{"id":1289,"date":"2024-03-04T09:55:31","date_gmt":"2024-03-04T08:55:31","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1289"},"modified":"2024-03-04T09:55:31","modified_gmt":"2024-03-04T08:55:31","slug":"polskie-lwy-ze-slaska-cieszynskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=1289","title":{"rendered":"\u201ePolskie Lwy\u201d ze \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n

Wojna, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 o \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski w styczniu 1919 roku trwa\u0142a zaledwie 7 i p\u00f3\u0142 dnia (180 godzin), staj\u0105c si\u0119 tym samym najkr\u00f3tsz\u0105 wojn\u0105 II Rzeczypospolitej. Polscy obro\u0144cy stawali w boju dzielnie jak lwy broni\u0105c swojej ojcowizny przed przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami nieprzyjaciela.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wojna ta nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 poprzez decyduj\u0105ce starcie walcz\u0105cych ze sob\u0105 si\u0142, lecz zosta\u0142a zamro\u017cona po nierozstrzygni\u0119tej bitwie pod Skoczowem, trwaj\u0105cej od 28 do 30 stycznia 1919 roku. Ostateczny podzia\u0142 \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego pomi\u0119dzy strony sporu mia\u0142 si\u0119 dokona\u0107 po plebiscycie, do kt\u00f3rego nigdy nie dosz\u0142o. Zako\u0144czenie sporu czechos\u0142owacko-polskiego przynios\u0142o porozumienie w Spa, poniek\u0105d narzucone przez rozstrzygni\u0119cie pa\u0144stw zwyci\u0119skich w I wojnie \u015bwiatowej w momencie zagro\u017cenia Polski nawa\u0142\u0105 bolszewick\u0105 w lipcu i sierpniu 1920 r.<\/p>\n\n\n\n

Polska, w trakcie odradzaj\u0105cej si\u0119 pa\u0144stwowo\u015bci, ju\u017c 1 listopada 1918 roku stan\u0119\u0142a w obliczu wojny z Republik\u0105 Zachodniej Ukrainy, a w grudniu wybuch\u0142y walki w Wielkopolsce o przy\u0142\u0105czenie tych ziem do Polski. Mimo wcze\u015bniejszej ugody polsko-czeskiej, zawartej przez w\u0142adze lokalne na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim 5 listopada 1918 roku, czeski rz\u0105d rozczarowany brakiem kolei \u0142\u0105cz\u0105cej Czechy ze S\u0142owacj\u0105 oraz uzale\u017cnieniem od importu zagranicznego w\u0119gla, 23 stycznia 1919 roku zdecydowa\u0142 si\u0119 na zbrojne wyst\u0105pienie przeciwko Polsce zaanga\u017cowanej w tym czasie w wojn\u0119 o Kresy Wschodnie. Bezpo\u015brednim powodem czeskiego wyst\u0105pienia by\u0142y jednak wybory parlamentarne do Sejmu Rzeczypospolitej zaplanowane na dzie\u0144 26 stycznia 1919 r. Ich przeprowadzenie na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim oznacza\u0142oby trwa\u0142e ukonstytuowanie si\u0119 Polski na tej ziemi, kt\u00f3re trudno by\u0142oby podwa\u017cy\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym w owym czasie w Cieszynie by\u0142 p\u0142k Franciszek Latinik, naprzeciw kt\u00f3rego stan\u0105\u0142 by\u0142y oficer Legii Cudzoziemskiej pp\u0142k Josef \u0160nejd\u00e1rek. Ich starcie zosta\u0142o nierozstrzygni\u0119te. Decyduj\u0105ca bitwa, jaka rozegra\u0142a si\u0119 pomi\u0119dzy 28 a 30 stycznia 1919 r. pod Skoczowem, na skutek rozpocz\u0119cia rokowa\u0144 pokojowych, nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 zwyci\u0119stwem \u017cadnej ze stron. Ju\u017c 3 lutego podpisano polsko-czeski uk\u0142ad o tymczasowej granicy na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim, kt\u00f3ry na skutek powtarzaj\u0105cych si\u0119 atak\u00f3w czeskich na polskie pozycje zosta\u0142 zrealizowany jedynie w cz\u0119\u015bci. Dopiero 26 lutego 1919 roku wojska polskie wkroczy\u0142y czasowo do Cieszyna, kt\u00f3rego zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 po arbitra\u017cowym rozstrzygni\u0119ciu przez Rad\u0119 Ambasador\u00f3w z lipca 1920 roku pozosta\u0142a w granicach Czechos\u0142owacji, razem z Zag\u0142\u0119biem Karwi\u0144skim i pozosta\u0142ymi ziemiami le\u017c\u0105cymi na zach\u00f3d od Olzy.<\/p>\n\n\n\n

Wojna ta niew\u0105tpliwie zrodzi\u0142a negatywne skutki a\u017c do naszych czas\u00f3w. Nale\u017cy w tym miejscu wspomnie\u0107 o rozlicznych problemach trapi\u0105cych nieliczn\u0105 ju\u017c Poloni\u0119 zamieszkuj\u0105c\u0105 czesk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, gdy\u017c spory odsetek Polak\u00f3w, w dwa lata po zaj\u0119ciu ich ziem przez Czech\u00f3w w 1919 roku, zosta\u0142 przymusowo przesiedlony do Polski. Dzi\u015b Polakom \u017cyj\u0105cym po czeskiej stronie zagra\u017ca przede wszystkim post\u0119puj\u0105ca czechizacja po trwaj\u0105cej ponad 100 lat roz\u0142\u0105ce z macierz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W styczniu 2014 roku cz\u0142onkowie Tradycyjnego Oddzia\u0142u C. i K. Regimentu Artylerii Fortecznej No. 2 barona Edwarda von Beschi \u2013 Twierdza Krak\u00f3w udali si\u0119 z wizyt\u0105 na \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski, aby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach upami\u0119tniaj\u0105cych 95. rocznic\u0119 bitwy pod Skoczowem oraz odwiedzi\u0107 groby poleg\u0142ych. We wsp\u00f3\u0142pracy z MCK w Skoczowie na Rynku zorganizowano pierwsz\u0105 dynamiczn\u0105 prezentacj\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 walki, jakie mia\u0142y miejsce pomi\u0119dzy 28 a 30 stycznia 1919 roku. Po odwiedzeniu cmentarzy katolickiego i ewangelickiego, na kt\u00f3rych pochowano obro\u0144c\u00f3w \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego i zapaleniu zniczy przed pomnikiem upami\u0119tniaj\u0105cym te wydarzenia, cz\u0142onkowie Regimentu udali si\u0119 na cmentarz do Or\u0142owej, gdzie przy mauzoleum czechos\u0142owackich Legionarzy odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci strony czeskiej. W tym miejscu z\u0142o\u017cono symboliczny wianek ze wst\u0119g\u0105 z napisem: \u201ePami\u0119ci obro\u0144c\u00f3w polsko\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego 1919-2014\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po uroczysto\u015bci obfituj\u0105cej w p\u0142omienne mowy sankcjonuj\u0105ce dziejow\u0105 konieczno\u015b\u0107 tego konfliktu przyszed\u0142 czas na spotkanie z organizatorami w nieco bardziej kameralnych okoliczno\u015bciach. Da\u0142o to mo\u017cliwo\u015b\u0107 do szczerej rozmowy bez konieczno\u015bci prowadzenia jakiejkolwiek propagandy lub agitacji za kt\u00f3r\u0105kolwiek ze stron konfliktu. To wtedy w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Regimentu zrodzi\u0142 si\u0119 projekt corocznych wizyt na polskich i czeskich grobach, kt\u00f3ry si\u0142\u0105 rzeczy musia\u0142 zbli\u017cy\u0107 oba zwa\u015bnione narody. Nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce miejsc pami\u0119ci zwi\u0105zanych z wojn\u0105 czesko-polsk\u0105 z 1919 roku jest stosunkowo niewiele, a pewna ich cz\u0119\u015b\u0107 po stronie czeskiej zosta\u0142a zatarta przez brak os\u00f3b, kt\u00f3re zadba\u0142yby o groby, b\u0105d\u017a te\u017c przez celowe dzia\u0142ania. Jednym z takich miejsc jest cmentarz w Or\u0142owej, gdzie jeszcze w okresie mi\u0119dzywojennym znajdowa\u0142y si\u0119 mogi\u0142y pochowanych tam obro\u0144c\u00f3w \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Natomiast w Stonawie, gdzie Czesi dopu\u015bcili si\u0119 mordu na polskich je\u0144cach, przez kolejne lata rewitalizowano polsk\u0105 kwater\u0119 zdecydowanie poprawiaj\u0105c jej dost\u0119pno\u015b\u0107. R\u00f3wnie\u017c w Polsce odnale\u017ali\u015bmy miejsca zaniedbane od lat, kt\u00f3re za spraw\u0105 corocznych wizyt o\u017cy\u0142y w pami\u0119ci i niejednokrotnie doczeka\u0142y si\u0119 prac konserwatorskich.<\/p>\n\n\n\n

Zauwa\u017cy\u0107 nale\u017cy, \u017ce cz\u0142onkowie Regimentu w 2014 roku nie zdawali sobie sprawy, i\u017c jad\u0105c na \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski i cmentarz w Or\u0142owej wchodz\u0105 w sam \u015brodek transgranicznego sporu rozgrzewaj\u0105cego niemal do czerwono\u015bci zamieszka\u0142e po obu stronach Olzy lokalne spo\u0142eczno\u015bci. Niemniej jednak, coroczne wizyty na cmentarzach, gdzie spoczywaj\u0105 ofiary czechos\u0142owacko-polskiego konfliktu ze stycznia 1919 r. przynios\u0142y pozytywny rezultat w postaci nawi\u0105zania dobrej wsp\u00f3\u0142pracy z \u010ceskoslovensk\u00e1 Obec Legion\u00e1\u0159sk\u00e1, kt\u00f3ra jest jednym z organizator\u00f3w uroczysto\u015bci na cmentarzu w Or\u0142owej. W 2018 roku przedstawiciel tego zwi\u0105zku dr Tomasz Rusek do\u0142\u0105czy\u0142 do rajdu organizowanego przez Tradycyjny Oddzia\u0142 C. i K. Regimentu Artylerii Fortecznej No. 2 w Cieszynie pod pomnikiem cieszy\u0144skiej Nike, aby wsp\u00f3lnie odwiedzi\u0107 cmentarze znajduj\u0105ce si\u0119 po zachodniej stronie Olzy. Niew\u0105tpliwie by\u0142 to moment prze\u0142omowy zmieniaj\u0105cy optyk\u0119 sprawy. Od tego czasu przedstawiciele strony czeskiej pojawiaj\u0105 si\u0119 na uroczysto\u015bciach organizowanych przez polskie organizacje w Stonawie po czeskiej stronie oraz w Skoczowie po polskiej. Odby\u0142 si\u0119 szereg konferencji po\u015bwi\u0119conych konfliktowi o \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski maj\u0105cych na celu szczeg\u00f3\u0142owe opisanie i okre\u015blenie rzeczywistej skali zbrodni czechos\u0142owackich pope\u0142nionych podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n\n\n\n

Dziesi\u0119\u0107 lat regularnych rajd\u00f3w realizowanych przez cz\u0142onk\u00f3w Regimentu, na prze\u0142omie stycznia i lutego, w czasie kt\u00f3rych ka\u017cdorazowo przemierzano ponad 1000 km, spowodowa\u0142o nie tylko aktywizacj\u0119 lokalnych spo\u0142eczno\u015bci czy instytucji, lecz przede wszystkim zainicjowa\u0142o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 transgraniczn\u0105 daj\u0105c pocz\u0105tek dobros\u0105siedzkim relacjom.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142onk\u00f3w Regimentu dotkn\u0119\u0142y zjawiska niecodzienne, takie jak zaw\u0142aszczenie wielow\u0105tkowego projektu opartego m.in. na inscenizacji historycznej z udzia\u0142em rekonstruktor\u00f3w z Czech i Polski w 100. rocznic\u0119 wojny, kt\u00f3rej koncepcj\u0119 przedstawili Burmistrzowi Skoczowa Panu Miros\u0142awowi Sitko na spotkaniu w dniu 22 czerwca 2018 roku. Jednym z element\u00f3w tego projektu mia\u0142a by\u0107 tablica symbolizuj\u0105ca pojednanie stron w 100-lecie zako\u0144czenia wojny. Pomys\u0142 jednak zosta\u0142 zaw\u0142aszczony i zrealizowany bez udzia\u0142u Regimentu. Niestety podobne przyk\u0142ady dobitnie pokazuj\u0105, \u017ce ma\u0142ostkowo\u015b\u0107 ludzka, b\u0119d\u0105ca domen\u0105 zamkni\u0119tych enklaw, mo\u017ce by\u0107 przerwana jedynie poprzez pozytywny przyk\u0142ad id\u0105cy z zewn\u0105trz i jasne pi\u0119tnowanie zachowa\u0144 niew\u0142a\u015bciwych.<\/p>\n\n\n\n

W 2019 roku, w 100. rocznic\u0119 wojny czechos\u0142owacko-polskiej, Regiment podj\u0105\u0142 temat upami\u0119tnienia Polak\u00f3w poleg\u0142ych w obronie \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego i pochowanych na cmentarzu w Or\u0142owej, kt\u00f3rych groby zosta\u0142y zatarte po II wojnie \u015bwiatowej. Niestety w\u00f3wczas nie uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 zgody na ods\u0142oni\u0119cie pami\u0105tkowej tablicy z dwuj\u0119zyczn\u0105 inskrypcj\u0105 i nazwiskami poleg\u0142ych obro\u0144c\u00f3w. W p\u00f3\u017aniejszym czasie temat tablicy zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c podj\u0119ty przez Konsulat RP w Ostrawie. Na dzie\u0144 dzisiejszy wydaje si\u0119, \u017ce dzia\u0142ania poczynione przez Regiment w tej kwestii powinny ju\u017c w nied\u0142ugiej przysz\u0142o\u015bci przynie\u015b\u0107 rezultat, szczeg\u00f3lnie w zwi\u0105zku z odbudow\u0105 zniszczonego w 1938 roku pomnika na cmentarzu w Or\u0142owej, upami\u0119tniaj\u0105cego czechos\u0142owackich \u017co\u0142nierzy poleg\u0142ych w walkach o \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski. Renowacja czeskiego pomnika da\u0142a \u015bwiat\u0142o na wzniesienie godnego upami\u0119tnienia r\u00f3wnie\u017c dla polskich \u017co\u0142nierzy i milicjant\u00f3w, kt\u00f3rzy pozostali wierni Rzeczypospolitej i oddali swe \u017cycie w obronie macierzy.<\/p>\n\n\n\n

Podczas tegorocznych uroczysto\u015bci na cmentarzu w Or\u0142owej ods\u0142oni\u0119to usuni\u0119t\u0105 przez Polak\u00f3w w 1938 roku rze\u017ab\u0119 na czechos\u0142owackim pomniku. Podczas tej uroczysto\u015bci, podobnie jak przed 10 laty, byli obecni cz\u0142onkowie Tradycyjnego Oddzia\u0142u C. i K. Regimentu Artylerii Fortecznej No. 2, kt\u00f3rzy z\u0142o\u017cyli symboliczny wieniec. Najbardziej nieoczekiwanym momentem by\u0142a wyg\u0142oszona na zako\u0144czenie uroczysto\u015bci przez p\u0142k. Roberta Speychala \u2013 Dyrektora Departamentu Weteran\u00f3w Wojennych i Grob\u00f3w Wojennych Ministerstwa Obrony Republiki Czeskiej \u2013 deklaracja, \u017ce polscy \u017co\u0142nierze i milicjanci pochowani niegdy\u015b na cmentarzu w Or\u0142owej zostan\u0105 upami\u0119tnieni poprzez pomnik. Tego samego dnia przy udziale w\u0142adz Or\u0142owej zosta\u0142a om\u00f3wiona kwestia budowy pomnika wed\u0142ug projektu przygotowanego przez Tradycyjny Oddzia\u0142, o kt\u00f3ry starano si\u0119 w 2023 roku.<\/p>\n\n\n\n

Trudno zrozumie\u0107 propozycje polskiej plac\u00f3wki dyplomatycznej, aby pami\u0105tkow\u0105 tablic\u0119 umie\u015bci\u0107 w kwaterze dedykowanej ofiarom II wojny \u015bwiatowej odleg\u0142ej o oko\u0142o 150 m od g\u0142\u00f3wnej alei i to w towarzystwie tablicy upami\u0119tniaj\u0105cej \u017co\u0142nierzy armii czerwonej. Podczas spotkania na cmentarzu przeprowadzono wizj\u0119 lokaln\u0105 w obu rozwa\u017canych miejscach, jak r\u00f3wnie\u017c podkre\u015blono niezr\u0119czno\u015b\u0107 umiejscowienia polskiej tablicy w s\u0105siedztwie sowieckich symboli.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wojna, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 o \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski w styczniu 1919 roku trwa\u0142a zaledwie 7 i p\u00f3\u0142 dnia (180 godzin), staj\u0105c si\u0119 tym samym najkr\u00f3tsz\u0105 wojn\u0105 II Rzeczypospolitej. Polscy obro\u0144cy stawali w boju dzielnie jak lwy broni\u0105c swojej ojcowizny przed przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami nieprzyjaciela. Wojna ta nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 poprzez decyduj\u0105ce starcie walcz\u0105cych ze sob\u0105 si\u0142, lecz… Czytaj dalej \u201ePolskie Lwy\u201d ze \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":1293,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[351],"tags":[],"class_list":["post-1289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-30","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1289"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1294,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions\/1294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}