwowo\u015bci. 2) Nie wolno nawraca\u0107 na chrze\u015bcija\u0144stwo przemoc\u0105, czyli: 3) Nie mo\u017cna czyni\u0107 z\u0142a, aby wynik\u0142o dobro \u2013 poniewa\u017c wyniknie z\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Konfederacja warszawska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W momencie wyst\u0105pienia powa\u017cnych r\u00f3\u017cnic w sferze aksjologicznej (religijnej) przez pojawienie si\u0119 protestantyzmu (1517) znaleziono dzi\u0119ki doktrynie Paw\u0142a W\u0142odkowica inne sposoby post\u0119powania ni\u017c na Zachodzie Europy. W 1573 roku konfederacja szlachty wszystkich ziem wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w (de facto wielu narod\u00f3w) ustanowi\u0142a konstytucyjn\u0105 zasad\u0119, aby spraw wiary nie rozstrzyga\u0107 zbrojnie i zagrozi\u0142a wygnaniem ka\u017cdego, kto pr\u00f3bowa\u0142by takich \u015brodk\u00f3w. Tak oto wie\u015bniak, poddany jakiego\u015b w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku ziemskiego, m\u00f3g\u0142 zachowa\u0107 lub przyj\u0105\u0107 wyznanie zupe\u0142nie inne ni\u017c jego pan.<\/p>\n\n\n\n

Na znacznym obszarze miliona kilometr\u00f3w kwadratowych dosz\u0142o do utworzenia specyficznego zwi\u0105zku pa\u0144stw, plemion, narod\u00f3w i wyznawc\u00f3w r\u00f3\u017cnych religii, m\u00f3wi\u0105cych te\u017c r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami. O\u015bcienne pa\u0144stwa podj\u0119\u0142y zdecydowane dzia\u0142ania, aby ten wolno\u015bciowy i republika\u0144ski system zniszczy\u0107. W 1795 roku Cesarstwo Austriackie, Imperium Rosyjskie i Kr\u00f3lestwo Pruskie zawar\u0142y traktat o podziale i wymazaniu z mapy Europy zar\u00f3wno pa\u0144stwa jak i narodu polskiego. By\u0142 to najwi\u0119kszy przed powstaniem Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki eksperyment republika\u0144ski. Intelektualn\u0105 inspiracj\u0105 do utworzenia zwi\u0105zku pa\u0144stw Ameryki sta\u0142o si\u0119 istnienie wielkiej Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w. Konstytucja USA nada\u0142a prezydentowi tego zwi\u0105zku te same uprawnienia, jakie mia\u0142 elekcyjny kr\u00f3l Polski i Wielki Ksi\u0105\u017c\u0119 Litewski.<\/p>\n\n\n\n

Nasza walka o Zach\u00f3d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dnia 6 lipca 2017 roku na placu Krasi\u0144skich w Warszawie pod pomnikiem Powstania Warszawskiego prezydent USA Donald Trump w swoim przem\u00f3wieniu zdefiniowa\u0142 g\u0142\u00f3wne idee i warto\u015bci podzielane w tradycji obydwu narod\u00f3w \u2013 wielkiego narodu ameryka\u0144skiego i niewielkiego narodu polskiego, kt\u00f3rego pa\u0144stwo w roku 1918 odrodzi\u0142o si\u0119 po wielu latach nieistnienia. Co \u0142\u0105czy te narody? Triumf ducha polskiego nad wiekami trud\u00f3w daje nam wszystkim nadziej\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3rej dobro zwyci\u0119\u017ca z\u0142o, a pok\u00f3j zwyci\u0119\u017ca nad wojn\u0105. (\u2026) Nasze dwa kraje \u0142\u0105czy szczeg\u00f3lna wi\u0119\u017a, kt\u00f3r\u0105 tworz\u0105 niepowtarzalne historie i narodowe charaktery. To wsp\u00f3lnota, kt\u00f3ra istnieje tylko w\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rzy walczyli, krwawili i umierali za wolno\u015b\u0107. Dla Amerykan\u00f3w Polska od pocz\u0105tku istnienia naszego narodu by\u0142a symbolem nadziei. Polscy bohaterowie i ameryka\u0144scy patrioci walczyli rami\u0119 w rami\u0119 w naszej Wojnie o Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i w wielu wojnach, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y p\u00f3\u017aniej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Prezydent USA przypomnia\u0142 obron\u0119 przej\u015bcia przez Aleje Jerozolimskie w czasie Powstania Warszawskiego: W sierpniu 1944 Aleje Jerozolimskie by\u0142y jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych dr\u00f3g biegn\u0105cych przez to miasto na wsch\u00f3d i zach\u00f3d, tak jak jest dzisiaj. Kontrola tej drogi by\u0142a niezwykle wa\u017cna dla obu stron w bitwie o Warszaw\u0119. Wojsko niemieckie chcia\u0142o, aby by\u0142a to najprostsza droga do przemieszczenia wojsk i utworzenia bardzo silnego frontu.(\u2026) Ci bohaterowie przypominaj\u0105 nam, \u017ce Zach\u00f3d zosta\u0142 uratowany krwi\u0105 patriot\u00f3w; \u017ce ka\u017cde pokolenie musi powsta\u0107 i odegra\u0107 swoj\u0105 rol\u0119 w swojej obronie i \u017ce ka\u017cdy kawa\u0142ek ziemi i ka\u017cdy centymetr cywilizacji jest wart obrony swoim \u017cyciem. (\u2026) Nasza w\u0142asna walka o Zach\u00f3d nie zaczyna si\u0119 na polu bitwy \u2013 zaczyna si\u0119 od naszych umys\u0142\u00f3w,<\/em>naszej woli, naszych dusz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Inaczej postrzega\u0142 istnienie Polski prezydent Federacji Rosyjskiej W\u0142adimir Putin. 1 wrze\u015bnia 1939 roku zacz\u0119\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa od ataku wojsk III Rzeszy Niemieckiej na Polsk\u0119. Z pomoc\u0105 pod\u0105\u017cy\u0142a niebawem Rosja Sowiecka, ale z pomoc\u0105 Niemcom, nie Polsce. Na uroczysto\u015bciach rocznicowych 1 wrze\u015bnia 2009 roku w Polsce, w Gda\u0144sku, na Westerplatte gdzie pad\u0142y pierwsze salwy tej wojny, Putin uzna\u0142 za stosowne wskaza\u0107 w swoim przem\u00f3wieniu przyczyn\u0119 konfliktu. Wed\u0142ug niego by\u0142o ni\u0105 upokorzenie wielkich narod\u00f3w niemieckiego i rosyjskiego, a dopuszczono si\u0119 tego w traktacie pokojowym ko\u0144cz\u0105cym zmagania I wojny \u015bwiatowej (Wersal 1919). Uznano w tym traktacie istnienie niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego.<\/p>\n\n\n\n

Rosjanie i Polacy nale\u017c\u0105 do s\u0142owia\u0144skiej grupy j\u0119zykowej. Chrze\u015bcija\u0144stwo, przy r\u00f3\u017cnicy obrz\u0105dk\u00f3w, wyznawa\u0142y obydwa narody. W granicach dawnej Rzeczpospolitej utworzonej przez Polak\u00f3w, Litwin\u00f3w i Rusin\u00f3w wsp\u00f3\u0142\u017cyli wyznawcy wszystkich obrz\u0105dk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, a tak\u017ce judai\u015bci (\u017bydzi i Karaimi) oraz muzu\u0142manie (Tatarzy). Moskali-Rosjan i Polak\u00f3w dzieli\u0142a aksjologiczna przepa\u015b\u0107. W wyniku dwustu lat niewoli mongolskiej cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0119stw ruskich przyj\u0119\u0142a w\u0142a\u015bciwy dla kultury Wielkiego Stepu typ cywilizacyjny \u201etura\u0144ski\u201d (wed\u0142ug nomenklatury prof. Feliksa Konecznego). Wszyscy w tym modelu byli niewolnikami poddanymi jedynow\u0142adcy. Poza ten model nie wysz\u0142a tak\u017ce Rosja sowiecka, oficjalnie ateistyczna. Wymieniono po prostu istniej\u0105cy \u015bwiatopogl\u0105d na u\u017cyteczniejszy dla w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n

Lenin planuj\u0105c rewolucj\u0119 \u015bwiatow\u0105 zosta\u0142 nieprzyjemnie zaskoczony w 1920 roku. Poch\u00f3d jego Czerwonej robotniczo-w\u0142o\u015bcia\u0144skiej Armii napotka\u0142 na swej drodze op\u00f3r Polak\u00f3w i sprzymierzonych z nimi \u0141otyszy, Esto\u0144czyk\u00f3w, Bia\u0142orusin\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, a tak\u017ce cz\u0119\u015bci Rosjan. Podstawy aksjologiczne funkcjonowania tego sojuszu by\u0142y chrze\u015bcija\u0144skie. Robotnicy i ch\u0142opi odrzucili wezwanie do \u201ewalki klas\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 1980 roku strajki robotnicze na polskim Wybrze\u017cu (Szczecin i Gda\u0144sk) oraz na \u015al\u0105sku (Jastrz\u0119bie i Katowice) ko\u0144czy\u0142a seria porozumie\u0144 z \u00f3wczesnymi w\u0142adzami PRL. Tym razem to klasa robotnicza przekroczy\u0142a poziom w\u0142asnych egoistycznie pojmowanych interes\u00f3w. Robotnicy solidarnie wyst\u0119powali w interesie innych grup spo\u0142ecznych. \u201eRewolucja solidarno\u015bci\u201d (Timothy Garton Ash) nie by\u0142a rewolt\u0105 zbrojn\u0105. W tym sensie mieli\u015bmy do czynienia z rewolucj\u0105, kt\u00f3rej skutki owocuj\u0105 zupe\u0142nie odmiennie ni\u017c skutki innych rewolucji, tych ko\u0144cz\u0105cych si\u0119 pr\u00f3\u017cni\u0105 ponadczasowych warto\u015bci, w kt\u00f3r\u0105 wlewa si\u0119 przemoc i brak zasad \u2013 nihilizm. Przeciwnicy aksjologiczni i jednocze\u015bnie polityczni \u201eSolidarno\u015bci\u201d (jako zwi\u0105zku zawodowego i ruchu spo\u0142ecznego), okazali si\u0119 te\u017c przeciwnikami solidarno\u015bci ludzkiej. \u0179r\u00f3d\u0142em konfliktu pomi\u0119dzy Polsk\u0105 (narodem i pa\u0144stwem), a o\u015bciennymi kulturami na Wschodzie i na Zachodzie Europy, a\u017c po dzie\u0144 dzisiejszy, s\u0105 przes\u0142anki aksjologiczne.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re wnioski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Poszukujemy odpowiedzi na pytanie o to, jakiego rodzaju spo\u0142ecze\u0144stwo w\u0142a\u015bnie si\u0119 tworzy. Wiele czasu zabierze samo ods\u0142anianie kolejnych warstw konfliktu aksjologicznego i st\u0105d nale\u017cy przewidywa\u0107 jego d\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107. Wa\u017cne s\u0105 zar\u00f3wno podstawy aksjologiczne deklarowane wprost w kodyfikacjach ustrojowych pa\u0144stwa, jak i \u201eosobiste etyki\u201d przejawiaj\u0105ce si\u0119 w praktyce zachowa\u0144 spo\u0142ecznych, niekiedy realizowane niezale\u017cnie od obowi\u0105zuj\u0105cego prawa.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie dominuj\u0105cy nurt zmian widoczny w skali globalnej polega na ustanowieniu a priori aksjologicznych za\u0142o\u017ce\u0144 \u0142adu w \u017cyciu spo\u0142ecznym. \u0141\u0105czy si\u0119 to z odrzuceniem motywacji religijnej i prawa naturalnego. Ten proces rewolucyjny i laicyzacyjny, z r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniem obecny na wszystkich kontynentach, zosta\u0142 zainicjowany w Europie przez rewolucj\u0119 francusk\u0105 (1789). Aksjologia chrze\u015bcija\u0144ska by\u0142a wtedy i jest obecnie kwestionowana r\u00f3wnie\u017c przez inne systemy motywowane religijnie (islamizm i hinduizm) i filozoficznie (np. masoneria). Kolejnym rewolucyjnym poczynaniom patronowa\u0142 marksizm-leninizm i socjalizm narodowy. W czasie ostatnich 50 lat w Europie Zachodniej zastosowano strategi\u0119 pokojowej aplikacji zasad komunizmu (Antonio Gramsci). Ten proces zmienia obecnie podstawy \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba bada\u0107 i rozpoznawa\u0107 dziedzictwo w\u0142asnej kultury po to, aby wyodr\u0119bni\u0107 linie tradycji, kt\u00f3re mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 jako wspomaganie niezb\u0119dnego wysi\u0142ku, jaki nas czeka. W ka\u017cdym kraju. Polska, tak\u017ce W\u0119gry, to wsp\u00f3lnoty przede wszystkim etyczne, a nie etniczne. Te aksjologicznie zbie\u017cne konstrukcje okaza\u0142y si\u0119 \u017cywotne pomimo dramatycznych los\u00f3w obydwu formacji pa\u0144stwowych. Ich historia wskazuje na zdolno\u015b\u0107 pokojowego rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, gdzie indziej przecinanych mieczem. Tradycja r\u00f3\u017cna od zachodnioeuropejskiej, b\u0119dzie z pozycji \u201eaksjologii post\u0119pu\u201d uniewa\u017cniona przez ideologiczne zacietrzewienie i my\u015blenie w zasadzie magiczne.<\/p>\n\n\n\n

Better fifty years of Europe than a cycle of Catay.<\/em> Czy na pewno b\u0119dzie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat w Europie lepsze ni\u017c ca\u0142a epoka w Chinach? By\u0107 mo\u017ce jest to ju\u017c nieaktualna diagnoza angielskiego poety. Jeszcze nie wiemy, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 pod\u0105\u017cy rozw\u00f3j Chin.<\/p>\n\n\n\n

Uznajemy na og\u00f3\u0142, \u017ce koniec nosa innego obywatela jest granic\u0105 swobody mojej pi\u0119\u015bci, jednak nie uda\u0142o si\u0119 tej zasady wdro\u017cy\u0107 we wsp\u00f3\u0142\u017cyciu pa\u0144stw i narod\u00f3w. Ko\u0144cz\u0105cy Wojn\u0119 Trzydziestoletni\u0105 pok\u00f3j westfalski wprowadzi\u0142 nowe prawo mi\u0119dzynarodowe: czyja w\u0142adza tego religia. <\/em>Rzeczpospolita takiego prawa nie uznawa\u0142a i miejmy nadziej\u0119, nie b\u0119dzie uznawa\u0107 dalej, chocia\u017c taka zasada pozostaje bliska sercom w\u0142adc\u00f3w republika\u0144skiej Francji, a tak\u017ce wielu innych republik, tak jak Chi\u0144skiej Republiki Ludowej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wroc\u0142aw, XXI wiek<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ziemia poga\u0144ska jest ich w\u0142asno\u015bci\u0105, nie wolno jej rabowa\u0107,pogan nie wolno wyt\u0119pia\u0107, do chrztu nie wolno zmusza\u0107;od nawracania s\u0105 misje, ale nie wojsko;ani cesarz, ani papie\u017c nawet \u2013 nie maj\u0105 prawa szafowa\u0107 ziemi\u0105 poga\u0144sk\u0105\u2013 a wi\u0119c nie wa\u017cne s\u0105 wszystkie nadania, udzielane Krzy\u017cakom. Pawe\u0142 W\u0142odkowic Tractatus de potestate papae et imperatoris respectu infidelium (Traktat o… Czytaj dalej Osoba i \u015bwiat<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":1905,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[357],"tags":[],"class_list":["post-1904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-36","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1906,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1904\/revisions\/1906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}