{"id":1600,"date":"2024-04-12T15:59:06","date_gmt":"2024-04-12T13:59:06","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1600"},"modified":"2024-04-12T15:59:06","modified_gmt":"2024-04-12T13:59:06","slug":"raclawicka-rocznica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1600","title":{"rendered":"Rac\u0142awicka rocznica"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">Na wst\u0119pie tekstu dotycz\u0105cego rocznicy zwyci\u0119skiej bitwy insurekcji ko\u015bciuszkowskiej 1794 r. warto przywo\u0142a\u0107 s\u0142owa ukrai\u0144skiego pisarza Jurija Andruchowycza:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e<em>Na szcz\u0119\u015bcie mieszkam w takim miejscu \u015bwiata, gdzie przesz\u0142o\u015b\u0107 bardzo wiele znaczy (\u2026), w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata mamy po prostu zbyt wiele ruin, zbyt wiele szkielet\u00f3w pod nogami. Na szcz\u0119\u015bcie nie potrafi\u0119 si\u0119 od tego uwolni\u0107\u201d<\/em> .<\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie jest ze mn\u0105. Nie mog\u0119 uwolni\u0107 si\u0119 od historii, od przesz\u0142o\u015bci, bowiem to one mnie ukszta\u0142towa\u0142y. Na szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p>W dniu 4 kwietnia 1794 roku, czyli 230 lat temu, pod Rac\u0142awicami stoczona zosta\u0142a pierwsza zwyci\u0119ska bitwa insurekcji ko\u015bciuszkowskiej, w kt\u00f3rej uczestniczyli ch\u0142opscy \u017co\u0142nierze \u2013 kosynierzy, z legendarnym ju\u017c Wojciechem Bartosem z Rz\u0119dowic na czele. Ich szar\u017ca na rosyjskie armaty nast\u0105pi\u0142a w rozstrzygaj\u0105cym momencie batalii.<\/p>\n\n\n\n<p>Zwyci\u0119stwo odniesione przez wojska Ko\u015bciuszki nad rosyjsk\u0105 armi\u0105 genera\u0142a Tormasowa szybko sta\u0142o si\u0119 narodowym mitem. A jak powszechnie wiadomo mity s\u0105 niezniszczalne! Najwa\u017cniejszymi komponentami mitu rac\u0142awickiego, kt\u00f3ry do zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci Polak\u00f3w przenikn\u0105\u0142 w XIX wieku, s\u0105 do dzi\u015b: Tadeusz Ko\u015bciuszko, bohaterski ch\u0142op \u2013 Wojciech Bartos i osadzona na sztorc rac\u0142awicka kosa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"657\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-1024x657.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1602\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-1024x657.jpg 1024w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-300x193.jpg 300w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-768x493.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-1536x986.jpg 1536w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-2048x1314.jpg 2048w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-1568x1006.jpg 1568w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-450x289.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/B.Stragierowicz_Raclawice-1917-600x385.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1894 roku obchody setnej rocznicy insurekcji ko\u015bciuszkowskiej mia\u0142y wyj\u0105tkowy rozmach, pomimo \u017ce Polska nie istnia\u0142a jako suwerenne pa\u0144stwo. \u015awi\u0119towano we wszystkich trzech zaborach, jednak najwi\u0119ksze obchody zorganizowano w autonomicznej Galicji. W\u0142a\u015bnie wtedy zaprezentowana zosta\u0142a we Lwowie panorama <em>Rac\u0142awice<\/em> Jana Styki i Wojciecha Kossaka staj\u0105c si\u0119 spektakularnym akcentem obchod\u00f3w. \u201e<em>Dla generacji \u017cyj\u0105cej pod zaborami by\u0142a ona \u201epokrzepieniem serc\u201d, budzicielk\u0105 poczucia narodowego, wizj\u0105 walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 ojczyzny z udzia\u0142em ch\u0142opskiego wojska, co by\u0142o marzeniem ideolog\u00f3w i dzia\u0142aczy ca\u0142ego XIX stulecia\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W jubileuszowym 1894 roku ukaza\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pierwsza naukowa biografia Ko\u015bciuszki autorstwa Tadeusza Korzona.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez ca\u0142y XIX w. pole zwyci\u0119skiej bitwy pod Rac\u0142awicami pozostawa\u0142o no\u015bnikiem pami\u0119ci o Ojczy\u017anie, kt\u00f3ra istnia\u0142a jedynie w sercach i umys\u0142ach Polak\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie rac\u0142awicka bitwa da\u0142a pocz\u0105tek ponad 120-letniemu okresowi walk kilku pokole\u0144 Polak\u00f3w o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. W setn\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci Ko\u015bciuszki, w dniu 14 pa\u017adziernika 1917 roku, na rac\u0142awickich polach odprawiona zosta\u0142a msza \u015bwi\u0119ta i odby\u0142a si\u0119 wielka, prawie pi\u0119tnastotysi\u0119czna manifestacja z udzia\u0142em m\u0142odzie\u017cy, ch\u0142op\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych wsi. Z pewno\u015bci\u0105 wydarzenie to zwiastowa\u0142o moment, w kt\u00f3rym po 123 latach niewoli uda\u0142o si\u0119 wreszcie \u201ePolsce swobody da\u0107 \u015bwit\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1981 roku pole bitwy pod Rac\u0142awicami zosta\u0142o wpisane do rejestru zabytk\u00f3w, a w 2004 teren bitwy uznano, z mocy rozporz\u0105dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, za pomnik historii. Ju\u017c pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych XX w. Rac\u0142awickie Towarzystwo Kulturalne wyst\u0105pi\u0142o z inicjatyw\u0105 wzniesienia tam monumentu przedstawiaj\u0105cego bohaterskiego kosyniera \u2013 Wojciecha Bartosa z Rz\u0119dowic. Rozpocz\u0119to spo\u0142eczn\u0105 zbi\u00f3rk\u0119 pieni\u0119dzy. We Wroc\u0142awiu, w holu Muzeum \u201ePanorama Rac\u0142awicka\u201d, wystawiona zosta\u0142a skarbonka, do kt\u00f3rej trafia\u0142y pieni\u0105dze od zwiedzaj\u0105cych przeznaczone na ten cel. Min\u0119\u0142o kilka lat zanim zgromadzono potrzebne \u015brodki. Jednak up\u00f3r i konsekwencja w d\u0105\u017ceniu do celu op\u0142aci\u0142y si\u0119 \u2013 na rac\u0142awickich polach stan\u0105\u0142 znakomity pomnik d\u0142uta Mariana Koniecznego.<\/p>\n\n\n\n<p>Monument z br\u0105zu, o wysoko\u015bci 10,5 m, przedstawia Wojciecha Bartosa z czapk\u0105 rogatywk\u0105 w prawej d\u0142oni i osadzon\u0105 na sztorc kos\u0105 w lewej, stoj\u0105cego na rosyjskiej armacie. Wysuni\u0119t\u0105 do przodu lew\u0105 nog\u0119 opiera na lufie i jednocze\u015bnie depcze wizerunek dwug\u0142owego rosyjskiego or\u0142a. Pomnik zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty w dwusetn\u0105 rocznic\u0119 insurekcji ko\u015bciuszkowskiej. Uroczysto\u015b\u0107, z udzia\u0142em \u00f3wczesnego premiera rz\u0105du Rzeczypospolitej Polskiej \u2013 Waldemara Pawlaka, mia\u0142a miejsce w dniu 22 maja 1994 roku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dzi\u015b zar\u00f3wno zachowane mogi\u0142y kosynier\u00f3w, jak i pomnik bohatera spod Rac\u0142awic s\u0105 \u015bwiadectwem niewygas\u0142ej pami\u0119ci pokole\u0144 o pierwszym niepodleg\u0142o\u015bciowym zrywie Polak\u00f3w. Pole bitwy pod Rac\u0142awicami podobnie jak pole bitwy pod Grunwaldem podlega ochronie konserwatorskiej. Jednak rac\u0142awickie pola nie s\u0105 a\u017c tak t\u0142umnie odwiedzane, dlatego trzeba przypomina\u0107 o tym historycznym miejscu i zach\u0119ca\u0107 do przyjazdu tam.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na wst\u0119pie tekstu dotycz\u0105cego rocznicy zwyci\u0119skiej bitwy insurekcji ko\u015bciuszkowskiej 1794 r. warto przywo\u0142a\u0107 s\u0142owa ukrai\u0144skiego pisarza Jurija Andruchowycza: \u201eNa szcz\u0119\u015bcie mieszkam w takim miejscu \u015bwiata, gdzie przesz\u0142o\u015b\u0107 bardzo wiele znaczy (\u2026), w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata mamy po prostu zbyt wiele ruin, zbyt wiele szkielet\u00f3w pod nogami. Na szcz\u0119\u015bcie nie potrafi\u0119 si\u0119 od tego uwolni\u0107\u201d .&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1600\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Rac\u0142awicka rocznica<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":1601,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[354],"tags":[],"class_list":["post-1600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-33","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1600"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1603,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1600\/revisions\/1603"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}