{"id":1881,"date":"2024-05-20T11:49:03","date_gmt":"2024-05-20T09:49:03","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1881"},"modified":"2024-05-20T11:49:03","modified_gmt":"2024-05-20T09:49:03","slug":"wspomnienie-o-alfredzie-poznanskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1881","title":{"rendered":"Wspomnienie o Alfredzie Pozna\u0144skiej"},"content":{"rendered":"\n

Rozmowa Artura Waszkielewicza z Ludwik\u0105 Ogorzelec<\/strong><\/p>\n\n\n\n

15 maja 2024 roku w domu Edyty Stein we Wroc\u0142awiu otwarta zosta\u0142a wystawa prac Alfredy Pozna\u0144skiej \u2013 zmar\u0142ej w 2001 roku wybitnej rze\u017abiarki zwi\u0105zanej z naszym miastem i z Solidarno\u015bci\u0105 Walcz\u0105c\u0105. Na wernisa\u017cu wystawy pojawi\u0142o si\u0119 wiele postaci wroc\u0142awskiej sztuki i konspiracji solidarno\u015bciowej. Swoim wspomnieniem o Alfredzie Pozna\u0144skiej zechcia\u0142a si\u0119 podzieli\u0107 Pani Ludwika Ogorzelec.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wi\u0142a Pani, \u017ce by\u0142a studentk\u0105 Alfredy Pozna\u0144skiej. Gdzie to by\u0142o? Tu, we Wroc\u0142awiu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, by\u0142am studentk\u0105 PWSSP we Wroc\u0142awiu (dzi\u015b Akademia Sztuk Pi\u0119knych). Zna\u0142am j\u0105 od pocz\u0105tku studi\u00f3w. Pami\u0119tam Alfred\u0119 z tamtego czasu. M\u00f3wi\u0119 \u201eAlfred\u0119\u201d, bo przyja\u017ani\u0142y\u015bmy si\u0119 p\u00f3\u017aniej. W 1985 roku pojecha\u0142am do Pary\u017ca, gdzie skomplikowana sytuacja polityczna zatrzyma\u0142a mnie na d\u0142u\u017cej. U schy\u0142ku komunizmu, gdy ju\u017c mog\u0142am przyje\u017cd\u017ca\u0107 do Wroc\u0142awia, zawsze zatrzymywa\u0142am si\u0119 u Alfredy.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do czasu studi\u00f3w \u2013 pani profesor lubi\u0142a my\u015bl\u0105cych i pracowitych student\u00f3w a ja chyba kim\u015b takim jej si\u0119 wydawa\u0142am. W efekcie darzy\u0142a mnie sympati\u0105 a j\u0105 ogromnie szanowa\u0142am. Jednak inni studenci narzekali na dyscyplin\u0119 pracy, jak\u0105 Alfreda Pozna\u0144ska stosowa\u0142a w pracowni ma\u0142ych form rze\u017abiarskich. Praca przy ma\u0142ych formach, medalierstwie, itp. wymaga\u0142a dok\u0142adno\u015bci w opracowywaniu detali. Pani profesor by\u0142a skrupulatna, upomina\u0142a, sprawdza\u0142a, wi\u0119c ta artystyczna m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra chcia\u0142a by\u0107 \u201ewolna\u201d, narzeka\u0142a na ten obowi\u0105zkowy przedmiot i dyscyplinuj\u0105c\u0105 ich Alfred\u0119. Dla mnie rze\u017aba to rze\u017aba, niezale\u017cnie czy ma\u0142a, czy wielka rozmiarami, jak to, co teraz robi\u0119 w \u017cyciu artystycznym. My\u015bl\u0119, \u017ce to ten wzajemny szacunek i zaufanie spowodowa\u0142y, \u017ce znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 wsp\u00f3lnie w konspiracji solidarno\u015bciowej lat 80.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1981 nasta\u0142 stan wojenny. Od lutego 1982 roku drukowa\u0142am w podziemiu wydawnictwa niezale\u017cne z jedn\u0105 z kole\u017canek z wydzia\u0142u rze\u017aby. Wkr\u00f3tce ta kole\u017canka wysz\u0142a za m\u0105\u017c, by\u0142a w ci\u0105\u017cy i nie mog\u0142a si\u0119 ju\u017c anga\u017cowa\u0107 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105. Zosta\u0142am sama i musia\u0142am znale\u017a\u0107 miejsce i kogo\u015b do pomocy. Wtedy zwierzy\u0142am si\u0119 mojej pani profesor, o kt\u00f3rej niewiele wiedzia\u0142am, a ona da\u0142a mi swoj\u0105 pracowni\u0119 na drukarni\u0119. Przyprowadzi\u0142a Zbyszka Be\u0142za, kt\u00f3ry mi pomaga\u0142. Nazywa\u0142am go Andrzejem, bo to by\u0142a konspiracja i mieli\u015bmy pseudonimy. Potem si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce to by\u0142 s\u0119dzia z Gorzowa, kt\u00f3ry si\u0119 ukrywa\u0142 we Wroc\u0142awiu. By\u0142 te\u017c chyba szefem Solidarno\u015bci gorzowskiej. Gdy nasta\u0142 stan wojenny podobni do niego przyw\u00f3dcy musieli si\u0119 ukrywa\u0107. W\u00f3wczas nie wiedzia\u0142am co robi\u0142\u2026 nie mog\u0142am wiedzie\u0107. P\u00f3\u017aniej dopiero dowiedzia\u0142am si\u0119, kim by\u0142 i \u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce z Kornelem Morawieckim. Po latach wyemigrowa\u0142 do Kanady i za\u0142o\u017cy\u0142 gazet\u0119, kt\u00f3ra istnieje do dzisiaj. By\u0107 mo\u017ce wsp\u00f3\u0142praca ze mn\u0105 przy druku gazetek podsun\u0119\u0142a mu ten pomys\u0142?<\/p>\n\n\n\n

Jaki by\u0142 zwi\u0105zek Alfredy Pozna\u0144skiej z Solidarno\u015bci\u0105 Walcz\u0105c\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alfreda zna\u0142a i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Kornelem ju\u017c wcze\u015bniej. Ja natomiast w\u015br\u00f3d drukowanych gazetek drukowa\u0142am tak\u017ce od 1. numeru Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105c\u0105, wi\u0119c Alfreda mnie do niego zaprowadzi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Jak to si\u0119 odby\u0142o?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To by\u0142o kluczenie po ulicach Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n

Gubienie \u201eogon\u00f3w\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, wszystko by\u0142o odpowiednio zorganizowane.<\/p>\n\n\n\n

Podobno Kornel przez jaki\u015b czas ukrywa\u0142 si\u0119 u Alfredy Pozna\u0144skiej. Czy co\u015b Pani o tym wie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nigdy o tym nie s\u0142ysza\u0142am. By\u0107 mo\u017ce nie u samej Alfredy, a u nie\u017cyj\u0105cej ju\u017c Marianny \u017babi\u0144skiej, albo u Wandy Linowskiej \u2013 siostry Alfredy. Ale tego nie wiem. Wiem natomiast, \u017ce mia\u0142a kilka naj\u015b\u0107 SB, gdy szukali Frasyniuka. I mieli taki pomys\u0142, \u017ce na pewno Frasyniuk ukrywa si\u0119 siedzi u jakiej\u015b samotnej kobiety udaj\u0105c jej m\u0119\u017ca. Pewnej nocy zrobili nalot na wiele samotnych, niezam\u0119\u017cnych kobiet. Przyszli te\u017c do Alfredy, jednak mimo dok\u0142adnego przeszukania jej mieszkanka Frasyniuka nie znale\u017ali, ale te\u017c na szcz\u0119\u015bcie nie znale\u017ali kluczy do jej pracowni, w kt\u00f3rej mie\u015bci\u0142a si\u0119 moja tajna drukarnia,<\/p>\n\n\n\n

Przyszli jak zwykle o 6 rano, zastali j\u0105 w szlafroku. Alfreda w ostatniej chwili zdj\u0119\u0142a klucze z haka i w\u0142o\u017cy\u0142a do kieszeni szlafroka. Przejrzeli ca\u0142e mieszkanie, nic nie znale\u017ali, ale zabrali j\u0105 do aresztu. Gdy si\u0119 ubiera\u0142a, odwiesi\u0142a szlafrok z kluczami i w ten spos\u00f3b klucze zosta\u0142y w domu i nie wpad\u0142y w r\u0119ce bezpieki.<\/p>\n\n\n\n

Nie straci\u0142a zimnej krwi\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak. By\u0142a odwa\u017cna i rozwa\u017cna.<\/p>\n\n\n\n

Teraz na rze\u017abie s\u0105 prawie same dziewczyny a wyk\u0142adowcami kobiety (nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce to dobrze), a wtedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili panowie. W\u015br\u00f3d wyk\u0142adowc\u00f3w Alfreda by\u0142a jedyn\u0105 kobiet\u0105. Poniewa\u017c by\u0142a bardzo skrupulatna i dok\u0142adna, sprawia\u0142a wra\u017cenie osoby strachliwej, z czego cz\u0119sto koledzy pokpiwali. Bardzo mnie to bola\u0142o, gdy b\u0119d\u0105c w ich towarzystwie, s\u0142ysza\u0142am jakie\u015b prze\u015bmiewcze historie na temat ich kole\u017canki. Wiedzia\u0142am doskonale, jaka ona jest naprawd\u0119 i jak odwa\u017cnie dzia\u0142a w konspiracji. Pewnego razu nie wytrzyma\u0142am i po kt\u00f3rym\u015b podobnym komentarzu na temat Jej boja\u017aliwo\u015bci o\u015bwiadczy\u0142am, \u0142ami\u0105c troch\u0119 zasady konspiracji, \u017ce \u2013 ze wszystkich was, waleczni panowie, najodwa\u017cniejsza jest Alfreda!<\/p>\n\n\n\n

Czyli by\u0142a podw\u00f3jnie zakonspirowana, bo udawa\u0142a strachliw\u0105 i nikt nie podejrzewa\u0142 jej o dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To nie tak. Prywatnie by\u0142a bardzo dowcipna i weso\u0142a, a w szkole musia\u0142a trzyma\u0107 dyscyplin\u0119 w\u015br\u00f3d student\u00f3w, by\u0142a wymagaj\u0105ca. Jej przedmiot \u2013 ma\u0142e techniki rze\u017abiarskie \u2013 wymaga\u0142 du\u017cej dyscypliny i pracy nad detalami.<\/p>\n\n\n\n

Pani posz\u0142a w inn\u0105 stron\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142a forma rze\u017abiarska by\u0142a dla mnie mi\u0142ym zaj\u0119ciem, mimo \u017ce obowi\u0105zkowym przedmiotem. W odr\u00f3\u017cnieniu do moich studiuj\u0105cych ze mn\u0105 koleg\u00f3w \u2013 cz\u0119sto rozpieszczonych dzieci \u00f3wczesnej nomenklatury gierkowskiej, dla kt\u00f3rych praca by\u0142a kar\u0105 i udr\u0119k\u0105 \u2013 nie buntowa\u0142am si\u0119, ale wyci\u0105ga\u0142am maksimum nauki. Pami\u0119tam, \u017ce praca by\u0142a przyjemno\u015bci\u0105, mimo \u017ce w jej trakcie marzy\u0142y mi si\u0119 formy wielkie, lekkie, zagarniaj\u0105ce przestrze\u0144. Najwyra\u017aniej potrzebowa\u0142am du\u017cych format\u00f3w, rozwa\u017ca\u0144 nad przestrzeni\u0105 i oddzia\u0142ywania mojego dzie\u0142a na ludzkie emocje. Jednak gdy studiujemy na uczelni, powinni\u015bmy pozna\u0107 wszystko, co dotyka rze\u017aby i sztuki w og\u00f3lnym rozumieniu. Mnie ta rze\u017aba powiod\u0142a w \u015bwiat, natomiast moi koledzy, niegdysiejsi adepci sztuki, w odr\u00f3\u017cnieniu do mnie, poinstalowali si\u0119 w r\u00f3\u017cnych instytucjach kultury, wykluczaj\u0105c z niej takich jak ja, kt\u00f3rzy w sztuce i dla polskiej sztuki co\u015b zrobili. Teraz zn\u00f3w karczuj\u0105 w niej wszystko, co pozytywne\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa Artura Waszkielewicza z Ludwik\u0105 Ogorzelec 15 maja 2024 roku w domu Edyty Stein we Wroc\u0142awiu otwarta zosta\u0142a wystawa prac Alfredy Pozna\u0144skiej \u2013 zmar\u0142ej w 2001 roku wybitnej rze\u017abiarki zwi\u0105zanej z naszym miastem i z Solidarno\u015bci\u0105 Walcz\u0105c\u0105. Na wernisa\u017cu wystawy pojawi\u0142o si\u0119 wiele postaci wroc\u0142awskiej sztuki i konspiracji solidarno\u015bciowej. Swoim wspomnieniem o Alfredzie Pozna\u0144skiej zechcia\u0142a… Czytaj dalej Wspomnienie o Alfredzie Pozna\u0144skiej<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1882,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[357],"tags":[],"class_list":["post-1881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-36","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1881"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1883,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1881\/revisions\/1883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}